Ağıllı mühasibatlıq – firmaların müvəffəqiyyətinin sirri (II hissə)

posted in: Xəbər | 0

Mühasiblərin keyfiyyətli xidmətlərinin zəruriliyi I hissəyə nəzər yetirin

Bir çox təşkilatın öz mühasibat şöbələri və ya bu öhdəliklərə görə məsuliyyət daşıyan şəxsləri var. Amma mühasibat uçotunun aparılması üçün başqa bir variant da var. Bu istiqamətin geniş profilli yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin mühasibat xidmətləri, yəni:

  • kənd təsərrüfatı müəssisələrində mühasibatlıq;
  • bank mühasibatlığı;
  • təhsil müəssisələrinin mühasibatlığı və s. mövcuddur.

Hər bir təşkilatın öz fəaliyyət sahəsi üzrə vergilərin ayrılması, vəsaitdən istifadə edilməsi, balansın tərtib edilməsi xüsusiyyətləri vardır. Məhz, buna görə də mühasibat xidməti istənilən halda çox yüksək səviyyədə aparılmalıdır. Belə xidmətlər göstərən firmanın düzgün seçimi müəssisənin mövcud olması prosesində bir çox problemlərin qarşısını almağa kömək edəcək. İlk növbədə həmin firmanın reputasiyası yoxlanılmalıdır, auditor şirkətlərinin rəyləri də arzuolunandır. Bundan sonra qiymət siyasəti, həmçinin sizin təşkilatla əməkdaşlıq edən hər kəsin şəxsi keyfiyyətləri üzrə istiqamətlənmək lazımdır.

Mühasibatlıq hər bir maliyyə əməliyyatını müşayiət etməlidir. Belə xidmətləri göstərən firmanın əməkdaşları münasib qiymətlərlə perspektivləri və zəif yerləri yüksək səviyyədə müəyyən etməyə həmişə hazırdırlar. Belə şirkətlərdə kadr seçimi sərt meyarlara əsaslanır. Namizədlərin həm nəzəri, həm də praktiki hazırlığını qiymətləndirirlər.

Axı, onların hər biri istənilən gözlənilməz situasiyalara hazır olmalıdır. Bundan başqa, onlar üçün daim bilik attestasiyaları keçirilir ki, bu da peşəkarların yüksək keyfiyyətli hazırlığına daha çox zəmanət verir.


Biznesi məhv edə biləcək 5 mühasib keyfiyyəti

posted in: Məqalə, Xəbər | 0

Fərdi sahibkarın sağ əli və əsas köməkçisi olacaq yaxşı bir mühasibə malik olmağın nə qədər vacib olduğu aydındır. Biznesdə maliyyə-iqtisadi qaydaya görə, məhz, o məsuliyyət daşıyır.

Amma əgər mütəxəssisdə öz vəzifələrini vicdanla yerinə yetirmək üçün kifayət qədər bilik, təcrübə və şəxsi keyfiyyətlər çatmırsa, müəyyən çətinliklər yarana bilər. Hər bir rəhbərin vəzifəsi problemləri vaxtında görməkdir.

Əgər mühasibiniz bu təsvirlərdən birinə uyğundursa diqqətli olun:

Qurbanlıq mövqeyi

Belə insanlardan həmkarlarının ünvanına və ya iş şəraiti ilə bağlı şikayətlər eşidə bilərsiniz.Guya ki, onlara görə öz funksiyalarını keyfiyyətlə yerinə yetirə bilmir. Özü də bu zaman qurbanının problemlərinin həlli üçün konkret səbəblər və yollar göstərmir.

“Heç nəyi çatdıra bilmirəm!”

Əlbəttə, bu nadir hal deyil. Bəzən hər birimiz işlərin həcminin öhdəsindən gələ bilmirik və çox vaxt bunun özü də əsaslı olur. Məsələn, son anda qanunvericilikdə edilən dəyişikliklər, son anda əsas işçinin xəstəliyi ilə bağlı olunan yer dəyişikliyi və ya proqramda baş verən nasazlıqlar vaxt çərçivəsinə təsir göstərə bilər. Lakin bəzi mühasiblərdən ötrü “çatdıra bilmirəm” – bir diaqnozdur.

Əgər əməkdaş lazım olandan iki və ya üç dəfə artıq vaxt sərf edirsə, bu onun qeyri-peşəkarlığından və ya işinə yarıtmaz münasibət bəslədiyindən xəbər verir.

