“İcbari tibbi sığorta vəsaitlərinin uçotunun aparılması və hesabatının təqdim edilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında
“Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 28 dekabr tarixli 1441-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 30 dekabr tarixli 241 nömrəli Fərmanının ləğv edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 31 yanvar tarixli 502 nömrəli Fərmanının 1.1.8-ci yarımbəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:
“İcbari tibbi sığorta vəsaitlərinin uçotunun aparılması və hesabatının təqdim edilməsi Qaydası” təsdiq edilsin (əlavə olunur).
Əli Əsədov
Azərbaycan Respublikasının Baş naziri
Bakı şəhəri, 14 dekabr 2020-ci il
№ 495
Azərbaycan Respublikası Nazirlər
Kabinetinin 2020-ci il 14 dekabr
tarixli 495 nömrəli Qərarı ilə
təsdiq edilmişdir.
İcbari tibbi sığorta vəsaitlərinin uçotunun aparılması və hesabatının təqdim edilməsi
Q A Y D A S I
1. Ümumi müddəalar
1.1. Bu Qayda “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra – Qanun) 15-25.1-ci maddəsinə əsasən hazırlanmışdır və icbari tibbi sığorta vəsaitlərinin uçotunun aparılması və hesabatının təqdim edilməsi qaydasını müəyyən edir.
1.2. Bu Qaydada istifadə olunmuş anlayışlar Qanunda verilmiş mənaları ifadə edir.
2. İcbari tibbi sığorta fondunun gəlir və xərcləri
2.1. Qanunun 15-9-cu maddəsinə uyğun olaraq, icbari tibbi sığortanın maliyyə mənbələri aşağıdakılardan ibarətdir:
2.1.1. sığorta haqları, o cümlədən dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına ödənilən sığorta haqları;
2.1.2. subroqasiya hüququnun istifadəsi nəticəsində əldə edilən gəlirlər;
2.1.3. icbari tibbi sığorta üzrə sərbəst vəsaitlərin idarə olunması nəticəsində əldə edilən gəlirlər;
2.1.4. müştərək maliyyələşmə məbləği;
2.1.5. qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada cəlb edilmiş borc;
2.1.6. “Qrant haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq verilən qrantlar, ianələr və yardımlar;
2.1.7. Qanunun tələblərinin pozulması ilə bağlı tətbiq olunan cərimələrdən, maliyyə sanksiyalarından və hesablanmış faizlərdən daxilolmalar;
2.1.8. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən nəzərdə tutulan, habelə qanunla qadağan olunmayan digər mənbələr.
2.2. Qanunun 15-21.4-cü maddəsinə uyğun olaraq ilin sonuna icbari tibbi sığorta fondunun istifadə olunmamış vəsaitləri sığorta ehtiyatlarına yönəldilir və bu vəsait fondun xərclərinin maliyyələşdirilməsində istifadə olunur.
2.3. Qanunun 15-9.1.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş müştərək maliyyələşmə məbləği istisna olmaqla, 15-9.1-ci maddədə göstərilmiş digər mənbələrdən icbari tibbi sığorta fonduna daxil olan vəsaitlər İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin (bundan sonra – Agentlik) bank hesabına toplanılır və Qanunun 15-21.1.1- 15-21.1.3-cü maddələrində göstərilən məqsədlər üçün istifadə edilir.
2.4. İcbari tibbi sığorta vəsaitləri, o cümlədən həmin vəsaitlər üzrə gəlir və xərclərin uçotu “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1-1-ci maddəsinə uyğun olaraq Agentlik tərəfindən aparılır.
3. İcbari tibbi sığorta vəsaitləri üzrə təqdim edilən hesabat
3.1. Agentlik tərəfindən yanvar ayının 1-dən dekabr ayının 31-dək (31-i daxil olmaqla) dövrü əhatə edən İcbari tibbi sığorta fondunun gəlir və xərcləri barədə hesabat (əlavə olunur) auditor rəyi ilə birlikdə növbəti ilin 30 iyun tarixinədək Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim edilir.
3.2. Hər təqvim ili tamamlandıqdan sonra, növbəti ilin ilk ayının 31-dən gec olmayaraq, Qanunun 15-10.1.1-ci maddəsinə əsasən Agentliyin hesabına ödənilmiş vəsaitlər üzrə Agentliklə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi arasında, Qanunun 15-10.1.2- 15-10.1.7-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş vəsaitlər üzrə isə Agentliklə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi arasında tutuşdurma Aktı tərtib edilir.
