Blog Full

Karantin dövründə icarə necə dayandırılmalıdır? / 2-ci hissə

1-ci hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.

Əgər şirkət öz fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmışsa, məsafədən iş rejiminə keçmişdirsə və ya karantin tədbirləri nəticəsində maliyyə çətinlikləri yaşayırsa, binanın icarəsi üçün ödənişlərlə nə etməli?

“Norma” şirkətinin hüquq məsələləri üzrə  ekspertləri  Eleonora Mazurova və Albert Safin problemin mümkün həlli variantlarını izah ediblər.

“Fors-major” vəziyyəti nəticəsində ödənişin dayandırılması.

Fors-major – bu, tərəflərin öz iradəsindən və hərəkətlərindən asılı olmayan, üzərlərinə götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirə bilmədiyi fövqəladə halların yaranmasıdır.

Bir vəziyyətin fors-major olduğunu müəyyənləşdirə biləcəyiniz iki meyar var:

1. Fövqəladə hal – bu, adi haldan kənara çıxan, kommersiya riskinə aid olmayan və müqavilənin bağlandığı zaman heç cür nəzərə alına bilməyən bir şeydir.
2. Qeyri-müəyyənlik – bu, o deməkdir ki, heç kəs bu şərtlərdə öhdəlikləri yerinə yetirə bilməz.

Unutmayın ki, borclunun kontragentləri tərəfindən vəzifələrin pozulması, bazarda malların yerinə yetirilməsi üçün lazım olan malların olmaması, borcluda lazımi pul vəsaitlərinin olmaması fors-majora aid deyil.

Mürəkkəb epidemoloji vəziyyətlə əlaqəli Özbəkistanda “fors-major” rejimi tətbiq olunub.

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Qanunvericiliyə görə, sahibkarlıq riskləri, müəssisənin iqtisadi vəziyyətinin pisləşməsi, maliyyə-iqtisadi böhran, məzənnənin dəyişməsi və milli valyutanın devalvasiyası fors-major vəziyyətlərə aid edilə bilməz.

Fövqəladə hallarla əlaqədar icarə əmlakının ödənilməsi şərtlərini dəyişdirmək üçün şirkət, karantin səbəbiylə hökumətin müəyyən etdiyi məhdudiyyətlərlə kirayə haqqını ödəməkdə problem yaşayan sahibkar arasında əlaqəni sübut etməli olacaq. Axı, əslində, icarəçilər ödənişdə heç nə ilə məhdudlaşmırlar və pul əməliyyatları apara bilərlər. Problem məhz ondadır ki, nə qədər ki fors-major mövcuddur, sahibkarların böyük əksəriyyəti maliyyə çətinlikləri ilə üzləşir. Bu xüsusilə də kiçik biznes sahəsində nəzərə çarpır. Ancaq, sadəcə fors-majora istinad edərək kirayə haqqını ödəməmək, nəticəsiz qalacaq.

Müəssisələrin məsafədən işləməyə məcburi keçirilməsi, qanunvericiliklə müəyyən edilməmişdir. Hökumət bunu yalnız tövsiyə edir. Əməkdaşların məsafədən işləməyə keçirilməsi ilə bağlı müəssisə tərəfindən qəbul edilən qərara gəldikdə, bu şirkət rəhbərinin istəyi ilə baş tutur ki, o da fors-major altına düşmür. Nəticədə, əgər icarədar icarə haqlarının ödənişini müvəqqəti dayandırmaqdan imtina edirsə, siz buna onu güc ilə məcbur edə bilməzsiniz.

3-cü hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

Özbəkistanın regionlardakı bankları nağd pulların verilməsini dayandırdı.

Ölkənin regionlarında yerləşən kommersiya bankları nağd pulların verilməsini dayandırıblar. Həmin səbəbdən bankomatlar qarşısında böyük növbələr yaranıb. “Azadlıq” nəşrinin vediyi məlumata görə, belə hallar Əndican, Namanqan, Cizak və Surxandərya vilayətlərinin bir sıra şəhər və rayonlarında müşahidə olunur.

Namanqan vilayətinin Çartaksk rayonundan olan pensiyaçı nəşrə bildirib ki, artıq neçə gündür bankomatlarda pul yoxdur. Bu hal əhali üçün böyük problemlər yaradır. Belə ki, kartla mağazlardan alış baha başa gəlir. Bazarlarda isə məhsulların qiyməti xeyli aşağı olsa da, yalnız nağd pul qəbul edirlər.

Digər həmsöhbətlər isə KİV-ə şikayətlənərək bildiriblər ki, terminalları olan ticarətçilər ödəniş formasında asılı olaraq eyni məhsula müxtəlif qiymətlər qoyurlar. Nağd pulla alanlar daha ucuz, kartla alanlar üçün isə nisbətən baha qiymətlər tətbiq edirlər.

Respublikanın bəzi vilayətlərindən olan vətəndaşlar UzCard ödəniş sistemində kartlardan nağd pulları çıxara bilmədiklərindən şikayətləniblər. Bu zaman Humo kartlarından isə vəsaitlər maneəsiz nağdlaşdırıla bilir. Həmin səbəbdən, məhz Humo-ya xidmət edən bankomatlar qarşısında növbələr yaranır, Cizak sakini belə xəbər verib.

Özbəkistanın müxtəlif regionlarından olan sahibkarlar topdansatış bazarında məhsulların yalnız nağd pulla alındığını bildiriblər.  Banklar plastik kartlardan vəsaitləri nağdlaşdırmağı dayandırdığından, müştərilərdən kağız pullarla ödəniş tələb etmək də lazım gəlir. Əks halda, malların yenilənməsi ilə bağlı çətinliklər ortaya çıxacaq və biznes sadəcə dayanacaq.

“Xamkorbank”, “Asaka bank”, “Xalq bank” və “Aqrobank”ın filiallarının əməkdaşları nağd pul çatışmazlığı ilə bağlı məlumatları təsdiq ediblər. Onlar vəziyyəti karantin dövründə maliyyə təşkilatlarına pul daxilolmalarının kəskin şəkildə azalması ilə izah etdilər. Bank işçiləri müştərilərə ödənişləri plastik kartlar vasitəsilə həyata keçirməyi məsləhət görüblər.

Bundan əvvəl Özbəkistan Mərkəzi bankı əhaliyə alış-verişin mümkün olduğu qədər bank kartları ilə ödənilməsini tövsiyə etməklə bağlı müraciət etmişdi. Çünki nağd puldan istifadə koronavirusun yayılmasına imkan yaradır. Virusun kağız daşıyıcı üzərində 3-4 günə qədər yaşadığı vurğulanmışdı. Plastik kartın üstünlüyü həm də ondan ibarətdir ki, onu həmişə antiseptik vasitə ilə asanlıqla virusdan təmizləmək olur.

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun