Blog Full

“Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi”nin “Mənfəət bəyannaməsi və əlavələrinin hazırlanması” mövzusunda təşkil etdiyi ödənişsiz vebinara qoşula bilməyənlər, keçid edərək video yazını izləyə bilərlər.

24 Dekabr tarixində təşkil edilən, 300-ə yaxın mühasibin iştirak etdiyi vebinar “Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi”nin 2022-ci il ərzində təşkil etdiyi 7-ci ödənişsiz vebinar idi.

Vebinarın təqdimatçısı, mühasibat və vergi uçotu sahəsində 15 ildən artıq təcrübəyə malik Kəmalə Rzayevadır.

O, İqtisad Universitetində “Mühasibat uçotu” ixtisası üzrə bakalavr, Bakı Mühəndislik Universitetində “Mühasibat uçotu” ixtisası üzrə magistr təhsili almış və hazırda İqtisad Universitetinin “Mühasibat uçotu” ixtisası üzrə doktorantura təhsili alır.

2004-cü ildən etibarən fəaliyyəti fərqli olan müəssisələrdə mühasibatlıq və vergi sahəsində çalışır. “Karvan-L” elmi istehsalat şirkəti, “Azinterval” MMC, “Azərtunel” MMC, “As-İnşaat N” MMC kimi müəssisələrdə “Baş mühasib” vəzifəsində çalışmışdır. Hal-hazırda mühasibat uçotu və vergi sahəsində fəaliyyət göstərən “Accounting Az” MMC-də “Baş mütəxəssis” vəzifəsində çalışır.

Kəmalə Rzayeva vergi hesabatlarının hazırlanması, mühasibat uçotu, praktiki mühasibatlıq, 1C mühasibat proqramı, beynəlxalq maliyyə uçotu üzrə təlimlər keçmişdir. Tətbiqi, praktiki mühasibat və vergi uçotu sahəsində çoxillik təcrübəyə malikdir. Peşəkar Mühasib Sertifikatı (PMS) və Beynəlxalq Maliyyə Hesabatlarının Standartları (FR) sertifikatlarına sahibdir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi 2019-cu ildən bəri mühasiblərin ehtiyac duyduğu müxtəlif sahələrdə təlimlər həyata keçirir. Fəaliyyətə başladığı vaxtdan bu günədək 1500-dən çox tələbə və dinləyicisi olmuşdur.

Məktəb, uzunmüddətli təlimlər ilə yanaşı, 1 günlük, ödənişsiz təlimlər də təşkil etməkdədir. Təkcə 2022-ci ildə belə təlimlərin sayı 7 idi. 2023-cü ildə isə, ödənişsiz təlimlərin sayının daha da artması hədəflənib. Çünki məktəbin əsas missiyası, mühasiblərin biliklərini inkişaf etdirmək, yenidən hazırlığına dəstək olmaqdır.

Kanalımıza abunə olmaqla, qoşula bilmədiyiniz vebinarları yenidən izləyə bilərsiniz: https://www.youtube.com/@muhasiblermektebi

Keçidlərə daxil olmaqla isə, “Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi”nin təşkil etdiyi ödənişli və ödənişsiz təlimlər barədə tam məlumat ala bilərsiniz.

Mühasibat kursları: https://www.muhasibat.az/muhasibatliq-kursu/

Vergi kursları: https://www.muhasibat.az/vergi-kurslari/

Ölkənin ən geniş filial şəbəkəsinə malik olan Kapital Bank sahibkarlara göstərilən xidmətləri daha əlçatan və rahat etmək üçün Bakı KOB evində yeni şöbəsini açdı. Yeni KOB şöbəsi Bakı şəhəri, Akademik Ziya Bünyadov prospekti 38C, 1969-cu məhəllə ünvanında fəaliyyət göstərir.

KOB şöbəsində müştərilər fiziki və hüquqi şəxslər üçün hesabların açılması, kassa-hesablaşma əməliyyatları, əmanətlər, pul köçürmələri, ödəniş kartlarının sifarişi, nağd valyuta ilə əməliyyatlar kimi bir çox bank məhsulları və xidmətlərindən yararlana bilərlər.

Qeyd edək ki, Kapital Bank bir neçə il əvvəl ölkə üzrə həyata keçirdiyi filial şəbəkəsinin transformasiyası layihəsini tam bitirsə də, müştəri xidməti keyfiyyətini artırmaq üçün bir sıra işləri davamlı olaraq həyata keçirir. Paytaxt Bakı ilə yanaşı regionlarda da bank xidmətlərini daha əlçatan etmək məqsədilə yeni xidmət nöqtələri açılır. Bu kimi işlər gələcək illərdə də davam etdiriləcək.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi — 114 filialı və 25 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün — https://kbl.az/krdt, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/tkstcrd.

