Blog Full

Xəbər verdiyimiz kimi, ölkənin birinci bankı Kapital Bank 6 aya illik 10% gəlir qazandıran depozit kampaniyası elan edib. Müştərilərin yüksək tələbi səbəbi ilə kampaniyanın müddəti iyun ayının sonunadək uzadılıb. Belə ki, iyun ayının 30-dək 6 aylıqda Kapital depoziti yerləşdirən hər kəs illik 10% gəlir əldə edəcək.

Nağd pulunu etibarlı, güvənilir sərmayəyə çevirmək istəyənlər kampaniyadan yararlanmaq üçün ən yaxın Kapital Bank filialına yaxınlaşa və ya Rəqəmsal depozitlə bu prosesi vaxt itirmədən daha da asanlaşdıra bilərlər. Bunun üçün Birbank mobil tətbiqindən Rəqəmsal depozitə keçid edərək əmanət yerləşdirmək mümkündür.

Ətraflı məlumat üçün: https://kbl.az/rdprj

Xatırladaq ki, filiala müraciət edilərək yerləşdirilən depozit üçün 500 AZN, Rəqəmsal depozitdə isə 1 AZN minimum məbləğ həddi müəyyən edilib. Əmanət məbləğini minimum 100 manat məbləğində artırmaq olar. Kapital depozitində faizlər aylıq və ya müddətin sonunda təqdim edilir. Sığortalanan məbləğin həcmi isə 100 000 manatdır.

Ətraflı məlumat üçün: https://kbl.az/kdprj

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi, 120 filialı və 53 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün— https://kbl.az/prgtk, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/prcrc.

Müdafiə təyinatlı məmulatların idxalı vergi və gömrük rüsumundan azad olunur.

Bununla bağlı Vergi Məcəlləsi və “Gömrük tarifi haqqında” qanuna dəyişiklik layihəsi Milli Məclisin bugünkü iclasında I oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb.

“Gömrük tarifi haqqında” qanuna dəyişikliklə müdafiə təyinatlı məmulatların (döyüş təyinatlı hərbi texnika, hərbi silah və döyüş sursatların, partlayıcı maddə və qurğuların, onların dəstləşdirici hissələrinin) layihələndirilməsi, istehsalı, satışı, təmiri və onlara texniki xidmət göstərilməsi fəaliyyətini həyata keçirən şəxslər tərəfindən bu məqsədlə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təsdiqedici sənədi əsasında texnologiyaların, avadanlıqların, dəstləşdirici hissələrin, materialın və xammalın idxalı gömrük rüsumundan azad olunacaq.

Bundan başqa, Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklə isə müdafiə təyinatlı məmulatların (döyüş təyinatlı hərbi texnika, hərbi silah və döyüş sursatların, partlayıcı maddə və qurğuların, onların dəstləşdirici hissələrinin) layihələndirilməsi, istehsalı, satışı, təmiri və onlara texniki xidmət göstərilməsi fəaliyyətini həyata keçirən şəxslər tərəfindən bu məqsədlə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təsdiqedici sənədi əsasında texnologiyaların, avadanlıqların, dəstləşdirici hissələrin, materialların və xammalın idxalı, habelə həmin şəxslər tərəfindən istehsal edilmiş müdafiə təyinatlı məmulatların satışı, təmiri və onlara texniki xidmət göstərilməsi vergidən azad ediləcək.

Müzakirələrdən sonra dəyişiklik layihələri səsverməyə çıxarılaraq I oxunuşda qəbul olunub.

Mənbə: report.az

Hansı hallarda ƏDV qeydiyyatı ləğv edilir?

