Blog Full

Amerikada əlavə təhsil alıram və əvvəlki təhsilimə aid diploma görə Amerika institutu tərəfindən iki imtahandan azad edilmişəm. Əvvəlki diplomumun tanınması və oradakı imtahanlardan azad olunmağım üçün bank kartımdan 150$ çıxılıb. Lakin bank bu məbləğə əlavə olaraq 18% (46,17 AZN) ƏDV də tutub. Bu əməliyyat üçün bank məndən ƏDV tutmalıdırmı?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda qeyri-rezident şəxs tərəfindən keçirilən imtahanda iştirakdan azad olma ilə bağlı vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxslər tərəfindən qeyri-rezidentə elektron qaydada ödənişlərin edilməsi elektron ticarət qaydasında iş və xidmət alınması hesab edilmir və həmin ödənişlərdən banklar tərəfindən ƏDV tutulmur.

Vergi Məcəlləsinin 169.3-cü maddəsinə əsasən, elektron ticarət qaydasında işlərin və xidmətlərin alıcısı, habelə Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda elektron qaydada təşkil olunan lotereyaların (o cümlədən virtual lotereyaların), idman mərc oyunlarının, digər yarışların və müsabiqələrin iştirakçısı vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxs olduqda ödənişi aparan yerli bank və ya xarici bankın Azərbaycan Respublikasındakı filialları tərəfindən hesablanan ƏDV alıcının vəsaiti hesabına büdcəyə ödənilir.

“Elektron ticarət haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.0.1-ci maddəsinə əsasən elektron ticarət – informasiya sistemlərindən istifadə edilməklə malların alqı-satqısı, xidmətlərin göstərilməsi və işlərin görülməsi (o cümlədən, İnternet şəbəkəsi vasitəsi ilə elektron kitabların, musiqinin, audio-video materialların, qrafik təsvirlərin, virtual oyunların, proqram təminatlarının yüklənməsi, reklamların yerləşdirilməsi, digər analoji iş və xidmətlər) üzrə həyata keçirilən fəaliyyətdir.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq, hesabınızdan artıq tutulmuş vergi məbləğinin qaytarılması ilə bağlı müvafiq sənədlərlə aidiyyəti üzrə müştərisi olduğunuz banka müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 169-cu maddəsi və “Elektron ticarət haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.

Mənbə: vergiler.az

Əmək və məzuniyyət haqqının ümumi məbləği 2.500 manatdan çox olduqda vergi hansı dərəcə ilə tutulur?

Xəbər verdiyimiz kimi, Kapital Bank “Breyn Rinq” televiziya layihəsinin maliyyə tərəfdaşıdır. Cari ilin oktyabr ayından başlayaraq yarışmanın 20-ci mövsümü başlayıb. Hər həftənin bazar günü İctimai TV-də efirə gedən yeni mövsümdə Bakı, Regional və Tələbə divizionlarını təmsil edən komandalar biliklərini sınayacaqlar.

Şərtlərə görə yarışmada il ərzində 2 mövsüm oynanılır. 1-ci mövsümdə “Bilik” Kuboku, 2-ci mövsümdə isə “Nar” Kubokunun sahibi bəlli olur. İlin sonunda isə “Bilik” kuboku və “Nar” kubokunun qalibləri olan 2 komanda Azərbaycan çempionu titulu uğrunda mübarizə aparır.

Qeyd edək ki, Kapital Bank sosial yönümlü fəaliyyətinə uyğun olaraq, daim intellektual oyunları və təhsil layihələrini dəstəkləyir. Qeyd edək ki, Kapital Bank həmçinin “Nə? Harada? Nə vaxt?” intellektual klubun da rəsmi tərəfdaşıdır.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi — 112 filialı və 24 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün — https://kbl.az/krdt, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/tkstcrd.

Vergi qanunvericiliyinə görə qeyri-maddi aktivlər nədir?

Qeyri-maddi aktivlərlə əməliyyatlarda ƏDV hesablamaları zamanı mühasiblər bəzən çətinliklərlə üzləşirlər. Bunun səbəbləri müxtəlifdir. Əvvəla, əlavə dəyər vergisi (ƏDV) haqlı olaraq Azərbaycan vergi qanunvericiliyi sistemində mürəkkəb sahələrdən biri hesab olunur. Digər səbəblər:

• qeyri-maddi aktivlər anlayışının nəzəri əhatəsinin genişliyi;
• ttətbiqinin praktikadakı müxtəlifliyi;
• onun royaltidən düzgün ayrılmaması;
• nəzəri məlumatlarla praktik tətbiqatlar arasında bəzi təzadlı görünən məqamlardır.

Vergi uçotu baxımından qeyri-maddi aktivlər (QMA) vergi ödəyicisi tərəfindən müstəqil şəkildə əldə edilmiş və ya yaradılmış təşkilatın əqli mülkiyyət obyektlərinə müstəsna hüquqlardır. Bu anlayışın şərhi Vergi Məcəllıəsinin 13.2.9. maddəsində verilib.

Buna əsaslanıb deyə bilərik ki, belə aktiv elə bir hüquqdur ki:

• tamamilə qeyri maddi formada da təzahür edə bilər;
• varlığı maddiyatın olmasını zəruri etməz.

Amma bu hüquq öz təsdiqini kağız yaxud elektron daşıyıcıda hazırlanmış sənədlərdə  tapa bilər, yəni qismən maddiləşmiş formada ola bilər. Yəni qeyri maddi aktivlər bir hüquq kimi maddi olmasalar da, özlərini maddi təsdiq edici sənədlərdə ifadə edə bilərlər.

Qeyri–maddi aktivlər ƏDV obyekti kimi

İlk öncə qeyd edək ki, qeyri maddi aktiv əlavə dəyər vergisi məqsədləri üçün mal hesab olunmur (VM, maddə 13.2.8).

Məcəllənin digər maddəsi (VM, maddə 13.2.11) yuxarıda şadlanan üçlükdən (qeyri-maddi aktivlər, pul vəsaiti və torpaq) ikisini ƏDV məqsədləri üçün xidmət kimi istisna edir, yəni xidmət kimi qeyri maddi aktivə mülkiyyət hüququnun verilməsi istisna edilmir.

Eyni zamanda  ƏDV məqsədləri üçün  xidmətlərin göstərildiyi yeri müəyyən edən VM-nin 168-ci maddədə və xidmətləri alan şəxsin yerindən bəhs edən 168.1.5-ci maddədə sadalanan xidmətlər sırasında:

• patent, lisenziya və ticarət markalarının;
• müəlliflik və digər analoji hüquqların mülkiyyətə verilməsi və ya güzəşt edilməsi halları də qeyd edilib.

Bu qeyd edilənlərdən belə qənaətə gələ bilərik ki, qeyri maddi aktiv ümumən maldır, lakin onun mülkiyyətə verilməsi ƏDV məqsədi üçün mal deyil, xidmətdir. Məsələn, fonoqram yazısı olan kompakt disklər əmtəə kimi, fonoqramın özü QMA kimi ƏDV-yə cəlb edilir. Bu hal təşkilatın vergi yükü baxımından deyil, mühasibat və vergi uçotunun düzgün aparılması baxımından əhəmiyyətlidir.

Bu cür əməliyyatlar ƏDV bəyannaməsinin 3 saylı əlavəsinin 334-cü sətirdə – “Qeyri-maddi aktivlər və torpaqlar üzrə təqdim edilmələr” – sətrində qeyd edilməlidir.

Nümunə 1: Sizə saytdan 1 illik istifadə hüququ verilib. Ödəniş edib, həmin müddət elektron resursdan edə bilərsiniz. Bu qeyri-maddi aktivin təqdim edilməsi deyil. Həmin sayt özü qeyri maddi aktivdir, mülkiyyətçisinə məxsusdur. Mülkiyyətçi aktivi sizə təqdim etməyib, sadəcə ondan müvəqqəti istifadə hüququ verib. Saytdan, yəni qeyri maddi aktivdən istifadə hüququnun verilmişi xidmət sayılır və ƏDV –yə cəlb edilir.  

Nümunə 2: Siz bir ticarət markasını almışınız, bu qeyri-maddi aktivin təqdim edilməsidir, amma mal kimi deyil, xidmət kimi (maddə 168.1.5). Odur ki, ƏDV obyektidir. 

Nümunə 3: Sizə sertifikatla birgə mal satılıb. Burada :

1. sertifikat ayrılıqda hansısa dəyərə malikdirsə qeyri-maddi aktiv üzərində mülkiyyət hüququnun verilməsidir və ƏDV vardır.

2. heç bir dəyərə malik olmayaraq, malın ayrılmaz tərkib hissəsidirsə yaxud mal ilə birgə müşayiət edilən ayrılıqda dəyərə malik deyilsə qeyri maddi deyildir və ƏDV yoxdur.

Vergi Məcəlləsinin 13.2.23-cü maddəsi başqa bir anlayışı – royaltini müəyyən edir. Bu anlayışların fərqi haqqında buradan ətraflı oxuya bilərsiniz.

Aylıq əməkhaqqı 1.230 manat olan işçiyə növbəti məzuniyyət hesablanan zaman, ay ərzində əmək və məzuniyyət haqqı 2.500 manatdan çox olur. Məsələn, işçi noyabr ayının 1-dən əmək məzuniyyətinə buraxılırsa, məzuniyyət haqqı qanunla oktyabr ayının 25-i və ya sonrakı günlərdə hesablanıb noyabr ayının 1-dək ödənilir və oktyabr ayı üçün hesablanan əmək və məzuniyyət haqqının ümumi məbləği 2.500 manat həddini keçir. Bu halda gəlir vergisi hansı dərəcə ilə hesablanmalıdır?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, əmək məzuniyyətinin günləri müxtəlif aylara təsadüf etdiyi halda, məzuniyyət haqqının hər aya düşən hissəsi həmin aylar üçün hesablanan əməkhaqqı məbləği ilə cəmlənməklə, ayrılıqda hər bir ayın muzdlu işdən alınan gəlirlərinə aid edilməklə gəlir vergisinə cəlb olunur və hesabat rübündə aid olduğu ayda göstərilir.

Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyicilərində işləyən fiziki şəxslərin muzdlu işdən aylıq gəlirləri 8.000 manatadək olduqda gəlir vergisi 0 faiz dərəcə ilə, 8.000 manatdan çox olduqda 8.000 manatdan çox olan məbləğin 14 faizi həcmində tutulur.

Dövlət və neft-qaz sektorunda çalışan şəxslərin muzdlu işlə əlaqədar əldə etdiyi aylıq gəlirinin (o cümlədən əmək haqqının) 2.500 manatadək olan hissəsindən 14 faiz, 2500 manatdan çox olduqda isə 350 manat əlavə edilsin 2.500 manatdan çox olan məbləğin 25 faiz dərəcəsi ilə vergi tutulur.

Siz əməkhaqqından tutulmaların hesablanması kalkulyatoru vasitəsilə əmək haqqından tutulan vergi və digər tutulmalar haqda məlumatı əldə edə bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 98-ci və 101-ci maddələri.

Mənbə: vergiler.az