Read More9
Read More9
Oxunma sayı: 138. 058
22 Apr 2024

Ehtiyatların ilkin maya dəyərinin hesablanması metodologiyası

by | posted in: Xəbər | 0

Biz “Ehtiyatların ilkin dəyərinin qiymətləndirilməsi metodları” haqqında danışdıq, tətbiqi mümkün olan metodları qeyd etdik. Sizə təqdim edilən bu məqalədə həmin metodları tətbiq etməklə ehtiyatların ilkin maya dəyərinin hesablanması qaydalarını nəzərdən keçirəcəyik.

Ehtiyatların maya dəyərinin hesablanmasına 4 yanaşma

Gəlin belə bir situasiyanı müzakirə edək. Sizin dükanınız var, kitab alıb satmaqla məşğulsunuz, kitab tacirsiniz. Mühasibat baxımından kitablar sizin mal ehtiyatlarıdır. Satışın səmərəliliyini ölçmək üçün ehtiyatların ilkin maya dəyərinin hesablanması metodlarını bilmək böyük önəm daşıyır.

Qeyd etdiyimiz dükanda eyni növ kitablar bəzən eyni, bəzən fərqli qiymətlərə alınır. Kitablar mütəmadi olaraq satılır, vitrinlərin boş qalmaması üçün yenisi alınır. Tutaq ki, vitrinində Lev Tolstoyun “Anna Karenina” kitabından 4 ədəd qalıb. Onların ilk ikisi 18 və 19 manata, digərləri isə 22 və 23 manata alınıb.

Avqust ayında aldığınız bu kitablardan noyabr ayında biri, dekabr ayında isə daha biri satılır. İl bitir, siz alışların, ehtiyatların ilkin maya dəyərinin məbləğini, satışları, kitablara çəkdiyiniz xərcləri müəyyən etmək, əlinizdə hansı kitabdan hansı dəyərdə qaldığını bilmək istəyirsiniz. 

Bu zaman müəyyən suallar yaranır:
Siz satılmış 2 kitab üçün 18 və 19 yaxud 22 və 23 manatı xərc tanıyacaqsınız? Satdığınız kitabların məhz hansı partiya olduğunu təsbit edə biləcəkmisiniz? Təsbit etsəniz belə bu sizin üçün önəmlidirmi?

Təbii ki, mühasibat uçotunun beynəlxalq standartları bu məsələləri tənzimləyir. Amma, hələlik ehtiyatların ilkin maya dəyərinin hesablanması üzrə standartları bir kənara qoyaq, birlikdə düşünək: “Ümumiyyətlə, burada hansı məntiqli və mümkün hesablama metodları ola bilər?”

  1. Məntiqli olar ki, satılmış kitabları ilk alınmış kitablar olaraq dəyərləndirib, xərc kimi 18 + 19 manat tanıyaq. Bu halda anbarda 2 ədəd, biri 22 manat, digəri 23 manat mal qalmış olacaq.
  2. Başqa bir yanaşma: satılmış kitabları ən axırıncı alınmış kitablar kimi dəyərləndirib, xərc olaraq 22 + 23 manat tanıyaq. Anbar qalığımız biri 18, digəri 19 manat olmaqla 2 ədəd kitab olacaq.
  3. Əgər bu iki variant arasında tərəddüd ediriksə, başqa məntiqli yanaşma ədədi ortadan istifadədir, yəni onların qiymətlərini toplayıb saylarına bölüb, qiymətlərin ədədi ortasını tapırıq (18+19+22+23)/4 = 20,5 manat. 2 kitab üçün xərc 41 manat, qalıq 2 kitabın hər birinin dəyəri 20,5 manat olacaq.
  4. Digər tərəfdən, əgər satdığımız kitabın hansı partiyada alınmış olduğunu təsbit edə biliriksə, ona uyğun xərcləri nəzərə ala bilərik. Deyək ki, noyabrda satdığım kitabı 22 manata aldığıma, dekabrda satdığım eyni kitabı 18 manata aldığıma əminəm. Xərclər buna uyğun olacaq.