Faylı yükləyin: İcbari tibbi sığorta fondunun gəlir və xərcləri barədə Hesabat
Mənbə: nk.gov.az
“Azərbaycan Respublikasının vahid büdcə təsnifatının təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 11 oktyabr tarixli 440 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi haqqında
“Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 3 dekabr tarixli 1718-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 28 dekabr tarixli 1441-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 30 dekabr tarixli 241 nömrəli Fərmanının ləğv edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 31 yanvar tarixli 502 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 24 dekabr tarixli 898 nömrəli Fərmanının 2.4-cü bəndinə əsasən və bir sıra daxilolmaların uçotunun təkmilləşdirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:
“Azərbaycan Respublikasının vahid büdcə təsnifatının təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 11 oktyabr tarixli 440 nömrəli Qərarında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018, № 10, maddə 2155; 2019, № 3, maddələr 528, 534, 544, 563, 566, 568, № 4, maddə 753, № 5, maddələr 935, 945, 971, № 7, maddə 1325, № 8, maddə 1475, № 10, maddə 1677, № 11, maddə 1878, № 12, maddələr 2091, 2095; 2020, № 3, maddə 344, № 4, maddə 479, № 5, maddə 643, № 6, maddə 784, № 8, maddə 1134, № 9, maddə 1222; Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 10 oktyabr tarixli 385 nömrəli Qərarı) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:
1. Həmin Qərarla təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının büdcə gəlirlərinin təsnifatı” üzrə:
1.1. “1.2.0.0.0.0” bölməsində “Sosial ayırmalar” sözləri “Sosial və icbari tibbi sığortaya ayırmalar” sözləri ilə əvəz edilsin;
1.2. “1.2.3.4.0.0”, “1.2.3.5.0.0” və “1.4.3.8.0.0” paraqrafları ləğv edilsin;
1.3. aşağıdakı məzmunda “1.2.4.0.0.0”, “1.2.5.0.0.0”, “1.2.6.0.0.0” və “1.2.7.0.0.0” köməkçi bölmələr əlavə edilsin:
| 1 |
2 |
4 |
0 |
0 |
0 |
İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
0 |
0 |
İşəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
1 |
0 |
Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən işəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
2 |
0 |
Hasilatın pay bölgüsü sazişləri üzrə podratçı təşkilatlara aid edilən işəgötü- rənlərin əməyin ödənişi fonduna hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
3 |
0 |
Hasilatın pay bölgüsü sazişləri üzrə xarici və yerli subpodratçılara aid edilən işəgötürənlərin əməyin ödənişi fonduna hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
4 |
0 |
Büdcə təşkilatlarına aid edilən işəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
5 |
0 |
Dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslərə aid edilən işəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
6 |
0 |
Səhmlərinin və ya paylarının 51 və daha artıq faizi birbaşa və ya dolayısilə dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərə aid edilən işəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
1 |
7 |
0 |
Digər işəgötürənlər tərəfindən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı
|
| 1 |
2 |
4 |
2 |
0 |
0 |
Muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
1 |
0 |
Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
2 |
0 |
Hasilatın pay bölgüsü sazişləri üzrə podratçı təşkilatlarda muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
3 |
0 |
Hasilatın pay bölgüsü sazişləri üzrə xarici və yerli subpodratçılarda muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı
|
| 1 |
2 |
4 |
2 |
4 |
0 |
Büdcə təşkilatlarında muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
5 |
0 |
Dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslərdə muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
6 |
0 |
Səhmlərinin və ya paylarının 51 və daha artıq faizi birbaşa və ya dolayısilə dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərdə muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
2 |
7 |
0 |
Digər işəgötürənlərdə muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
3 |
0 |
0 |
Vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər (fərdi sahibkarlar, xüsusi notariuslar, vəkillər kollegiyasının üzvləri) üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
4 |
0 |
0 |
Mülki-hüquqi müqavilələr əsasında işləri (xidmətləri) yerinə yetirən fiziki şəxslər üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
5 |
0 |
0 |
Digər sığortaolunanlar üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
6 |
0 |
0 |
Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilərək daxili istehlaka yönəldilən (topdan satılan) və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan avtomobil benzininin, dizel yanacağının və maye qazın hər litrinə görə icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
