Read More9
Read More9

Ezamiyyə əmri üçün nümunələr

posted in: Xəbər | 0

İşəgötürən xidməti tapşırıqların (məsələn, tərəflərlə danışıqlar, struktur vahidində audit, təchizatla bağlı problemlərin həlli və sair) icrası üçün işçini ezamiyyətə göndərə bilər. Qaydalara əsasən, ezamiyyənin məqsədindən asılı olmayaraq, xidməti ezamiyyətə göndərilməsi üçün ezamiyyə əmri hazırlanır. Ezamiyyə əmrinin standart forması yoxdur, amma ezamiyyə əmrinin hazırlanması zamanı bir sıra tələblər nəzərə alınmalıdır. Burada ezamiyyə əmri nümunəsi üçün müxtəlif variantlar verilib.

Ezamiyyə əmrinin nümunəvi forması

Aşağıda tərəfimizdən hazırlanmış ezamiyyə əmri forması verilib

“XXXXX” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti üzrə

ƏMR _____

_____________şəhəri                                                                                                                  ___.___._____-ci il

İşçinin ezamiyyəyə göndərilməsi haqqında          

  1. Cəmiyyətdə ___________________________________ vəzifəsində çalışan XXX  XXX  XXX  ___.___.____-cı il tarixdən ___.___.____-cı il tarixədək ____ (____________) gün müddətinə _______________________ şəhərinə ___________________ təşkilata ezam edilsin.
  2. Ezamiyyənin məqsədi ______________________________________________________
  3. Ezamiyyə üçün əsas
  4. İşçi ___.___.______-cı il tarixində işə başlasın.
  5. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 16 mart 2001-ci il tarixli  66 nömrəli “Ezamiyyə xərcləri normaları haqqında” Qərarına əsasən ezamiyyə xərcləri ödənilsin.
  6. Əmrin icrasına nəzarət __________________________ həvalə olunsun.

Direktor               XXX XXX XXX 

İşçi əmrlə tanış edilib:                      (şəxsi imza)              “___” ____________ ____ -ci il.

Ezamiyyə əmrinin formasını buradan yüklə

Nəzərə almaq lazımdır ki, bu forma mütləq deyil, ehtiyac olduqda ona nəyisə əlavə etmək, yaxud nəyisə çıxmaq olar. Əsas odur ki, qanunvericiliyin tələbləri pozulmasın. Məsələn, ezamiyyənin məqsədi, maliyyə mənbəyi göstərilməlidir. “XXX müəssisənə göndərilir” kimi ümumi ifadədən istifadəyə yol verilmir.

Ezamiyyə əmrinə nümunə

Aşağıda verilmiş forma əsasında hazırlanmış ezamiyyə əmri nümunəsi verilib.

SƏMA Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti üzrə

ƏMR № 15

Gəncə şəhəri                                                                                                                                                                                       04 iyun 2023-cü il

İşçinin ezamiyyəyə göndərilməsi haqqında    

  1. Cəmiyyətdə aparıcı mütəxəssis vəzifəsində vəzifəsində çalışan Quliyeva Sevda Əli qızı 05 iyun 2023 tarixdən 07 iyun 2023 tarixədək 3 (üç) gün müddətinə Bakı şəhərinə “EDU” tədris mərkəzinə ezam edilsin.
  2. Ezamiyyənin məqsədi: “MS Excel proqramının biznes yönümlü istifadə” təlim proqramında iştirak.
  3. Ezamiyyə üçün əsas: “EDU” tədris mərkəzi ilə bağlanmış müqavilə
  4. İşçi 08 uyun 2023-cü ildə işə başlayır
  5. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 16 mart 2001-ci il tarixli 66 nömrəli “Ezamiyyə xərcləri normaları haqqında” Qərarına əsasən ezamiyyə xərcləri ödənilsin.
  6. Əmrin icrasına nəzarət b/mühasib Nəsirov Elyar Nuru oğluna həvalə olunsun.

Direktor                                                                                                 Aslanov Araz Habil oğlu

İşçi əmrlə tanış edilib:           (şəxsi imza)              “04” iyun 2023-cü il

Nümunədə ezamiyyə üçün əsas kimi müqavilə göstərilib. Əgər belə müqavilə yoxdursa səlahiyyətli şəxsin belə bir təlimdə iştirakı əsaslandıran müraciəti əsas sayıla bilər. 