Texniki səhvlər

Vaxtla bağlı bölümdə olduğu kimi, bu hal da yaşanır. Lakin daimi əsasda deyil. Mühasibin səhvi, proqram tərtibatçılarının bütün mümkün vəziyyətləri düşündüklərinə inanmaması ilə əlaqəlidir. Mütəxəssis bu və ya digər məbləğin haradan ortaya çıxdığını bilməli və bunu “barmaqlar üzərində” izah etməyi bacarmalıdır.

Həddən ziyadə dəqiqlik
Bəli, mühasiblər hər şeyi qəpiyinə kimi hesablamağa vərdiş ediblər. Ancaq bəzən rəhbərliyin təcili qərar verməsi üçün səhv də olsa cari nəticələri bilməsi lazım gəlir. Mühasib isə “hələ də ötən ayı bağlaya bilməyib”.

Bu çətinliklərdən yayınmaq üçün bir qayda tətbiq etmək olar – gəlirlər və vergi məbləğləri barədə ayın sonuna kimi idarəetmə hesabatı təqdim etmək.

Köhnə stereotip

Mühasibatlıqda yaradıcılıq və eksperimentlər üçün elə də çox yer olduğunu söyləmək olmaz. Amma, əgər mühasib rəhbərliyin yenilikçi ideyalarını dəstəkləmirsə – şirkət necə yüksəliş əldə edə bilər? Öz işini bilən mütəxəssis bütün yeniliklərdən xəbərdar olmalı və istənilən imkandan öyrənmək üçün istifadə etməlidir.


Dünyanın ən qeyri-adi bankomatları (I hissə)

posted in: Xəbər | 0

Bankomatların mənbəyi öz başlanğıcını 1960-cı illərdə yapon firmaları öz kredit kartlarını daxil edən müştərilərə 5% dərəcəsi ilə üç aylıq borc verməyə başladığı vaxtdan götürməyə başlayıb. ABŞ bankirləri bankograph-ı işə saldılar, ingilis müəssisələri isə London sakinlərinə nağd pulun verilməsi üçün tam dəyərli aparat təqdim etdilər.

Müştərilərin bankomatlara ümumi başlıca tələbatı – banknotlarla ödəniş etmək üçün nağd pulların həmin aparatlardan çəkilməsini təmin etmək zərurətidir. Lakin belə bir aparatdan istifadə edərkən mövcud olan xidmətlərin tam çeşidi düşünməyə alışdığımızdan daha geniş ola bilər. Bu yazıda sizə qeyri-adi  bankomatlar və onlarda aparıla bilən əməliyyatların reytinqini təqdim edirik. Dünyada ən qeyri-adi bankomatlar hansılardır?
Venesiya bankomatı – orqan

Bizim hit-paradı ənənəvi bankomatlarla müqayisədə nağd pulların çıxarılması zamanı daha yüksək nəticələr göstərən və İtaliyada təqdim edildiyi anda nağd pulların verilməsi üçün nəzərdə tutulan ən qeyri-adi aparat açır. Sözügedən aqreqat 2011-ci ildə, iki ildə bir dəfə Venesiyada keçirilən dünyada ən məşhur incəsənət sərgisi olan 54-cü Venesiya Biennale tədbiri zamanı istismara verilmişdi. İstifadəçi aparatın düymələrini basdığı zaman orqan musiqisi səsi çıxarır və nağd pulların çıxarılması əməliyyatı başa çatdıqda yenə də melodiya səslənir. Bəzi məlumatlara görə, melodiyanın müddəti kart sahibinin bank hesabında olan vəsaitinin həcmindən asılı olaraq dəyişsə də, səlahiyyətli şəxslər belə şayiələri təkzib etmişlər.

Qurbanlıq kəsimi üçün keçilər “verən” bankomatlar 

2006-cı ildə İndoneziya bankları imkanlı yerli sakinlərdən olan müştərilərinə, kasıblara ət şəklində ianələr etməsini yerinə yetirmək üçün qurban kəsməkdən ötrü heyvanlar almağı təklif edib. Keçi, qoyun və ya inəklərin qurbanlıq kəsimləri müsəlmanların Qurban bayramı ərəfəsi üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bazara getmək və qurban kəsmək üçün heyvan axtaran, lakin buna zamanı çatmayan indoneziyalı imkanlı şəxslərə, pul ianələrini üzərində kəsilmiş keçi və ya inək təsviri olan bankomatlar vasitəsilə etmək təklif olunmuşdu və həmin ətin yoxsul insanlara çatdırılmasını təşkil edəcəklərini bildirmişdilər.

