Azərbaycanda bir sıra dövlət rüsumları ləğv edilir

posted in: Xəbər | 0

Məzuniyyət rəsmiləşdirilməsi,Azərbaycanda arxiv arayışlarının verilməsinə görə tutulan dövlət rüsumları ləğv edilir.

Bununla bağlı “Dövlət rüsumu haqqında” qanuna dəyişiklik təklif olunur.

Belə ki, dəyişiklik layihəsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən hüquqi və fiziki şəxslərə arxiv arayışlarının, arxiv sənədlərindən çıxarışların, arxiv sənədlərinin təsdiq olunmuş surətlərinin sürətləndirilmiş qaydada verilməsinə görə tutulan dövlət rüsumlarının ləğv edilməsini nəzərdə tutur.

Layihə qəbul edildiyi təqdirdə “Dövlət rüsumu haqqında” qanunun 2.0.21-ci, 33-3-cü və 33-4-cü maddələri ləğv ediləcək.

“Milli arxiv fondu haqqında” qanuna dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2022-ci il 29 iyun tarixli 574-VIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Milli arxiv fondu haqqında” qanunun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 27 iyul tarixli 168 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2022-ci il 18 avqust tarixli 1812 nömrəli Fərmanının 2.1.2-ci və 2.1.3.-cü yarımbəndlərinin icrasını təmin etmək məqsədilə Nazirlər Kabineti 31 iyul 2023-cü ildə “Ödənişli arxiv xidmətlərinin siyahısının və onların göstərilməsinə görə xidmət haqlarının məbləği”nin təsdiq edilməsi haqqında 251 №-li və “Dövlət arxiv xidməti işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi və dövlət arxiv xidmətinin maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin hesabına köçürülən vəsaitdən istifadə Qaydası”nın təsdiq edilməsi barədə 252 №-li qərarlar qəbul edib.

Belə ki, bundan sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanı hüquqi və fiziki şəxslərə ödənişli arxiv xidmətlərini təsdiq olunmuş siyahı və xidmət haqları məbləği müqabilində göstərəcək.

Mənbə: report.az


İşğaldan azad edilmiş ərazilərin rezidentləri üçün vergi hesabatları ilə bağlı güzəşt varmı?

posted in: Xəbər | 0

vergi hesabatları, vahid bəyannamənin doldurulması, vahid bəyannamə, Elektron xidmət, bank məlumatları, vergi güzəşti, malların alışı, vergi cinayətləri ilə mübarizə, Əmlak vergisi hesablanması, bəyannamələrin tərtib olunması, vergi orqanı müraciət, vöen bağlanması,İşğaldan azad edilmiş ərazinin rezidenti olan müəssisəmiz Kəlbəcərdə ictimai iaşə xidmətləri göstərir. Vergi Məcəlləsinə görə, müəssisəmiz vergilərdən azaddır. Bu halda, müəssisə mənfəət vergisi bəyannaməsini təqdim etməlidirmi və bəyannamənin təqdim olunması ilə bağlı fərqli bir müddət müəyyən edilibmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2023-cü ildən qüvvəyə minmiş müddəalarına əsasən, işğaldan azad edilmiş ərazinin rezidenti həmin ərazidəki fəaliyyəti ilə bağlı vergi hesabatlarını bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətlərdə vergi orqanına təqdim edir.

Belə ki, işğaldan azad edilmiş ərazinin rezidentləri üçün vergi hesabatlarının təqdim olunmasında fərqli qayda müəyyən edilməyib və həmin vergi ödəyiciləri vergi hesabatlarını Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətlərdə vergi orqanına təqdim edirlər.

Buna əsasən, müəssisə tərəfindən mənfəət vergisinin hesabatı hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq vergi orqanına təqdim edilməlidir.

Əlavə olaraq bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin tələblərinə əsasən, vergi hesabatının əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim edilməməsinə görə, habelə vergi güzəşti və azadolmalarını əldə edən şəxslər tərəfindən vergidən azad olunan gəlirlərin bəyan edilməməsinə və ya azaldılmasına maliyyə sanksiyalarının tətbiqi nəzərdə tutulur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci, 58.15-ci, 149.2-ci və 229-cu maddələri.

Mənbə: vergiler.az


Mədən vergisi və onun proqnozlaşdırılması

posted in: Vergi, Xəbər | 0

Mədən vergisi nədir?

Azərbaycan Respublikasında yerin təkinə mülkiyyət hüququ Azərbaycan Respublikasına məxsusdur, yerin təkindən çıxarılan faydalı qazıntılardan istifadə dövlət tərəfindən tənzimlənir. Mədən vergisi yerin təkindən faydalı qazıntıların hasilatı zamanı yerin təkinin istifadəçilərindən məcburi, fərdi qaydada əvəzsiz tutulan ödənişdir. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə görə “Azərbaycan Respublikasının ərazisində, o cümlədən Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycan Respublikasına mənsub olan sektorunda faydalı qazıntıların çıxarılmasına görə mədən vergisi tutulur” (maddə 213).

