Oxunma sayı: 139. 893
8 May 2023

Sahibkarlıq subyektlərinin təsnifatı necə müəyyənləşdirilir?

by | posted in: Xəbər | 0

Sahibkarlıq subyektləri, Sahibkarlıq subyektlərinin təsnifatı, təkrarsığortalanmış əsas vəsaitlər, Məlumatların üzləşdirilməsi, kameral vergi məktubları, Aksiz vergisi, Vergi Məcəlləsində dəyişikliklər, vergi məcəlləsi, Azərbaycan Vergi Məcəlləsi,“A” MMC 1 yanvar 2023 -cü il tarixində fəaliyyətə başlayıb. Yanvar ayında 300.000 manatlıq mal təqdim edib və bu malın 160.000 manatlıq hissəsi geri qaytarılıb. “A” MMC məcburi qaydada ƏDV qeydiyyatına dayanmalıdırmı? 2023-cü il ərzində bundan başqa heç bir əməliyyatı olmasa, “A” MMC mikro, yoxsa kiçik sahibkarlıq subyekti sayılmalıdır?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200.000 manatdan artıq olan şəxslər, o cümlədən bu Məcəllənin 218.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş hüquqdan istifadə etməyən ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər (bu Məcəllənin 218.4.1-ci, 218.4.2-ci və 218.4.3-cü maddələrində göstərilənlər istisna olmaqla) bu Məcəllənin 157.3.1-ci maddəsində göstərilən tarixdən 10 gün ərzində ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməyə borcludur.

Bir əqd və ya müqavilə üzrə əməliyyatın ümumi dəyəri 200.000 manatdan artıq olduqda, bu əməliyyat ƏDV tutulan əməliyyat sayılır və həmin əməliyyatı həyata keçirən şəxs bu əməliyyatın aparıldığı günədək ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməyə borcludur.

Sorğunuzda qeyd olunan vergi ödəyicisinin bir əqd və ya müqavilə üzrə əməliyyatının ümumi dəyəri 200.000 manatdan artıq olduqda, həmin əməliyyatın aparıldığı günədək ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməyə borcludur. Digər halda vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200.000 manatdan artıq olmadığı halda ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə vermək öhdəliyi yaranmır.

Sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü isə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli 556 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü Meyarları” ilə tənzimlənir.

Həmin qərarın “Qeydlər” bölməsinin 2-ci hissəsinə əsasən sahibkarların mikro, kiçik, orta və ya iri sahibkar kimi müəyyənləşdirilməsi üçün “işçilərin orta siyahı sayı” və “illik gəlir” meyar göstəricilərindən daha yüksək olanı əsas götürülür.

Buna əsasən əvvəlki illərdə fəaliyyəti olan vergi ödəyicisinin mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinə aid edilməsi onun hər bir hesabat ilinin yekunlarına görə mövcud olan göstəriciləri əsasında müəyyən edilir.

Yeni yaradılan sahibkarlıq subyektlərinin mikro, kiçik, orta və ya iri sahibkarlıq subyektləri kimi müəyyənləşdirilməsi onların dövlət qeydiyyatına və ya vergi uçotuna alındığı tarixdən həmin hesabat ilinin sonunadək olan dövr üzrə artan yekunla gəlir göstəricisi müəyyən edildiyi halda gəlir göstəricisi əsasında, gəlir göstəricisi müəyyən edilmədiyi halda isə işçi sayı əsas götürülməklə həyata keçirilir. Həmin sahibkarlıq subyektlərinin dövlət qeydiyyatına və ya vergi uçotuna alındığı tarixdən ilk hesabat ilinin sonunadək olan dövrü əhatə edən təqvim ilinin nəticələri üzrə təqdim edilən hesabatlara əsasən gəlir və işçilərin orta siyahı sayı göstəriciləri dəqiqləşdirilir və onlardan daha yüksək olanı əsas götürülməklə vergi ödəyicisinin meyarlar üzrə bölgüsü təkrar müəyyən edilir.

