Əvəzçilik üzrə işləyən işçini ezamiyyətə necə göndərmək olar?

posted in: Xəbər | 0

Ezamiyyə nədir?

Ezamiyyə – işçinin daimi iş yerindən kənarda, başqa yaşayış məntəqəsində müəyyən müddətə əmək vəzifələrini yerinə yetirmək üçün işəgötürənin əmri ilə göndərilməsi, habelə işçinin hazırlığı, ixtisasının artırılması və ya yenidən hazırlanması üçün başqa yaşayış məntəqəsinə göndərilməsidir. Ezamiyyətlər AR Maliyyə Nazirliyinin “İşçilərin Ezamiyyə Qaydaları” əsasında sənədləşdirilir.

Ezamiyyət zamanı işçi iş yerini (vəzifəsini) və ezamiyyət günlərinə düşən iş günləri üçün əməkhaqqını saxlayır. Bundan başqa ona ezamiyyətdə olduğu dövr üçün ezamiyyə xərci ödənir. Ezamiyyə xərclərinin gündəlik norması AR-nin Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına uyğun tənzimlənir.

Əsas və əlavə iş yeri

Əmək müqaviləsinin şərtləri imkan verdiyi hallarda işçi əsas iş yeri üzrə müəyyən olunmuş iş vaxtından sonra həm əsas iş yerində, həm də digər müəssisədə əvəzçilik qaydasında işləyə bilər (Əmək Məcəlləsi, maddə 58). Hər iki iş yerində əmək fəaliyyəti əmək müqaviləsi ilə tənzimlənir. İşçinin əmək kitabçası saxlanılan iş yeri əsas, əvəzçilik üzrə əmək müqaviləsi bağlanan iş yeri əlavə iş yeri sayılır.

Əvəzçilik üzrə işləyən işçinin ezamiyyəsi

Əvəzçiliklə işləyən işçinin də əməkhaqqısının saxlanması şərti ilə  ezam olunması mümkündür. İşçi həm əsas, həm də əvəzçiliklə işlədiyi yerdən eyni vaxtda ezamiyyətə göndərilərsə, əməkhaqqı hər iki iş yerində saxlanılır. Ezamiyyənin xərcləri isə hər iki təşkilat arasında razılaşaraq bölüşdürülür. Əgər işçi yalnız əsas iş yeri üzrə ezamiyyətə göndərilərsə, onda orta əməkhaqqı onu ezamiyyətə göndərmiş təşkilatda iş yeri üzrə saxlanılır. Əlavə iş yerində isə o, öz hesabına məzuniyyətlə təmin olunur, yəni digər işəgötürən tərəfindən  bu müddət üçün pul ödənilmir. Məlumdur ki, ezam olunmuş işçi üçün əsas təminatlar:

  • iş yerinin saxlanması;
  • əməkhaqqı;
  • ezamiyyə xərclərinin ödənilməsidir.

Bu şərtlər əvəzçiliklə işləyən işçilərə də şamil edilr. Həmin işçilərə ezamiyyə xərclərinin ödənilməsi üçün işəgötürənlər xərclərin bölüşdürülməsi müqaviləsi tərtib edə bilərlər. Bu zaman ezamiyyə xərclərinin ödənilməsi aşağıdakı şəkildə aparıla bilər:

  • tərəflərdən biri işçinin yol və mehmanxana xərclərini, digəri isə gündəlik xərcləri ödəyə bilər. Bu halda, hər bir tərəf bütün hesablaşmaları yalnız işçi ilə aparmalıdır. İşçi ezamiyyətdən qayıtdıqdan sonra iki müxtəlif təsdiqedici sənədlərin əlavə olunduğu iki hesabat təqdim etməlidir.
  • işəgötürənlər ezamiyyə xərclərinin ümumi məbləğini öz aralarında bölüşə bilərlər. Məsələn, iki işəgötürən razılaşa bilər ki, onlardan biri uçot aparacaq və işçiyə ezamiyyə üçün avans verəcək. Ezamiyyət müddəti bitdikdən sonra təqdim olunmuş hesabata əsasən işəgötürən işçi ilə hesablaşmaları tamamlayacaqdır. Bundan sonra tərəflər qarşılıqlı razılaşma aktı tərtib edəcək və ikinci tərəf xərclərin razılaşdırılmış hissəsini birinciyə ödəyəcək.
  • hər iki işəgötürən ilkin sənədlərin əslinin və təsdiq edilmiş surətlərinin hansı təşkilatda saxlanacağını öz aralarında razılaşdıra bilər. İşçiyə avans hər iki tərəfdən verilir. Ezamiyyətdən qayıtdıqdan sonra işçi tərəflərin birinə ilkin təsdiqedici sənədləri, digərinə isə təsdiq edilmiş surətlərini əlavə etməklə hesabat təqdim etməlidir.

