Blog Full

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-cü maddəsinin I hissəsinin 16-cı bəndini rəhbər tutaraq qərara alır:

AR Əmək Məcəlləsində (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 1999, № 4, maddə 213; 2001, № 3, maddə 143, № 6, maddə 362, № 11, maddələr 672, 679, № 12, maddə 731; 2002, № 1, maddə 2, № 5, maddə 241, № 6, maddə 328; 2003, № 1, maddələr 9, 23; 2004, № 1, maddə 10, № 2, maddə 57, № 3, maddə 133, № 6, maddə 413, № 7, maddə 505, № 9, maddə 672, № 12, maddə 981; 2005, № 3, maddə 151, № 4, maddə 278, № 7, maddə 560, № 10, maddə 874, № 11, maddə 1001, № 12, maddə 1094; 2006, № 3, maddələr 220, 222, № 5, maddə 385, № 11, maddə 923, № 12, maddələr 1004, 1025, 1030; 2007, № 5, maddələr 401, 437, № 6, maddə 560, № 8, maddə 756, № 11, maddələr 1049, 1053; 2008, № 3, maddə 156, № 7, maddələr 600, 602, № 10, maddə 887, № 11, maddə 960; 2009, № 2, maddə 48, № 5, maddə 294, № 6, maddə 399, № 12, maddələr 949, 969; 2010, № 2, maddələr 70, 75, № 4, maddə 275; 2011, № 1, maddə 11, № 2, maddələr 70, 71, № 6, maddə 464, № 7, maddə 598; 2012, № 11, maddə 1054; 2013, № 2, maddələr 89, 101, № 11, maddə 1268; 2014, № 2, maddə 92, № 10, maddə 1162, № 11, maddə 1339, № 12, maddə 1527; 2015, № 2, maddə 97, № 3, maddə 250, № 6, maddə 680; 2016, № 2 (I kitab), maddələr 190, 201, № 5, maddə 847, № 11, maddə 1767; 2017, № 6, maddələr 1031, 1048, № 12 (I kitab), maddələr 2187, 2189; 2018, № 1, maddə 13, № 6, maddə 1155, № 7 (I kitab), maddələr 1380, 1408, № 12 (I kitab), maddə 2532; 2019, № 1, maddə 35, № 4, maddə 570, № 5, maddələr 796, 804, № 7, maddə 1182, № 8, maddə 1380; 2020, № 1, maddə 1, № 5, maddə 522, № 7, maddə 832, № 11, maddələr 1322, 1332, 1335, № 12 (I kitab), maddə 1424; 2021, № 1, maddə 2, № 5, maddə 427, № 6 (I kitab), maddələr 539, 541, № 7, maddələr 698, 711, № 8, maddə 894, № 11, maddə 1203; 2022, № 6, maddə 582, № 11, maddələr 1239, 1240, № 12, maddə 1392; 2023, № 1, maddə 14, № 2, maddə 207, № 3, maddə 338, № 7, maddələr 896, 904; Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 24 oktyabr tarixli 1017-VIQD nömrəli Qanunu) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1. 97-ci maddənin adına “vaxtı” sözündən sonra “yerinə yetirilən” sözləri əlavə edilsin.

2. 98-ci maddə üzrə:

2.1. adında “işlərinə” sözü “yerinə yetirilən işlərə” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.2. 1-ci hissədə “görülən işlərə hamilə və üç yaşınadək uşağı olan qadınların,” sözləri “yerinə yetirilən işlərə” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.3. 2-ci hissədə “görülən” sözü “yerinə yetirilən” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.4. aşağıdakı məzmunda 3-cü hissə əlavə edilsin:

“3. Hamilə, 14 yaşınadək uşağı olan, həmçinin 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı olan qadınlar (bu Məcəllənin 242-ci maddəsi nəzərə alınmaqla), üç yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən kişilər gecə vaxtı yerinə yetirilən işlərə yalnız onların yazılı razılığı ilə cəlb edilə bilərlər.”.