Vergi ödəyicisi ƏDV qeydiyyatına durduğu kimi, bu qeydiyyatı ləğv də edə bilər. Ləğv prosesi Vergi Məcəlləsinin 158-ci maddəsi ilə tənzimlənir. Bu maddəyə görə əlavə dəyər vergisinə aparmağı dayandıran vergi ödəyiciləri, o cümlədən Məcəllənin 218.1.2 maddəsinin əhatə etdiyi şəxslər, mütləq ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatın ləğvi üçün ərizə verməlidir. Qeydiyyatın ləğvi vergi ödəyicisi tərəfindən vergi tutulan əməliyyatları tam dayandırdığı gün qüvvəyə minir.

Vergi qanunvericiliyi əlavə dəyər vergisinə cəlb edilən əməliyyatları dayandırmış şəxslərin ƏDV reyestrində qalmasını istəmir, odur ki, ƏDV tutulan əməliyyatları dayandıran vergi ödəyicisindən əlavə dəyər vergisi məqsədləri üçün qeydiyyatından çıxmaq üçün ərizə ilə müraciət etməyi tələb edir. Qeyd etdiyimiz hüquq son 12 aylıq dövriyyəsi 200.000-i aşmış ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyicilərinə də aiddir. Onlar da sadələşdirilmiş vergidən ƏDV-ə keçdikdən sonra, istəsələr, yenidən sadələşdirilmiş vergi rejiminə (lakin 8%-lik) keçə bilərlər.

Nümunə 1. ƏDV ödəyicisi olan hüquqi şəxs həm ölkə ərazində sərnişin və yük daşıması fəaliyyəti, həm də beynəlxalq sərnişin və yük daşıması fəaliyyəti ilə məşğuldur. Hüquqi şəxs pandemiya ilə əlaqədar artıq beynəlxalq daşıma xidməti göstərə bilmir. Bu səbəblə ƏDV qeydiyyatından çıxmaq üçün ərizə verməlidir. Vergi ödəyicisi ərizəsində Vergi Məcəlləsinin 158.1-ci maddəsinə əsaslanaraq qeydiyyatdan çıxmaq üçün müraciət edir və qeydiyyatdan çıxır.

Burada diqqət etmək lazımdır ki, bəzi vergi ödəyiciləri VM-də müəyyən edilmiş bu hüquqdan sui-istifadə edə bilər. Məhz bu səbəbdən vergi orqanları ictimai iaşə müəssisələri istisna olmaqla Məcəllənin bu maddəsinə əsasən, bir qayda olaraq, yalnız ləğv edilməyə gedən müəssisələri ƏDV qeydiyyatından çıxarırlar.

Fəaliyyəti müvəqqəti dayandırmaq ƏDV qeydiyyatını ləğv edirmi?

Ləğvetmə hüququndan sui-istifadə etmək istəyən şəxslər Mülki Məcəllənin 340-cı maddəsinə (yalançı və uydurma əqd) diqqət etməlidir. Qeyd edək ki, fəaliyyəti müvəqqəti dayandırmaq, ƏDV tutulan əməliyyatların dayandırılması hesab edilmir. Çünki, ilk növbədə, adından göründüyü kimi, vergi ödəyicisi uçotdan çıxmır, sadəcə fəaliyyətini müvəqqəti dayandırır. Həmçinin, bəzi hallarda vergi ödəyiciləri vergi nəzarətinin yumşaldılmasından sui-istifadə edərək, fəaliyyətinin dayandırılması haqqında ərizə ilə müraciət edir, faktiki isə fəaliyyətlərini davam etdirir. Buna görə fəaliyyətini dayandırmış vergi ödəyicilərinin ƏDV qeydiyyatından çıxmaqla bağlı ərizələrinə imtina cavabı gəlir. Sözügedən müddəa Məcəllənin 158.1-ci maddəsində açıq qeyd edilib: “Qeydiyyatın ləğvi vergi ödəyicisi tərəfindən vergi tutulan əməliyyatları tam dayandırdığı gün qüvvəyə minir”.

