Blog Full - Muhasibat.Az

Oxunma sayı: 170. 912

14 Mar 2018

Şəhadətnamə-dublikatın sonuncu günü qeyri-iş gününə düşərsə

by | posted in: Xəbər | 0

Sual: Xahiş edirəm, aşağıdakı məqama konkret cavabın əldə olunmasında köməklik göstərəsiniz: Vergi Məcəlləsi: Maddə 35.3. Şəhadətnamə-dublikat alındığı tarixdən 10 gün müddətində hesabın açılması üçün istifadə olunmadıqda qüvvədən düşmüş hesab edilir. Maddə 68. Müddətlərin müəyyən edilməsi qaydası 68.1. Bu Məcəllədə müəyyən edilən hər hansı müddətin axımı onun hesablanmasını şərtləndirən hüquqi hərəkətin və ya faktiki hadisənin həyata keçirildiyi sonrakı gündən başlanır. 68.2. Hər hansı müddət bu Məcəllədə göstərilən dövrün sonuncu gününün axırında bitir. Bu Məcəllədə nəzərdə tutulan hər hansı müddət qeyri-iş gününə təsadüf edərsə, həmin müddət onun ardınca gələn ən yaxın növbəti iş gününə keçir. Nümunə: Taxbank sistemində olan “XÖHKS Tarixi”: 10.01.2017 Şəhadətnamə dublikatın üzrərində qeyd olunmuş “Verilmə tarixi”: 10.01.2017 Qeyd: 20.01.2017-qeyri iş günüdür
1. 68-ci maddənin 1-ci və 2-ci bəndinin tələbini nəzərə almaqla, nümunədə qeyd olunan şəhadətnamə-dublikat əsasında müştəriyə 23.01.2017-ci il tarixdə hesab açmaq olarmı?
2. Şəhadətnamə-dublikatın hesablanma tarixi, Vergi Məcəlləsinin 35.3, 68.1 və 68.2-ci bəndlərinə əsasən aşağıdakı qaydada nəzərə alınmalıdımı? (10-cu günün qeyri-iş gününə düşdüyü hallar istisna olmaqla) Verilmə tarixi+10 təqvim günü=ümumilikdə 11 gün.

Cavab: Bildiririk ki, bank hesabının açılması üçün vergi ödəyicisinin ərizəsi əsasında vergi orqanından alınmış şəhadətnamə-dublikat alındığı tarixdən 10 gün müddətində hesabın açılması üçün istifadə olunmadıqda qüvvədən düşmüş hesab olunur. Qeyd olunan müddət şəhadətnamə-dublikatın alınmasından sonrakı gündən başlanır və təqvim günləri ilə hesablanmaqla müddətin sonuncu günü qeyri-iş gününə təsadüf edərsə, həmin müddət onun ardınca gələn ən yaxın növbəti iş gününə keçir.

Sorğunuzda qeyd etdiyiniz halda 10.01.2017-ci il tarixdə alınmış şəhadətnamə-dublikatın qüvvədə olmasının son müddəti (21.10.2017) qeyri-iş gününə təsadüf etdiyindən, həmin müddət ən yaxın növbəti iş gününə, yəni 23.01.2017-ci il tarixə keçir.

Bax: Vergi Məcəlləsinin 35-ci və 68-ci maddəlləri.

Mənbə: taxes.gov.az

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

13 Mar 2018

Ən qalmaqallı mühasib oğurluqları (3-cü hissə)

by | posted in: muhasibat, Məqalə, Xəbər | 0

Mühasibləri büdcə pullarını oğurlamağa vadar edən nədir?

Mühasib peşəsini müəssisənin gəlirlərini və ya büdcə vəsaitlərinin bir hissəsini mənimsəməyə çalışmaq və bu zaman oğurluğun üstünün açılmayacağına ümid etmək nöqteyi-nəzərincə, təhlükəli peşə hesab etmək olar.

Mühasiblərlə bağlı bir çox kriminal xəbərlər buna şahidlik edir. Mühasib öncə əlinə aldığı pulu sonra cibinə qoyur və güman edir ki, bu əməlin üstü açılmayacaq. Lakin, bütün gizlinlər nə vaxtsa aşkara çıxır. Bu bir aksiomdur.

Bu yazıda biz sizləri bir neçə il ərzində Buryatiyada baş vermiş qalmaqallı mühasib oğurluqları ilə tanış edəcəyik.

3-cü hissə

Rayon xəstəxanasının mühasibləri 60.000 manat (2 milyon rubl) mənimsəyiblər.