Dövlət vergisi kimi təsnifləşdirilən bu vergi növü ən yeni ödənişlərdən biri olsa da, tarixən faydalı qazıntıların hasilatına ödənişlər müxtəlif adlar altında tətbiq olunub.

Bizim eranın əvvəllərində indiki Şimali Azərbaycanın və Cənubi Dağıstanın ərazisini əhatə edən Albaniya dövlətinin ərazisi neft, təbii qaz, dəmir, mis və s. kimi qiymətli ehtiyatları ilə zəngin olub. Sonradan bu faydalı qazıntılar ticarət subyektlərinə çevrilirdilər və onlara tutulmalar tətbiq edildi. Məsələn, Şirvanda (Bakıda) neft və duz məhsullarının üzərinə vergi qoyulmuşdur. Bu da müasir dildə mədən vergisi və aksiz vergisi kimi dəyərləndirilir.

Vergi Məcəlləsi üzrə 2022-ci ildə qüvvəyə minən dəyişikliklərə qədər aşağıdakı yerli əhəmiyyətli tikinti materialları üzrə vergi ödənişləri bələdiyyə büdcəsinə ödənilirdi:

  • kərpic-kirəmid gillər;
  • tikinti qumları;
  • çınqıl xammalı.

Dəyişikliklərdən sonra bu ödənişlər də dövlət büdcəsinə daxil edilərək, büdcə gəlirlərinin formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynamağa başladı.

Mədən vergisi üzrə büdcə proqnozlaşdırılması

Hər bir ölkədə büdcəylə bağlı əməliyyatlar büdcə qanunvericiliyi ilə tənzimlənir. AR büdcə qanunvericiliyinə bunlar daxildir:

  • AR Konstitusiyası,
  • “Büdcə sistemi haqqında qanun,
  • dövlət büdcəsi barədə qanunvericilik aktları
  • normativ hüquqi aktlar, həmçinin AR tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr.

Büdcəyə daxil olan məbləğlərin həcm proqnozu respublika ərazisində, həmçinin Xəzər dənizinin ölkəmizə aid olan hissəsindən əldə edlən faydalı qazıntılara görə müəyyən edilmiş vergi dərəcələrinin əsasında hesablanır. Bu zaman müxtəlif modellər tətbiq edilə bilər.

Ekonometrik modelləşdirmə zamanı yerin təkindən çıxarılan faydalı qazıntılardan illik hasilat əsas götürülür. Həmçinin ümumi iqtisadi səviyyəni xarakterizə edən ÜDM də nəzərə alınır.

Mədən vergisi üzrə daxilolmaların proqnozlaşdırılmasında səmərəli vergi dərəcələri metodologiyasının tətbiqi zamanı aşağıdakı məlumatlardan istifadə edilir:

Səmərəli vergi dərəcələri metodologiyasında neftin və qazın topdansatış qiyməti, mədən vergisinin dərəcələri, geri vurulan neftin və qazın həcmi, mədən vergisinə cəlb olunan dövriyyə kimi göstəricilər nəzərə alınır

Dövlət büdcəsinə daxilolmalara faydalı qazıntılara görə verginin təsirinin proqnozlaşdırılması qaydası, tətbiq olunan modellər AR NK tərəfindən təsdiq edilmiş metodologiya əsasında seçilir.

Mədən vergisinin büdcə gəlirlərinin formalaşmasında rolu

2021-ci il üçün statistik göstəricilərə  əsasən büdcəyə toplanmış vergilərin tərkibində fiziki şəxslərin gəlir vergisi 9,45%, hüquqi şəxslərin mənfəət (gəlir) vergisi 23,39%, torpaq vergisi 0,36%, əmlak vergisi 1,67%, əlavə dəyər vergisi 41,23%, aksizlər 8.74%, mədən vergisi 1.09%, xarici iqtisadi fəaliyyətlə bağlı vergilər 10.75%, digər vergilər 3.31% təşkil edib. Son illərin statistik göstəricilərinə əsasən, deyə bilərik ki, bu verginin ümumi vergilərin tərkibində xüsusi çəkisində güclü dəyişiklik olmamışdır (2019-cu il 1,1%, 2020-ci il 1,3%, 2021-ci il 1,1%).

Büdcə gəlirlərinin tərkibində mədən vergisinin xüsusi çəkisi. 2021-ci ilin statistik göstəriciləri

Rəsmi məlumatlar mədən vergisi ödənişlərinin artım tempindən xəbər verir. Məsələn 2022-ci ilin doqquz ayında daxilolmalar əvvəlki dövrlə müqayisədə 2 dəfə çox olub.