Vergitutma obyekti  AR Vergi Məcəlləsində

Vergitutma obyekti Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində müəyyən edilmiş vergitutma  elementlərindən biridir. Bildiyiniz kimi vergi elementlərinin müəyyən olunması vergi öhdəliyinin müəyyən edilməsinin əsas şərtidir.

Vergi Məcəlləsinin 12.3. maddəsinə görə “vergitutma obyekti gəlir, mənfəət, əmlak, torpaq, faydalı qazıntılar, təqdim edilmiş malların (işin, xidmətin) dəyəri, ticarət əlavəsi və ya bu Məcəllə ilə müəyyənləşdirilən digər vergitutma obyektləridir.”

Məcəllədə aşağıdakı vergitutma obyektləri müəyyən edilib.

Azərbaycan Respublikasının ərazisində malların, o cümlədən istehsal-texniki təyinatlı malların, görülmüş işlərin və göstərilmiş xidmətlərin satışı üzrə dövriyyələr vergitutma obyektidir.

Hüquqi şəxs tərəfindən istehsal edilmiş və ya kənardan alınmış malların satışı üzrə  dövriyyələr, habelə aşağıdakı dövriyyələr vergitutma obyektləri sayılır;

maliyyələşmə mənbəyindən asılı olmayaraq müəssisə daxilində xərcləri istehsal və tədavül məsrəflərinə aid edilməyən malların (işlərin, xidmətlərin) xüsusi istehlak üçün, habelə öz işçilərinə satışı üzrə dövriyyələr;

dəyəri ödənilmədən malların (işlərin, xidmətlərin) başqa mallar (işlər, xidmətlər) müqabilində satışı (mübadilə əməliyyatları) üzrə dövriyyələr;

malların (işlərin, xidmətlərin) əvəzsiz olaraq və ya dəyəri qismən ödənilməklə  hüquqi və ya fiziki şəxslərə verilməsi və hüquqi şəxsin əvəzsiz maliyyə yardımı şəklində aldığı məbləğlər (büdcə, nazirlik və baş idarədən aldığı mərkəzləşdirilmiş fonddan yetim və kimsəsiz uşaqların, tənha və kimsəsiz qocaların, əlillərin maddi ehtiyaclarının ödənilməsinə habelə idman mədəni-maarif tədbirlərinə, təhsilə, səhiyyəyə (kapital qoyuluşları istisna olmaqla), müvafiq qaydada qeydiyyatdan keçmiş xeyriyyə fondlarına və təşkilatlarına, eləcə də milli birliyin, həmrəyliyin və ənənələrin möhkəmlənməsinə və təbliğinə, ibadətgahların tikintisinə və təmirinə, dini ziyafətlərin təşkilinə ayrılan və öz təyinatı üzrə istifadə edilən maliyyə yardımlarından başqa) üzrə dövriyyələr.

Respublika Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi qaydada pərakəndə ticarət və ictimai iaşə, avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin daşınma xidmətləri, avtomobil nəqliyyatı vasitələrinə texniki xidmət, habelə bərbərlik və kosmetika xidmətləri (müalicə və ya cərrahlıq fəaliyyəti ilə bağlı olmayan) göstərən vergi ödəyiciləri üçün bu sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirlərin əldə edilməsinə təsir göstərən amilləri nəzərə almaqla minimum məbləğdə aylıq vergi məbləği müəyyən edilə bilər. Minimum məbləğdə vergi üzrə təqvim ilinin yekununa görə respublika Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi qaydada yenidən haqq-hesab aparılır.

Daşınmaz əmlak, elektrik və istilik enerjisi, qaz vergiyə cəlbetmə məqsədilə dövriyyə hesab edilir.

Yerinə yetirilmiş və dəyəri ödənilmiş tikinti-quraşdırma, təmir, təcrübə-konstruksiya, texnoloji işlərin və digər işlərin həcmi də vergiyə cəlbetmə obyekti sayılır.

Aşağıdakı xidmətlərin göstərilməsindən əldə edilən gəlir vergiyə cəlbetmə obyekti sayılır:

• qazın, neft və neft məhsullarının, elektrik və istilik enerjisinin nəql edilməsi də daxil olmaqla sərnişin və yük daşıma nəqliyyatının xidmətləri, malların yüklənməsi, boşaldılması və saxlanması üzrə xidmətlər;
• əmlakın icarəyə verilməsi, o cümlədən lizinq üzrə əməliyyatlar;
• mal göndərilməsi və satılması ilə bağlı olan vasitəçilik xidmətləri;
• məişət, mənzil-kommunal xidmətləri ilə bağlı olan xidmətlər;
• sanatoriya-kurort və sağlamlıq, habelə turist-ekskursiya xidmətləri;
• ticarət müəssisələri tərəfindən hüquqi şəxslərin sifarişlərinin yerinə yetirilməsi üzrə xidmətlər;
• idarədənkənar mühafizə xidmətləri;
• kadr hazırlığı və ixtisas artırılması üzrə xidmətlər;
• reklam xidmətləri;
• innovasiya (yeni texnikanın, texnologiyanın, elmi tədqiqatların işlənməsinə qoyulan vəsaitlər) xidməti, məlumatların işlənməsi və informasiya təminatı üzrə xidmətlər;
• respublika ərazisində tranzitlə daşınanmallara görə göstərilən xidmətlər;
• qanunvericiliklə güzəşt nəzərdə tutulmayan bütün digər xidmətlər;

2020-ci ildə 44 günlük müharibədə iştirak edərək geri dönən işçilərin məzuniyyətləri ilə bağlı müəyyən suallar meydana çıxır. Sərbəst auditor Altay Cəfərov həmin suallara aydınlıq gətirib.