Əvəzçilik zamanı ezamiyyənin sənədləşdirilməsi

Ezamiyyənin verilməsi qaydaları həm əsas, həm də əlavə iş yeri üçün eynidir. Hər iki halda ezamiyyətə yalnız əmək müqaviləsi ilə işləyən işçi göndərilə bilər. Əgər işçinin işi daimi olaraq yolda keçirsə, gediş-gəliş xarakteri daşıyırsa, bu xidməti ezamiyyət hesab olunmur. Ezamiyyətlər işəgötürən tərəfindən əmrlə rəsmiləşdirilir, onun müddəti işçinin yolda olduğu vaxt nəzərə alınmamaqla, 40 gündən artıq olmamalıdır.

Respublikadaxili ezamiyyətlərdə müvafiq əmrlə yanaşı ezamiyyə vəsiqəsi də verilməlidir. Respublika xarici ezamiyyətlərdə isə həm  rəsmi əmr, həm də ölkədən giriş-çıxış haqqında pasportda (yaxud pasportu əvəz edən sənəd) səlahiyyətli orqanların apardığı qeydlər nəzərə alınır. Ezamiyyət müddəti istirahət, yaxud da  bayram günlərinə təsadüf edərsə, işçiyə qanunvericiliyə müvafiq əlavə əməkhaqqının və  istirahət gününün verilməsi tələb olunur. İşçiyə  ezamiyyə xərcləri verilməklə yanaşı, onun işlədiyi yer, həm də əməkhaqqı saxlanılır. Ezam olunan işçilərə ezam olunduqları təşkilatların iş vaxtının rejimi və istirahət vaxtı tətbiq edilir.

Rəhbər işçilərin xarici ölkələrə ezamiyyə xərcləri normasına əlavələr

“PAŞA Bank”dan endirimli onlayn kreditlərlə biznes imkanlarınızı genişləndirin!

posted in: Xəbər | 0

PASHA BankAzərbaycanın aparıcı maliyyə institutu “PAŞA Bank” kiçik və orta sahibkarlığa dəstək məqsədilə yeni kredit kampaniyasına start verib.

Kampaniyanın əsas məqsədi il sonuna doğru kiçik və orta sahibkarlarda vəsait tələbinin artması, həmçinin bayramlar öncəsi tədarük və təchizat prosesində yarana biləcək ehtiyacların qarşılanmasının operativ həllidir.

Belə ki, 31 dekabr tarixinədək davam edən kampaniya çərçivəsində onlayn biznes kreditinə müraciət edən biznes sahibləri krediti 1.5% deyil 0.9% birdəfəlik komissiya ilə əldə edə bilərlər. Onlayn biznes kreditləri üzrə faiz dərəcəsi 12%-dən başlayaraq, 250.000 AZN-dək məbləğdə təqdim olunur.  Onu da qeyd edək ki, kredit vəsaiti sahibkarlardan girov tələb olunmadan rəsmiləşdirilir.

Bu endirim yalnız kampaniya müddəti ərzində onlayn kredit müraciətini tam formada yekunlaşdıran sahibkarlara şamil olunacaq.

“PAŞA Bank”ın onlayn biznes kreditinə indi müraciət edin və cəmi 1 iş günü ərzində qərar haqqında bildiriş alın.

 

2024-cü il üçün əməkhaqqıdan hansı tutulmalar olacaq?

Fiziki şəxsə məxsus əsas vəsaitlərin balansda uçota alınması

posted in: Xəbər | 0

Fiziki şəxs vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olmadığı dövrdə təsərrüfatda istifadə etmək üçün aldığı alətləri öz balansında necə göstərə bilər? 