Uşağın anadan olmasına görə müavinətin verilmə müddəti

posted in: Xəbər | 0

Uşaq doğuşu üçün müavinət

Uşağın doğulması sosial sığorta hadisəsi sayılır və ailə “Sosial sığorta haqqında” AR qanuna uşağın anadan olmasına görə müavinət almaq hüququ qazanır. “Süd pulu” da adlanan bu müavinət birdəfəlik ödənişdir, onun verilməsi  qaydası AR Nazirlər Kabinetinin 15 sentyabr 1998-ci il tarixli 189 saylı  qərarı ilə təsdiq edilmiş Əsasnamə ilə tənzimlənir.

Uşaq doğuşuna görə müavinət almaq hüququ olan şəxslərin əhatəsi “Sosial müavinətlər haqqında” AR qanununun  3-cü maddəsi ilə müəyyən edilib. Həmin maddəyə əsasən bu şəxslər aşağıdakılardır:

  • AR vətəndaşları – həmin Qanunla müəyyən olunmuş şərtlər çərçivəsində;
  • AR ərazisində daimi yaşayan vətəndaşlığı olmayan şəxslər və əcnəbilər – həmin Qanunla AR vətəndaşları üçün müəyyən edilmiş şərtlər və qaydalara uyğun.

Sonuncu halda hüququn yaranması üçün Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə başqa hal nəzərdə tutulmamalıdır.

Uşaq doğmuş ana işləmədikdə yaxud hansısa səbəbdən uşağın anası yoxdursa müavinət işləyən ataya verilir.

Uşaq doğuşuna görə müavinətin məbləği qanunvericiliklə müəyyən olunur,  1 yanvar 2023-cü il tarixdən 500 manatdır.

 Övladlığa götürülmüş uşaqlara uşağın doğulmasına görə müavinət ümumi əsalarla verilir

Uşağın anadan olmasına görə müavinətin müddəti

Birdəfəlik ödənilən uşağın doğuşuna görə müavinətin yaxud əhali arasında süd pulu kimi tanınan ödənişin təyin olunması üçün müraciət qaydasını aşağıdakı dövrlərə uyğun qruplaşdırmaq olar:

  • 12.2020-ci il tarixədək olan dövrə uyğun müraciət qaydası;
  • 12.2020-ci ildən sonra doğulmuş uşaqlar üçün müavinətin verilməsi.

Birinci halda uşağın anadan olmasına görə müavinətin alınması üçün müraciət, müddətə məhdudiyyət qoyulmadan, Əsasnamənin VII bölməsinə uyğun aparılır.

Burada bir məsələyə aydınlıq gətirək. Qanunvericilik müraciət müddətinə məhdudiyyət qoymur, amma ödəniş ən çoxu müraciət edilməzdən əvvəlki üç il üçün həyata keçirilir (Sosial müavinətlər haqqında Qanun, maddə 9.1) . Əgər uşağın anadan olması üzərindən 1 il, yaxud müəyyən bir vaxt keçmişdirsə, yenə də valideynlər həmin müavinəti ala bilərlər. Yəni uşağın doğulmasından sonra 3 il ərzində müavinətin alınması üçün müraciət etmək olar. Bu halda uşağın doğulduğu tarixdəki məbləğə uyğun müavinət təyin edilməlidir.

Nümunə 1. “Ayna” MMC-də işləyən Əliyeva Sonanın 22.10.2020-ci ildə övladı olub və uşağın anadan olmasına görə müavinəti almayıb. O, 22.10.23-cü ilədək müraciət edərək “süd pulunu” ala bilər. Hal-hazırda məbləğ 500 manat olmasına baxmayaraq, ona həmin dövrdə qüvvədə olan müavinət məbləği ödəniləcək.

Müavinətin avtomatlaşdırılmış qaydada təyini zamanı müddət

Əgər uşağın doğuşu 31.12.2020-ci il tarixindən sonra baş veribsə, uşağın anadan olmasına görə müavinət üçün müraciətə ehtiyac yoxdur. Süd pulu “Əhalinin Dövlət Reyestri” informasiya sisteminin məlumatları əsasında avtomatlaşdırılmış qaydada təyin edilir. Uşağın doğulmasına görə birdəfəlik müavinətin təyin edilmə müddəti valideynlərin vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqana müraciət tarixindən asılıdır. Təyinat barədə bildiriş AR ƏƏSMN-nin mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sistemi vasitəsilə sığortaolunanın elektron ünvanına və mobil telefonuna göndərilir. Bank yaxud poçt vasitəsilə göndərilən müavinət, göndərildiyi aydan sonrakı bir il ərzində alınmadıqda fondun hesabına qaytarılır. Sonradan həmin müavinət qeyd edilən Əsasnamədə nəzərdə tutulmuş qaydada, uyğun sənədlər təqdim edilməklə müraciət edildikdə verilir.


1 493 494 495 496 497 498 499 2. 685