Göründüyü kimi, maya dəyərinin hesablanması üzrə adi məsələdə 4 mümkün yanaşma ola bilər. Hətta, daha bir yanaşma ortalığa qoymaq olar: satılmış 2 kitabın birini köhnə partiyadan, digərini yeni partiyadan silmək olar, lakin bu ağlabatan olmadığı qədər, əlverişli də deyil.

Bəs mühasibat uçotunun beynəlxalq standartları (MUBS) nə deyir?

MUBS maya dəyərinin hesablanmış ilə bağlı yuxarıdakı 4 yanaşmanı ortaya qoymur, mümkün dörd haldan yalnız üçünün istifadəsinə icazə verir.

Yuxarıda “Anna Karenina” kitabının dükanda olan bütün nüsxələrinin eyni olduğunu qeyd etmişdik. Hesab edək ki, kitabları anbardan vitrinə düzərkən, yerini dəyişərkən, müştərilərə satarkən, onların hər birinin hansı partiyadan olduğunu müəyyən edə bilmirik. Əslində vitrində necə düzəlməsindən asılı olmayaraq, kitabı alıcı özü seçir, özü götürür. Odur ki, satılmış kitabın hansı partiyadan olduğunu müəyyən etmək çətindir. Yəni satılmış kitabın hansı alışdan (partiyadan) olduğunu bilmirik, bunu bilmək də bizə heç nə verməyəcək. Deməli, hər dəfə ən birinci alınmış malı silə bilərik. Hər dəfə satışı daha əvvəlki partiyadan silməyi iş prinsipi kimi qəbul edib, işçilərə silinmədə “ilk daxil olan, ilk də çıxır” prinsipinə əməl etməyi tapşıra bilərik. Bu FİFO prinsipi adlanır (first in first out).

Əgər məsələyə 2-ci məntiq üzrə yanaşsaq, satdığımız kitablar ən sonuncu kitablar hesab ediləcək. Buna LİFO prinsipi deyəcəyik (last in first out).

3-cü mümkün yanaşmada biz ədədi ortanı hesablayırıq, yəni mallar üçün ümumi vahid orta dəyər tapırıq. Belə yanaşma AVERAGE prinsipi (orta çəkili dəyər) adlanır.

Son olaraq hesab edək ki, satdığımız kitabın məhz hansı alışdan olduğunu bilirik, bunu təsbit etmək bizim üçün önəmlidir. Malın satış vaxtı, onun digərlərinə bənzərliyi bizə maraqlı deyil. Satılan mala, həmin malın alışı zamanı çəkilən xərcin tanınması əsas tələbdir. Standartlarda bu spesifik indentifikasiya (Specific Identification) adlanır.

Ehtiyatların maya dəyərinin hesablanması zamanı bu qeyd edilənlərdən hansının hansı halda tətbiq edilməsi 2 saylı MUBS (IAS2) un 23-27 bəndləri ilə müəyyən edilir.

Dəyərin hesablanması düsturlarının tətbiqinə tələblər

Ehtiyatlarının maya dəyərinin hesablanması zamanı “ilk mədaxil – ilk məxaric” (FİFO) yaxud orta çəkili dəyər prinsiplərinin tətbiqində müəyyən istisnalar var. Bu metodun tətbiq edilmədiyi ehtiyatların siyahısı 2 saylı Mühasibat Uçotunun Beynəlxalq Standartının 23-cü maddəsində verilib.

Müəssisə ehtiyatların ilkin dəyərinin hesablanması zamanı tətbiq olunan düsturu, xüsusiyyəti və istifadə edilməsi baxımından eyni olan bütün ehtiyatlara tətbiq etməlidir. Yəni maya dəyərinin hesablanma qaydası və müvafiq düsturlar seçildikdən sonra müəssisə hər zaman bu metodu ehtiyatların bütün oxşar maddələrinə tətbiq etməlidir. Məsələn, mağazalar ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi zamanı FİFO metodundan istifadə edə bilər. Belə olan halda, həmin mağaza bu metodu bütün ehtiyatlarına (çörək, pendir, süd, ərzaq və sair) tətbiq etməlidir.