6 |
1 |
0 |
Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilərək daxili istehlaka yönəldilən (topdan satılan) və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan avtomobil benzininin hər litrinə görə icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı
|
| 1 |
2 |
4 |
6 |
2 |
0 |
Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilərək daxili istehlaka yönəldilən (topdan satılan) və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan dizel yanacağının hər litrinə görə icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
6 |
3 |
0 |
Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilərək daxili istehlaka yönəldilən (topdan satılan) və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan maye qazın hər litrinə görə icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı |
| 1 |
2 |
4 |
7 |
0 |
0 |
Vergi ödəyiciləri tərəfindən aksiz dərəcələri üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları |
| 1 |
2 |
4 |
7 |
1 |
0 |
Araq (vodka), tündləşdirilmiş içkilər və tündləşdirilmiş içki materialları, likör və likör məmulatlarının hər litrinə görə tətbiq edilən aksiz dərəcəsinə görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
4 |
7 |
2 |
0 |
Pivə (alkoqolsuz pivə istisna olmaqla) və pivə tərkibli digər içkilərin hər litrinə görə tətbiq olunan aksiz dərəcəsinə görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
4 |
7 |
3 |
0 |
Siqarilla (nazik siqarlar) və tütündən hazırlanan siqaretlər və onun əvəzedicilərinin 1000 ədədinə görə tətbiq olunan aksiz dərəcəsinə görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
4 |
7 |
4 |
0 |
Energetik içkilərin hər litrinə görə tətbiq olunan aksiz dərəcəsinə görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
4 |
8 |
0 |
0 |
“Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş digər gəlirlər
|
| 1 |
2 |
5 |
0 |
0 |
0 |
Sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
5 |
1 |
0 |
0 |
Sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilol- malar |
| 1 |
2 |
5 |
2 |
0 |
0 |
Sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar |
| 1 |
2 |
5 |
3 |
0 |
0 |
Sosial sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablan- masından daxilolmalar |
| 1 |
2 |
6 |
0 |
0 |
0 |
İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
6 |
1 |
0 |
0 |
İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar |
| 1 |
2 |
6 |
2 |
0 |
0 |
İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar
|
| 1 |
2 |
6 |
3 |
0 |
0 |
İşsizlikdən sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar |
| 1 |
2 |
7 |
0 |
0 |
0 |
İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə daxilolmalar |
| 1 |
2 |
7 |
1 |
0 |
0 |
İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar |
| 1 |
2 |
7 |
2 |
0 |
0 |
İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar |
| 1 |
2 |
7 |
3 |
0 |
0 |
İcbari tibbi sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar |
-
Həmin Qərarla təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının büdcə gəlirlərinin təsnifatına əlavə” üzrə:
2.1. birinci abzasda “sosial ayırmalar” sözləri “sosial və icbari tibbi sığortaya ayırmalar” sözləri ilə əvəz edilsin;
2.2. 1.2-ci bənd üzrə:
2.2.1. adında “Sosial ayırmalar” sözləri “Sosial və icbari tibbi sığortaya ayırmalar” sözləri ilə əvəz edilsin;
2.2.2. birinci cümlə aşağıdakı redaksiyada verilsin: “Sosial və icbari tibbi sığortaya ayırmalar dövlətin həyata keçirdiyi sosial proqramlardan asılı olaraq sosial təminata, sosial ehtiyaclara, işsizlikdən sığortaya və icbari tibbi sığortaya ayırmalara bölünür.”;
2.2.3. ikinci cümləyə “Sosial sığorta” sözlərindən sonra “, icbari tibbi sığorta” sözləri əlavə edilsin;
2.3. 1.2.3.3-cü yarımbənddə “Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş inzibati xətalara görə tətbiq olunan inzibati cərimələrdən” sözləri “işsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin müddəalarının pozulmasına görə” sözləri ilə əvəz edilsin;
2.4. 1.2.3.4-1.2.3.8-ci yarımbəndlər ləğv edilsin;
2.5. aşağıdakı məzmunda 1.2.4-1.2.7-ci yarımbəndlər əlavə edilsin:
“1.2.4. İcbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları dedikdə, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada sığortalı tərəfindən sığortaçıya ödənilən pul məbləği, həmçinin həmin Qanunla müəyyən edilmiş digər gəlirlərdən daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.4.1. İşəgötürənlər tərəfindən ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş dərəcələrlə hesablanan icbari tibbi sığorta haqqıdır.
1.2.4.2. Muzdla işləyənlərin əməkhaqlarından hesablanan icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı işçilərin əməkhaqlarından “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş dərəcələrlə hesablanan icbari tibbi sığorta haqqıdır.