3. 166-cı maddənin adına “vaxtı” sözündən sonra “yerinə yetirilən işə” sözləri əlavə edilsin.

4. 242-ci maddə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“Maddə 242. Qadınların gecə vaxtı yerinə yetirilən işlərə, iş vaxtından artıq işlərə və istirahət günlərində işə cəlb olunmasının, habelə ezamiyyətlərinin məhdudlaşdırılması

1. Hamilə, 14 yaşınadək uşağı olan, həmçinin 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı olan qadınların gecə vaxtı yerinə yetirilən işlərə, iş vaxtından artıq işlərə, istirahət, iş günü hesab edilməyən bayram və digər günlərdə işə cəlb edilməsinə və ezamiyyətə göndərilməsinə yalnız onların yazılı razılığı ilə (hamilə və 3 yaşınadək uşağı olan qadınlara münasibətdə onların, habelə uşağın həyat və ya sağlamlığına təhlükə yaranmaması barədə həkim rəyi olduqda) yol verilir.

2. Bu maddənin 1-ci hissəsi 14 yaşınadək uşağı, həmçinin 18 yaşınadək əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı övladlığa götürən qadınlara da şamil edilir.”.

5. 254-cü maddə üzrə:

5.1. adında “işlərinə” sözü “vaxtı yerinə yetirilən işlərə” sözləri ilə əvəz edilsin;

5.2. 1-ci hissəyə “vaxtı” sözündən sonra “yerinə yetirilən” sözləri əlavə edilsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 22 dekabr 2023-cü il

Mənbə: president.az

Ölkənin birinci bankı Kapital Bank-ın aktivləri 1 yanvar 2024-cü il tarixinə 8.7 milyard manat təşkil edib. Müştərilərə verilən kreditlərin həcmi isə 4.3 milyard manat olub.

1 yanvar 2024-cü il tarixinə olan nəticələrə görə bankda müştəri depozitlərinin həcmi 6.3 milyard  manat təşkil edib.

Bankın 1 yanvar 2024-cü il tarixinə tutulmalardan sonra məcmu kapitalı 833 milyon manat, adi və imtiyazlı səhmlər isə 265 milyon manatdır.

Qeyd edək ki, Kapital Bank Moody’s və Standard & Poor’s beynəlxalq reytinq agentliklərinin reytinqlərinə malikdir. Bu reytinqlər ölkənin bank sektorunda yüksək reytinqlər sırasındadır.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi, 117 filialı və 39 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün — https://kbl.az/prgtk, Birbank kartı sifarişi üçün — https://kbl.az/prcrc.

Mühasiblərin və sahibkarların diqqət verdiyi mövzulardan biri də əsas vəsaitlərin yenidən qiymətləndirilməsi və bununla bağlı amortizasiya məbləğinin hesablanmasıdır. Mövzu ilə bağlı  sərbəst auditor Altay Cəfərov nümunələr əsasında aydınlıq gətirir. 

Tutaq ki, “AA” MMC-nin balansında illik dəyəri 20.000 manat olan əsas vəsait vardır. Şirkət mənfəət vergisi ödəyicisidir və illər ərzində əsas vəsaitə 6.000 manat amortizasiya hesablanıb (amortizasiya norması 7%-dir), qalıq dəyəri isə 14.000 manatdır. MMC rəhbərliyi əsas vəsaitin yenidən qiymətləndirilməsi ilə bağlı qərara gəlib və qiymətləndirmədən sonra əsas vəsaitin balans dəyəri 18.000 manat olub. Bu halda “AA” MMC vergi uçotunu necə formalaşdırmalıdır?

