Blog Full

Konsaltinq nədir? Əgər əməkdaş iş prosesində yaranan problemi həll edə bilmirsə, məsləhət üçün daha təcrübəli həmkarına müraciət edir. Analoji olaraq, əgər şirkət həlli çətin olan problemlə üzləşirsə, məsləhətçi mütəxəssislər köməyə gəlir.

Konsaltinq – müəyyən bir mövzu üzrə ekspert məsləhətinin verilməsidir.

Məsləhət üçün peşəkar mütəxəssisə də müraciət etmək olar, bu sahədə ixtisaslaşmış konsaltinq şirkətlərinə də.

Konsaltinq şirkətləri:

• əməliyyatları təkmilləşdirməyə;
• prosesləri optimallaşdırmağa;
• gəlirliliyi artırmağa;
• resurslardan səmərəli istifadə etməyə kömək edən peşəkar məsləhətçilərin xidmətlərini təklif edir.

Məsləhətçi-ekspertlər strateji planlaşdırma, maliyyə menecmenti, marketinq, əməliyyatlar və texnologiya kimi müxtəlif sahələrdə işləyə bilən peşəkarlardır.

Konsaltinq xidmətlərinin növləri

• idarəetmə konsaltinqi məsləhət xidmətlərinin ən geniş yayılmış növüdür; bu sahə müəssisənin ümumi idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə yönəlir;
• maliyyə konsaltinqi maliyyə dayanıqlığının təmin edilməsinə və resurslardan səmərəli istifadəyə yönəlmişdir;
• vergi məsləhət xidməti vergi qanunvericiliyinin düzgün tətbiqi və vergi risklərinin azaldılması məqsədi daşıyır;
• hüquqi konsaltinq təşkilatın hüquqi təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə xidmət edir;
• İT konsaltinqi rəqəmsal transformasiya prosesində təşkilatlara metodoloji dəstək göstərir;
• insan resursları (HR) üzrə məsləhət xidmətləri insan kapitalının effektiv idarə olunmasına yönəlmişdir;
• marketinq və satış konsaltinqi növü bazar mövqeyinin gücləndirilməsinə yönəlir;
• əməliyyat konsaltinqi təşkilatın gündəlik fəaliyyət proseslərinin optimallaşdırılmasını hədəfləyir;
• təhsil və təlim konsaltinqi bilik və bacarıqların inkişafına yönəlmiş peşəkar xidmətləri əhatə edir.
• dövlət və ictimai sektor üzrə məsləhətçilər dövlət siyasətinin formalaşdırılması və ictimai layihələrin qiymətləndirilməsinə yönəlir.

Konsaltinq xidmətlərinin düzgün seçimi və tətbiqi təşkilatların dayanıqlı inkişafının əsas şərtlərindən biridir.

Məsləhət xidmətlərinin təqdim edilmə formaları

• Ekspert xarakterli – göstərilən xidmət birdəfəlik xarakter daşıyır, xüsusi suallara cavab verən məsləhətçi-ekspertlər onların həyata keçirilməsində iştirak etmədən diaqnostika aparır və tövsiyələr verir.
• Müşayətedici (dəstək və tətbiq) – ekspertin dəyişikliklərin həyata keçirilməsinə kömək etdiyi konsaltinq prosesidir; ekspert müştəri ilə birlikdə dəyişikliklər hazırlayır və həyata keçirir.
• Maarifləndirici – işçilərin yeni iş üsullarına hazırlanması üçün təlim və seminarların keçirilməsi nəzərdə tutlur.

Konsaltinq xidmətləri oflayn yaxud onlayn qaydasında, müştərinin iş yerində yaxud iş yerinə getmədən aparıla bilər.

Konsaltinq və kiçik biznes

Artıq konsaltinq “nəhənglər üçün xidmət” statusundan çıxıb, kiçik biznesin yaşaması və böyüməsi üçün zəruri alətə çevrilib.

Bu gün, 2026-cı ildə, tam əminliklə deyə bilərik ki, iqtisadiyyatda və texnologiyada dəyişikliklər zamanı məsləhətçi-ekspertlərin dəstəyi kiçik biznes sahiblərinə riskləri azaltmağa kömək edir. 2026-cı ildə konsaltinqi kiçik biznes üçün əhəmiyyətli edən əsas amillər bunlardır:

Vergi qanunvericiliyinə uyğunlaşma

2026-cı ilin əvvəlində Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklər, o cümlədən məcburi sosial sığorta ödənişlərinin hesablanmasının yeni qaydaları qüvvəyə minib. Dəyişikliklər bu və digər qaydada kiçik və orta biznesi (KOB) də əhatə edir. Konsaltinq kiçik biznesə KOB statuslarını itirməmək və gəlirliliyin azalmasının qarşısını almaq üçün maliyyə modellərini yenidən qurmağa kömək edə bilər.

Kadr problemlərinin həlli, insan resursları ilə işin düzgün təşkili

Kadr çatışmazlığının aradan qaldırılması, peşəkarların iş cəlb edilməsi, eyni zamanda Əmək Məcəlləsinə 2026-cı ilin əvvəlindən edilən dəyişikliklərin (məsələn, məsafədən işləyən işçilərlə bağlı) tətbiqində konsaltinq kiçik biznesə əhəmiyyətli dəstək ola bilər;

Süni intellekt və avtomatlaşdırılma

Kiçik biznes üçün konsaltinq bahalı peşəkarları işə götürmədən süni intellekt alətlərini və chatbotları sürətlə inteqrasiya etməyin yeganə yoludur. Bu əməliyyat xərclərinə kifayyət qədər qənaət etməyə imkan veirr.