Xarici ezamiyyə əmri üçün əmr nümunəsi

Bu ezamiyyə əmri nümunəsi daha sərbəst  formada hazırlanıb.

UĞUR” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti

ƏMR № 33

Bakı şəhəri                                                                                                                                                                                      8 sentyabr 2022-cı il

Müəssisədə mütəxəssis  vəzifəsində çalışan Abdullayev İlkin Səlim oğlu “Müasir proqramlaşdırma texnologiyaları mövzusunda təlim proqramlarında iştirak etmək məqsədilə 11.09.2022-ci il tarixdən 15.09.2022 tarixədək 5 (beş) gün müddətinə Türkiyə dövlətinin İstanbul şəhərinə, İstanbul Universitetinə ezam olunur.

Mühasibatlığın nəzərinə çatdırılsın ki, təlimlə bağlı bütün xərcləri (uçuş, hotel, yemək)  “Həyat” ASC çəkir.

Əsas: “ Həyat ” ASC-nin  112 №-li  05.09.2021-ci  il tarixli məktubu.

Direktor                                                                                                 M.Ə. Heydərov

İşçi əmrlə tanış edilib:           (şəxsi imza)              “08” sentyabr 2023-cü il

Xidməti maşınla ezamiyyə 

Ola bilər ki, ezamiyyəyə müəssisənin xidməti maşınında gedilsin.

“AM” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti

  ƏMR № 22

Göyçay şəhəri                                                                                                                                                                                      10 may 2022-cı il

Bakı şəhərində yerləşən “Okean” MMC ilə alqı- satqı müqaviləsinin imzalanması  məqsədilə

ƏMR EDİRƏM

  1. Cəmiyyətin təhcizat şöbə müdiri Əhmədov Əhməd Məmməd oğlu və sürücü Abdullayev Həmid Rza oğlu 11 may 2022 tarixdən 13 may 2022-ci il tarixədək 3 (üç) gün müddətinə Bakı şəhərində yerləşən “Okean” MMC-yə  ezam edilsin.
  2. Ezamiyyətlə əlaqədar olaraq “Toyota” markalı, 10 AC 400 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomaşın ezamiyyətə gedənlərə təhkim olunsun.
  3. Mühasibatlıq tərəfindən ezamiyyə xərclərinin normalarına uyğun olaraq avans pulunun hesablanaraq ödənilməsi təmin edilsin.

“AM” MMC Direktoru                                              Əliyev Anar İsa oğlu

İşçi əmrlə tanış edilib:           (şəxsi imza)              “10” may 2023-cü il

Rəhbər şəxs üçün ezamiyyə əmri nümunəsi

Bəzən elə hal yaranır ki, müəssisənin fəaliiyətinin təşkilinə birbaşa məsul olan şəxs ezamiyyətə gedir, müəssisənin iş ritminə zərər dəyməməsi üçün onun səlahiyyətləri kiməsə həvalə edilməlidir.

“Xəyal” MMC

                                      ƏMR № 44                                      

      ___________ 2021 __ – ci il                                                                                                                                                             Bakı şəhəri

Türkiyə dövlətinin İzmir şəhərində yerləşən “SUN” şirkəti ilə avadanlıqların tədarükü üçün danışıqların aparılması ilə əlaqədar olaraq.

ƏMR EDİRƏM

  1. Müəssisənin  direktor müavini Aaaaaaaa Bbbbbbb Cccccccc Türkiyənin İzmir şəhərinə 10-15 iyul 2021-cı il tarixlərinə 5 (beş) günlük müddətinə ezamiyyətə göndərilsin.
  2. Müəssisənin istehsalat üzrə direktor müavini səlahiyyətlərini öz üzərimə götürürəm.
  3. Ezamiyyə ilə bağlı maliyyə məsələlərinin həlli  baş mühasib Zzzzzzzzz Xxxxxxxxx Yyyyyyyyyyy tapşırılsın.

Direktor                                                         ____________

Bu ezamiyyə əmri nümunəsi bizim təklif etdiyimiz formadan fərqli tərtib olunub, amma ezamiyyə əmrinin tərtibi üçün vacib olan tələblər nəzərə alınıb.