Bu səbəbdən, yuxarıdakı nümunədə, vergi orqanı vergi ödəyicisinin vergiyə cəlb edilən əməliyyatının faktiki dayandığını kameral qaydada görməyə bilər. Bu zaman imtina barədə bildiriş gəldikdə vergi ödəyicisinə izahlı məktub yazmağı, təkrar müraciət etməyi tövsiyə edirik.

ƏDV qeydiyyatının ləğvi zamanı dövriyyə limitləri

Mülkiyyətində və istifadəsində olan nəqliyyat vasitələri ilə ölkə ərazisində sərnişin və yük daşımasını həyata keçirən şəxslər ƏDV qeydiyyatından çıxa bilər. Amma, bu prosedur, qeydiyyata alınmada olduğu kimi, nisbətən çətindir.  Belə şəxslər yalnız ƏDV məqsədləri üçün son qeydiyyatın qüvvəyə mindiyi tarixdən 3 il keçdikdən sonra qeydiyyatın ləğv olunması haqqında ərizə verə bilər. Bu şəxslər üçün, digər vergi ödəyicilərindən fərqli olaraq, qeydiyyatdan çıxmaq üçün hər hansı dövriyyə limiti nəzərdə tutulmayıb.

Yuxarıda qeyd edilmiş hallardan başqa, digər vergi ödəyiciləri yalnız aşağıdakı 2 şərt ödənilərsə qeydiyyatın ləğvi üçün ərizə verə bilərlər:

Nümunə 2. Vergi ödəyicisi 01 noyabr 2019-cu ildən etibarən faəliyyət göstərir. 2021-ci ilin fevral ayında geriyə 12 ay baxdıqda ödəyicisi dövriyyəsinin 100.000 manatdan aşağı olduğunu görür. Vergi ödəyicisi son qeydiyyatdan 1 il keçdiyinə və dövriyyə məbləğinin də tələb edilən limitdən aşağı olduğuna görə ƏDV qeydiyyatından çıxmaq üçün ərizə ilə müraciət etmək hüququ vardır.

Bir çox hallarda vergi ödəyiciləri tərəfindən iradlar eşidilir: “Niyə qeydiyyata alınanda minimum limit iki yüz min, qeydiyyatdan çıxmaq üçün isə maksimum limit yüz min manatdır?” Limitlərin belə müəyyən edilməsi təsadüfi deyil.

Daha əvvəllər maksimal limit qırx beş min manat idi, sonradan yetmiş beş min manata qaldırıldı, sonra altmış min manata salındı, hal-hazırda qeyd etdiyimiz kimi 100000 manat müəyyən edilib. Düzdür, daha əvvəl qeydiyyat üçün müəyyən edilmiş 200000 manatlıq limit 100000 manat təşkil edirdi.

Limit müəyyən edilməsinin mahiyyəti odur ki, ƏDV ödəyicilərinin qeydiyyatdan çıxma şərtləri olmalıdır. ƏDV qeydiyyatına düşmə limiti bəllidirsə, çıxmaq üçün limit elə seçilməlidir ki, arada kifayət qədər dövriyyə fərqi olsun. Bu dinamik dövriyyəyə malik müəssisələrlə bağlı tez-tez ƏDV qeydiyyatından çıxmaq, yenidən qeydiyyata alınmaq, sonra yenidən çıxmaq kimi halların qarşısını almaq üçün önəmlidir.

Eyni zamanda, müəssisənin dövriyyəsinin 200000-dən 100000-ə düşməsi (könüllü ƏDV qeydiyyatına alınmış müəssisələr istisna olmaqla), müəssisənin enişindən xəbər verir və sonradan bunun onun ləğvinə gətirib çıxaracağı ehtimalı böyükdür.

Bank hesabı üzrə əməliyyatların növləri

Bank hesablaşma hesabı üzrə bütün əməliyyatlar iki kateqoriyaya bölünür:

• hesabdan silinmə;
• hesaba daxilolma.

