Xərcin aid olduğu dövrü yoxsa E-Qaimə tarixini əsas götürməliyik?
Sual: Bəzən olur ki, daimi əsaslarla göstərilən xidmətlər üçün EQF və ya EVHF həmin ay ərzində və ay sonu deyil, növbəti ayda təqdim edilir. Bu zaman vergitutma məqsədləri üçün xərcin aid olduğu dövr EQF (EVHF) təqdim edildiyi dövr (EQF-nın və ya EVHF-nın tarixi), yoxsa xidmətin göstərildiyi dövr olmalıdır.
Daha əyani misalla qeyd edim. Vergi ödəyicisinə Dekabr-2019 cu ildə göstərilən xidmətə görə Yanvar 2020-ci ildə EQF və EVHF təqdim olunub. Bu halda vergi ödəyicisi vergitutma məqsədləri üçün xidmət haqqı xərcini Dekabr-2019-cu ilə yoxsa, EQF-nın təqdim edildiyi Yanvar 2020-ci ilə aid etməlidir?
Cavab: Bildiririk ki, vergi ödəyicisi vergi tutulan gəlirin (mənfəətin) dəqiq əks etdirilməsi üçün sənədləşdirilmiş məlumat əsasında gəlirlərinin və xərclərinin vaxtlı-vaxtında dəqiq uçotunu aparmağa, tətbiq edilən uçot metodundan asılı olaraq gəlirlərini və xərclərini onların əldə edildiyi və ya çəkildiyi müvafiq hesabat dövrlərinə aid etməyə borcludur.
Müvafiq olaraq, hesablama metodu ilə uçot aparan vergi ödəyicisi xərc çəkilməsinin faktiki vaxtından asılı olmayaraq xərcini müvafiq surətdə xərcin çəkilməsi barədə öhdəliyin yarandığı vaxt nəzərə almalıdır. Hesablama metodunun tətbiqi zamanı xərc əqddə və ya müqavilədə iştirak edən bütün tərəflər tərəfindən əqd və ya müqavilə üzrə bütün öhdəliklər yerinə yetirildiyi, yaxud müvafiq məbləğlər qeyd-şərtsiz ödənildiyi vaxtda çəkilmiş sayılır.
Vergi uçotunun məqsədləri üçün vergi ödəyicisi kassa metodundan istifadə etdikdə, xərcin çəkilməsi vaxtı xərcin faktiki çəkildiyi vaxt sayılır. Həmçinin, vergi ödəyicisi pul vəsaitini ödəyirsə, nağd pul vəsaitinin ödənildiyi, nağdsız ödəmədə isə vergi ödəyicisinin pul vəsaitinin köçürülməsi haqqındakı tapşırığının bank tərəfindən alındığı vaxt, vergi ödəyicisi qarşısında maliyyə öhdəlikləri ləğv edildiyi və ya ödənildiyi halda (qarşılıqlı hesablaşmalar aparıldıqda və sairə bu kimi hallarda), öhdəliyin ləğv edildiyi və ya ödənildiyi vaxt xərcin çəkilməsi vaxtı sayılır.
Elektron qaimə-faktura malların (iş və ya xidmətlərin) təqdim edilməsindən sonra tərtib edildikdə elektron qaimə-fakturanın “Əlavə qeydlər” sətrində təqdim edilən malların təqdim edilməsinin hansı dövrdə (ayda) həyata keçirilməsi göstərilməlidir.
Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13.2.16-cı, 71-1-ci, 133-cü, 136-cı maddələri.
Mənbə: taxes.gov.az
Bax:
Uçot məlumatları daşıyıcıları
Yanvar-sentyabr aylarında Bakı şəhəri üzrə işsizlikdən sığorta ödənişi alan 172 nəfərə hesablanmış orta aylıq məbləğ 403,2 manat olub.
Azərbaycan dövləti, şanlı Azərbaycan Ordusu və xalqımız torpaqlarımızın azad edilməsi uğrunda vətən müharibəsi aparır. Bu vəziyyətdə həm könüllü olaraq, həm də qismən səfərbərlik elan edilməsi ilə bağlı bir çox vətəndaş ordu sıralarında döyüşür. Bu şəraitdə əmək münasibətlərinin tənzimlənməsi qaydalarını sərbəst auditor Altay Cəfərov misallarla izah edir.