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 139.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi özünün mülkiyyətində olan və sonradan satılmaq, yaxud məhsul istehsalı, işlərin görülməsi və ya xidmətlərin göstərilməsində istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulan hər hansı malı əmtəə-material ehtiyatlarına aid etməyə borcludur.

Yuxarıda göstərilən halda fərdi sahibkarın mülkiyyətində olan və sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə edilən əsas vəsaitləri onun balansında uçota alınır və həmin əsas vəsaitlər əmlak vergisinin vergitutma obyektini təşkil edir.

Eyni zamanda, vergi ödəyicisi tərəfindən onun vergi orqanında uçotda olmadığı dövrdə aldığı malların balansda uçota alınması ilə bağlı aidiyyəti üzrə Maliyyə Nazirliyinə müraciət etməsi tövsiyə olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 139-cu maddəsi

Mənbə: vergiler.az

Alış aktı olmadan nəqliyyat vasitəsini balansa almaq qanunauyğundurmu?

Rəhbər işçilərin xarici ölkələrə ezamiyyə xərcləri normasına əlavələr

posted in: Xəbər | 0

Ezamiyyələr

Bəzi hallarda işçi işin tələbinə uyğun olaraq müəssisə rəhbəri tərəfindən ezamiyyətə göndərilməli olur. Ezamiyyət zamanı işçinin iş yeri və əməkhaqqısı saxlanılır, habelə ezamiyyə xərcləri norması nəzərə alınmaqla ona hər təqvim günü üçün  ezamiyyə xərci ödənilir. Gündəlik  ezamiyyə xərcləri işçinin daimi yaşayış yerindən kənarda yaşaması ilə bağlı əlavə xərcləridir. Xərc normaları AR-nin Nazirlər Kabinetinin müvafiq  qərarına uyğun tənzimlənir.

Respublika daxili ezamiyyə xərclərinin bir günlük norması aşağıdakı kimi müəyyən edilib:

  • Bakı şəhərində 125,0 manat;
  • Naxçıvan şəhərində, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərində 95,0 manat;
  • respublika tabeli digər şəhərlərdə, rayon mərkəzlərində, şəhər tipli qəsəbələrdə və kəndlərdə 90,0 manat.

Xarici ezamiyyə xərclərinin normaları AR NK-nın yuxarıda qeyd edilən qərarına 1 saylı əlavə əsasında müəyyən olunur.

Xarici ölkələrə ezamiyyə xərci

Xarici ölkəyə ezamiyyə müddəti yolda olma müddəti nəzərə alınmamaq şərtilə 40 gündən artıq olmamalıdır. İşçi müxtəlif səbəblərdən xarici ölkələrə ezamiyyətə göndərilə bilər:

  • konfranslar, danışıqların aparılması;
  • məhkəmələr, beynəlxalq qurumlarda iştirak;
  • xarici tərəfdaşlarla müqavilənin rəsmiləşdirilməsi və s.

Ezamiyyə xərcinin 1 günlük normasının 35 faizini gündəlik yemək xərci təşkil edir. Ezam olunmuş  işçinin ezamiyyə xərcləri qanuna uyğun şəkildə lazımi valyutaya çevrilərək ödənilir. Ezamiyyətdən qayıtdıqda isə ölkədən gedib-qayıtma barədə təsdiqedici qeydlər pasportda əks edilmiş formada müəssisəyə təqdim edilməlidir. Əgər işçinin ezamiyyətdə olma müddəti istirahət, yaxud qeyri-iş günlərinə düşərsə, bu zaman ona əlavə istirahət günü və ya əməkhaqqı verilməlidir.

AR diplomatik nümayəndəliklərinə ezam olunmuş şəxslərə yaşayış  yeri ilə təmin olunana qədər həmin ölkə üçün müəyyən edilmiş ezamiyyə xərclərinin 1 günlük normasının 60 faizi həcmində mehmanxana xərci nəzərdə tutulub.

Bəzən ezamiyyə ilə əlaqədar bütün xərcləri dəvət edən tərəf öz üzərinə götürmüş olur. Bu halda işçiyə ezamiyyə xərci ödənilmir.