Bunlarla yanaşı, sorğuda göstərilən əməliyyatların xarakteri tam açıqlanmaqla bu əməliyyatlar üzrə müvafiq təsdiqedici sənədlər, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələr və digər zəruri sənədlərlə birlikdə vergi ödəyicisinin qeydiyyatda olduğu vergi orqanına təqdim edilməsi tövsiyə olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 155-ci, 157-ci və 218-ci maddələri və Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli 556 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü Meyarları”.

Mənbə: vergiler.az

8 May 2023

Mallara aksiz vergisi üzrə vergi dərəcələri

by | posted in: Xəbər | 0

Aksiz dərəcəsi nədir?

Aksiz dolayı vergi növüdür, aksizli mallar adlanan müəyyən kateqoriya malların satış qiymətlərinə əlavə edilir. Əlavənin məbləği dövlət tərəfindən müəyyən olunur və aksiz dərəcələri adlanır. Onun əsasında hesablanan vergi dövlət büdcəsinə daxil olur, onun artımına xidmət edir, həmçinin əmtəənin kəmiyyət və keyfiyyət göstəricisini tənzimləyir. Mallara aksiz vergisi üzrə vergi dərəcələri Azərbaycan Respublikasının Vergi məcəlləsi, habelə Nazirlər Kabinetinin uyğun qərarları ilə müəyyən edilir. Bəs aksiz vergisi nece faizdir? Qeyd edək ki, vergitutma bazasına tək faizlər deyil, həm də sabit vergi məbləğləri tətbiq edilir.

  • Faiz dərəcələri (advalor da adlanır, onun haqqında aşağıda məlumat verilir) aksizli məhsulların dəyəri əsasında hesablanır.
  • Sabit aksiz dərəcəsi nədir, hansı hallarda tətbiq edilir? Onlar vergi bazasının hər bir vahidinə tətbiq edilən manatla sabit məbləğlərdir, Respublikamızda istehsal olunan mallarla yanaşı, idxal edilən malları da əhatə edir. Təbii ki, bu zaman vergidən azadolmalar nəzərə alınır.

  Aksiz dərəcələri tətbiq edilən əmtəələri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

  1. Alkoqol, habelə tütün məmulatları – bu mallara vergi dərəcələri tətbiq edilərkən, onların insan sağlamlığına vurduğu ziyanın məhdudlaşdırılması, habelə hökumətin fiksal siyasəti əsas götürülür;
  2. Yanacaq, sürtkü materialları – fiksal siyasətlə yanaşı, yollardan istifadə, ətraf mühitə təsir amilləri nəzərə alınır. Buraya keçid etməklə “Ölkə daxilində istehsal olunan neft məhsulları üzrə aksiz vergisi nece faizdir?” sualına cavab tapmaq olar.
  3. Dəbdəbəli mallar – fiksal rolu yoxdur, əsasən yenidən bölüşdürmə funksiyasını yerinə yetirir.

Sabit aksiz dərəcəsi nədir?

Aksizli malların hər bir növü üçün dövlət aksiz dərəcələri müəyyən edir. Onlar müəyyən dövr üçün dəyişilə bilər. Adətən belə əməliyyatlar qabaqcadan həyata keçirilir ki, istehsalçılar öz pul vəsaitlərini, əmtəə dövriyyəsini planlaşdıra bilsinlər.  Azərbaycanda mallara aksiz vergisi üzrə vergi dərəcələri tətbiqinin iki növü fərqləndirilir:

  • Spesifik – malların ölçü vahidinə sabit əlavə ödəniş məbləğidir, bir qayda olaraq, respublika daxilində istehsal olunan bütün növ spirtli içkilərə, pivə, içməli spirtə, avtonəqliyyat vasitələrinə tətbiq olunur. Məsələn, 2022-ci ildə şampan şərabının hər litrinə vergi şəklində 0,2 manat əlavə ödəniş edilir.
  • Advalor – onlar dəyişkəndir, məhsulun dəyərindən asılıdır, faizlə tutulur, adətən, respublikamızda neft məhsullarına tətbiq edilir. Məsələn, əgər sizi “Avtomobil benzini (Aİ-92) yanacağının aksiz vergisi nece faizdir?” sualı maraqlandırsa, buraya keçid edə bilərsiniz.