Əmək Məcəlləsinin 120-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) alan işçilərə, Azərbaycan Respublikasının Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarına, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarına, 1941-1945-ci illər müharibəsində döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş, habelə hərbi xidmətdə olmuş, lakin döyüş əməliyyatlarında iştirak etməmiş hərbi qulluqçulara, İstiqlal ordeni ilə, habelə Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə bağlı digər dövlət təltifləri ilə təltif olunmuş işçilərə məzuniyyət 46 təqvim günündən az olmayaraq verilir.

Məcəllənin tələblərinə görə, sadə halda əmək məzuniyyətinin minimum müddəti 21 gün və 30 gün müəyyənləşdirilib. Ancaq 120-ci maddədə olan işçilər üçün isə həmin müddət ən azı 46 gün təyin edilib. Müharibə iştirakçılarının məzuniyyət hüququ ilə bağlı aşağıdakıları diqqətdə saxlamaq vacibdir:

• Deməli birinci Qarabağ və ikinci Qarabağ mühaibəsi iştirakçıları Azərbaycan Respublikasının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütöblüyü uğrunda vuruşmuş və müharibədə iştirak etmiş şəxslər sayılır.
• Qazilər xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya) alan işçilər sayıldığından onlara əmək məzuniyyəti 46 gün verilməlidir. Əlbəttə ki, müvafiq orqan tərəfindən onların xəsarəti (yaralanma, travma, kontuziya) təsdiqlənməlidir.
• Milli Qəhrəmanlara və Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına da 46 gün məzuniyyət verilməlidir.
• Həmçinin, Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə bağlı digər dövlət təltifləri ilə təltif olunmuş işçilərə 46 təqvim günü əmək məzuniyyəti verilməlidir.

Bəs digər dövlət təltifləri dedikdə nə başa düşülür?

Azərbaycan Respublikasının dövlət təltiflərinə Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi kimi təsdiq edilmiş orden və medallar, Azərbaycan Respublikasının fəxri adları və bir sıra fərqli mükafatlar daxildir. Orden və medalların “Azərbaycan Respublikasının orden və medallarının təsis edilməsi haqqında” 10 noyabr 1992-ci il №370 AR qanunu ilə tənzimlənir. Həmin qanuna görə, Vətən Müharibəsi iştirakçılarına bir çox orden və medallar təqdim edilib. Məsələn, “Şuşanın azad edilməsinə görə” medalı və bu qəbildən olan digər medallar.

Göründüyü kimi, qeyd olunan qanunla təsdiq edilmiş orden və medallar dövlət təltifləri sayıldığından bu orden və medallara layiq görülmüş işçilər də 46 gün əmək məzuniyyətindən istifadə edəcəklər.

Misal: “AA” MMC-nin istehsalat sahəsində çalışan fəhlələrin bir neçəsi Qarabağ müharibələrində iştirak etməyib. İki nəfər fəhlə isə birinci Qarabağ mühasibəsində iştirak edib və ona heç bir orden, medal (dövlət təltifi) edilməyib. Daha iki fəhlə ikinci Qarabağ savaşında olub və hər ikisinə torpaqların azad edilməsinə görə bir neçə medal verilib. Eyni zamanda bir fəhlə də 44 günlük müharibənin iştirakçısı olub və o heç bir dövlət təltifi almayıb. Bu işçilərin əmək məzuniyyətinin müddətləri necə müəyyən olunacaq?

Birinci halda bir neçə fəhləyə 21 gün əmək məzuniyyəti veriləcəkdir. Çünki onlar müharibədə iştirak etməyiblər. Növbəti 2 nəfər fəhləyə də əmək məzuniyyəti 21 gün veriləcək. Belə ki, onların birinci Qarabağ mühasibəsində iştirak etmələrinə baxmayaraq, heç bir dövlət təltifi almayıblar. Sonrakı iki nəfər fəhləyə isə 46 gün əmək məzuniyyəti təmin ediləcək. Çünki onlar həm müharibədə olublar, həm də dövlət təltifi kimi medallar alıblar. Sonuncu 1 nəfər fəhləyə də 21 gün məzuniyyət verilcək. Yəni, 44 günlük müharibə olmasına baxmayaraq dövlət təltifləri olmayıb.

Mənbə: vergiler.az

Gəlir anlayışı və onun növləri