Rəhbər işçilərin ezamiyyə xərci normasına əlavələr

Rəhbər işçilərə xarici ezamiyyə zamanı bir günlük ezamiyyə xərcləri normasına müəyyən əlavələr nəzərdə tutulub. Həmin əlavələrin tətbiq olunduğu rəhbər işçilərin kateqoriyası AR NK-nın “Ezamiyyə xərclərinin normaları haqqında” qərarının 2 saylı əlavəsi ilə müəyyən olunur və aşağıdakı kimidir:

Sıra

№-si

Rəhbər işçinin vəzifəsi

Əlavə

(faizlə)

1 2 3
1. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədrləri[13] 100
2. Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavinləri, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi, Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi sədrinin müavinləri; Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Aparat rəhbərləri; , Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının, Məhkəmə-Hüquq Şurasının, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının, Azərbaycan Respublikası Audiovizual Şurasının sədrləri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman), Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru, Azərbaycan Respublikası apellyasiya məhkəmələrinin sədrləri, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları, Azərbaycan Respublikası mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının və Azərbaycan Respublikasının mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına bərabər tutulan orqanların rəhbərləri, Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının sədrinin müavinləri, Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının auditorları, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı[14] 50
3. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri; Azərbaycan Respublikası apellyasiya məhkəmələrinin sədr müavinləri, Məhkəmə-Hüquq Şurasının üzvləri, Azərbaycan Respublikası mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları rəhbərlərinin müavinləri, Azərbaycan Respublikasının mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına bərabər tutulan orqanların rəhbərlərinin müavinləri, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədr müavini, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidentləri, Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavinləri, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin yanında olan icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri və müavinləri, Azərbaycan Respublikasının yüksək səviyyəli nümayəndə heyətlərinin xarici ölkələrə rəsmi səfərləri ilə bağlı protokol tədbirlərinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar ezam olunan şəxslər[15] 30

Xarici ezamiyyə zamanı nümayəndəlik xərcləri

Yuxarıda qeyd edilən 2 saylı əlavədə verilmiş cədvəlin ilk iki sətrində qeyd olunan rəhbər şəxslərə ezamiyyə  müddətində bir günlük normanın 10 faizi məbləğində hər gün üçün nümayəndəlik xərcləri nəzərdə tutulub. Bundan başqa həmin şəxslərə,  səfir  vəzifəsi olanlara, həmçinin hökumətlərarası komissiyalara daxil olan şəxslərin aşağıdakı nəqliyyat xərclərindən biri ödənilir:

  • təyyarə üçün “biznes klass”;
  • dəmiryol qatarları üçün “biznes klass”;
  • yaxud da “2 yerli kupeli yumşaq vaqon” tariflərinə uyğun.

Digər hallarda isə nəqliyyat xərcləri təyyarə üçün “ekonom klass”, dəmiryol qatarları üçün “4 yerli kupeli vaqon” tarifləri ilə verilməlidir.

Ezamiyyə xərcləri normasına digər əlavələr

Beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmə məqsədilə xarici ölkələrə ezamiyyətə göndərilən AR nümayəndə heyətinin rəhbərləri qarşı tərəfin qaydalarına uyğun mehmanxanada yerləşdirilə bilərlər. Əgər bu zaman faktiki mehmanxana xərclərinin 1 günlük məbləği ezamiyyə xərclərinin 1 günlük normasının 60 faizindən çox olarsa, həmin fərq ezamiyyə xərclərinə əlavə xərc kimi ödənilməlidir. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, bu qayda ilə həmin nümayəndə heyətinin digər üzvlərinin ezamiyyə xərcləri müvafiq ölkələr üzrə müəyyən edilmiş ezamiyyə xərclərinin 1 günlük normasından 1,5 dəfədən çox olmamaldır.

Nəzərə almaq lazımdır ki:

  • Rəhbər işçilər, onlar üçün müəyyən edilmiş ezamiyyə xərcləri normasına bu əlavələrin yalnız birindən istifadə edə bilərlər.
  • Xarici ölkələrə ezamiyyət zamanı işçilərə norma daxilində verilən ezamiyyət xərcləri müəssisənin gəlirdən çıxılan xərclərinə aid edilir. Faktiki ezamiyyə xərclərinin normadan artıq olan hissəsi isə gəlirdən çıxılmır.
1 471 472 473 474 475 476 477 2. 700