Üç il əvvəl Qusinoozerskoy rayon (Buryatiya Respublikası) xəstəxanasına daxil olan tibbi xidmətə görə vəsaitlərin oğurlanması faktı aşkar olunub. Məlum olub ki, daxil olan pulların bir hissəsi sistemli şəkildə oğurlanıb. Bu məsələdə mühasibatlıq işçilərinin əlinin olması ətrafında şübhələr ortaya çıxır. İstintaq zamanı du şübhələrin heç də əsassız olmadığı məlum olub. Belə ki, istintaqın versiyasına görə xəstəxananın mühasibləri bu tibb müəssisəsinin əməkdaşlarının müxtəlif növ ödənişlər almaları ilə bağlı saxta cədvəllər tərtib ediblərmiş. Sonradan isə həmin pulları kassadan götürərək, öz aralarında bölüşüblərmiş. İki il yarım ərzində dələduz mühasiblər 2 milyon rubl oğurlayıblar. Şübhəlilərə qarşı saxtakarlıq yolu ilə bir qrup cinayətkar tərəfindən xüsusilə külli miqdarda vəsaitlərin mənimsənilməsi maddəsi ilə cinayət işi qaldırılıb. Həmin maddə ilə onları 10 ilədək həbs cəzası gözləyir. Cinayət işi ilə bağlı materiallar artıq məhkəməyə göndərilib. Mühasiblər öz günahlarını etiraf edərək, bundan peşman olduqlarını bildiriblər və artıq oğurladıqları vəsaitləri geri qaytarmağa başlayıblar.

Məqalənin 2-ci hissəsini bu linkə daxil olmaqla oxuya bilərsiniz.

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

13 Mar 2018

Daşınmaz əmlakın icarəyə verilməsi

by | posted in: Xəbər | 0

Hüquqi şəxs tərəfindən daşınmaz əmlakın vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan fiziki şəxsə icarəyə verilməsi zamanı mənfəət vergisi və ya ödəmə mənbəyində tutulan vergi üzrə hansı vergi öhdəlikləri yaranır?

Vergi Məcəlləsinin (VM) 124.1-ci maddəsinə əsasən, daşınan və daşınmaz əmlak üçün icarə haqqından, həmçinin rezidentin və ya qeyri-rezidentin Azərbaycan Respublikasındakı daimi nümayəndəliyinin ödədiyi və ya onun adından ödənilən royaltidən gəlir VM-in 13.2.16-cı maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan mənbəyindən əldə edilmişdirsə, ödəmə mənbəyində 14 faiz dərəcə ilə vergi tutulur.

Rezident müəssisələrə və ya qeyri-rezidentlərin daimi nümayəndəliklərinə Azərbaycan Respublikasında ödənilmiş məbləğlər 124-cü maddə üzrə vergitutma obyekti deyildir (VM, maddə 124.3).

Qeyd olunanlara əsasən:

Vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan fiziki şəxs (və ya VÖEN-i olan fiziki şəxslər) tərəfindən icarə haqqı hüquqi şəxsə ödənilərkən ödəmə mənbəyində vergi tutulmur və ödənilən icarə haqqı hüquqi şəxsin ümumi gəlirlərinə aid edilməklə mənfəət vergisinə cəlb edilir və hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq vergi orqanlarına bəyannamə verilir.

Mənbə: www.vergiler.az

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

13 Mar 2018

İşsizlikdən sığorta ödənişi haqqında bilmədiklərimiz

by | posted in: Xəbər | 0

İşsizlikdən sığorta ödənişi, kimlərə şamil edilir və məbləği necə müəyyən edilir?

XÜLASƏ

01 yanvar 2018-ci il tarixdən “İşsizlikdən sığorta haqqında” qanunun qüvvəyə minməsi, əmək haqları üzrə işçinin hesablanmış əmək haqqından və işəgötürənin əmək haqqı fondundan ayrı-ayrılıqda 0.5% işsizlikdən sığorta haqqının tutulmağa başlanması, İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsinin 2018-ci il üçün 89.040.000 AZN müəyyən edilməsi kimi addımlardan sonra bu qanunun kimlərə şamil olunacağı, kimlərin sığorta ödənişi ala biləcəyi və sığorta ödənişinin məbləği hər kəs üçün maraqlıdır.

ƏSAS HİSSƏ

01 yanvar 2018-ci ildən etibarən artıq ilk dəfə olaraq Azərbaycan Respublikasında müəyyən kateqoriya şəxslər işsizlikdən sığorta ödənişi alaraq işsiz qalacaqları dövrü kompensasiya etmiş olacaqlar. Yeni qanuna görə yalnız aşağıda göstərilən iki kateqoriya şəxslər işsizlikdən sığorta ödənişi almaq hüququna malik olacaqlar.

1) dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin ləğv edilməsi

2) işçilərin sayı və ya ştatların ixtisar edilməsi nəticəsində əmək münasibətlərinə xitam verilmiş işçilər

Göründüyü kimi öz ərizəsi ilə əmək müqaviləsinə xitam verilən şəxslər üçün işsizlikdən sığorta ödənişi verilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Bununla yanaşı diqqət yetirilməli digər vacib məqam yuxarıda göstərilən iki kateqoriya şəxslər “Məşğulluq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən olunmuş qaydada Məşğulluq İdarəsində işsiz kimi qeydiyyata alınmış olmalıdır.

Qanuna əsasən bir şəxs üçün sığorta ödənişinin verilmə müddəti ilkin müraciət zamanı sığorta ödənişi təyin edildiyi aydan sonrakı iki il ərzində 9 aydan artıq ola bilməz. Bu müddət işsizlikdən sığorta haqqı almaq barədə ilk müraciətdən sonrakı birinci il üçün 6 ay, ikinci il üçün isə 3 ay olmaqla müəyyən edilmişdir. Qeyd etmək mümkündür ki, şəxsə təyin olunan işsizlikdən sığorta ödənişi yalnız qanunda müəyyən olunmuş hallarda (yeni işə başladıqda, pensiyaya çıxdıqda, ali və ya orta ixtisas təhsili müəssisəsinə qəbul olunduqda, hərbi xidmətdə olduqda və s) dayandırıla bilər.

İşsizlikdən sığorta ödənişi almağın qaydası barədə bildirdikdən sonra işsizlikdən sığorta ödənişinin məbləği barədə məlumat verilməsini zəruri hesab edirik.

Məlum olduğu kimi işçilərin ixtisarı ilə əlaqədar Əmək Məcəlləsinə edilmiş yeni düzəlişlərdə işçinin stajı əsas götürülür. İşsizlikdən sığorta ödənişi verilərkən də eyni qaydada işçinin stajı mühüm əhəmiyyət kəsb etməkdədir. Həmçinin sığorta ödənişi məbləği hesablanarkən işçinin itirilmiş orta aylıq əmək haqqı məbləği də əsas hesab olunur.

Qeyd etmək mümkündür ki, işsizlikdən sığorta ödənişi məbləğinin üç növü vardır.

1) əsas sığorta ödənişi. (bunu aşağıda izah edəcəyik)

2) sığorta ödənişinə əlavə. Himayəsində 18 yaşa çatmamış uşaq olan (əyani təhsil alan tələbələr və şagirdlər təhsili bitirənədək, lakin 23 yaşından çox olmamaqla) şəxslərin əsas sığorta ödənişinə əlavənin məbləği hər uşağa görə 5 faiz, lakin 20 faizdən çox olmamaq şərtilə artırılır. Ailədə ər və arvadın hər ikisinə sığorta ödənişi təyin edildikdə, onlardan yalnız birinin bu əlavəni almaq hüququ var.

3) Minimum sığorta ödənişi. Bu məbləğ ikinci il üçün müraciət olunan zaman 3 ay müddətinə və minimum əmək haqqı məbləğində (hazırda 2018-ci il 01 yanvar tarixindən etibarən 130 AZN) müəyyən edilir.

İşsizlikdən əsas sığorta ödənişinin məbləği ilkin müraciət zamanı birinci il üçün 6 ay ərzində aşağıdakı qaydada müəyyən olunur.

1) işsizliyin başlanmasından əvvəlki 24 təqvim ayı ərzində 12 təqvim ayından çox, lakin ən azı 3 il sığorta stajına malik əmək qabiliyyətli şəxslərə – orta aylıq əmək haqqının…

işçinin sığorta stajı 3 ildən 5 ilə qədər olduqda – 50 faizi
sığorta stajı 5 ildən 10 ilə qədər olduqda – 55 faizi
sığorta stajı 10 ildən yuxarı olduqda – 60 faizi ödənilir.

2) işsizliyin başlanmasından əvvəlki 24 təqvim ayı ərzində 12 təqvim ayından az, lakin ən azı 3 il sığorta stajı olan əmək qabiliyyətli şəxslərə – minimum sığorta ödənişi məbləğində.

Yekunda isə qeyd etmək mümkündür ki, sığorta ödənişi almış şəxsə növbəti dəfə yenidən sığorta ödənişi təyin olunması üçün ən azı növbəti 12 ay sığorta stajı tələb olunur.

Müəllif: Şəhriyar Həbilov / Praktiki Hüquqşünas