Fərdi əmək mübahisələrinin həllində iddia müddətləri

Sərxoş işçi: izahat və akt formaları

posted in: Xəbər | 0

İşdə sərxoş işçi

Sərxoş işçi işəgötürənə iş yerində ciddi problemlər yarada bilər, avadanlıqları yararsız hala gətirməklə yanaşı və daha pisi özünə, iş yoldaşlarına xəsarət yetirməklə həyat təhlükəsi yarada bilər. Odur ki, belə hallara işəgötürən operativ müdaxilə etməlidir. Nəzər almaq lazımdır ki, sərxoş halda iş yerində görünmək əmək müqaviləsinə xitam verilmək də daxil olmaqla (AR Əmək Məcəlləsi, maddə 70-ç) inzibati məsuliyyət yaradır.

İçkili içki öz əmək funksiyalarını yerinə yetirə də bilmir. Əmək Məcəlləsinin 72-b maddəsinə görə belə vəziyyət əmək vəzifələrinin kobud sürətdə pozulması hesab edilir.

AR ƏM, maddə 72: Aşağıdakı hallar işçi tərəfindən əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması hesab edilir:
b) alkoqollu içkilər, narkotik vasitələr və psixotrop, toksik və digər zəhərli maddələr qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə işə gəlməsi, habelə işə gəldikdən sonra iş yerində həmin içkiləri və ya maddələri qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə olması;

İşəgötürənin sərxoş işçini dərhal işdən azad etmək istəyi başa düşüləndir. Eyni zamanda, müəyyən səbəblərdən (məsələn, işçinin yüksək peşəkarlığı, onun karyerasında bunun birinci dəfə baş verməsi və sair) işəgötürən işçiyə Məcəllənin 186 maddəsinə uyğun digər intizam tənbehi tətbiq edə bilər. İstənilən halda, sərxoşluğun təyin edilməsi və işçini uyğun intizam tənbehinə cəlb etmək üçün müəyyən prosedura əməl etmək vacibdir.

İçkili işçinin intizam tənbehinə cəlb etmənin əsasları

Sərxoş işçinin işdə görünməsi əmək vəzifələrinin kobud formada pozulması hesab edilsə də, bu səbəbdən işçinin intizam tənbehinə cəlb edilməsi üçün iki vacib şərt yerinə yetirilməlidir:

1-ci şərt. İşçi iş yerində sərxoş vəziyyətədir, yəni:

  • birbaşa iş yerində; yaxud,
  • işəgötürənin ərazisində (məsələn, müəssisənin giriş – yoxlama məntəqəsində); yaxud,
  • işçinin işəgötürənin adından işlədiyi yerdə (məsələn, ezam olunmuş işçi podratçının tikinti sahəsində) sərxoş vəziyyətdə gəlib, yaxud işə gəldikdən sonra alkoqollu içki qəbul edib.

2-ci şərt: Həmin şəxs müəssisənin iş saatlarında deyil, özünün iş vaxtında sərxoş olub. Məsələn, işəgötürən iş yerindən (növbədən) yaşayış yerinə gedərkən hava limanında, qatarda, hər hansı digər nəqliyyat vasitəsində  sərxoş vəziyyətdə olan işçini işdən çıxara bilməz. Bunu istirahət günlərində, məzuniyyətdə müəssisənin binasına gələn içkili işçilərə də aid etmək olar.

 İşçinin iş yerində sərxoş olması faktını qeydə alınması

İlk növbədə sübutlar əldə etmək lazımdır: şahidlərin (həmkarlarının, birbaşa rəhbərlərin, müştərilərin və s.) məlumat və təqdimatları, video çəkilişlər və s. belə sübutlar sayıla bilər.

Sərxoş işçi barədə həmkarının izahatı nümunəsi formasını yüklə

Toplanmış sübutlar əsasında içkili işçinin əmək intizamını pozması faktı qeydə alına bilər. Bunun üçün əmək intizamının pozulduğu struktur vahidinin rəhbəri məlumat hazırlayır.