Müxtəlif xüsusiyyətlərə malik olan, müəssisədə fərqli istifadə edilən ehtiyatların ilkin dəyərini hesablamaq üçün fərqli üsullardan istifadə edilə bilər. Yəni, müəssisənin mahiyyəti və xüsusiyyətlərinə görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənən ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi zamanı müxtəlif metodlardan istifadəsi yolveriləndir.

Məsələn, kitab satışları üçün orta çəkili dəyər üsulundan istifadə etmək olar, bu daha rahatdır. Lakin kitab olmayan başqa mal satırsınızsa (məsələn, kofe yaxud gül), onlar üçün fərqli metoddan istifadə etməkdə problem yoxdur.

Başqa nümunəyə baxaq. ”Araz” şirkəti mağaza ilə yanaşı avtomobillərinin təmiri sexini idarə edir. Bu halda mağazanın ehtiyatlarının qiymətləndirilməsində bir metoddan (məsələn FİFO), avtomobil təmiri sexinin ehtiyatlarının qiymətləndirilməsində başqa metoddan (məsələn, orta çəkili dəyər) istifadə edə bilər.

Qeyd edək ki, ehtiyatların müxtəlif coğrafi məkanlarda yerləşməsi yaxud müvafiq vergiqoyma qaydalarında olan fərq, özü-özlüyündə, ilkin dəyərin hesablanması üçün müxtəlif üsulların tətbiqinə əsas vermir.

FİFO metodu yalnız hazır məhsulun, satış üçün alınmış malın maya dəyərinin tapılması zamanı deyil, həmçinin xammalın, yarımfabrikatın istehsala buraxılması zamanı onların silinməsinə tətbiq edilir.

Əlavə dəyər vergisinin dərəcəsi

19 Apr 2024

Vergi orqanında uçotda olan fiziki şəxslə bağlanan xidməti müqavilə zamanı yaranan vergi öhdəlikləri

by | posted in: Xəbər | 0

Bəzi hallarda müəssisələr işçilərlə əmək müqaviləsi əvəzinə mülki-hüquqi müqavilə (xidməti muqavilə) bağlayır. Bu, hər hansı xidmətin göstərilməsi məqsədi ilə sifarişci və icraçı arasında bağlanılan mülki-hüquqi müqavilədir və mülki qanunvericiliklə tənzimlənir. Bu mövzuda olan əvvəlki məqaləmizdə vergi orqanında uçotda olmayan fiziki şəxslə bağlanan xidməti müqaviləyə görə vergi öhdəlikləri barədə açıqlama verilib.

Xidməti muqavilə 18 yaşına çatmış fiziki şəxslərlə imzalana bilər. 2019-cu ilin yanvarın 1-dək xidməti müqavilə ilə çalışan şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri ola bildikləri üçün sırf maddi baxımdan düşünəndə işçiyə xidməti müqavilə ilə işləmək sərf edirdi. Lakin 01.01.2019-cu il tarixdən Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliklər qüvvəyə mindikdən sonra sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinin sahəsi məhdudlaşdırıldığından xidməti müqavilə ilə çalışanlar artıq gəlir vergisi ödəyicisi olmalıdırlar. Vergi Məcəlləsinin 101.3-cü maddəsinə əsasən, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxslərin vergiyə cəlb edilən gəlirlərindən 20 faiz dərəcə ilə vergi tutulur. Bu dəyişikliyin məqsədi insanları əmək müqaviləsi ilə çalışmağa stimullaşdırmaq idi.

Vergi ödəyicisi tərəfindən vergi orqanlarında uçotda olan fiziki şəxslə Mülki Məcəllənin müddəalarına uyğun olaraq mülki-hüquqi müqavilə bağlanarkən həmin xidmətlərə görə ona edilən ödənişlər ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunmur. Bu zaman gəliri əldə edən fiziki şəxs tətbiq etdikləri vergitutma sistemindən (sadələşdirilmiş vergi və ya gəlir vergisi) asılı olaraq müvafiq vergiləri özü mustəqil olaraq hesablayıb bəyan etməklə dövlət büdcəsinə ödəyir.

VÖEN-i olan şəxslə xidməti müqavilə ilə xidmət göstərilərkən həmin xidmətlərə görə edilən ödənişlər ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunmur.