Aksiz dərəcələrindən hər hansı bir növünün tətbiqi ölkədə aparılan iqtisadi siyasətdən asılıdır, yəni, daxili bazarda milli istehsala üstünlük verilməsi, əhalinin sağlamlığının müdafiəsi üçün hər iki növdən (spesifik yaxud advalor) istifadə mümkündür.

Beynəlxalq ekspertlər, advalor dərəcələrin tətbiqinin əmtəələrin idxalının tənzimlənməsində mühüm təsir aləti hesab edirlər. Həm də bu prosesdə idxal mallarının dəyəri artdıqca, büdcə daxilolmaları da artır. Advalor dərəcənin tətbiqi zamanı vergi məbləği belə hesablanır (şəkil 1).

Advalor aksiz vergi dərəcəsi dəyişkəndir, dizel yanacağına aksiz vergi dərəcəsi 18%-dir.

Lakin  iqtisadi böhran zamanı bu dərəcələrin səmərəliliyinin itməsi təhlükəsi də var, yəni, vergitutma obyektinin qiymətində azalmaya doğru meyllər daxilolmalar da təsir edəcək, yaxud əksinə. Dünya bazarında iqtisadi dəyişkənliyin proqnozlaşdırılmış büdcə gəlirlərinə təsiri isə heç də normal sayılmır.

Spesifik dərəcələrdən istifadə daxilolmaların qiymətdən asılılığını aradan qaldırır, idxal zamanı vergidən yayınmanın qarşısını almağa kömək edir. Belə ki, bəzən, idxal əməliyyatı zamanı ödənilməli olan vergini azaltmaq məqsədi ilə malın dəyəri aşağı rəsmiləşdirilir. Spesifik dərəcələrin istifadəsi bu kimi halları aradan qaldırmağa kömək edir.

“Spesifik aksiz dərəcəsi nədir?” sualının cavabı, təbii ki, başqa sual doğurur: bu dərəcə ilə büdcəyə ödənməli məbləğin hesablanması necə aparılır? Geniş izahat vermədən aşağıdakı 2-ci düstura diqqət etməniz tövsiyə olunur:

Spesifik dərəcə malların ölçü vahidinə sabit əlavə ödəniş məbləğidir. Məsələn, 2022-ci ildən şampan şərabının hər litrinə aksiz vergisi şəklində 2,60 manat əlavə ödəniş edilir.

İdxal olunan mallara aksiz vergisi üzrə vergi dərəcələrinin tətbiqi zamanı həmin malların keyfiyyət fərqinin nəzərə alınmaması bu dərəcələrdən istifadənin mənfi cəhətidir. Odur ki, advalor və spesifik dərəcələr tətbiq edilərkən onların bütün xüsusiyyətlərini nəzərə almaq zəruridir.

Qeyd olunan tövsiyələrə əməl olunması hər bir aksizli malı ciddi nəzarətdə saxlamağa, yığılması zəruri olan, yəni hesablanmış verginin tam həcmdə daxil olmasını təmin etməyə şərait yaradar.

Azərbaycan qanunvericiliyində aksizlər

Aksiz dərəcələri Vergi Məcəlləsinin 190.2.-190.5. maddələrində şərh edilib. Dərəcələr bəzi kateqoriya mallar üçün birbaşa VM-də verilib (maddə 190.3, 190.4). İdxal zamanı mallar üzrə vergi dərəcələri Məcəllənin 190.2. maddəsində qeyd edilən istisnalar nəzərə alınmaqla tətbiq edilir. VM-nin tələblərinə uyğun olaraq müəyyən kateqoriya mallara aksiz dərəcəsi Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarları ilə müəyyən edilir. Həmin qərarlar aşağıdakılardır:

Aksiz dərəcələrin tətbiq edildiyi neft məhsullarının satış qiyməti Tarif Şurasının 14.01. 2015-ci il tarixli 2 saylı və 4.01.2021-ci il tarixli 1 saylı qərarı ilə müəyyən edilir.