1.2.4.3. Vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər (fərdi sahibkarlar, xüsusi notariuslar, vəkillər kollegiyasının üzvləri) üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı minimum aylıq əməkhaqqından “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş dərəcələrlə ödənilən icbari tibbi sığorta haqqıdır.
1.2.4.4. Mülki-hüquqi müqavilələr əsasında işləri (xidmətləri) yerinə yetirən fiziki şəxslər üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı mülki hüquqi müqavilələrlə işləyənlərin gəlirlərindən “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş dərəcələrlə ödənilən icbari tibbi sığorta haqqıdır.
1.2.4.5. Digər sığortaolunanlar üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı dedikdə, 1.2.4.1-1.2.4.4-cü yarımbəndlərdə nəzərdə tutulan şəxslərdən başqa sığortalı qismində özləri çıxış edən digər sığortaolunanlar tərəfindən “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş dərəcələrlə ödənilən icbari tibbi sığorta haqqıdır.
1.2.4.6. Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilərək daxili istehlaka yönəldilən (topdan satılan) və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan avtomobil benzininin, dizel yanacağının və maye qazın hər litrinə görə icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqqı dedikdə, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş məbləğlərlə ödənilən icbari tibbi sığorta haqqı nəzərdə tutulur.
1.2.4.7. Vergi ödəyiciləri tərəfindən aksiz dərəcələri üzrə ödənilən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları dedikdə, araq (vodka), tündləşdirilmiş içkilər və tündləşdirilmiş içki materialları, likör və likör məmulatlarına, pivə (alkoqolsuz pivə istisna olmaqla) və pivə tərkibli digər içkilərə, siqarilla (nazik siqarlar) və tütündən hazırlanan siqaretlər və onun əvəzedicilərinə və energetik içkilərə görə “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş məbləğlərlə ödənilən icbari tibbi sığorta haqqı nəzərdə tutulur.
1.2.4.8. “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş digər gəlirlər dedikdə, 1.2.4.1-1.2.4.7-ci yarımbəndlərdə nəzərdə tutulmayan icbari tibbi sığorta haqqı üzrə digər daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.5. Sosial sığorta qanunvericiliyinin pozulmasına görə daxilolmalar dedikdə, sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından, cərimələrdən və sosial sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.5.1. Sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar dedikdə, “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun və Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq olunan maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.5.2. Sosial sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar dedikdə, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulan inzibati xətalara görə tətbiq olunan cərimələrdən daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.5.3. Sosial sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar dedikdə, məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının vaxtında ödənilməməsinə görə Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə hesablanan əlavə faizlər nəzərdə tutulur.
1.2.6. İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə daxilolmalar dedikdə, işsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından, cərimələrdən və işsizlikdən sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.6.1. İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar dedikdə, “İşsizlikdən sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun və Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq olunan maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.6.2. İşsizlikdən sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar dedikdə, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulan inzibati xətalara görə tətbiq olunan cərimələrdən daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.6.3. İşsizlikdən sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar dedikdə, işsizlikdən sığorta haqlarının vaxtında ödənilməməsinə görə Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə hesablanan əlavə faizlər nəzərdə tutulur.
1.2.7. İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə daxilolmalar dedikdə, tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından, cərimələrdən və icbari tibbi sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.7.1. İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar dedikdə, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun və Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq olunan maliyyə sanksiyalarından daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.7.2. İcbari tibbi sığorta haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələrdən daxilolmalar dedikdə, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulan inzibati xətalara görə tətbiq olunan cərimələrdən daxilolmalar nəzərdə tutulur.
1.2.7.3. İcbari tibbi sığorta haqqının vaxtında ödənilməməsinə görə faizlərin hesablanmasından daxilolmalar dedikdə, tibbi sığorta haqlarının vaxtında ödənilməməsinə görə Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə hesablanan əlavə faizlər nəzərdə tutulur.”;
2.6. ikinci halda 1.3.3-cü yarımbənd aşağıdakı redaksiyada verilsin:
“1.4.3. Cərimə və sanksiyalar üzrə daxilolmalara cinayət hüquqpozma və inzibati xətalara, maliyyə, sığorta, vergi, əmək, məşğulluq və torpaq qanunvericiliyinə uyğun olaraq tutulan cərimə və sanksiyalar aid edilir. Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə cərimələr, sanksiyalar və sair daxilolmalar bu qrupa daxildir.”.
