Blog Full

1 Fevral tarixindən Azərbaycanda 5 il müddətində yalnız kütləvi təklif edilmiş, tənzimlənən bazarda ticarətə buraxılmış səhmlər və istiqrazlar üzrə dividend, diskont və faiz gəlirləri vergidən azad ediləcək.

Bununla bağlı ötən il Vergi Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliklər qüvvəyə minir, kapital bazarında vergi rejimi dəyişir.

Vergi güzəştinin məqsədi qiymətli kağızların kütləvi təklif üsulu ilə fond birjasında yerləşdirilməsinin stimullaşdırılması və tənzimlənən bazarda qiymətli kağızlara marağın artırılmasıdır.

Digər dəyişiklik istiqrazlar üzrə ödənilən diskont və faiz gəlirlərindən verginin hesablanması qaydasının qabaqcıl beynəlxalq təcrübəyə uyğunlaşdırılması və əsas meyar kimi istiqraz mülkiyyətiçisinin həmin istiqraza malik olduğu günlərin sayının nəzərə alınmasıdır. Bu dəyişiklik istiqrazlar üzrə diskont və faiz gəlirlərindən formalaşan vergi yükünü optimallaşdırmaqla investorların kapital bazarında fəal iştirakını və investor bazasının genişləndirilməsini stimullaşdıracaq. Eyni zamanda hüquqi şəxslərin istiqrazlar üzrə əldə etdiyi faiz gəlirlərini ödəmə mənbəyində deyil, ümumi mənfəətdə bəyan etməsi və vergi ödəməsi müəyyən edilib.

Azərbaycan Mərkəzi Bankında hesab edirlər ki, bu dəyişikliklərin tətbiqi nəticəsində investisiya qiymətli kağızları olan səhm və istiqrazların kütləvi təklif üsulu ilə yerləşdirilməsinə və emitentlərin fond birjasında listinqə çıxışına maraq artacaq. Dəyişikliklər birjadankənar bazarın kiçilməsi və fond birjasında bağlanan əqdlərin sayının artması fonunda bazarın şəffaflığının yüksəlməsinə və investorların kapital bazarında iştirak imkanlarının genişləndirilməsinə əhəmiyyətli töhfə verəcək.

Mənbə: report.az

Mühasiblər olmasaydı, ciddi maliyyə itkiləri, fırıldaqçılıq halları, oğurluq və digər maliyyə cinayətlərinə səbəb ola biləcək mühüm məlumat və informasiyaların sızması baş verərdi.

Uçotsuz nə baş verərdi?

Uçotsuz sizin biznesiniz pulları itirərdi. Əgər siz yeganə iştirakçısınızsa belə, yenə də hesabların hazırlanmasından başlamış hər şeyi etməlisiniz. Bu cür böyük itkilərlə yanaşı kiçik biznesinizdə uçotun mövcud olmaması, zəif sızmalara da gətirib çıxara bilər.

Mühasibat uçotu cəmiyyət üçün niyə vacibdir?

Mühasibat uçotu biznesin idarə edilməsində mühüm rol oynayır, çünki o, gəlir və xərcləri izləməyə, qanunları tətbiq etməyə və investorlara, idarəetməyə və hökumətə biznes qərarlarının qəbulu üçün istifadə oluna bilən kəmiyyət baxımından maliyyə məlumatları ilə təmin etməyə kömək edir.

Mühasibat uçotu cəmiyyətə necə təsir edir?

Mühasibat uçotu cəmiyyəti iş yerləri ilə təmin edir. Müntəzəm olaraq mühasibat uçotunu öyrəndikdən sonra istənilən bir şəxs büdcə tərtib etməyi də öyrənə bilər və hər bir iş planlı şəkildə və cəmiyyətin imkanlarına uyğun həyata keçirilir.

Mühasibat uçotu korporativ maliyyə və pul vəsaitlərini düzgün qeydiyyatdan keçirməklə cəmiyyətə kömək edə bilər.

Mühasibatlıq nəyimizə lazımdır?

Əməliyyatları izləməklə yanaşı, yaxşı tətbiq edilmiş mühasibat uçotu sistemləri maliyyə proqnozlaşdırılması və ya təhlilinin bir hissəsi kimi pul vəsaitlərinin hərəkətinin proqnozlaşdırılması, büdcənin tərtibi və gəlirlərin proqnozlaşdırılması üçün də istifadə edilə bilər.

Yaxşı idarə olunan mühasibat sistemi fırıldaqçılıq, maliyyə səhvləri və vergi problemləri kimi riskləri azalda bilər.

Mühasiblərin vəzifələri nədir?

Mühasibin tipik vəzifə və məsuliyyətlərinə aşağıdakılar daxildir:

• Mühasibat və vergi hesabatlarının hazırlanması;
• Xərclərə və büdcələrə nəzarət;
• Maliyyə nəticələrinin auditi və təhlili;
• Maliyyə proqnozu və risk təhlili;
• Xərcləri azaltmaq və mənfəəti artırmaq məsələləri üzrə məsləhətlər;
• Maliyyə və büdcə hesabatlarının hazırlanması və təqdim edilməsi.

