Blog Full

Mövzunu “Business Service Centre” şirkətinin maliyyə-mühasibatlıq işləri üzrə baş mütəxəssisi Fuad Heydərli şərh edir.

Vergi Məcəlləsinin 70.2-1-ci maddəsi vergi orqanları tərəfindən vergi ödəyicilərinə sənədlərin və onların surətlərinin göndərilməsi qaydasını müəyyən edir. Bu maddə vergi ödəyicisinin hüquqlarının qorunması, məlumatların düzgün və vaxtında verilməsi məqsədini güdür. Həmçinin, bu qaydalar vergi ödəyiciləri ilə vergi orqanları arasında daha şəffaf və effektiv əlaqə qurulmasını təmin edir.

Vergi Məcəlləsinin 70.2-1-ci maddəsinə əsasən, sənədlər (onların surətləri) vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə aşağıdakı formalardan birinə uyğun göndərildiyi halda (verildikdə), lazımi qaydada çatdırılmış sayılır:

1. Vergi ödəyicisinə (onun səlahiyyətli nümayəndəsinə) şəxsən verildikdə – şəxsən verildiyi gün;

2. Poçt rabitəsi vasitəsilə vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatı haqqında sənədlərində və ya vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin uçot sənədlərində sonuncu ünvan kimi qeyd olunmuş ünvanına göndərildikdə – poçta təqdim edildiyi gündən 5 iş günü keçdikdən sonra;

3. Elektron üsulla elektron kabinetinə göndərildikdə – elektron üsulla göndərildiyi gündən 3 iş günü keçdikdən sonra.

Vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə göndəriləcək sənədin poçtla göndərilməsi halında, həmin sənəd poçt orqanı tərəfindən müəyyən olunmuş müddət ərzində vergi ödəyicisinə çatdırılmalıdır. Poçt xidməti göstərən orqan sənədin çatdırılmasını təsdiq edən sənəd (poçt markası) təqdim edir ki, bu da vergi ödəyicisinə sənədin vaxtında əldə olunmasına zəmanət verir.

Misal 1

Vergi orqanı vergi ödəyicisinə vergi borcu ilə bağlı xəbərdarlıq bildirişi göndərir. Poçt xidmətinə sənədin vergi ödəyicisinə çatdırılmasından sonra sənədin qəbul edilməsi haqqında təsdiq verilir. Bu zaman vergi ödəyicisi həmin bildirişin surətini alır.

Vergi orqanı sənədləri vergi ödəyicisinə elektron şəkildə göndərirsə, sənəd dərhal vergi ödəyicisinin elektron poçtuna və ya müvafiq elektron portalda yerləşdirilərək ona təqdim olunur. Vergi ödəyicisi bu sənədi qəbul etdiyini elektron şəkildə təsdiq edir. Elektron sənədlərin göndərilməsi vergi ödəyicisinin məlumatlara daha sürətli və asan çıxışını təmin edir.

Misal 2

Vergi orqanı vergi ödəyicisinə vergi bəyannaməsinin vaxtında təqdim edilməməsi haqqında xəbərdarlıq məktubu göndərir. Bu xəbərdarlıq məktubu vergi ödəyicisinin qeydiyyatda olduğu elektron xidmət portalına göndərilir. Vergi ödəyicisi həmin məktubu orada görür və məktubun qəbul olunduğunu təsdiq edir.

Vergi orqanı tərəfindən əgər hansısa bir sənədin orijinalını göndərmək çətin və ya mümkün deyilsə, ona həmin sənədin surəti göndərilə bilər. Bu zaman vergi ödəyicisinə sənədin surəti təqdim edilir və bu surət orijinal sənədin hüquqi gücünü daşıyır.

Misal 3

Vergi orqanı vergi ödəyicisinə müvafiq vergi borcu ilə bağlı sənədin surətini göndərir. Əsl sənəd vergi ödəyicisinə fiziki şəkildə təqdim olunmur, ancaq sənədin surəti vergi ödəyicisinin məlumatlandırılması məqsədini daşıyır.

Vergi orqanı tərəfindən göndərilən sənədlər vergi ödəyicisinin məlumatlarının qorunmasını təmin etmək üçün müəyyən təhlükəsizlik tədbirləri ilə qorunur. Elektron sənədlər şifrələmə metodları ilə qorunur ki, yalnız müvafiq şəxs həmin sənədi görə və istifadə edə bilsin. Poçt vasitəsilə göndərilən sənədlər də etibarlı şəkildə çatdırılır. Həmçinin, vergi ödəyicisi, sənədin göndərildiyi barədə məlumatı mühafizə olunan qeydiyyatlı poçt vasitəsilə alır ki, bu da sənədin düzgün çatdırıldığını təsdiqləyir.