Rəhbər şəxsin sərxoş işçi barədə məlumat nümunəsi yüklə

İşçinin müəssisədə sərxoş olması faktını sənədləşdirmək üçün müvafiq akt tərtib etmək məqsədilə işəgötürənin əmri ilə xüsusi komissiya yaradılır. Əmrdə aşağıdakılar öz əksini tapır:

  • komissiyanın yaradılma tarixi və məqsədi;
  • Komissiya üzvlərinin adı və vəzifələri;
  • komissiyanın səlahiyyətləri və onun etibarlılıq müddəti;
  • üzvlərin əmri ilə tanış olduğunu təsdiq edən imzalar.

Eyni zamanda işçiyə tibbi müayinədən keçmək barədə yazılı təklif hazırlanır. İşçi təkliflə tanış edilir və bu onun imzası ilə təsdiqlənməlidir. İşçinin tibbi müayinədən imtinası aktlaşdırılır.

Sərxoş işçinin işdən kənarlaşdırılması və ona inzibati tənbehin tətbiq edilməsi toplanmış sənədlər (izahatlqr, məlumat, komissiyanın aktı və sair) əsasında tərtib edilir.

Sərxoş işçi barədə tərtib edilmiş akt formasını yüklə

İşçidən sərxoş vəziyyətdə işə gəlməsi, habelə işə gəldikdən sonra iş yerində alkoqollu içkiləri qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə olması haqqında izahat almaq da lazımdır. Bu içkili işçiyə hansı inzibati tənbehin tətbiq edilməsi üçün də önəmlidir. O, izahat verməkdən imtina edərsə, bu haqda akt tərtib etmək olar.

 Sərxoş işçinin izahat formasını yüklə

Fərdi əmək mübahisələrinin həllində iddia müddətləri

İşçilərin attestasiya vərəqəsi forması

posted in: Xəbər | 0

Attestasiya nədir?

İşçilərin attestasiyası işəgötürənə kadrların peşə səriştələrini təhlil etməyə, vaxtında təlimlərə cəlb etməyə, onların vəzifə (peşə) uyğunluğunu, peşəkarlıq səviyyəsini müəyyən etməyə imkan verir. Onun  nəticələri hər bir işçi üçün tərtib edilən attestasiya vərəqəsində öz əksini tapır. Attestasiyanın keçirilməsi qaydaları və şərtləri Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 65-ci maddəsi ilə tənzimlənir. Məcəllənin 66-cı maddəsi attestasiya olunmayan işçilərin tərkibini müəyyən edir.

Müəyyən peşələrdə çalışan işçilərin attestasiyası keçirilmir, onlar sertifikasiyaya cəlb olunurlar. Mahiyyətcə bu anlayışlar demək olar ki, eynidir, onların hər ikisi işçilərin peşə yararlılığının yoxlanmasına yönəlib. Sertifikasiya tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilərə (ƏM, maddə 67-1), habelə dövlət  məktəbəqədər və ümumi təhsil müəssisələrində çalışan təhsilverənlərə (ƏM, maddə 67-2) tətbiq olunur. Bu zaman aşağıdakı qanunvericilik aktlarının tələbləri nəzərə alınır:

İşçilərin attestasiyası yaxud sertifikasiyası ilə yanaşı biz “qiymətləndirmə” anlayışı ilə də rastlaşırıq. Qiymətləndirilmə daha geniş anlayışdır, attestasiyadan (sertifikasiyadan) daha tez-tez və müxtəlif hallarda həyata keçirilə bilər. Məsələn, qiymətləndirmə işə götürülərkən, təlimin nəticələrinə, sınaq müddətinin keçməsinə, habelə illik fəaliyyətin aparılması və sair bu kimi hallarda  aparıla bilər. Buna görə də qiymətləndirmənin nəticələrini əks etdirən vərəq attestasiya vərəqəsindən daha geniş, daha əhatəlidir. Attestasiyadan fərqli olaraq qiymətləndirmə zamanı işçinin peşəkarlıq səviyyəsi ilə yanaşı həm də digər meyarlar da nəzərə alına bilər (məsələn, intizamlılıq, ünsiyyət bacarığı və sair). Həmçinin attestasiyanın nəticələrinə görə işçinin işdən azad olunması haqqında tövsiyə edilə bilər, qiymətləndirmə zamanı işçinin vəzifə dəyişikliyinə baxıla bilər.

İşçilərin attestasiyası necə keçirilir?