Gəliri əldə edən şəxs özü vergi orqanına bəyannamə təqdim edərək vergini dövlət büdcəsinə ödəməlidir.

VÖEN-i olan və mülki-hüquqi müqavilə ilə hüquqi şəxsə xidmət göstərən şəxsin 01.01.2019-cu ildən sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri kimi xidmət göstərmək hüququ yoxdur. Vergi Məcəlləsinin 96-cı maddəsinin birinci bəndinə əsasən rezidentlərin gəlirləri üzrə vergitutma obyekti vergi ili üçün rezidentlərin bütün gəliri ilə həmin dövr üçün xərcləri arasındakı fərqdən ibarət olan vergiyə cəlb edilən gəlirdir.

Dəyişikliyə görə, Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-cu maddəsinə əsasən, mikro sahibkarlıq subyekti olan fərdi sahibkarların sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirinin 75 faizi ona güzəşt edilir. Bu bəndlə bağlı 1 yanvar 2024-cü il tarixdən qüvvəyə minmiş dəyişikliyə əsasən, müvafiq il üzrə orta aylıq muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən az olmayan və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcu olmayan mikro sahibkarlıq subyekti olan hüquqi şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdikləri mənfəətin 75 faizi vergidən azad edilir.

Müvafiq il üzrə orta aylıq muzdlu işçi sayı təqvim ili ərzində muzdlu işçilərin sayının cəmlənərək 12-yə bölünməsi yolu ilə müəyyən edilir. Deməli, mikro sahibkarlıq subyekti olan xidməti müqavilə ilə işləyən şəxsin vergi öhdəliyi aşağıdakı kimi olacaq (orta aylıq muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən az olmamaq şərtilə):

Vergi öhdəliyi = (Gəlirlər-xərclər) x 20% x 25%

Vergi ödəyicisi vergi güzəştinin tətbiqi məqsədilə bu maddədə müəyyən edilən şərtlərə cavab vermədikdə güzəşt tətbiq edilməməklə vergiyə cəlb edilir.

Misal

Fərz edək ki, Bakı şəhərində xidməti müqavilə ilə çalışan şəxs aylıq 2900 manat xidmət haqqı alır. Bu zaman vergi öhdəliyi aşağıdakı şəkildə olacaq:

Bu xidmət haqqını əməkhaqqı qismində aldığı üçün xərci əksər hallarda olmur. Ona görə də gəlir vergisi bu cür hesablanacaq:

2900 x 20% = 580 manat.

Mikro sahibkarlıq subyekti olduğu üçün (orta aylıq muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən az olmamaq şərtilə) gəlir vergisinin 75 faizi güzəşt olunacaq. Nəticədə 145 manat gəlir vergisi ödəniləcəkdir.

580 x 25% = 145 manat.

“Sosial Sığorta haqqında” Qanunun 14.5.1-ci maddəsinə əsasən, sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə – minimum aylıq əməkhaqqının tikinti sahəsində 50 faizi, digər sahələrdə 25 faizi miqdarının Bakı şəhərində 100 faizində (2020-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minib), Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində 90 faizi, digər şəhərlərdə 80 faizi, rayon inzibati ərazi vahidlərinin inzibati mərkəzi olan inzibati ərazi vahidlərində və qəsəbələrdə 60 faizi, kənd yerlərində isə 50 faizi miqdarında sosial sığorta haqqı ödəməlidir.

Yəni, 345 manat x 25% = 86.25 manat.

Deməli, həmin şəxsin ümumilikdə 231.25 manat sosial sığorta haqqı və gəlir vergisi öhdəliyi yaranacaq:

145 + 86.25 = 231.25 manat.

Nümunələrdən də göründüyü kimi, VÖEN-i olan və olmayan şəxslərin vergi öhdəliklərində kəskin fərq vardır.

Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər öz fəaliyyət sahələri üzrə məcburi dövlət sosial sığorta haqqını hər ay üçün hesablanmalı, sonrakı ayın 15-dən gec olmayaraq, tam məbləğdə nağdsız hesablaşma qaydasında aidiyyati fonda ödənilməlidir.