Qızıl verən bankomatlar

Bankomatda pul vəsaiti əvəzinə qızıl almaq istəyən insanlar üçün Almaniyanın “TG Gold Super Markt” korporasiyası müştərilərə təmiz qızıldan hazırlanmış əşyaları “götürmək” imkanını verən “Gold to Go” bankomatları çeşidini hazırlayıb istifadəyə vermişdir. İlk belə aparat Əbu-Dabidə yerləşən “Emirates Palace” mehmanxanasının hollunda quraşdırılmışdır. Bankomatda 320 qızıl əşya, o cümlədən 10 qramlıq külçələr və qızıl sikkələr var. 2010-cu ildə şirkət ABŞ-ın Florida ştatının Boca bölgəsində qızıl çıxarmaq üçün ilk bankomat quraşdırılmışdı. Müştərilər nağd şəkildə və ya plastik kartla ödənişlərini hər 10 dəqiqədən bir bankomat tərəfindən yenilənən cari valyuta məzənnəsinə əsasən həyata keçirə bilərlər.


II hissəyə nəzər yetirin


Avans ödənişi zamanı ƏDV məbləği ödənilməzsə, cərimə tətbiq edilirmi?

posted in: Xəbər | 0

Bir çox mühasibləri maraqlandıran suallardan biri – qabaqcadan avans olaraq banka daxil olmuş ƏDV-siz məbləğin ƏDV öhdəliyini yaradıb-yaratmamasıdır. Digər bir sual isə avans ödənişi zamanı ƏDV məbləği ödənilmədikdə, cərimənin tətbiq olunub-olunmaması ilə bağlıdır. Mövzunu iqtisadçı ekspert Mahmud Abasquliyev misallarla şərh edib.

“MM” şirkəti 30.04.2021-ci il tarixdə 10.000 AZN dəyərində məbləği mal alışı üçün qabaqcadan “RR” MMC-nin bank hesabına avans olaraq ödəyir. Ancaq “MM” şirkəti əsas məbləğlə yanaşı ƏDV-ni (10000*18%=1800 AZN) “RR” MMC-nin Depozit hesabına ödəmir. “RR” MMC tərəfindən malların “MM” şirkətinə təhvil verilməsi 30.10.2021-ci ildə nəzərdə tutulub. Sual meydana çıxır: Bu halda “MM” şirkətini maliyyə sanksiyası gözləyirmi və ƏDV-siz daxil olmuş məbləğə görə “RR”MMC-nin ƏDV öhdəliyi yaranırmı?

Öncəliklə onu deyim ki, malların (iş və ya xidmətlərin) dəyəri malların təqdim edildiyi vaxtadək ödənildiyi halda malların (iş və xidmətlərin) təqdim edilməsinədək ƏDV məbləğinin əsas məbləğdən gec ödənilməsinə görə maliyyə sanksiyası nəzərdə tutulmamışdır. Vergi Məcəlləsinin 58.6-cı maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 175.1.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq Məcəllənin 175.8-ci maddəsində göstərilən vergi ödəyicisi tərəfindən təqdim edilmiş malların (iş və xidmətlərin) dəyəri ödənilən gündən gec ƏDV məbləğinin ödənilməsinə görə vergi ödəyicisinə vaxtında ödənilməmiş ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Buna əsasən, alınmış avansa görə vergi ödəyicisi tərəfindən mallar (iş və xidmətlər) təqdim edildikdən sonra həmin malların (iş və xidmətlərin) dəyəri ödənilən gündən gec ƏDV məbləğinin ödənilməsinə görə vergi ödəyicisinə Vergi Məcəlləsinin 58.6-cı maddəsinə əsasən, vaxtında ödənilməmiş ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Yuxarıda qeyd olunan nümunə üzərindən yanaşsaq, “MM” şirkəti tərəfindən qabaqcadan avans olaraq ödənilən ƏDV-siz məbləğə görə maliyyə sanksiyası yaranmayacaqdır. Ancaq malların təqdim edildiyi gün ƏDV məbləğini ödəmədiyi halda artıq “MM” şirkətinə Vergi Məcəlləsinin 58.6 maddəsinə əsasən ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcəkdir.

