Blog Full - Muhasibat.Az

Oxunma sayı: 163. 562

5 Dek 2023

Alış aktı olmadan nəqliyyat vasitəsini balansa almaq qanunauyğundurmu?

by | posted in: Xəbər | 0

Şirkət fiziki şəxsdən müqavilə ilə nəqliyyat vasitəsi alıb. Nəqliyyat vasitəsinin dəyəri bağlanmış müqavilə əsasında notariusun depozit hesabı vasitəsilə fiziki şəxsə ödənilib. Nəqliyyat vasitəsi alqı-satqı müqaviləsi ilə balansa alınıb və ona amortizasiya hesablanıb, lakin alış aktı tərtib edilməyib. Alış aktı olmadan nəqliyyat vasitəsini balansa almaq olarmı, əgər balansa alınıbsa, ona hesablanmış amortizasiya xərci düzgündürmü?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 71-2.1-ci maddəsinə əsasən, Məcəllənin 130.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən mallar alındıqda alınmış mallara görə alış aktları və malların alışı tarixindən 5 gün müddətində elektron alış aktı tərtib edilir.

Vergi Məcəlləsinin 58.8-ci maddəsinə əsasən, səyyar vergi yoxlaması və operativ vergi nəzarəti zamanı Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərin və xərclərin uçotu aparılmadıqda, habelə vergi ödəyicisinin sahibliyində olan mallara dair Vergi Məcəlləsinin 71-2-ci maddəsində göstərilən elektron alış aktları olmadıqda vergi ödəyicisinə maliyyə sanksiyası tətbiq olunur. Eyni zamanda, vergi ödəyicilərinin balansında olan əsas vəsaitlər üzrə amortizasiya ayırmalarının hesablanması və gəlirdən amortizasiya olunan aktivlər üzrə çıxılan məbləğlər Vergi Məcəlləsinin 114-cü maddəsi ilə tənzimlənir.

Qeyd olunanlara əsasən, yuxarıda göstərilən halda, rəsmi dövlət reyestri aparılan nəqliyyat vasitəsinin mülkiyyət hüququ hüquqi şəxsin adına rəsmiləşdirilibsə, malların alış aktının tərtib edilməməsinə görə maliyyə sanksiyası tətbiq edilmir və həmin əsas vəsait üzrə Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş ümumi qaydada amortizasiya ayırmaları hesablanır.

Əlavə olaraq bildiririk ki, tərəfinizdən aparılan əməliyyatla bağlı nəqliyyat vasitəsinin növü, rəsmiləşdirmə dəyəri, mülkiyyətə keçib-keçməməsi və digər mahiyyəti üzrə məlumatlar sorğuda qeyd olunmadığından, işin faktiki halları barədə məlumatlar və təsdiqedici sənədlərlə qeydiyyatda olduğunuz vergi orqanına müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 71-2-ci, 58-ci, və 114-cü maddələri

Mənbə: vergiler.az

5 Dek 2023

Hərbi və ya alternativ xidmətə çağırılan işçiyə nə qədər müavinət ödənilir?

by | posted in: Xəbər | 0

Qanunvericilikdə işçinin hərbi və ya alternativ xidmətə çağırılması zamanı ona orta əməkhaqqının bir neçə misli həcmində müavinət verilməsi nəzərdə tutulur. Mövzunu təlimçi ekspert Aqil Ağayev təhlil edir:

Əmək Məcəlləsinin 77-ci maddəsində işçinin hərbi və ya alternativ xidmətə çağırılması zamanı ona orta əməkhaqqının ən az iki misli miqdarında müavinətin ödənilməsi tələb edilir. “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” Qanun 50.1-ci maddəsində isə müavinətin orta əməkhaqqnın üç misli miqdarından az olmayaraq ödənilməsi yer alıb. Təcrübədə hər iki qaydada müavinətin ödənilməsi hallarına rast gəlinir.

Düzgün variantı müəyyən etmək üçün “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Konstitusiya Qanununa uyğun yanaşmalıyıq. Qanunun 10.3-cü maddəsində göstərilib ki, ziddiyyət təşkil edən normativ hüquqi aktlar bərabər hüquqi qüvvəyə malikdirsə, konkret münasibətlərə sahə normativ hüquqi aktı tətbiq edilir, bu şərtlə ki, həmin münasibətlər eyni hüquqi tənzimləmə sahəsinə aiddir. Burada sahə normativ hüquqi akt dedikdə, Əmək Məcəlləsini üstün tutmalıyıq.

Orta əməkhaqqı hesablanması qaydası Əmək Məcəlləsinin 177-ci maddəsinə əsasən aparılır: işçinin orta əməkhaqqı ödənişdən əvvəlki iki təqvim ayı ərzində qazandığı əməkhaqqının cəmi həmin aylardakı iş günlərinin sayına bölünməklə bir günlük əməkhaqqı tapılır və alınan məbləğ əməkhaqqı saxlanılan iş günlərinin sayına vurulmaqla müəyyən edilir.

Misal: 2023-cü ilin 30 aprel tarixində işçi hərbi xidmətə çağırılıb. Onun əməkhaqqı və iş günləri aşağıdakı kimidir:

Mart ayı – 17 iş günü, 1000 manat hesablanmış əməkhaqqı;

Fevral ayı – 20 iş günü, 1.000 manat hesablanmış əməkhaqqı;

Aprel ayı – 18 iş günü.

1.000+1.000 = 2000 manat;

17 + 20 =37 gün;

2.000 : 37 = 54.05 manat (bir günlük orta əməkhaqqı);

54.05 x 18 = 972,9 manat (orta əməkhaqqı).

