Blog Full - Muhasibat.Az

Oxunma sayı: 139. 706

19 İyn 2023

Elektron ticarət zamanı ƏDV hesablanması

by | posted in: Xəbər | 0

Elektron ticarətin qanunvericilik bazası

Qloballaşan dünyada iqtisadiyyatı elektron ticarətsiz təsəvvür etmək mümkün deyildir. Respublikamızda elektron ticarət 2023-cü ildə daha böyük sürətlə tətbiq edilir, dövriyyənin əvvəlki illərə nisbətən artım tempi daha çox hiss olunur. Bu, vergi qanunvericiliyinin, o cümlədən elektron ticarətdə ƏDV hesablanması üçün normativ aktların formalaşmasını zəruri edir. ”Elektron ticarət haqqında” AR qanunu belə ticari münasibətlərin hüquqi tənzimlənməsini, alıcı, satıcı, habelə digər iştirakçıların hüquqlarını (vəzifələrini), məsuliyyət tədbirlərini və s. müəyyən edir. Mülki Məcəllədə də elektron ticarətlə əlaqədar əqdlər, öhdəliklərlə bağlı müddəalar mövcuddur.

Elektron ticarət (yaxud e-ticarət) informasiya sistemləri (o cümlədən, İnternet) vasitəsilə mal, xidmət və işlərin satışı ilə əlaqəli fəaliyyət növüdür. Belə fəaliyyətə İnternet vasitəsilə alqı-satqı üçün müxtəlif yükləmələri (məsələn, elektron kitablar, musiqi, audio-video materiallar, qrafik təsvirlər, oyunlar, müxtəlif məqsədli proqramlar), reklam yerləşdirilməsini və sairi nümunə göstərmək olar.

ƏDV məqsədləri üçün elektron ticarət formasında işlərin görüldüyü və ya xidmətlərin göstərildiyi yer kimi xidmətlərin alıcısının olduğu yer sayılır (VM, 68.1.5). Maddəyə əsasən xidmət elektron poçt, internet, hər hansı digər elektron şəbəkə, ümumiyyətlə kompüter, vasitəsilə həyata keçirilmişdirsə, xidmətləri göstərənin deyil, alıcının olduğu yer əsas sayılır.

Elektron ticarətin iştirakçıları tək satıcı, alıcıyla bitmir. Bu sıraya elektron sənəd dövriyyəsi vasitəçisi də (hüquqi yaxud fiziki şəxs) daxil ola bilər.

ƏDV elektron ticarət zamanı necə hesablanır?

2017-ci ilə qədər elektron ticarət vergiyə cəlb edilmirdi. VM-ə edilən dəyişiklikdən sonra həmin ildən başlayaraq elektron ticarətdən gəlir əldə edən qeyri-rezident şəxsin gəliri (mənfəəti) 10% dərəcə ilə vergiyə cəlb edilir.

Bundan başqa, xidmətin alıcısı olan rezident şəxs ödəniş edərkən 18% ƏDV hesablayıb dövlət büdcəsinə ödəməlidir (VM 169).

Nümunə 1: Vergi ödəyicisi fiziki şəxs özünə məxsus debet kart vasitəsi ilə xarici internet portalından audio kitabların yüklənməsi üçün 50 manat ekvivalentində ödəniş edir. Bu zaman qeyri-rezidentə köçürülən 50 manata görə vətəndaşın kartından bank tərəfindən avtomatik olaraq 9 manat (50*18%=9) ƏDV tutulur. Bank tərəfindən bu məbləğ sonradan dövlət büdcəsinə ödənilir.

Qeyri-rezidentdən xidmət alarkən ƏDV-nin hesablanmasıyla bağlı burada ətraflı məlumat verilib. Odur ki, təkrarçılığa yol verməmək məqsədilə ilə, onları bir daha təkrar etmək istəmirik.

AR rezidentlərinin qeyri-rezident şəxslərə aid olan elektron pul kisəsinə köçürmələri banklar tərəfindən 10 % miqdarında vergiyə cəlb edilib, ödəmə mənbəyində tutulur.

Elektron pul kisəsi, proqram təminatında yaradılmış cüzdan kimidir. Hesab edin öncə oraya pul köçürürsünüz, yaxud ora hansısa mənbədən pul daxil olur, sonra isə siz həmin vəsaitlər barəsində köçürmə, digər əlaqədar əməliyyatlar edirsiniz.