Əli Əsədov
Azərbaycan Respublikasının Baş naziri
Bakı şəhəri, 14 dekabr 2020-ci il
№ 494
Mənbə: nk.gov.az
Mühasibat və audit fəaliyyətində rəqəmsal texnologiyalar (IV hissə)
III hissəyə nəzər yetirmək üçün keçidə daxil olun
Son zamanlar tutulan vəzifələrə tələblər əhəmiyyətli dərəcədə artıb və prinsipcə yeni hesabat formaları meydana çıxıb. Bu da əmək bazarının bəzi seqmentlərində iş həcminin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olub.
Gilbertin sözlərinə görə, vahid rəqəmsal sistem daxilində prinsipial olaraq müxtəlif alətlərin inteqrasiyası müxtəlif istifadəçi qruplarının onlara lazım olan informasiyaya çıxışını təmin edəcək. Beləliklə, bir şirkət çərçivəsində bütün biznes proseslərini birləşdirəcək.
“Biz sistemimizdən qarşıya qoyulmuş bütün vəzifələri yerinə yetirmək üçün istifadə edirik!”, – o, təsdiq edir.
Rəqəmsal texnologiyalardan istifadə Gilbertə görə böyük bir müsbətdir. Çünki son zamanlarda daxili nəzarət sistemlərinin yoxlanılması sahəsində ictimai şirkətlərin hesabatlarına nəzarət komitəsi tərəfindən auditorlara olan tələblər əhəmiyyətli dərəcədə sərtləşdirilmişdir.
O, həmçinin vurğulayır ki, “indi auditorların ehtiyac duyduğu bütün məlumatları birləşdirmək və təqdim etmək daha asandır. Bundan sonra yoxlamaları həyata keçirmək də öz növbəsində xeyli asanlaşacaq”.
Bununla birlikdə, iş proseslərinin avtomatlaşdırılması baxımından bu cür tətbiqlərin həqiqətən yüksək potensialına baxmayaraq, hər şirkət onlardan istifadə etməyə hazır deyil. Məsələn, konsaltinq şirkəti olan Protiviti tərəfindən son araşdırma göstərib ki, müəssisələrin SOQ qanununun (Sarbana-Oksli Qanunu) bütün tələblərinə əməl etməsi üçün xərclər və vaxt məsrəfləri artdıqca yeni texnologiyaların inteqrasiyası və avtomatlaşdırılması prosesi dəyişkən uğurla baş verir.
Məsələn, şirkətlərin yalnız üçdə biri texnoloji proseslərin avtomatlaşdırılması prosedurlarına və girişin idarə olunması vasitələrinə diqqət yetirir. Eyni zamanda, qalan şirkətlər, indi SOQ tərəfindəki bütün tələblərə əməl olunduğundan əmin olmaq üçün tətbiq olunan texnologiyaların sınaqdan keçirilməsinə əhəmiyyət vermirlər.
“Protiviti” şirkətinin daxili audit sistemi üzrə icraçı vitse-prezidentinin sözlərinə görə, respondentlərin yalnız 11%-i Brayanın fikrincə, real vaxt rejimində biznes-proseslərin gecə-gündüz monitorinqinin təmin edilməsi sahəsində “əsl kəşf və müqəddəs qanun olan RBA texnologiyasından istifadə etmək zərurətini etiraf ediblər”.
O, həmçinin iddia edir ki, müasir texnologiyaların imkanları, həqiqətən, bir çoxlarının şüurunda SOQ-un bütün tələblərinə əməl etmək ehtiyacı ilə əlaqəli olan “monoton və gündəlik iş”dən yaxa qurtarmağa imkan verir.
Bununla yanaşı, onlar (texnologiyalar) həmçinin böyük məlumat kütləsi ilə işləməyə imkan verir. İstənilən şirkətin rəhbərliyini həmin məlumatların yalnız kiçik bir hissəsi deyil, daha dolğun informasiya ilə təmin edirlər.
Beləliklə, o, hesab edir ki, əksər şirkətlərin bu cür texnologiyaları tətbiq etmək cəhdləri ilə bağlı aparılmış sorğunun müsbət nəticələri, şübhəsiz, yaxşı tendensiyadır. Onun sözlərinə sübut olaraq, respondentlərin tam yarısı Sarban-Oksli Qanununa riayət olunmasını təmin etmək üçün gələcək maliyyə ilində yeni texnologiyaların tətbiq etmək niyyətindədir.
Mühasibat Balansı – bu, şirkətin konkret bir tarixdəki maliyyə vəziyyətinin “görüntüsüdür” və ya başqa sözlə desək, yaxşı və ya pis işlədiyini mühakimə etdiyimiz bir hesabat cədvəlidir.