Blog Full

Elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsini və elektron yol vərəqəsini təqdim etmək hansı vergi ödəyiciləri üçün məcburidir?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 71-1.1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş hallarda malları təqdim edən (göndərən), işləri görən və xidmətləri göstərən, habelə malların təsərrüfatdaxili yerdəyişməsini həyata keçirən vergi orqanında uçotda olan şəxs elektron qaimə-fakturanı təqdim etməlidir. Bu Məcəllənin 71-3-cü maddəsinə əsasən, “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq əmtəə təyinatlı yüklərin daşınmasına görə elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsi və yük avtonəqliyyatı üçün elektron yol vərəqəsi tərtib edilir.

Vergi Məcəlləsinin 16.1.11-10-cu maddəsinə əsasən, vergi orqanında uçotda olmayan fiziki şəxslərdən alınmış mallara görə alış aktını və “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Qanuna uyğun olaraq avtomobil nəqliyyatı vasitəsilə əmtəə təyinatlı yüklərin daşınmasına görə elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsini və yük avtonəqliyyatı üçün elektron yol vərəqini tərtib etmək vergi ödəyicilərinin vəzifələrinə aiddir. Buna əsasən, yükdaşıma fəaliyyəti göstərən vergi ödəyicisi tərəfindən yüklərin yükgöndərəndən yükalana daşınaraq təhvil verilməsi elektron əmtəə-nəqliyyat qaiməsi və elektron yol vərəqəsi əsasında həyata keçirilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.1.11-10-cu, 71-1.1-ci, 71-3-cü maddələri

Mənbə: vergiler.az

Əmək Məcəlləsində bu ildən qüvvəyə minmiş dəyişikliklərdən biri də məzuniyyət dövrünə təsadüf edən iş günü hesab olunmayan bayram günləri, ümumxalq hüzn günü və səsvermə gününün əvəzlənməsi ilə bağlıdır. Bəs bu nüans necə tənzimlənəcək?

İnsan resursları və əməkhaqqı üzrə mütəxəssis Firəngiz Səmədova suala aydınlıq gətirib.

Məzuniyyət günləri ilə bağlı dəyişiklik Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsində əksini tapıb. Həmin maddənin 6-cı bəndi əvvəl bu redaksiyada verilmişdi: “Əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf edən iş günü hesab olunmayan bayram günləri məzuniyyətin təqvim günlərinə daxil edilmir və ödənilmir”. Dəyişiklikdən sonra isə həmin maddə bu redaksiyada təsdiqlənib: “Əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf edən iş günü hesab olunmayan bayram günləri, ümumxalq hüzn günü və səsvermə günü məzuniyyət günləri hesab edilmir və ödənilmir, lakin məzuniyyətin müddəti bu günlərin sayı qədər uzadılır”. Bu halda, məsələn, Qurban və Ramazan bayramları iş günü hesab olunmayan başqa bayram günü ilə üst-üstə düşdükdə və bu hal əmək məzuniyyəti dövrünə təsadüf etdikdə üst-üstə düşən günlər bir gün hesabı ilə nəzərə alınır.

Qeyd edilən dəyişikliyə praktiki nümunələr üzərindən baxaq:

Misal 1

5 günlük iş qrafikində çalışan işçi 12.01.2026-cı il tarixdən 14 günlük əmək məzuniyyətinə çıxır. İşçinin işə başlama tarixi nə vaxtdır?

Qeyd olunan dövr aralığına 20 Yanvar – Ümumxalq Hüzn Günü təsadüf etdiyindən, yeni dəyişikliyə əsasən, məzuniyyətə 1 gün uzadılma verilir və işçinin işə başlamalı olduğu tarix 26.01.2026-cı il deyil, 27.01.2026-cı il hesab edilir.

Maddənin dəyişiklikdən öncəki versiyası bu kimi keyslərin tənzimlənməsi zamanı praktikada fərqli yanaşmaların yaranmasına səbəb olurdu.

Misal 2

5 günlük qrafikdə çalışan işçi 01.05.2026-cı il tarixdən 30 günlük əmək məzuniyyətinə çıxır. İşə başlama tarixi nə vaxtdır?

Əvvəlki qayda üzrə uzadılacaq gün sayı 4 gün (mayın 9-u Faşizm üzərində qələbə günü, 28-i Müstəqillik Günü, 27 və 28-i Qurban bayramı) idi. Bu halda işə başlama tarixi 04.06.2026-cı il tarixi olacaqdı. Çünki 28 mayda 2 bayram üst-üstə düşürdü.

Yeni qayda üzrə uzadılacaq gün sayı 3 gün (mayın 9-u Faşizm üzərində qələbə günü, 27-i Qurban bayramı, 28-i Müstəqillik Günü), işə başlama tarixi 03.06.2026-cı il olacaq.

Mənbə: vergiler.az

Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) sahibkarların bank xərclərinin azaldılması məqsədilə beynəlxalq ödəniş şirkətləri ilə danışıqlar aparır. Bu barədə AMB İdarə Heyətinin sədri Taleh Kazımov sualı cavablandırarkən məlumat verib.

T.Kazımovun sözlərinə görə, bank xidmətlərinin baha olmasının bir səbəbi də “Visa” və “MasterCard”ın tətbqi etdikləri xidmət haqları ilə bağlıdır: “Analizlər nəticəsində gördüyümüz odur ki, nağd ödənişlərin həcminin çox olmasının bank sektorundan gələn əsas səbəbi bu şirkətlərin tarif siyasətidir. Onların tətbiq etdiyi yüksək xidmət haqları sahibkarlara, xüsusilə iri sahibkarlara kifayət qədər böyük xərclər gətirir. Ona görə də biz QR ödənişləri, Ani Ödəniş Sisteminin xidmətlərini tətbiq edirik. Həmçinin, həmin beynəlxalq ödəniş şirkətləri ilə birbaşa şəxsən müzakirələr aparıram”.

Hazırda məsləhətçilər səviyyəsində nağd pul dövriyyəsinin səbəblərini analiz etdiklərini deyən T.Kazımov düşünür ki, bu layihənin nəticəsi olaraq, konkret səbəblər bəlli olacaq. Müvafiq qiymətləndirmədən sonra AMB nağd dövriyyənin nağdsız ödənişlərlə əvəzlənməsi üçün islahatlar həyata keçirəcək.

AMB sədri sahibkarların xərclərinin azaldılması məqsədilə bu il QR ödənişlərin tətbiqinin daha da genişləndiriləcəyini vurğulayıb: “Bu il planlaşdırılır ki, QR ödənişlərin tətbiqini daha geniş şəkildə həyata keçirək. Bu, sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlərin qəbul edilməsində xərclərin azalmasına, banklarda isə kartlarla ödənişlərdə daha çox “cashback” qaytarılmasına imkan yaradacaq. Bütün ölkədaxili xırda ödənişləri isə Ani Ödəniş Sistemi vasitəsilə həyata keçirməyi planlaşdırırıq. Buraya “card to card” əməliyyatları, fiziki şəxslərin öz aralarındakı ödənişlər və hüquqi şəxslərin xırda ödənişləri daxildir. Bununla sahibkarların xərcləri azalacaq, təşviq artacaq”.

Xatırladaq ki, 2025-ci ilin yanvar-dekabr aylarında ölkədaxili nağdsız əməliyyatların həcmi 25,6% artıb. Kartlarla əməliyyatlarda 7,1%, elektron ticarət əməliyyatlarının həcmində isə 30% artım olub.

Mənbə: vergiler.az