Hər rüb üzrə rüb başa çatdıqdan sonra növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq “Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulan vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları bəyannaməsi (hesabatı)” vergi ödəyicisinin uçotda olduğu vergi orqanına təqdim edilməlidir.

Mənbə: vergiler.az

Mal nomenklaturası və idxal-ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri ilə bağlı Qərarda dəyişiklik edilib

19 Apr 2024

Mal nomenklaturası və idxal-ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri ilə bağlı Qərarda dəyişiklik edilib

by | posted in: Xəbər | 0

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 17 noyabr tarixli 500 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının xarici iqtisadi  fəaliyyətin mal nomenklaturası, idxal gömrük rüsumlarının dərəcələri və ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır: 1. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 17 noyabr tarixli 500 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2017, № 11, maddə 2164 (Cild I); 2024, № 1, maddə 127; Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2024-cü il 29 fevral tarixli 112 nömrəli Qərarı) ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının xarici iqtisadi fəaliyyətin mal nomenklaturası, idxal gömrük rüsumlarının dərəcələri və ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri”ndə aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. “8711 10 000 0 alt yarımmövqeyinə aid sətirlər aşağıdakı redaksiyada verilsin:

8711 10 000 – – mühərrikinin silindrlərinin işçi həcmi 50 sm3-dən çox olmayan porşenli daxiliyanma mühərrikli:
8711 10 000 1 – – – konstruksiyası ilə (və ya texniki göstəriciləri ilə) müəyyən olunan maksimal sürəti saatda 50 km-dən çox olan əd 15
8711 10 000 9 – – – digərləri əd 15

1.2. “8711 60 900 0” alt yarımmövqeyinə aid sətirlər aşağıdakı redaksiyada verilsin:

8711 60 900 – – digərləri:
8711 60 900 1 – – – konstruksiyası ilə (və ya texniki göstəriciləri ilə) müəyyən olunan maksimal sürəti saatda 50 km-dən çox olan əd 15
8711 60 900 9 – – – digərləri əd 15
  1. Bu Qərar dərc edildiyi gündən 30 (otuz) gün sonra qüvvəyə minir.

                          Əli Əsədov

                                  Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri,  17  aprel  2024-cü il

№  213

Mənbə: nk.gov.az

19 Apr 2024

Əlavə dəyər vergisinin dərəcəsi

by | posted in: Xəbər | 0

Azərbaycanda ƏDV dərəcəsi

ƏDV-nin bir vergi növü kimi müəyyən edilməsi üçün ilk növbədə əlavə dəyər vergisi üzrə vergitutma elementləri müəyyən edilməlidir. Əlavə dəyər vergisi – ƏDV dərəcəsi belə vergitutma elementlərindən biridir (AR Vergi Məcəlləsi, maddə 12).   

ƏDV dolayı vergidir. Onun hesablanması malların (işlərin, xidmətlərin) alıcıya satışı zamanı satıcı tərəfindən aparılır. Hüquqi və fiziki şəxslər əlavə dəyər vergisi ödəyicisi ola bilər. Şərti olaraq bütün ƏDV ödəyicilərini iki qrupa ayırmaq olar:

  1. “Daxili” əlavə dəyər vergisinin ödəyiciləri – Azərbaycan Respublikası ərazisində malların (işlərin, xidmətlərin) satışı zamanı ƏDV ödəyənlər;
  2. “İdxal” əlavə dəyər vergisinin ödəyiciləri – respublika ərazisinə malların idxalına görə ƏDV ödəyənlər.

Satış zamanı ƏDV vergitutma bazasının vergi dərəcəsinə hasili kimi tapılır. AR VR 173-cü maddəsinə görə Azərbaycanda ƏDV-nin dərəcəsi hər vergi tutulan əməliyyatın yaxud idxalın 18 faizi kimi müəyyən edilib.

Bəzi əməliyyatlar əlavə dəyər vergisinə sıfır (0) dərəcə ilə cəlb edilir.