Fiziki şəxslərin xaricdə yerləşən müəssisə və təşkilatlarla həyata keçirdiyi bəzi əməliyyatlar üzrə ödəmələrə banklar tərəfindən elektron ticarət zamanı ƏDV tətbiq edilmir. Bunlar aşağıdakılardır:

xaricdən alınan mallara görə ödəmələr;
xaricdə aviabiletlərin və otel xidmətlərinin sifarişi üçün ödəmələr;
alınması (istehlakı) fiziki olaraq xaricdə həyata keçirilən iş və xidmətə görə ödəmələr.

Elektron ticarət zamanı ƏDV hesablanmayan hallara nümunələrlə buradan tanış olmaq olar.

19 İyn 2023

Müharibə veteranı adı almış şəxslərə vergi güzəşti hansı tarixdən tətbiq olunur?

by | posted in: Xəbər | 0

Vətən müharibəsi veteranıyam, üç medal almışam, adım “Zəfər” altsisteminə daxil edilib, Prezident təqaüdü alıram. Texniki səbəblərdən mənə hələ veteran vəsiqəsi verilməyib. Buna görə də aylıq gəlirimdən vergi tutularkən mənə güzəşt olunmur. Bu məsələnin həll olunması üçün nə etməliyəm?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müharibə veteranı adı almış şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır.

Qeyd olunan güzəştdən faydalanmaq üçün fiziki şəxslər tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 4 yanvar tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”na əsasən müharibə veteranı vəsiqəsi və ya Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin arayışı və ya Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin, Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin, Ədliyyə Nazirliyinin, Daxili İşlər Nazirliyinin, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin, Dövlət Sərhəd Xidmətinin, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin, Azərbaycan Respublikası Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin arayışları əsas iş yerinə təqdim edilməlidir.

Eyni zamanda bildiririk ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 27 oktyabr 2021-ci il tarixli 1470 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sistemində “Zəfər” altsistemi yaradılmışdır və altsistem formalaşdırıldıqdan sonra altı ay müddətində müharibə veteranı statusu almış şəxslər barədə məlumatların həmin altsistemə daxil edilməsinin təmin olunması aidiyyəti dövlət qurumlarına tapşırılmışdır.

Praktiki “Bəyannamə və hesabatların hazırlanması” kursu

Qeyd olunanlara əsasən müharibə veteranı adı almış şəxslər barədə məlumat Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sisteminin “Zəfər” altsisteminə daxil edilir və “Müharibə veteranı” vəsiqəsi verilənədək Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsində müəyyən edilmiş güzəşt hüququ Vətən müharibəsi iştirakçılarına Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Mərkəzləşdirilmiş Elektron İnformasiya Sistemindən verilən arayışlar və DOST mərkəzinin arayışı əsasında fiziki şəxslərin muzdlu işdən gəlirlərinə tətbiq edilir.

Həmçinin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədlərin əsas iş yerinə təqdim edilmə vaxtından asılı olmayaraq, sözügedən vergi güzəşti 2022-ci ilin yanvarın 1-dən sonra statusun qüvvəyə mindiyi tarixdən tətbiq edilir.

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 102.8-ci maddəsinə əsasən əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin bu maddədə sadalanan vergi güzəştləri hüququ müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş sənədlərin təqdim edildiyi andan tətbiq edilir və yalnız fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) həyata keçirilir. Fiziki şəxsin bu maddədə sadalanan vergi güzəştlərini əldə etməyə əsas verən statusu olduğu, lakin güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədləri əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindikdən sonra təqdim etdiyi halda vergi güzəşti həmin fiziki şəxsin əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanır.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq bildiririk ki, 1 yanvar 2022-ci il tarixdən Sizin müharibə veteranı statusunuz yarandığı halda, müvafiq təsdiqedici sənədlərin iş yerinə təqdim edilmə vaxtından asılı olmayaraq, işəgötürən tərəfindən dəqiqləşdirilmiş hesabat təqdim edilməklə 1 yanvar 2022-ci il tarixdən muzdlu işlə əlaqədar gəlirlərinizdən artıq hesablanmış vergi məbləğləri azaldılmalıdır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əməkhaqqıdan tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”.