İlkin olaraq, Vergi Məcəlləsinin 104-cü maddəsinə nəzər yetirməliyik. Məcəllənin 104.5-ci maddəsində göstərilib ki, əsas vəsaitlərin (vəsaitin) yenidən qiymətləndirilməsindən yaranan artım (yenidən qiymətləndirilmə nəticəsində yaranan müsbət fərq) mənfəət vergisinin vergitutma obyekti deyil. Maddədən aydın olur ki, bizim misalda yenidən qiymətləndirmədən yaranan (18.000 – 14.000) 4.000 manat fərq mənfəət vergisi üçün gəlir sayılmır, ancaq əsas vəsaitin dəyərini artırır.

Bəs qalıq dəyəri olan 14.000 manata amortizasiya hesablanmalıdırmı?

Bir çox hallarda mühasiblər yenidən qiymətləndirmədən sonra əsas vəsaitlərə amortizasiyanı tam məbləğə hesablayırlar və gəlirdən çıxırlar. Yəni, bizim misalımızda olan 18.000 manata amortizasiya hesablayırlar. Məsələyə tam aydınlıq gətirmək üçün Vergi Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə nəzər yetirək.

Məcəllənin 114.6-cı maddəsinə əsasən, amortizasiya hesablanması məqsədləri üçün əsas vəsaitlər (vəsait) üzrə vergi ilinin sonuna qalıq dəyəri aşağıdakı qaydada müəyyənləşdirilən (lakin sıfırdan aşağı olmayan) məbləğdən ibarət olur:

• əsas vəsaitlərin (vəsaitin) əvvəlki ilin sonuna qalıq dəyərinə (həmin il üçün hesablanmış amortizasiya məbləği çıxıldıqdan sonra qalan dəyər) bu Məcəllənin 143-cü maddəsinə uyğun olaraq cari ildə daxil olmuş əsas vəsaitlərin (vəsaitin) dəyəri, habelə cari ildə bu Məcəllənin 115-ci maddəsinə əsasən müəyyən edilən təmir xərclərinin məhdudlaşdırmadan artıq olan hissəsi əlavə edilir, vergi ilində təqdim edilmiş, ləğv edilmiş və ya qalıq dəyəri 500 manatdan və ya ilkin dəyərin 5 faizindən az olduqda əsas vəsaitlərin qalıq dəyəri çıxılır. Əsas vəsaitlərin (vəsaitin) yenidən qiymətləndirilməsindən yaranan artım (yenidən qiymətləndirilmə nəticəsində yaranan müsbət fərq) amortizasiya hesablanması məqsədləri üçün əsas vəsaitlərin (vəsaitin) vergi ilinin sonuna qalıq dəyərinə əlavə olunmur.

Maddədən tam aydın olur ki, yenidən qiymətləndirmədən yaranan fərq amortizasiya hesablamaq üçün əsas vəsaitlərin qalıq dəyərinə əlavə edilmir. Deməli, balansda əsas vəsaitin dəyəri 18.000 manat olacaq, ancaq amortizasiya məqsədləri üçün qalıq dəyəri isə 14.000 manat kimi qalacaq. Odur ki, növbəti ildə gəlirdən çıxılan amortizasiya məbləği 1.260 manat yox, 980 manat olacaq:

14.000 x 7% = 980 manat.

Bəs yenidən qiymətləndirmədən formalaşmış 4.000 manatın aqibəti necə olacaq və həmin 4.000 manata da amortizasiya hesablana bilərmi?

Yenidən qiymətləndirmədən yaranan 4.000 manat əsas vəsaitlərin dəyərinə əlavə olunur və eyni zamanda kapitalda əks etdirilməlidir. Həmin məbləğə də 7% amortizasiya hesablanıla bilər. Bu halda, 280 manat kapitalın azaldılması kimi əks olunacaq:

4.000 x 7% = 280 manat.

Yəni, amortizasiya ayırmaları kimi əsas vəsaitin kapitalda olan hissəsindən də amortizasiya hesablanıla və kapitaldan azaldıla bilər.

Mənbə: vergiler.az