Belə bölünmə bank hesabında pul vəsaitləri üzrə nağdsız əməliyyatların hərəkət istiqamətinə görə müəyyən edilir.

Bank hesablaşma hesabından silinmə aşağıdakı halları nəzərdə tutur:

• akkreditiv və depozitlərin açılması üçün vəsaitlərin çıxarılması;
• xarici valyuta və ya qiymətli metalların alınması üçün banka pul köçürmə;
• xarici valyutanın satış məqsədi ilə silinməsi;
• podratçılara və təchizatçılara ödənişlər;
• sosial sığorta üzrə büdcəyə transfertlər;
• uzunmüddətli və qısamüddətli kreditlərin ödənilməsi;
• bank xidmətlərinə görə ödəmələr;
• işçi heyəti hesablaşmalar (əməkhaqqı ödənişi, vergi, sosial sığorta ödəmələri və sair);
• digər nağdsız əməliyyatlar üzrə silinmələr.

Bank hesabına daxilolma əməliyyatları kateqoriyasına aşağıdakılar daxildir:

• mal və xidmətlərin satışından əldə edilən gəlirlər;
• alıcı və müştərilərdən alınan avanslar;
• vergi şəklində ödənilmiş vəsaitin geri qaytarılması;
• uzunmüddətli və qısamüddətli kreditlərin alınması;
• xarici sifarişçilərdən daxilolmalar;
• istifadə olunmamış avansların qismən və tam qaytarılması;
• bank depozitləri üzrə faizlərin hesablanması;
• depozit hesabından pulun qaytarılması;
• əvvəllər verilmiş kreditlərin qaytarılması;
• xarici valyutanın satışından əldə edilən vəsaitlər;
• işçinin ezamiyyət zamanı xərcləmədiyi valyutanın geri qaytarılması;
• digər nağdsız əməliyyatlar üzrə daxilolmalar.

Bank hesabının açılması üçün tələb olunan sənədlər

Kredit təşkilatlarında hesab açmaq üçün fiziki şəxslər, dövlət orqanları, bələdiyyələr, kommersiya və qeyri-kommersiya hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim edilən sənədlərin tərkibi fərqlənir. Sənədlərin siyahısı Mərkəzi Bankın “Bank hesablarının açılması,   aparılması  və   bağlanması  Qaydaları” ilə müəyyən   edilir.

Aşağıdakılar kommersiya hüquqi şəxslərin cari hesab açmaq üçün banka təqdim etdikləri sənədlərə nümunədir:

• hüquqi şəxsin nizamnaməsinin notariat qaydasında təsdiq olunmuş surəti;
• hüquqi şəxslərin dövlət reyestrindən çıxarışın notariat qaydasında təsdiq olunmuş surəti;
• hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatına alınması barədə sənədin surəti;
• vergi orqanı tərəfindən verilmiş şəhadətnamə-dublikat;
• imza və möhür nümunə vərəqi,
• imza nümunələrində təsdiq edilmiş şəxslərin səlahiyyəti və şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlər (əmr, qərar, şəxsiyyət vəsiqəsinin sürəti və sair).

Nağdsız əməliyyatların aparılması üçün bank hesabının açılması zamanı kredit təşkilatı tərəfindən aşağıdakı sənədlər doldurmaq üçün təqdim edilə bilər:

• hesab açmaq üçün müraciət ərizəsi;
• bank xidmət müqaviləsi;
• özünüqiymətləndirmə anketi və sair.

Nizamnamə və dövlət reyestrindən çıxarış elektron informasiya sistemi vasitəsilə əldə edildikdə onların surətinin notariat qaydasında təsdiqinə ehtiyac yoxdur. Məsələn, kommersiya hüquqi şəxslərin sürətli elektron dövlət qeydiyyatı zamanı dövlət reyestrindən çıxarış (qeydiyyat haqqında şəhadətnamə) və nizamnamənin surəti Dövlət Vergi Xidmətinin elektron informasiya sistemi vasitəsilə elektron ərizəyə əlavə edilir. Odur ki, qeydiyyat zamanı bu sənədlərin notariat qaydasında təsdiqi tələb olunmur.