Amerikanın mühasibat uçotu sistemi

Mühasib cəmiyyətə necə fayda verə bilər?

Peşədə çoxdan belə bir fikir formalaşıb ki, cavabdehlik özü ilə məsuliyyət də gətirir. Milleniallar nəslindən olanlar müxtəlif üsullarla, o cümlədən könüllülər, qeyri-kommersiya təşkilatlarında iş, direktorlar şurasında iş, pul ianələri və davamlı inkişafın uçotu kimi praktik sahələrin inkişaf etdirilməsi ilə öz töhfələrini verirlər.

Uçot iqtisadiyyata necə təsir edir?

Mühasibat uçotu iqtisadiyyatın inkişafında mühüm rol oynayır. Yüksək keyfiyyətli korporativ hesabatlar şəffaflığın artırılması, yerli və beynəlxalq investisiyaların səfərbər edilməsinin asanlaşdırılması, əlverişli investisiya mühitinin yaradılması və maliyyə sabitliyinə töhfə verən investorların inamının yaradılması üçün əsasdır.

Mühasibat uçotu cəmiyyətimizdə necə kök salıb?

Bəli, mühasibat uçotu cəmiyyətimizdə kök salıb və iqtisadi sistemimiz üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Mühasibatlıq şöbəsi fəaliyyətin nəticələrinin uçotunu aparır. Mühasibat uçotu hər bir müəssisənin məşğul olduğu üç fəaliyyət növünü izləyir: maliyyələşdirmə, investisiya və əməliyyatlar. Mühasibat məlumatlarından cəmiyyətimizdə hər bir təşkilat və fərd tərəfindən istifadə olunur.

Müasir dünyada mühasibat uçotunun rolu nədir?

Müasir dünyada mühasibat uçotunun rolu təkcə maliyyə əməliyyatlarının uçotu ilə məhdudlaşmır, həm də müxtəlif qərarların qəbul edilməsi, müxtəlif istifadəçilərə müvafiq məlumatların verilməsi, həm qısamüddətli, həm də uzunmüddətli planlaşdırmada köməklik etmək üçün əsas bazanı təşkil edir.

Mühasibat uçotunu öyrənməyin üstünlükləri nələrdir?

• İdarəetmə gücü və liderlik;
• İctimai çıxışlarda səriştə;
• Aktual vergi bilikləri;
• İşgüzar ekspertiza;
• Sistem bacarıqları;
• Ünsiyyət məharəti;
• Əlavə audit təlimi.

II hissəyə nəzər yetirin

Vergi Məcəlləsində avtonəqliyyat vasitələri üçün azadolmanı nəzərdə tutan 199.4.3-cü maddə ləğv edildikdən sonra – 1 yanvar 2022-ci ildən avtonəqliyyat vasitələri əmlak vergisinə cəlb edilir. 2022-ci ilin əmlak vergisi təqdim ediləndə müəssisələrin balansında olan nəqliyyat vasitələri üçün əmlak vergisi hesablanılıb ödənilməlidir. Bəs bu zaman hesablamalar necə aparılmalıdır? 2022-ci ilin əvvəlinə nəqliyyat vasitələrinin qalıq dəyəri əmlak vergisi üçün nəzərə alınmalıdırmı? Suallara sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlıq gətirib.

Maraq doğuran halları konkretləşdirmək üçün misalı nəzərdən keçirək.

“AA” MMC-nin balansında ancaq əsas vəsaitlər kimi 2021-ci ilin əvvəlinə 10.000 manatlıq, həmin ilin sonuna isə 7.500 manat qalıq dəyəri olan nəqliyyat vasitələri vardır. Şirkət 2022-ci ildə heç bir əsas vəsait almayıb və nəqliyyat vasitələrinə illik norma ilə amortizasiya hesablayıb. Bu halda MMC-nin 2021-ci və 2022-ci il üçün əmlak vergisi nə qədər olacaq?

2021-ci ildə nəqliyyat vasitəsi əmlak vergisindən azad edildiyinə görə əmlak vergisi bəyannaməsində ilin əvvəlinə azad edilən əmlakın qalıq dəyəri kimi 10.000 manat; 2021-ci ilin sonuna isə bəyannamənin 1-ci əlavəsinin 513-cü sətrində, Vergi Məcəlləsinin 199.4.3.-cü maddəsinə əsaslanaraq, 7.500 manat yazılacaq. Nəticə etibarilə 2021-ci il üçün əmlak vergisi hesablanmayacaq.

Bu halda 01.01.2022-ci il tarixinə əsas vəsaitlərin qalıq dəyəri 7.500 manat olacaq. 2022-ci ildə norma ilə 1.875 manat amortizasiya hesablanıldığından 2022-ci ilin sonuna nəqliyyat vasitələrinin qalıq dəyəri (7.500 – 1.875) = 5.625 manat müəyyənləşdirilir.

7.500 x 25% = 1.875 manat;
7.500 – 1.875 = 5.625 manat.