Əmək Məcəlləsinə görə, müəyyən istisnalar olmaqla, işçilərin attestasiyası müəssisələr üçün məcburi deyil. Məcburi attestasiya olunacaq işçilərin əhatəsi Azərbaycan Respublikasının uyğun qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir.

İşçinin attestasiyası üçün o, mütləq uyğun iş yerində azı bir il çalışmalıdır. İşəgötürən işçini üç ildə bir dəfədən, elmi işçilər  isə beş ildə bir dəfədən çox olmayaraq attestasiyadan keçirə bilər. Bunun üçün işəgötürənin əmri ilə ən azı beş nəfərdən ibarət (istənilən halda say təkrəqəmli olmalıdır) attestasiya komissiyası yaradılır. Komissiyaya təcrübəli, peşəkar şəxslər, habelə həmkarlar ittifaqları təşkilatının nümayəndəsi daxil edilir. İşəgötürən və işçinin müvafiq iş yeri üzrə birbaşa rəhbəri attestasiya komissiyasının üzvü ola bilməz.

Attestasiyada iştirak etmiş hər bir işçi üçün attestasiya vərəqəsi tərtib edilir.

 Attestasiya vərəqəsi formasını yüklə

Komissiyada qərarlar səs çoxluğu ilə qəbil edilir. Səsvermə açıq yaxud gizli formada keçirilə bilər. Komissiya aşağıdakı iki qərardan birini qəbul edir:

  • işçi vəzifəyə (peşəyə) uyğundur;
  • işçi tutduğu vəzifəyə uyğun deyil.

İşçilərin attestasiyası keçirilməsi zamanı Əmək Məcəlləsi ilə yanaşı AR NK-nın “Azərbaycan Respublikasında işçilərin attestasiyasının keçirilməsi Qaydaları” da tətbiq edilir.

Attestasiya vərəqəsi

İşçilərin attestasiyasının keçirilməsi qaydaları haqqında AR Nazirlər Kabinetinin yuxarıda qeyd edilən qərarına əlavədə attestasiya vәrәqәsinin forması verilib. Vərəqədə qeyd edilən məlumatları şərti olaraq üç qrupa bölmək olar:

  • işçi haqqında məlumat (soyadı, adı və atasınımn adı, təvəllüdü, təhsili, vəzifəsi, stajı və sair);
  • attestasiya haqqında məlumat (əvvəlki attestasiyanın məlumatları, attestasiya sualları, rəy və təkliflər);
  • işçinin fəaliyyətinə verilən qiymət, müəssisə rəhbərinin qərarı.

Formanı yükləyin (əgər hələ də yükləməmişsinizsə), görəcəksiniz ki, onu doldurmaq elə də çətin deyil. İşçilərin attestasiya vərəqəsini düzgün tərtib etmək önəmlidir. Bu mümkün fərdi əmək mübahisələri zamanı, işəgötürənə problemlərdən qaçmağa  kömək edər.

501 saylı “Qısamüddətli bank kreditləri” hesabı üzrə uçot

Fərdi əmək mübahisələrinin həllində iddia müddətləri

posted in: Xəbər | 0

Mövzunu “vergiler.az”a əmək qanunvericiliyi üzrə ekrpert Nüsrət Xəlilov şərh edir.

Fərdi əmək mübahisələnin həllində 2 hal mövcuddur:

1. Müəssisələrdə həmkarlar ittifaqları təşkilatının nəzdində fərdi əmək mübahisələrinə məhkəməyə qədər baxan orqan varsa, işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən 3 təqvim ayı ǝrzində həmin orqana müraciət edə bilər.

2. Başqa qalan bütün hallarda fərdi əmək mübahisəsinin həll edilməsi üçün işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən 1 tǝqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət edə bilər.

Hüququnun pozulmasının aşkar edildiyi gün dedikdə, işçiyə müvafiq əmrin, (sərəncamın, qərarın), əmək kitabçasının, haqq-hesab sənədlərinin (kitabçasının, vərəqəsinin, çekinin) verildiyi, həmçinin əmək müqaviləsinin Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş şərtlərinin işəgötürən tərəfindən müvafiq qaydada sənədləşdirilmədən bilə-bilə qəsdən pozulduğu gün nəzərdə tutulur.