Fərdi sahibkarlar nağdsız əməliyyatlar üçün cari hesab açmaq məqsədi ilə banka aşağıdakı sənədləri təqdim edirlər:

• fiziki şəxsin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd (bank tərəfindən surəti çıxarılır və əsli qaytarılır);
• qeydiyyat şəhadətnaməsinin surəti;
• vergi orqanı tərəfindən verilmiş şəhadətnamə-dublikat;
• imza və möhür nümunə vərəqi.

Hesabın açılması üçün ərizə, xidmət müqaviləsi və özünüqiymətləndirmə anketi bank tərəfindən təqdim edilir.

Fiziki şəxslər ailə kəndli təsərrüfatına cari hesab açarkən müvafiq bələdiyyə tərəfindən verilmiş vəsiqənin notariat qaydasında təsdiq olunmuş surətini sənədlərə əlavə edirlər.

Sənədlərin banka təqdim edilməsi

Bank hesablarının açılması üzrə sənədlər banka kağız daşıyıcıda və ya gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq olunaraq təqdim edilir. Banka təqdim edilmiş sənədlərin surəti çıxarılır və onların əsli geri qaytarılır.

Müştərilər üçün bank hesablaşma hesabının açılması yazılı formada bağlanan bank hesabı müqaviləsi ilə rəsmiləşdirilir.

Nağdsız əməliyyatların aparılması üçün nəzərdə tutulmuş bank hesabı aşağıdakı hallarda yenidən rəsmiləşdirilməlidir:

• dövlət orqanı və ya bələdiyyənin adı və tabeçiliyi dəyişdikdə;
• hüquqi şəxsin adı dəyişdikdə;
• hüquqi şəxsin təşkilati-hüquqi forması dəyişdikdə;
• fiziki şəxsin adı, atasının adı və ya soyadı dəyişdikdə.

Bank hesabı yenidən rəsmiləşdirilərkən hesab üzrə yeni şəhadətnamə-dublikatın təqdim olunması və imza nümunələri tələb olunmur.

Şəhadətnamə-dublikatın alınması üçün müraciət

Bankda hesab açan hüquqi və fiziki şəxslər digər sənədlərlə birgə banka vergi orqanı tərəfindən verilmiş şəhadətnamə-dublikat da təqdim edirlər. Şəhadətnamə-dublikatın alınması üçün ərizə vergi orqanına dövlət qeydiyyatının aparıldığı vaxt, yaxud qeydiyyata alındıqdan sonra istənilən vaxt təqdim edilir. Bu ərizə əsasında vergi ödəyicisinə 2 gündən gec olmayaraq şəhadətnamə-dublikat verilir. Vergi ödəyicisinə verilən şəhadətnamə-dublikatların sayı məhdudlaşdırılmır, o, eyni vaxtda bir-neçə bankda hesab aça bilır

Şəhadətnamə-dublikat alındığı tarixdən 10 gün müddətində hesabın açılması üçün istifadə olunmadıqda qüvvədən düşmüş hesab edilir.

İmza və möhür nümunələr vərəqi

Bank hesabı açarkən “İmza və möhür nümunələri vərəqi” təqdim edilir. Hüquqi şəxslərin imza və möhür nümunələri vərəqi notarial qaydada təsdiq edilir. Birinci imza hüququ rəhbər funksiyasını icra edən vəzifəli şəxsə, ikinci imza hüququ isə baş mühasib yaxud mühasibat işi həvalə edilmiş şəxsə məxsusdur. Mühasibat işlərini başqa vəzifəli şəxs həyata keçirdikdə bu barədə vərəqdə müvafiq qeydlər edilir. Həmçinin, ştatda ikinci imza hüquqlu şəxs olmadıqda da bu barədə müvafiq qeydlər edilməlidir.