Nəqliyyat vasitələri 2021-ci ilin sonuna əmlak vergisindən azad edilmişdirsə, bəs 2022-ci ilin əvvəlinə də əmlak vergisi bəyannaməsində azad edilən kimi yazılacaqmı?

Qeyd edildiyi kimi, nəqliyyat vasitələrinin əmlak vergisindən azad edilməsinin son tarixi 31.12.2021-ci ilə kimi olub. Artıq 01.01.2022-ci ildən əmlak vergisinə cəlb edildiyinə görə 2022-ci ilin əmlak vergisi bəyannaməsinin ilin əvvəlinə nəqliyyat vasitələri vergiyə cəlb edilən əmlak kimi yazılmalıdır. Eyni zamanda da ilin sonuna vergiyə cəlb edilən əmlak kimi qeyd edilməlidir.
Odur ki, cəmiyyətin 2022-ci ildə əmlak vergisi belə hesablanacaq:

7.500 + 5.625 = 13.125 manat;
13.125 : 2 = 6.562,5 manat;
6.562,5 x 1% = 65,63 manat.

Beləliklə, “AA” MMC-nin 2022-ci üçün əmlak vergisi 65,63 manat təşkil edəcək.

2022-ci il üçün əmlak vergisi bəyannaməsi təqdim ediləndən sonra vergi orqanlarından 2021-ci ilin sonuna 7.500 manat əmlakın azad edilən, 2022-ci ilin əvvəlinə isə cəlb edilən kimi yazılması haqqında uyğunsuzluq xəbərdarlığı daxil ola bilər. Bu halda sadə açıqlama təqdim etməklə uyğunsuzluq aradan qaldırılır. Yəni vergi ödəyiciləri Vergi Məcəlləsində olan dəyişiklik əsasında 2021-ci ildə nəqliyyat vasitələrinin əmlak vergisindən azad edilməsi barədə açıqlama təqdim edə bilərlər. Açıqlamada 2022-ci ilin əvvəlindən nəqliyyat vasitələri vergiyə cəlb edilən əmlak olduğundan, 01.01.2022-ci ildə əmlak vergisi bəyannaməsində onların vergiyə cəlb edilən əmlak kimi yazıldığı qeyd edilməlidir.

Mənbə: vergiler.az

Pay və səhmlərin satışında mənfəət vergisi necə hesablanır?

İşaxtaranlar üçün əla fürsət!

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində Dövlət Məşğulluq Agentliyi və “Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi” MMC-nin birgə təşkil etdiyi “ƏMƏLİYYATÇI-MÜHASİB” kursu işsiz və işaxtaranlar üçün öz karyeralarını qurmaq yolunda əla fürsətdir.

Dövlət Məşğulluq Agentliyi tərəfindən maliyyələşdirilən bu kurs tam ödənişsizdir. Agentliyin əsas məqsədi vətəndaşların məşğulluğunu təmin etməyə dəstək göstərməkdir.

Agentlik kursların təşkili üçün özəl tədris müəssisləri ilə əməkdaşlıq edir. Onların əməkdaşlığa cəlb edilməsi müraciət edən belə təhsil müəssisələrinin ümumi qiymətləndirilməsi əsasında aparılır. Sonuncu qiymətləndirmə 2022-ci ilin sonunda agentliyə müraciət edən 34 müəssisə üzrə aparılıb, onlardan 14-ü ilə qarşılıqlı əməkdaşlığın qurulması məqsədəuyğun sayılıb. “Azərbaycan Mühasiblər Məktəbi” MMC onlardan biridir.

Birgə əməkdaşlıq çərçivəsində əməliyyatçı-mühasiblər hazırlayan kurs təşkil ediləcək. Kursda dinləyicilər peşənin perspektivləri haqqında məlumat alacaq, əməliyyatçı – mühasib kimi işə başlamaq üçün bilik və bacarıqlara yiyələnəcək, baş mühasib kimi yetişmək üçün necə inkişaf etməyin yollarını öyrənəcəklər. Kursda mühasibat elminin əsaslarını öz işinin peşəkarı olan təcrübəli mühasiblər tədris edəcək.

Qeydiyyat üçün əsas meyar Məşğulluq Altsistemində “işsiz” və ya “işaxtaran” kimi qeydiyyatın, mühasibat üzrə baza biliklərinin olması və təhsilini bitirməsidir. 

Qiyabi təhsil alan tələbələr də müraciət edə bilərlər. Müraciət edən şəxslər peşə hazırlığı istiqaməti üzrə uyğunluğu təsdiqləndikdən sonra peşə hazırlığı kurslarına cəlb olunacaqlar.

Kursun müddəti 1.5 aydır. Həmçinin təlim müddətində həftədə 3 dəfə olmaqla praktiki təcrübə keçiriləcəkdir. Kursu bitirənlərə sertifikat təqdim edilir. Kursu uğurla bitirənlərin işlə təmin olunmasına köməklik göstəriləcək.

İştirak etmək üçün, keçidə daxil olmaqla sorğunu doldurun: https://forms.gle/

+994 12 310 09 29

+994 50 225 82 05