Yekunda onu qeyd etmək istərdik ki, Vergi Məcəlləsinin 70.2-1-ci maddəsi vergi ödəyicilərinə göndərilən sənədlərin düzgün və vaxtında verilməsi üçün ciddi qaydaları müəyyən edir. Bu maddə vergi ödəyicilərinin hüquqlarının qorunmasını təmin edir və vergi orqanı ilə əlaqə proseslərini şəffaflaşdırır. Bu qaydalar, həmçinin, vergi ödəyicilərinin verilən sənədlərə vaxtında və düzgün cavab vermələrini asanlaşdırır.

Mənbə: vergiler.az

Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarına əsasən tətbiq edilən innovativ yenilik olaraq, cari il mayın 1-dən Səhiyyə Nazirliyinin “Vahid Səhiyyə İnformasiya Sistemi” vasitəsilə “Sığortaolunanlar üçün xəstəlik vərəqələri”  Səhiyyə Nazirliyinin və Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeliyində fəaliyyət göstərən tibb müəssisələrində elektron sənəd formasında hazırlanacaq.

Bundan sonra tibb müəssisələri tərəfindən e-imza ilə təsdiq edilərək, işəgötürənə və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) e-qaydada göndəriləcək.

Həmin e-sənəd DSMF tərəfindən işçiyə müvəqqəti əmək qabiliyyətinin itirilməsinə və hamiləliyə, doğuma görə müavinətlərin təyinatı üçün əsas olacaq.

Bu məqsədlə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi ilə birgə elektron xəstəlik vərəqələrinə dair məlumatlar vahid e-reyestrdə birləşdirilib.

Nəticədə işəgötürənlər bu e-bülletenləri Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin müvafiq informasiya sistemindən, tibb işçiləri isə “e-Səhiyyə” portalı və mobil tətbiqindən asan və rahat şəkildə əldə edə biləcək.

“E-bülleten” sisteminə keçid qeyd edilən sahədə kağız daşıyıcıların saxlanması və emalı ilə bağlı artıq iş yükünün aradan qaldırılması və vaxt itkisinin minimallaşdırılmasına, xidmətlərin çevikliyinə və keyfiyyətinin, şəffaflığının artırılmasına şərat yaradır.

Mənbə: sosial.gov.az

Bilmək istəyirəm ki, vergi ödəyicisi fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmadan əvvəl rüblük hesabat verməlidirmi? Yoxsa, birbasa fəaliyyəti dayandırdıqdan sonra bəyannamə verilməlidir?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən verilən məlumata görə, vergi ödəyicilərinin vergi uçotundan çıxarılması və fəaliyyətinin müvəqqəti dayandırılması prosedurları fərqlidir.

Belə ki, fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmaq istəyən vergi ödəyicisi “Vergi ödəyicisinin, onun filialının, nümayəndəliyinin və ya digər təsərrüfat subyektinin (obyektinin) fəaliyyətinin və digər vergi tutulan əməliyyatlarının dayandırılması haqqında arayış”ı təqdim etməlidir. Arayışda sahibkarlıq fəaliyyətinin və ya digər vergi tutulan əməliyyatların dayandırılmasının müddəti göstərilməlidir. Qeyd olunan müddət bitdikdə, fəaliyyətin dayandırılması barədə yenidən müraciət edilmədikdə isə fəaliyyətinin dayandırılması haqda müraciətdə göstərilən son tarixdən sonrakı gündən etibarən vergi ödəyicisinin fəaliyyəti aktivləşir və müvafiq bəyannamələrin vergi orqanına təqdim olunması üzrə öhdəlik yaranır.

Fiziki şəxsin ləğv edilməsi ilə əlaqədar yerinə yetirilməli olan prosedurlar barədə ətraflı məlumatı Dövlət Vergi Xidmətinin internet səhifəsində müvafiq bölməsdən əldə edə bilərsiniz. Gücləndirilmiş elektron imza (o cümlədən Asan İmza) olduqda İnternet Vergi İdarəsi portalı üzərindən fiziki şəxsin fəaliyyətinin onlayn rejimdə ləğvi mümkündür.

Sorğuya cavab olaraq qeyd olunub ki, vergi ödəyicisi Azərbaycan Respublikasında fəaliyyətini dayandırdıqda, habelə vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin fəaliyyətinə xitam verildikdə 30 gün müddətində vergi orqanlarına bəyannamə verməlidir. Bu maddənin məqsədləri üçün hesabat dövrü vergi ilinin əvvəlindən vergi ödəyicisi fəaliyyətini dayandırdığı və ya fiziki şəxsin fəaliyyətinə xitam verildiyi günə qədər olan dövrü əhatə edir.

Eyni zamanda, vergi ödəyiciləri uçotda olduqları vergi orqanına “Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulan vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları bəyannaməsini rüb başa çatdıqdan sonra növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim etməlidirlər.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16-cı, 149-cu maddələri

Mənbə: vergiler.az