ƏDV-nin sıfır (0) dərəcə ilə tutulması

Sıfır (0) dərəcə ilə ƏDV-nin  hesablanması qanunvericilikdə  müəyyən edilmiş hallarda istifadə olunur, onların arasında Azərbaycan Respublikasından kənarda satışlar, habelə respublika sərhədinin keçməsi ilə əlaqədar göstərilən xidmətlər üstünlük təşkil edir. Belə halların tərkibi AR VM-in 165-ci maddəsi ilə tənzimlənir.

Vergi Məcəlləsində sadalanan ƏDV-nin sıfır (0) dərəcə ilə tutulması hallarını aşağıdakı kimi qruplaşdıra bilırik:

  • beynəlxalq təşkilatlarla bağlı hallar;
  • qrant müqaviləsi əsasında aparılan əməliyyatlar;
  • bəzi idxal əməliyyatlarında 0 dərəcə ilə ədv; 
  • beynəlxalq yükdaşımalar və xidmətlər.

Sıfır dərəcə ilə əlavə dəyər vergisinin tutlması halları ilə daha ətraflı buradan tanış olmaq olar.

Əlavə dəyər vergisindən azadolmalar

AR Vergi Məcəlləsi 0% dərəcə yaxud ƏDV olmadan satış həyata keçirərək vergi yükünü qismən azaltmağa imkan verir. Onları fərqləndirən cəhət birinci halda vergi ödəyicisinin ƏDV ödəyicisi olması, ikinci halda isə olmamasıdır.

Hər iki halda vergi ödəyicisindən büdcəyə vergi ödənməsi tələb edilmir. Bu, onların oxşarlığıdır.  Fərq isə əməliyyatların mahiyyətindən irəli gəlir:

Sıfır dərəcə ilə aparılan əməliyyatlarda vergitutma obyekti var, onlar əlavə dəyər vergisi tutulan əməliyyat sayılır və ƏDV əvəzlədirilməsi aparılır. Əlavə dəyər vergisi olmadan satış zamanı güzəşt onu əvəzləşdirməyə imkan vermir. Sıfır (0) dərəcə ƏDV və əlavə dəyər vergisindən azadolmalar arasında fərq haqqında burada verilib.

ƏDV-ni geri qaytarılması

Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş əlavə dəyər verişinin geriyə, ödəyiciyə qaytarılması ƏDV dərəcəsinə təsir edən amillərdəndr. Məlumdur ki, ƏDV-si dolayı vergidir, onu faktiki olaraq son istehlakçı ödəyir. Məhz bu səbəbdən dövlət bəzən ödənmiş ƏDV-nin geri alınması üçün müəyyən tədbirlər həyata keçirir. Belə tədbirlərə aşağıdakıları nümunə göstərmək olar:

  • yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin alınması məqsədi ilə vətəndaşların ödədiyi ƏDV məbləğinin 30%-ni qaytarırlır;
  • ticarət və ictimai iaşə obyektlərindən alınan mallara, habelə tibbi xidmətlərə ödənilən ƏDV-nin  geri qaytarılması – geri qaytarılma ödənilmiş əlavə dəyər vergisi məbləğinin 17, 5 (nağdsız hesablaşma) yaxud 5 faizini (nağd ödəniş) təşkil edir;
  • əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin aldığı mallara görə (tax free) əlavə dəyər verigisinin geri qaytarılması;
  • əvəzləşdirilən vergi məbləği ilə hesablanmış vergi məbləği arasındakı müsbət fərqin qaytarılması ƏDV-yə sıfır dərəcə ilə cəlb edilən vergi ödəyicilərinə tətbiq edilir;
  • əvəzsiz köçürmələr olduqda –nadir hallarda olsa da təcrübədə vergi ödəyicisinin beynəlxalq müqaviləyə əsasən əvəzsiz köçürmə etməsi halına rast gəlinir. Belə halda əlavə dəyər vergisi 45 gün ərzində geri qaytarıla bilər.

ƏDV-nin geri qaytarılması qaydaları, bu zaman tətbiq edilən ƏDV dərəcələri ilə buradan ətraflı şərhi ilə buradan tanış ola bilərsiniz.

Vergi orqanında uçotda olan fiziki şəxslə bağlanan xidməti müqavilə zamanı yaranan vergi öhdəlikləri

1 … 387 388 389 390 391 392 393 … 2. 684
error: Content is protected !!