Şikayətlər zamanı iddia müddətlərinin müəyyən olunmasına bir neçə nümunə ilə baxaq:

Misal 1

19.04.2022-ci il tarixdə işçi öz təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün müraciət edib. 19.05.2022-ci il tarixdə işçinin əmək müqaviləsinə xitam verilib. Lakin işçinin əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “d” bəndi (sınaq müddəti ərzində işçi özünü doğrultmadıqda) ilə xitam verilib. Nümunəyə uyğun iki hala nəzər yetirək:

1-ci hal: İşçiyə əmək kitabçası qanunvericiliyə uyğun olaraq işdən çıxdığı gün, yəni, 19.05.2022-ci il tarixdə verilib. İşçi 22.07.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə yanlış əsasla xitam verilməsinin fərqinə varıb. Bu halda işçinin hüququnun pozulduğunun aşkar etdiyi gün ona əmək kitabçasının təqdim edildiyi gün hesab edilir və işçi bu tarixdən 1 təqvim ayı müddətini ötürdüyü üçün iddia müddəti ötmüş hesab edilir.

2-ci hal: İşçinin əmək müqaviləsinə 19.05.2022-ci il tarixdə xitam verilməsinə baxmayaraq, ona əmək kitabçası qanunvericiliyin tələbləri pozularaq 22.07.2022-ci il tarixdə verilib. Bu halda işçinin əmək müqaviləsinə 19 may tarixində xitam verilməsinə baxmayaraq, işçinin hüququnun pozulmasının aşkar edildiyi gün ona əmək kitabçasının təqdim edilməsi günündən hesablanır və işinin 22.08.2022-ci il tarixədək məkəməyə müraciət etmək hüququ var.

Pul və digər əmlak tələbləri ilə əlaqədar, həmçinin ziyan (maddi və mənəvi) vurulmaqla bağlı yaranmış əmək mübahisələrinin həlli üçün işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən 1 il ərzində məhkəməyə müraciət edə bilər.

Misal 2

İşçinin əmək müqaviləsinə 19.05.2022-ci il tarixdə xitam verilsə də ona son haqq-hesab ödənilməyib. Bu halda işçi 19.06.2022-ci il tarixə qədər deyil, 19.05.2023-cü il tarixə qədər məhkəməyə müraciət edə bilər. Belə halda iddia müddəti bir il hesab edilir.

İşçilərin həyatına və sağlamlığına vurulmuş zərərin ödənilməsi haqqında tələblərə iddia müddəti şamil edilmir.

Misal 3

İşçi istehsalat prosesində istehsalat xəsarəti alıb. İşəgötürən tərəfindən onun sağlamlıq xərcləri müəyyən vaxtadək qarşılanıb. Bir neçə ay keçdikdən sonra işçi səhhətində həmin istehsalat xəsarəti səbəbindən problemlər olduğunu bilib və işəgötürəndən bu zərərin ödənilməsini tələb edib. İşəgötürən isə bu zərəri qarşılamaqdan imtina edib.

İşçilərin sağlamlığına vurulmuş zərərin (istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri) əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı şikayətlərə iddia müddəti şamil edilmədiyi üçün işçi istənilən vaxt pozulmuş hüququnun bərpası ilə bağlı məhkəməyə müraciət edə bilər.

İşəgötürən Əmək Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş hallarda işçiyə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə hüquqlarının və qanuni mənafelərinin pozulduğu gündən 1 təqvim ayı müddətində, ona maddi ziyan vurulması məsələləri ilə əlaqədar isə ziyanın vurulmasını aşkar etdiyi gündən 1 il müddətində müraciət edə bilər.

Göstərilən müddətlər üzürlü səbəblərdən ötürülərsə, fərdi əmək mübahisəsinə baxan orqan buraxılmış müddəti bərpa edərək mübahisəyə mahiyyəti üzrə baxa bilər. Üzürlü səbəblər dedikdə, iddiaçının xəstələnməsi, ezamiyyətdə, yaşayış yerindən kənarda məzuniyyətdə olması, yaxın qohumunun ölməsi və digər obyektiv hallarla bağlı səbəblər nəzərdə tutulur. İddiaçının “yaxın qohumu” dedikdə, işçinin atası, anası, babası, nənəsi, əri (arvadi), uşaqları, bacıları, qardaşları, qudaları, ərinin (arvadının) valideynləri, qardaşları, bacıları başa düşülməlidir. İşçinin digər qohumlarının vəfatı ilə əlaqədar iddia müddətinin ötürülməsini hakim üzürlü hal hesab edə bilər.

