Read More9
Read More9

Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqı 9 %-dən çox artıb

posted in: Xəbər | 0

2026-cı il yanvarın 1-i vəziyyətinə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı ilkin məlumatlara əsasən 1808,0 min nəfər olmuş, onlardan 865,8 min nəfəri iqtisadiyyatın dövlət sektorunda, 942,2 min nəfəri isə qeyri-dövlət sektorunda fəaliyyət göstərmişdir.

Muzdla işləyənlərin 18,6 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 18,1 faizi təhsil, 13,8 faizi sənaye, 8,5 faizi əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi, 6,6 faizi tikinti, 6,2 faizi dövlət idarəetməsi və müdafiə; sosial təminat, 4,4 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 3,9 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 2,4 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 2,4 faizi maliyyə və sığorta fəaliyyəti, 15,1 faizi isə iqtisadiyyatın digər sahələrində məşğul olmuşlar.

2025-ci ilin ilkin məlumatlarına əsasən ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki ilə nisbətən 9,3 faiz artaraq 1102,9 manat təşkil etmişdir. İqtisadiyyatın mədənçıxarma sənayesi, maliyyə və sığorta fəaliyyəti, informasiya və rabitə, peşə, elmi və texniki fəaliyyət, eləcə də nəqliyyat və anbar təsərrüfatı sahələrində orta aylıq nominal əməkhaqqı daha yüksək olmuşdur.

Mənbə: report.az

POS-terminal quraşdırmaq üçün nə etmək lazımdır?

POS-terminal quraşdırmaq üçün nə etmək lazımdır?

posted in: Xəbər | 0

Xidmət sahəsində fəaliyyət göstərdiyim obyekt üçün POS-terminalı necə əldə edə bilərəm?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, qanunvericiliyə müvafiq olaraq, POS-terminalların quraşdırılması tələb olunan sifarişçiyə məxsus bütün təsərrüfat subyektlərində POS-terminalların quraşdırılması üçün Dövlət Vergi Xidməti bildiriş göndərir. Sifarişçi bildirişi aldıqdan sonra 10 iş günü müddətində POS-terminalın quraşdırılması üçün bank ekvayerə müraciət etməlidir.

POS-terminalın quraşdırılması üçün ərizə ilə birlikdə aşağıdakı sənədlər və ya məlumatlar bank ekvayerə təqdim edilməlidir:

1. Vergi ödəyicisinin və ya dövlət orqanının qanuni təmsilçisinin şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin surəti (kağız daşıyıcıda) və ya müvafiq sənədin məlumatları (elektron formada);

2. Sifarişçinin vergi uçotuna alınması haqqında şəhadətnamənin surəti (kağız daşıyıcıda) və ya şəhadətnamənin məlumatları (elektron formada);

3. Təsərrüfat subyektinin vergi uçotunu təsdiq edən sənədin surəti (kağız daşıyıcıda) və ya müvafiq sənədin məlumatları (elektron formada);

4. Əsas fəaliyyət növünün adı və kodu göstərilməklə, POS-terminalın quraşdırılması üçün Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən göndərilmiş bildirişin surəti (kağız daşıyıcıda) və ya bildirişin məlumatları (elektron formada).

POS-terminal sifarişçi tərəfindən təmin edildikdə, o, göstərilmiş sənədlərlə yanaşı, quraşdırılacaq POS-terminalı müvafiq proqram təminatının yüklənməsi üçün bank ekvayerə təqdim edir.

“POS-terminalın onlayn qeydiyyatı” ərizəsinin təqdim olunması məqsədilə İnternet Vergi Portalına daxil olub orada “Elektron xidmətlər” bölməsində yerləşdirilən istifadəçi təlimatına (həmçinin, videotəlimata) uyğun qaydada ərizəni elektron formada təqdim edə bilərsiniz.

Məlumat üçün bildiririk ki, POS-terminallar quraşdırılacaq obyektlərin müəyyənləşdirilməsi meyarları Nazirlər Kabinetinin “Azərbaycan Respublikasının ərazisində POS-terminalların quraşdırılması, istifadəsi və tətbiqi Qaydaları”nın və “POS-terminallar quraşdırılacaq obyektlərin müəyyənləşdirilməsi meyarları”nın təsdiq edilməsi barədə Qərarında göstərilib.

Mənbə: vergiler.az

Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin hesablanması -YENİ QAYDA

333 saylı “Qanunvericilik üzrə ehtiyat” hesabı üzrə uçot

posted in: Xəbər | 0

Kapital ehtiyatları

“Kapital” Hesablar Planının 3-cü bölməsinin adıdır. Kapital (xalis aktivlər) dedikdə mühasibat uçotu subyektinin bütün öhdəlikləri çıxdıqdan sonra qalan aktivlərinin dəyəri başa düşülür. Kapital ehtiyatları bu bölmənin maddələrindən biridir. Mühasibat uçotu subyektlərində qanunverici və təsisedici sənədlər əsasında yaradılan belə ehtiyatlar Hesablar Planının 33-cü maddəsi üzrə açılmış hesablarda uçota alınır.