AR NK-nın 8 yanvar 2001-ci il tarixli 10 saylı “Aksiz tutulan mallara, o cümlədən idxal mallarına aksiz markalarının tətbiqi qaydalarının təsdiq edilməsi haqqında” qərarının ikinci bəndinə əsasən çəlləklərə qablaşdırılmış aksizli mallara, o cümlədən alkoqollu içkilərə aksiz markası yapışdırılmır.

Respublika ərazisində istehsal edilən minik avtomobilləri, idman yaxud istirahət üçün yaxtalar, habelə belə məqsədlərə istifadəsi nəzərdə tutulmuş digər üzən vasitələr aksiz vergisinə 0 dərəcə ilə cəlb edilir (NK, 29.05.2007-ci il tarixli 85 saylı qərarı).

Beləliklə, biz aksiz dərəcəsi nədir?  sabit aksiz dərəcələri hansılardır?,  aksiz vergisi nece faizdir? kimi suallara cavab verdik. Aksizlər, ümumiyyətlə vergilər haqqında daha ətraflı məlumat üçün bizim digər elektron resursumuza, vergi.az saytına keçid ala bilərsiniz.

5 May 2023

Kapital Bank-ın səhmdarları yeni təyinatları təsdiqlədi

by | posted in: Xəbər | 0

kapital bank kapital bank4 may 2023-cü il tarixində Kapital Bank-ın Səhmdarlarının Ümumi Yığıncağı keçirilib. İclasda bir çox məsələlər müzakirə edilib və qəbul edilən qərara əsasən Bankın İdarə Heyətinin sədri, Baş İcraçı direktoru Rövşən Allahverdiyev Müşahidə Şurasının sədri təyin olunub.

İndiyədək bu vəzifəni PAŞA Holding-in Baş İcraçı direktoru Cəlal Qasımov icra edirdi. O, bundan sonra fəaliyyətini Müşahidə Şurasının üzvi kimi davam etdirəcək. Rövşən Allahverdiyev 2013-cü ildən Kapital Bank-ın İdarə Heyətinə rəhbərlik edib.

Digər qərara əsasən Kapital Bank-ın İdarə Heyəti sədrinin birinci müavini Fərid Hüseynov, Bankın İdarə Heyətinin sədri təyin edilib. Fərid Hüseynov 2015-ci ildən Kapital Bank-ın İdarə Heyətinin üzvüdür.

Qeyd edək ki, Kapital Bank-ın səhmlərinin 99,87%-i PAŞA Holding-ə, 0,13%-i isə fiziki şəxslərə aiddir. Bankın birinci dərəcəli kapitalı 600 milyon manatdır. Hazırda Kapital Bank Azərbaycanda ən böyük xidmət şəbəkəsinə malik maliyyə qurumudur.

5 May 2023

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə çalışan əcnəbilərin iş icazəsi və kvotası

by | posted in: Xəbər | 0

əmək miqrasiyası kvotası, Məzuniyyət vaxtı üçün orta əmək haqqı, sosial-məişət müavinətləri, orta əmək haqqı, Ezamiyyət, məzuniyyətlərin cəmlənməsi, Əlavə məzuniyyətlərNövbəti güzəştlərdən biri də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə işlərə cəlb edilən əcnəbi mütəxəssislərlə bağlıdır. Belə ki, onlara əmək miqrasiyası kvotası üçün 5 illik hədd tətbiq edilməyəcək. Bu barədə suallara əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov aydınlıq gətirir.