Misal 4

İşçinin əmək müqaviləsinə 19.05.2022-ci il tarixində xitam verilib. İşçi müvafiq sənədləri təqdim edərək uşağının xəstəliyi səbəbindən xaricdə müalicə olunmasını əsaslandıraraq 20.07.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin düzgün olmaması barədə iddia qaldıra bilər. Baxmayaraq ki, hüququnun pozulmasının aşkara çıxarılmasından bir təqvim ayı keçıb, üzürlü səbəb olduğu üçün məhkəmə iddia ərizəsini qəbul edə bilər.

Misal 5

Müəssisədə həmkarlar ittifaqları təşkilatının nəzdində fərdi əmək mübahisələrinə məhkəməyə qədər baxan orqan vardır. İşçinin əmək müqaviləsinə 19.05.2022-ci il tarixində xitam verilib. O, 19.08.2022-ci il tarixinə qədər həmin orqana pozulmuş hüququnun bərpası ilə bağlı şikayət edə bilər. Bu halda iddia müddəti 3 təqvim ayı hesab edilir. Əgər məhkəməyəqədərki orqanın çıxardığı qərar işçini qane etməzsə, bu halda o, həmin qərarın qəbul edildiyi gündən bir təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət edə bilər. İddia müddəti məhkəməyə qədərki orqanın qərarının çıxarıldığı gündən sonra hesablanacaq.

Mediasiya prosesinin tətbiqi tərəflər arasında mübahisə üzrə qanunla nəzərdə tutulan iddia müddətinin axımının dayandırılmasına səbəb olur. Mediasiya prosesi nəticəsində tərəflər arasında barışıq sazişi imzalanmazsa, mübahisə üzrə iddia müddətinin axımı mediasiya prosesinə xitam verilməsi haqqında protokol mediator tərəfindən tərtib olunaraq imzalanıb tərtib edildiyi tarixdən bərpa olunmuş hesab olunur.

Bəs əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi qaydalarına işəgötürən tərəfindən əməl olunmamasının hüquqi nəticələri nələrdir?

İşçinin əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin 68, 69, 70, 73, 74 vǝ 75-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş əsaslardan yalnız biri ilə xitam verilə bilər. Əgər işəgötürən əmək müqaviləsinin Məcəllənin 68, 69, 70, 73, 74 vǝ 75-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş ləğv edilməsi əsaslarını pozaraq və ya 71, 76-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş qaydaların tələblərinə əməl etmədǝn, habelə 79-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş hallara əhəmiyyət vermədən işçi ilə əmək münasibətlərinə xitam veribsə, əmək mübahisəsini həll edən məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq mǝcburi iş buraxma müddəti üçün əməkhaqqı ödənilməklə işçinin vəzifəsinə bərpa edilməsi barədə qətnamə və ya tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə qərardad çıxarır. Məhkəmə qətnamədə işçiyə iddiası üzrə dəymiş zərərin məbləğinin işəgötürən tərəfindən ödənilməsini də nəzərdə tuta bilər.

Yuxarıda qeyd olunan “dəymiş zərərin məbləği” dedikdə işçinin işdən çıxarılması ilə əlaqədar işləmədiyi müddətin orta əməkhaqqı, fərdi əmək mübahisəsinə məhkəmədə baxılması ilə əlaqədar məhkəmədə hüququnun müdafiəsi üçün vəkil (müdafiəçi) tutması ilə əlaqədar çəkdiyi xərclərin məbləği, eləcə də işçinin iddia ərizəsi ilə tələb etdiyi mənəvi ziyanın, işsiz qalması ilə əlaqədar borc alması, şəxsi əşyalarının satılması nəticəsində çəkdiyi, habelə digər xərclərin məcmusu başa düşülməlidir.