Kapital ehtiyatları dedikdə aşağıdakılar başa düşülür:

  • yenidən qiymətləndirmə üzrə ehtiyat;
  • qanunvericilikdə nəzərdə tutulan ehtiyat;
  • mübadilə üzrə ehtiyatlar;
  • nizamnamə ilə nəzərdə tutulmuş ehtiyatlar və sairlər.

Hesablar planının 333 saylı “Qanunvericilik üzrə ehtiyat” hesabı 33-cü maddə üzrə açılan hesablardan biridir.

AR MN kollegiyasının Q-01-li “Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına əsasən mühasibat uçotunun aparılması Qaydaları” 31.1-ci maddəsinə əsasən kapital ehtiyatları üzrə aşağıdakı hesablar açıla bilər:Kapital ehtiyatları maddəsi üzrəaçılan hesablar: Yenidən qiymətləndirməüzrə ehtiyat, Məzənnə fərqləri üzrə ehtiyat, Qanunvericilik üzrə ehtiyat, Nizamnamə üzrə ehtiyat. Kapitalın, o cümlədən kapital ehtiyatlarının tanınması və qiymətləndirilməsi “Maliyyə hesabatlarının təqdimatı” adlı 1 saylı Mühasibat Uçotunun Beynəlxalq Standartı (IAS 1) əsasında aparılır.

“Qanunvericilik üzrə ehtiyat” hesabı üzrə tənzimlənmələr

Bu kapital hesabı qanunvericilik üzrə ehtiyatlar haqqında məlumatları ümumiləşdirmək üçün nəzərdə tutulub. Fondlar formalaşdıqda uyğun mühasibat yazılışı qeyd edilən hesabın kredit hissəsində, istifadə edildikdə isə debet hissəsində öz əksini tapır.

333 №li “Qanunvericilik üzrə ehtiyat” hesabında səhmdarlar arasında bölüşdürülməsi mümkün olmayan qanunvericilik aktlarına əsasən müəyyən edilmiş kapital ehtiyatları üzrə ümumiləşdirilmiş məlumatlar əks etdirilir.

Qanunvericilik üzrə ehtiyatın yaradılması zamanı yaranan hallar yuxarıda qeyd edilən qaydaların 31.8-ci, onların istifadəsi üzrə yaranan hallar isə 31.9-cu bəndi əsasında nizamlanır.

333 saylı hesab üzrə müxabirləşmə nümunələri

Müəyyən olmuşdur ki, hesabat ilinin sonunda “A” MMC-nin formalaşan xalis mənfəəti 80000 manatdır. “A” MMC-nin direktoru tərəfindən alınan qərara əsasən mövcud xalis mənfəətin 20000 manatı nizamnamə üzrə ehtiyyatlar üçün, 20000 manatı qanunvericilik üzrə ehtiyatlara və 20000 manat isə digər ehtiyatlara ödənilməlidir. Geriyə qalan 20000 manat Keçmiş illər üzrə bölüşdürülməmiş mənfəətə (ödənilməmiş zərərə) görə ayrılmalıdır.

Sıra №-si Əməliyyatın adı Debet Kredit Məbləğ (AZN)
1 Mallar xaricdən idxal edildikdə 801 – Ümumi mənfəət (Zərər) 341 – Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər) 80000.00
2 Mövcud xalis mənfəətin 20000 manatı Nizamnamə üzrə ehtiyat hesabına ödənildikdə  341 – Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər) 334 – Nizamnamə üzrə ehtiyat 20000.00
3 Mövcud xalis mənfəətin 20000 manatı Qanunvericilik üzrə ehtiyat hesabına ödənildikdə 341 – Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər) 333 – Qanunvericilik üzrə ehtiyat 20000.00
4 Mövcud xalis mənfəətin 20000 manatı Digər ehtiyatlar hesabına ödənildikdə 341 – Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər) 335- Digər ehtiyatlar 20000.00
5 Geridə qalan 20000 manat Keçmiş illər üzrə bölüşdürülməmiş mənfəətə (ödənilməmiş zərərə) görə ayrıldıqda 341 – Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər) 343 – Keçmiş illər üzrə bölüşdürülməmiş mənfəətə (ödənilməmiş zərər) 20000.00

Artıq ödənilən vergi və sosial sığorta haqlarının geri qaytarılması

Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin hesablanması -YENİ QAYDA

posted in: Xəbər | 0

Nazirlər Kabinetinin 30 yanvar 2026-cı il tarixli 31 saylı qərarı ilə “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş sığortaolunanlara sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə” yeni redaksiyada təsdiq edilib. Qaydalara əsasən, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb üzrə sığortaolunan üçün hesablanmış və ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının dörd misli əsasında müəyyən edilir.

Əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert  Kəmalə Yusifova yeniliyi daha detallı şərh edib. 

Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş sosial sığorta hadisələri baş verdiyi tarixə məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb edilən sığortaolunanlara sosial sığorta ödəmələri aşağıdakılardır:

  • Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət (qanunvericiliklə müəyyən olunmuş dövr üçün);
  • Hamiləliyə və doğuma görə müavinət;
  • Uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik müavinət;
  • 3 yaşınadək uşağa qulluğa görə müavinət;
  • Dəfn üçün birdəfəlik müavinət.

İşçilərin əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət (qanunvericiliklə müəyyən olunmuş dövr üçün), eləcə də hamiləliyə və doğuma görə müavinət almaq hüququ ən azı 6 ay sosial sığorta stajı olduqdan sonra yaranır.

Sığortaolunanlara əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi vasitəsilə Səhiyyə Nazirliyinin “Vahid Səhiyyə İnformasiya Sistemi”ndən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sisteminə (MEİS) ötürülən xəstəlik vərəqəsinə dair məlumatlara əsasən əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi təqvim günləri üçün verilir. Xatırladaq ki, xəstəlik vərəqələrinin elektron qaydada tərtib edilməsi Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 8 yanvar tarixli 9 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Sığortaolunanlar üçün xəstəlik vərəqələrinin elektron sənəd formasında tərtib edilməsi qaydası haqqında təlimat”a uyğun olaraq tənzimlənir.

Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi halı həm fasiləli, həm də fasiləsiz olaraq ardıcıl davam etdikdə, ilk 14 təqvim günü üçün müavinət işəgötürən (sığortaedən) tərəfindən onun vəsaiti hesabına, qalan günlər üçün isə məcburi dövlət sosial sığorta vəsaiti hesabına sığortaçı tərəfindən ödənilir. Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi birinci gündən başlayaraq əmək qabiliyyəti bərpa olunanadək, lakin Əmək Məcəlləsinin 74-cü maddəsinin qeydinə uyğun olaraq bir ildən çox olmayan dövr üçün verilir.

Yeni dəyişikliyə əsasən, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl gələn 4 rübə münasibətdə sığortaolunan üçün ödənilmiş (həmin dövr üçün hesablanmış) məcburi dövlət sosial sığorta haqqının dörd mislindən hesablanır. Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin məbləği aşağıdakı düsturlarla hesablanır:

MM = TGS x OQM

Burada MM – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin məbləğini;

TGS – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi dövrdəki təqvim günlərinin sayını;

OQM – bir təqvim gününə düşən orta qazancın məbləğini bildirir.

OQM = ÜQM / BTG

Burada OQM – bir təqvim gününə düşən orta qazancın məbləğini;

ÜQM – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb ərzində sığortaolunanın ümumi qazancının məbləğini;

BTG – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb ərzində bölən təqvim günlərinin sayını bildirir.

BTG = ÜTG – ÇTG

Burada BTG – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb ərzində bölən təqvim günlərinin sayını;

ÜTG – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb ərzində cəmi təqvim günlərinin sayını;

ÇTG – əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi aydan əvvəlki ardıcıl 4 rüb ərzində hesablanma zamanı çıxılan günləri bildirir.

Misal 1

İşçi 2026-cı ilin iyun ayında 25 təqvim günü əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirir. Bu zaman 2026-cı ilin 1-ci rübü, 2025-ci ilin 4, 3 və 2-ci rübləri üzrə ödənilmiş məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının 4 misli ümumi qazanc kimi qəbul edilir. Bu qazanc ardıcıl 4 rüb üzrə bölünən təqvim günlərinə bölünərək bir günə düşən orta günlük qazanc müəyyən edilir. Daha sonra bu məbləğ 25 təqvim gününə vurularaq müavinətin ümumi məbləği hesablanır.

Tutaq ki, işçiyə əvvəlki 4 rüb ərzində cəmi 1.800 manat məbləğində məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanaraq ödənilib. İşçi üçün nəzərə alınacaq baza məbləği 7.200 manat təşkil edəcək:

1.800 x 4 = 7.200 manat.

Fərz edək ki, 4 rüb üzrə 365 təqvim günü var və bu günlərdə heç bir çıxılma halı olmayıb. İşçi 25 təqvim günü əmək qabiliyyətini müvəqqəti olaraq itirib. Bu halda hesablama aşağıdakı kimi olacaq:

7200 : 365 = 19.73 manat;
19.73 x 25 = 493.25 manat.

Qeyd edək ki, dəyişikliyə qədər hesablama zamanı iş günləri əsas götürülürdü. Qaydanın yeni redaksiyada təsdiqindən sonra isə hesablamalarda iş günləri deyil, təqvim günləri nəzərə alınır.

Mənbə: vergiler.az

Müəssisə təsərrüfat xərclərinə görə ödənilən ƏDV-ni əvəzləşdirə bilərmi?

1 35 36 37 38 39 40 41 2. 680
error: Content is protected !!