Qabaqcadan avans olaraq banka daxil olmuş ƏDV-siz məbləğin ƏDV öhdəliyini yaradıb-yaratmaması məsələsinə gəlincə isə, bir cox vergi ödəyicisi və mühasiblər qabaqcadan avans olaraq banka daxil olmuş ƏDV-siz məbləğin ƏDV öhdəliyini yaratdığını düşünürlər. Səbəb olaraq da Vergi Məcəlləsinin 166.6-cı maddəsini istinad gətirirlər. Vergi Məcəlləsində hər bir fəslin qanunvericilik üzrə öz tələbi var. Avans məsələsinə keçmədən öncə Vergi Məcəlləsində Əlavə Dəyər Vergisi fəslinin bəzi maddələrinin anlayışlarına nəzər yetirək. Vergi Məcəlləsinin 153-cü və 159-cu maddələri ona istinad edir ki, ƏDV öhdəliyinin yaranması üçün malların və ya idxalın təqdim edilməsi əsas şərtdir. Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsi ƏDV məqsədləri üçün vergitutma əməliyyatın vaxtını müəyyənləşdirir. Məcəllənin 166.7-ci maddəsinin məqsədləri üçün ödəmə dedikdə, təqdim edilmiş malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin ödənilməsi nəzərdə tutulur.

Məcəllənin 166.6-cı maddəsinə ödəmə malların (işlərin, xidmətlərin) təqdim edilməsinədək həyata keçirildikdə, vergi tutulan əməliyyatın vaxtı ödəmənin həyata keçirildiyi vaxt sayılır. Bu maddədə ödəmə dedikdə yalnız ƏDV məbləğindən bəhs edilir. Bu halda Vergi Məcəlləsinin 153-cü və 159-cu maddələrinin müddəaları yerinə yetirilmədiyindən Vergi Məcəlləsinin 166.7-ci maddəsinin Məcəllənin 166.6-cı maddəsindən heç bir aslılığı yoxdur. Məcəllənin 166.7-ci maddəsi o vaxt hüquqi qüvvəyə malik olur ki, təqdim edilmiş malın ƏDV-siz dəyəri ödənilsin. Bu zaman ƏDV öhdəliyi yaranır. Vergi Məcəlləsinin 166.7-ci maddəsini məcəllənin 166.6-cı maddəsi ilə o zaman əlaqələndirmək olar ki, təqdim edilmiş malların (işlərin, xidmətlərin) yox, təqdim edilməli olan malların, xidmətlərin dəyəri ödənilmiş sayılsın. Burdan aydın olur ki, Vergi Məcəlləsinin 166.6-cı maddəsinə əsasən ƏDV nəzərə alınmadan, mal və xidmət təqdim edilmədən qabaqcadan avans olaraq ƏDV-siz məbləğ (ƏDV ödənilmədən) ödənilərsə, həmin məbləğ ƏDV məqsədləri üçün vergitutma obyekti sayıla bilməz.

Yuxarıda qeyd olunan nümunə üzərindən yanaşsaq, Vergi Məcəlləsinin 166.6-cı maddəsinə əsasən, “RR” MMC-nin bank hesabına qabaqcadan avans olaraq 10.000 AZN və depozit hesabına 1800 manat ƏDV məbləği daxil olsa idi, bu zaman “RR” MMC-nin 1800 manat ƏDV öhdəliyi yaranacaqdı.

Əgər təqdim edilməli mallara və ya xidmətlərə görə ƏDV nəzərə alınmadan “RR”MMC-nin bank hesabına qabaqcadan avans olaraq 10.000 AZN (ƏDV məbləği ödənilmir) daxil olsa, o zaman mal və xidmət təqdim edilmədiyi üçün Vergi Məcəlləsinin 153-cü , 159-cu , 166.7-cı maddələrinə uyğun olaraq ƏDV öhdəliyi yaranmır və ƏDV nəzərə alınmadan (ƏDV ödənilmədən) avans olaraq banka ödənilmiş məbləğ ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatların vaxtı sayılmır.

Mənbə: vergiler.az


Bax:


1 791 792 793 794 795 796 797 2. 685