Fərdi əmək mübahisəsinin həlli barədə məhkəmə qərarı, onun məzmununda başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, bu qərar qanuni qüvvəyə mindiyi gündə dərhal icra edilməlidir. “İcra haqqında” Qanunun 71-ci maddəsinə əsasən, işçinin işə bərpa olunması haqqında icra sənədi borclu tərəfindən icra edilmədikdə, icra məmuru bu Qanunla nəzərdə tutulmuş tədbirləri görməklə yanaşı, işə bərpa etmək haqqında qərar çıxarıldığı gündən icra sənədinin icra olunduğu günə qədər bütün müddət üçün orta əməkhaqqının və ya əməkhaqqı fərqinin işçiyə ödənilməsi haqqında qərardad çıxarılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edir. Həmin ərizə icra qurumunun rəhbəri tərəfindən təsdiq olunur.

Misal 6

Tərlan “A” müəssisəsində 753 manat əməkhaqqı qarşılığında mütəxəssis vəzifəsində çalışır. 26.12.2021- ci il tarixdə Tərlan əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi dövründə əmək qanunvericiliyinin tələbləri pozularaq işdən çıxarılıb. Tərlan əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi dövründə əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin pozuntu olduğunu bildiyindən məhkəməyə müraciət edib və 17.03.2022 – ci il tarixdə məhkəmə Tərlanın əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin tələbləri pozularaq xitam verildyi üçün onun işə bərpa edilməsi, məcburi iş buraxma dövrü üçün orta əməkhaqqının ödənilməsi, eyni zamanda Tərlanın iddia ərizəsində göstərdiyi vəkil xidməti xərci, işsiz qalması nəticəsində dostu İlhamdan borc müqaviləsi əsasında aldığı borc məbləğini və bu müddət ərzində sarsıntı və psixioloji travma almasına görə mənəvi zərərin ödənilməsinə dair qərar qəbul edib.

  • Tərlan həmin dövrdə orta əməkhaqqı məbləğini itirib;
  • O, vəkillə pozulmuş hüquqlarının bərpasına dair məhkəmədə təmsilçilik hüququna dair 750 manat qarşılığında xidmət müqaviləsi bağlayıb;
  • İşsiz qaldığı dövrdə zəruri yaşam xərclərinin qarşılanması üçün dostu İlhamdan ayrı-ayrı vaxtlarda iki dəfə borc müqaviləsi əsasında 700 və 900 manat məbləğlərində borc alıb;
  • Eyni zamanda o, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi dövründə əsassız olaraq iş yerinin itirilməsi səbəbindən travma alıb və bu, onun səhhətində özünü göstərib;

Qeyd edilmiş sənədlər iddia ərizəsinə əlavə edilərək məhkəməyə təqdim edilib və məhkəmə Tərlana işə bərpa edilməklə aşağıdakı ödənişlərin həyata keçirilməsinə dair qərar verib:

Qeyd edək ki, orta əməkhaqqı ödənişdən əvvəlki iki təqvim ayı ərzində qazandığı əməkhaqqının cəmi həmin aylardakı iş günlərinin sayına bölünməklə hesablanır. Bir günlük əməkhaqqı tapılır və alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərinin sayına vurulmaqla orta əməkhaqqı məbləği müəyyən edilir.

Tərlanın ödənişdən əvvəlki iki ayında əməkhaqqı məbləği 750 manat olub. Oktyabr və noyabr aylarında 21 və 22 iş günü olduğunu nəzərə alsaq, bu halda 26 dekabrdan 17 marta qədər olan dövr üçün ona aşağıdakı şəkildə orta əməkhaqqı hesablanacaq:

Fərz edək ki, həmin dövrdə olan iş günlərinin sayı 48 gündür.

(750 + 750) : (21 + 22) = 34.88 manat;

34.88 x 48 = 1674.24 manat.

Deməli, Tərlana aşağıdakı ödənişlər olunacaq:

Məcburi işburaxma dövrü üçün orta əməkhaqqı: 1674.24 manat;

Vəkil xərci: 750 manat;

Borc məbləği: 700 + 900 = 1600 manat;

Mənəvi ziyan: 3000 manat.

Tərlana cəmi 7024.24 manat ödəniş olanacaq:

1674.41 + 750 + 1600 + 3000 = 7024.24 manat.

Mənbə: vergiler.az

501 saylı “Qısamüddətli bank kreditləri” hesabı üzrə uçot

1 269 270 271 272 273 274 275 2. 683
error: Content is protected !!