Birinci imza hüququ hesab üzrə ikinci imza hüququna malik olan şəxslərə verilə bilməz.

Vərəqə müştərinin əsas möhürünün əksi həkk olunur. Möhür olmadıqda vərəqdə bu barədə müvafiq qeyd yazılır. Xüsusi məqsədlər üçün (“kadrlar üçün”, “buraxılış vəsiqələri üçün” və s.) nəzərdə tutulmuş möhürlərdən istifadəyə yol verilmir.

Müvəqqəti olaraq möhür olmadıqda, məsələn, müştərinin adı, tabeliyi dəyişdikdə, möhür itirildikdə, yaxud köhnəldikdə sənədlərin rəsmiləşdirilməsi qaydaları bankla razılaşdırılır. Vəziyyətdən asılı olaraq bir aydan çox davam etməmək şərti ilə aşağıdakı variantlardan biri seçilə bilər:

• əvvəlki möhürdən istifadə edilir;
• sənədlər yuxarı təşkilatın möhürü ilə təsdiqlənir;
• sənədlərin möhür olmadan təqdim edilməsinə icazə verilir.

Fiziki şəxslər, o cümlədən, fərdi sahibkarların imza nümunələri vərəqi bankın özü tərəfindən təsdiq edilir. Şəxsin hüquqi fəaliyyət qabiliyyəti və etibarlılığına şübhə yarandıqda bank imza vərəqlərinin notarial qaydada təsdiqini tələb edə bilər.

Hüquqi və fiziki şəxslər bank hesabı açmaq üçün imza nümunələri vərəqini iki nüsxədə təqdim edir. Zəruri hallarda bank vərəqinin əlavə nüsxələrini tələb edə bilər. Əlavə nüsxələrin notarial qaydada (yaxud yuxarı təşkilat tərəfindən) təsdiq edilməsi tələb olunmur.

Məsafədən bank hesabının açılması

Məsafədən bank hesabının açılması dedikdə, fiziki və hüquqi şəxslərin banka gəlmədən rəqəmsal resurslardan istifadə edərək bank hesabını açması prosesi nəzərdə tutulur.

Hüquqi şəxslər və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər üçün hesabların açılması gücləndirilmiş elektron imza və video görüntü ilə həyata keçirilir. Yeni hesabların açılması bankların hesablaşma elektron sistemində həyata keçirilir.

Elektron sistemə gücləndirilmiş imza (məsələn, “Asan İmza”) ilə daxil olunur. Hesab açmaq üçün şəxsi və biznes məlumatlar qeyd edilir və tələb olunan sənədlərin elektron versiyası portala yüklənir.  Daha  sonra  müştəri  “ASAN  İmza”  ilə  müqavilə  imzalamalı  və  bank  əməkdaşları  ilə video müsahibədən keçməlidir.

Prosesin sonunda bank xidmət müqaviləsi, hesab üzrə rekvizitlər və bankın xüsusi sisteminə daxil olmaq üçün istifadəçi adı və şifrə müştərinin elektron ünvanına göndərilir.

Məsafədən bank hesablaşma hesabının açılması zamanı imza və möhür nümunələri vərəqi tərtib edilmir. Müştəri imza və möhür nümunələri vərəqini bankın inzibati binasında bank hesablaşma hesabı üzrə əməliyyatı həyata keçirmək istədikdə təqdim etməlidir

Məsafədən bank hesabının açılması xidmətindən sahibkarlıqla məşğul olmayan fiziki şəxslər də yararlana bilər. Bu zaman fiziki şəxslərə fərqli yanaşmalar tətbiq edilir. Hesabın açılma üsulunun seçilməsi hesabın potensial sahibinin il ərzində aparacağı nağdsız əməliyyatların həcmindən asılı olaraq seçilir.