Hansı biznes sıradan çıxacaq? (5-ci hissə)
4-cü hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun
Unikal böhran iqtisadiyyatın strukturunu yenidən quracaq: bir seqmenti öldürəcək, digərini isə yaradacaq. Yeni dünyada hansı biznes və peşələrə tələbat olacaq və hansı biznes tükənmək təhlükəsi altında qalacaq?
Avtomobil servisləri və prokatın yeni formaları
Əgər avtomobil istehsalı və satışı böhran içində olsa belə, avtomobil təmiri və texniki xidmətlə bağlı sahə tez bir zamanda bərpa olunacaq. Axı, əgər hər hansı bir biznes sahəsi və ya bir ailənin həyatının asılı olduğu avtomobil xarab olubsa, onu təmir etdirmək lazım gələcək. Bundan başqa, yeni avtomobillərin satışının azalması fonunda avto-təmir sahəsi artım üçün əlavə stimul əldə edə bilər. Bundan başqa, evakuasiya və səyyar avtoservis haqqında danışsaq, bu seqment avtomobil sənayesində ən az zərər çəkən sahədir. Çünki bu biznes növü cari xərclərin minimal olması və ya ümumiyyətlə, olmaması ilə fərqlənir, Vitali Ovçinnikov belə deyir.
“Burada ehtiyat hissələri ilə bağlı müəyyən çətinliklər yarana bilər. Onların satış və tədarük sferaları karantindən birincilər sırasında əziyyət çəkib, – Ovçinnikov dəqiqləşdirmə edib. – Bununla belə, avtomobil komponentlərinin hazırlanması sahəsi avtomobillərin özlərinin istehsalından daha çevikdir. Hətta ayrı-ayrı alternativ tədarükçülərin iflasına baxmayaraq, onlara nisbətən tez rast gəlinəcək”.
Bundan əlavə, bizim üçün ekzotik sayılan belə bir sektorun böyüməsi də istisna edilmir, avtomobillərin abunə yolu ilə təqdim olunması, Ovchinnikov belə hesab edir. Bu uzunmüddətli (aylar və illərlə) avtomobil icarəsinin yeni bir formasıdır. Xərcləri sığorta kimi bütün əlaqəli xərcləri özündə cəmləşdirir, son illərdə bu icarə forması İtaliyada fəal şəkildə inkişaf etmişdir. “Belə bir xidmət, adi avtomobil kirayəsi və əmlak satışı üçün heç də pis olmayan bir alternativ ola bilər”, – ekspert belə hesab edir. Düzdür, bu sektorun vəziyyəti ödəmə tələbindən asılıdır və onun səviyyəsini hələ proqnozlaşdırmaq mümkün deyil, – Ovchinnikov söyləyib.
Mikro maliyyə təşkilatları və lombardlar
Bank sektorunu çətin günlər gözləyir: böhran və risklərin artması şəraitində banklar kreditlərin verilməsində ehtiyatlı olacaqlar. Bu isə o deməkdir ki, borc maliyyələşməsi lazım olanlar üçün də ağır dönəmlər gələcək. “Maliyyə tədqiqatlarının milli agentliyinin məlumatına görə, Rusiya vətəndaşlarının 60%-nin heç bir əmanəti yoxdur. Yerdə qalan 40% isə işsiz qaldıqları 6 ay ərzində öz yığımlarını xərcləyib qurtaracaqlar, Sergey Zemelkin belə deyir. – Belə bir vəziyyət bank kreditləşməsi üçün qapıları bağlayır”. Bu halda bank olmayan maliyyə təşkilatları əlavə imkanlar əldə edirlər.
Zemelkinin fikrincə, lombard istiqrazları seqmentində yüksəliş gözlənilir. “Aprel ayından biz bəzi regionlarda lombardların işə yeni əməkdaşlar qəbul etdiyini, ştat saylarını artırdıqlarını müşahidə edirik. – Elə bunun özü də sözügedən seqmentdə yüksəlişdən xəbər verir”.
Kiçik və orta müəssisələr də bank olmayan sektora müraciət etmək məcburiyyətində qalacaqlar. “Kiçik və orta sahibkarlığa verilən bank kreditləri azalacaq, stavkalar isə daha yüksək olacaq, kredit və ya kredit almaq üçün müraciətlərin sayı da artacaq”.
6-cı hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən “İşsizlikdən sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” qanun layihəsi hazırlanıb. Layihədə işsizlikdən sığorta ödənişlərinin şərtlərinin yumşaldılması və bu ödənişlərin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi üçün təkliflər əksini tapır.