Beləliklə, işçi hərbi xidmətə çağırıldığı üçün ona orta əməkhaqqının iki misli məbləğində müavinət ödənilməlidir: 972.9 x 2 = 1945,8 manat.

Mənbə: vergiler.az

Uçotsuz biznesin aqibəti yaxud mühasibat uçotu niyə vacibdir?

4 Dek 2023

Uçotda olmayan malların satışı hansı risklər yaradır?

by | posted in: Xəbər | 0

Vergi ödəyicisi uçotda olmayan (nağd alınan) malları rəsmi formada sifarişçiyə sata bilərmi? Bu zaman hər hansı riskin yaranması ehtimalı varmı?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 16.1.3-cü maddəsinə əsasən, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərinin (xərclərinin), o cümlədən vergidən azad olunmuş gəlirlərinin (xərclərinin) və vergitutma obyektlərinin uçotunu aparmaq vergi ödəyicisinin vəzifələrinə aid edilir.

Vergi Məcəlləsinin 130.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi tutulan gəlirin (mənfəətin) dəqiq əks etdirilməsi üçün sənədləşdirilmiş məlumat əsasında gəlirlərinin və xərclərinin vaxtlı-vaxtında dəqiq uçotunu aparmağa, bu fəsilə uyğun şəkildə tətbiq edilən uçot metodundan asılı olaraq gəlirlərini və xərclərini onların əldə edildiyi və ya çəkildiyi müvafiq hesabat dövrlərinə aid etməyə borcludur. Vergi ödəyicisinin istifadə etdiyi uçot metodunda xərclərin və daxilolmaların müddətləri və uçotu qaydasına dair bütün tələblər nəzərə alınmalıdır.

Vergi ödəyiciləri gəlirlərinin və xərclərinin sənədləşdirilmiş məlumatlar əsasında dəqiq uçotunu aparmağa borcludur və vergi qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərin və xərclərin uçotu aparılmadıqda vergi ödəyicisinə Vergi Məcəlləsinin 58.8.3-cü maddəsinə əsasən maliyyə sanksiyası tətbiq edilir. Bununla yanaşı, aparılan əməliyyat üzrə Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 28 iyul tarixli 265 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Riskli vergi ödəyicisinin, o cümlədən riskli əməliyyatların Meyarları”nın tələblərinə uyğun olaraq riskli vergi ödəyicilərinin siyahısına daxil edilə bilərsiniz. Həmin Meyarların 3-cü bəndinə əsasən, vergi ödəyicilərinin təqdim etdiyi elektron qaimə-fakturalarda aldığı və ya idxal etdiyi mal çeşidlərindən fərqli mal çeşidlərinin göstərildiyi aşkar edildikdə, habelə vergi ödəyicilərinin aldığı və ya idxal etdiyi malların həcmindən artıq həcmdə mallar təqdim etməsi halı aşkar olunduqda (artıq həcmdə təqdim edilmiş mallara münasibətdə) həmin əməliyyatlar riskli əməliyyat hesab olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16-cı, 58-ci, 130-cu və 139-cu maddələri, Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 28 iyul tarixli 265 nömrəli qərarı

Mənbə: vergiler.az

Uçotsuz biznesin aqibəti yaxud mühasibat uçotu niyə vacibdir?

4 Dek 2023

Uşağa qulluğa görə qismən ödənişli sosial məzuniyyət əmr forması

by | posted in: Xəbər | 0

Aşağıda müxtəlif hallar üçün uşağa qulluğa görə məzuniyyət ərizəsi formaları verilib. Ərizənin doldurulma qaydası haqqında buradan oxumaq olar.

Qismən ödənişli sosial məzuniyyət əmri nümunəsi

“_________________” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti

ƏMR № ____

şəhəri . . 2023-cü il

“Sosial məzuniyyətin verilməsi barədə”

____________________________ cəmiyyətin ___vəzifəsi__ uşağın üç yaşı tamam olana qədər uşağa qulluğa görə .____ __________ 20 -cü il tarixdən .___ ________ 20 -cü il tarixədək .____ müddətə qismən ödənişli sosial məzuniyyətə buraxılsın.

İşçi .___ ___________ 20___-cü il tarixində işə başlasın.

Əsas: İşçinin ərizəsi, uşağın ______________________ №-li doğum şəhadətnaməsi, AR Əmək məcəlləsinin 127-ci maddəsi

“_______________” MMC-in

direktoru ___________________ __________________________

(imza)

İşçi (tanış oldum) __________________ __________________________

(imza)

Uşağın övladlığa götürüldüyü halda qismən ödənişli sosial məzuniyyət əmri

“_________________” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti

ƏMR № ____

şəhəri . . 2023-cü il

“Sosial məzuniyyətin verilməsi barədə”

____________________________ cəmiyyətin ___vəzifəsi__ övladlığa götürdüyü uşağın üç yaşı tamam olana qədər uşağa qulluğa görə .____ __________ 20 -cü il tarixdən .___ ________ 20 -cü il tarixədək ._____ müddətə qismən ödənişli sosial məzuniyyətə buraxılsın.

İşçi .___ ___________ 20___-cü il tarixində işə başlasın.

Əsas: İşçinin ərizəsi, uşağın ___________________ №-li doğum şəhadətnaməsi, məhkəməsinin ___ ______________ tarixli ______________ nömrəli qətnaməsi və AR Əmək məcəlləsinin 127-ci maddəsi

“_______________” MMC-in

direktoru ___________________ __________________________

(imza)

İşçi (tanış oldum) __________________ __________________________

(imza)