Miqrasiya Məcəlləsinin 51.5-ci maddəsinə əsasən, iş icazəsinin verilməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilən əmək miqrasiyası kvotası çərçivəsində həyata keçirilir. Bu maddəyə edilmiş əlavəyə əsasən, Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində əmək fəaliyyətinə cəlb edilənlərə 2023-cü il yanvarın 1-dən 2028-ci il yanvarın 1-dək əmək miqrasiyası kvotası tətbiq edilməyəcək.

“Əmək miqrasiyası kvotasının müəyyən edilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 14 mart tarixli 124 nömrəli qərarına əsasən, əmək miqrasiyası kvotası təqvim ili ərzində Azərbaycan Respublikası ərazisində haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaları nəzərdə tutulan əcnəbilərin sayının son həddidir və yerli əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi və əmək miqrasiyası proseslərinin tənzimlənməsi sahəsindəki işlərin səmərəliliyinin artırılması məqsədi ilə tətbiq edilir.

“Əmək miqrasiyası kvotasının müəyyən edilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi
barədə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 14
mart tarixli 124 nömrəli qərarına əsasən, əmək miqrasiyası kvotası təqvim
ili ərzində Azərbaycan Respublikası ərazisində haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti
ilə məşğul olmaları nəzərdə tutulan əcnəbilərin sayının son həddidir

Kvota daxili əmək bazarının vəziyyəti, işçi qüvvəsinə tələbat, iş yerinin tələblərinə cavab verən peşə hazırlığına və ixtisasa malik olan Azərbaycan Respublikası vətəndaşının iddia etmədiyi boş iş yerlərinin mövcudluğu, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Məşğulluq Agentliyinin, işəgötürənlərin işçi qüvvəsinə olan ehtiyaclarını yerli əmək ehtiyatları hesabına təmin etmək imkanı, habelə yüksək ixtisaslı əcnəbi mütəxəssislərin cəlb edilməsi zəruriliyi nəzərə alınmaqla müəyyən edilir.

Əcnəbilərə Azərbaycan Respublikası ərazisində haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün iş icazələrinin verilməsi hər təqvim ili üzrə müəyyən edilmiş kvota çərçivəsində həyata keçirilir. Təqvim ili ərzində verilən və müddəti uzadılan iş icazələrindən qüvvədə olanlarının sayı kvotadan artıq olmamalıdır.

Edilmiş dəyişikliyə əsasən, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə işlərə cəlb edilən əcnəbi mütəxəssislərə əmək miqrasiyası kvotası 5 il müddətinə tətbiq edilməyəcək.

9 dekabr 2022-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Miqrasiya Məcəlləsininin 69-cu maddəsinə yeni 69.1-1 maddəsi əlavə edilib.

Edilmiş dəyişikliyə əsasən, işğaldan azad edilmiş
ərazilərdə işlərə cəlb edilən əcnəbi mütəxəssislərə əmək
miqrasiyası kvotası 5 il müddətinə tətbiq edilməyəcək

Əlavəyə qədər iş icazəsinin müddətinin hər dəfə 1 ildən çox olmamaq şərti ilə uzadıla bilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Əlavə edilmiş 69.1-1 bəndinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində əmək fəaliyyətinə cəlb edilənlərə münasibətdə iş icazəsinin müddəti hər dəfə 2 ildən çox olmamaq şərtilə uzadıla bilər. Bu bənd üzrə də güzəştin 2023-cü il yanvarın 1-dən 2028-ci il yanvarın 1-dək edilməsi nəzərdə tutulur.

Nüsrət Xəlilov: “Əmək qanunvericiliyi: testlər və praktik məsələlər toplusu” kitabı.

Mənbə: vergiler.az

Hansı halda müəssisənin nizamnamə fonduna qoyulan əsas vəsaitlər ƏDV-yə cəlb olunur?

1 … 540 541 542 543 544 545 546 … 2. 685