Mənbə: vergiler.az

16 İyn 2023

Kənd təsərrüfatında ƏDV-dən azad olunan avadanlıqların siyahısında dəyişikliklər edilib

by | posted in: Xəbər | 0

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 2 dekabr tarixli 430 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əlavə dəyər vergisindən azad olunan bilavasitə kənd təsərrüfatı təyinatlı suvarma və digər qurğuların, maşınların, avadanlıqların və texnikaların, habelə onların ehtiyat hissələrinin Siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 2 dekabr tarixli 430 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2022, № 12, maddə 1535) ilə təsdiq edilmiş “Əlavə dəyər vergisindən azad olunan bilavasitə kənd təsərrüfatı təyinatlı suvarma və digər qurğuların, maşınların, avadanlıqların və texnikaların, habelə onların ehtiyat hissələrinin Siyahısı”nda aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. 8424821000 alt yarımmövqeyinə aid sətirdən sonra aşağıdakı məzmunda sətir əlavə edilsin:

8424823000

digər qurğular: kənd təsərrüfatı və ya bağçılıq üçün: digərləri: daşınan qurğular

1.2. 8424900000 alt yarımmövqeyinə aid sətirdən sonra aşağıdakı məzmunda sətirlər əlavə edilsin:

8428202000	kənd təsərrüfatında istifadə üçün nəzərdə tutulmuş pnevmatik qaldırıcılar və konveyerlər: səpələnən materiallar üçün
8428208000	kənd təsərrüfatında istifadə üçün nəzərdə tutulmuş pnevmatik qaldırıcılar və konveyerlər: digərləri

1.3. 8433209000 alt yarımmövqeyinə aid sətirdən sonra aşağıdakı məzmunda sətir əlavə edilsin:

8433300000

samanın tədarükü üçün digər maşınlar

1.4. 8433400000 alt yarımmövqeyinə aid sətirdən sonra aşağıdakı məzmunda sətirlər əlavə edilsin:

8433510000	taxılyığan kombaynlar
8433520000	digər taxıl döyümü maşınları və ya mexanizmləri

2. Bu Qərar 2023-cü il yanvarın 1-dən tətbiq edilir.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, 15 iyun 2023-cü il

Mənbə: nk.gov.az

16 İyn 2023

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ƏDV-nin geri qaytarılması necə tənzimlənir?

by | posted in: Xəbər | 0

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Anar Bayramovun şərhini təqdim edir. Vergi Məcəlləsinin 228-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən işğaldan azad edilmiş ərazilər daxilində yerləşmə vasitələri hesab edilən mehmanxanalar (hotellər) tərəfindən göstərilən gecələmə və qalma xidmətlərinə (digər əlavə xidmətlər istisna olmaqla) görə nağdsız qaydada ödənilən ƏDV-nin 30 faizi, nağd qaydada ödənilən ƏDV-nin 5 faizi geri qaytarılır. Bu maddə üzrə ƏDV-nin qaytarılması qaydası və şərtləri bu Məcəllənin 165.5-ci maddəsinə uyğun olaraq müəyyən edilir.

Göründüyü kimi, ƏDV-nin geri qaytarılması ilə bağlı fərqli yanaşma yalnız işğaldan azad edilmiş ərazilər daxilində mehmanxanalar (hotellər) tərəfindən göstərilən gecələmə və qalma xidmətlərinə şamil edilir.

Misal 1. Vətəndaş Şuşa şəhərində yerləşən oteldə qalmaq üçün 118 manat (100 manat + 18 manat ƏDV) nağdsız ödəniş edib. Bu halda həmin xidmətə görə ödənilən 18 manatlıq ƏDV-nin 30 faizi, yəni 5,40 manatı vətəndaşa geri qaytarılacaq.

Misal 2. Vətəndaş Kəlbəcər şəhərində yerləşən oteldə gecələmək üçün 236 manat (200 manat + 36 manat ƏDV) nağd ödəniş edib. Ödəniş nağd olduğu üçün vətəndaşa 36 manatlıq ƏDV-nin 5 faizi, yəni 1,80 manatı geri qaytarılacaq.

Misal 3. Vətəndaş Cəbrayıl şəhərində yerləşən marketdən nağdsız formada 59 manatlıq (50 manat + 9 manat ƏDV) ərzaq məhsulları alıb. Bu halda vətəndaş ərzaq məhsulları aldığı üçün Vergi Məcəlləsinin 165.5-ci maddəsi tətbiq olunacaq. Yəni nağdsız qaydada ödənilmiş ƏDV-nin 30 faizi deyil, 17,5 faizi – 1,58 manatı istehlakçıya geri qaytarılacaq.

Mənbə: Anar Bayramov. “Vergi uçotu” kitabı / vergiler.az