Kibertəhlükəsizlik

2026-cı ildə kiçik biznesin kiberhücumların əsas hədəfi olaraq qalacağı proqnozlaşdırılır. İxtisaslaşdırılmış konsaltinq kiçik biznesə dərin İT təcrübəsi olmadan müştəri məlumatlarının qorumasına kömək edir.

Strateji dayanıqlılıq

Bu gün bazar bizneslərdən sadəcə “planlar” deyil, çevik strategiyalar tələb edir. Məsləhət xidmətləri sahiblkarların əməliyyat rejiminə görə tez-tez gözdən qaçırdığı problemlərin müstəqil diaqnozunu təmin edir.

Azərbaycanda kiçik biznes üçün konsaltinq xidmətləri

Azərbaycanda kiçik və orta biznes (KOB) üçün konsaltinq və ekspert dəstəyi dövlətin inkişaf strategiyasına inteqrasiya edilib və həm milli agentliklər, həm də beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən dəstəklənib. Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) öz xidmət strukturları vasitəsi ilə KOB-lara pulsuz məsləhət xidmətləri göstərir. Prioritet xidmət istiqamətləri aşağıdakılardır:

• güzəştli kreditlərin alınması üçün biznes planların hazırlanmasında pulsuz yardım;
• sahibkarlar üçün hüquqi və idarəetmə məsələlərini operativ həll etmək üçün şəhər və rayonlarda açılan “KOB dostu” ofisləri şəbəkəsinin genişləndirilməsi;
• sahibkarlıq subyektlərinə dövlət və özəl qurumlar tərəfindən göstərilən xidmətlərin vahid məkanda və əlaqələndirilmiş formada təqdim olunduğu “KOB evləri”-nin inkişafı.

Dövlət qurumları ilə yanaşı, 2026-cı ildə Azərbaycanda konsaltinq bazarı həm beynəlxalq nəhənglər, həm də qlobal təcrübəni yerli maliyyə, vergi və biznes mühitinin xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdıran ixtisaslaşmış yerli şirkətlər tərəfindən təmsil olunur. “Accounting.az”  MMC belə konsaltinq şirkətlərdən biridir.

“Accounting.az”  MMC-nin kiçik biznes üçün konsaltinq xidmətləri

Accounting.az ölkənin mühasibat və vergi konsaltinqi bazarında kiçik və orta biznes (KOB) üçün etibarlı tərəfdaşdır. 13 ildən artıq təcrübəyə malik, beynəlxalq “PrimeGlobal” assosiasiyasının üzvü olan şirkətin 2026-cı il üçün əsas xidmət istiqamətləri bunlardır:

1. Vergi konsaltinqi və planlaşdırma: 2026-cı ildə qüvvəyə minən yeni vergi dəyişiklikləri (məsələn, gəlir vergisi üzrə güzəşt müddətlərinin başa çatması və mütərəqqi vergi şkalası) fonunda şirkət bizneslərə vergi yükünü qanuni yollarla optimallaşdırmağa kömək edir.
2. Mühasibat uçotunun autşorsinqi: Kiçik bizneslər üçün ştatda mühasib saxlamaq əvəzinə, bütün uçotun bu şirkətə həvalə edilməsi xərcləri 30-40% azaldır. Şirkət beynəlxalq (MHBS) standartlara uyğun hesabatlar hazırlayır, mühasibat konsultasiyası təqdim edir.
3. Kadr uçotu və əməkhaqqı hesablanması: 2026-cı ildə əmək qanunvericiliyinə dəyişikliklər, habelə sosial sığorta haqlarına dair yeni tələblər Accounting.az konsaltinq xidmətlərini kiçik biznes üçün aktual edir;
4. Maliyyə auditi və analiz: Şirkətin maliyyə vəziyyətinin diaqnostikası, rentabelliyin artırılması üçün tövsiyələrin verilməsi.
5. Biznesin qeydiyyatı və hüquqi dəstək: Həm yerli sahibkarlar, həm də xarici investorlar üçün şirkətlərin qeydiyyatı və bank hesablarının açılması.

Azərbaycanda sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların dayandırılmasının müddətinin 2027-ci il yanvarın 1-nə qədər uzadılması nəzərdə tutulur.

Banker.az xəbər verir ki, bu, “Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların dayandırılması haqqında” qanunda dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb.

Sənəd Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunub.

Qeyd edilib ki, ölkədə sahibkarlığın inkişafının stimullaşdırılması məqsədi ilə 2015-ci il noyabrın 1-dən yoxlamalar (qanunun 2.1-ci maddəsində göstərilən yoxlamalar istisna olmaqla) dayandırılıb. Təklif olunan qanun layihəsi həmin müddətin daha bir il uzadılmasını nəzərdə tutur.

Mənbə: banker.az

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin məlumatına görə, mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüququ olmadan torpaq sahəsini hasarlama, becərmə və ya dəyişdirmə, yaxud həmin torpaq sahəsinin digər üsullarla özbaşına tutulması Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə əsasən cinayət məsuliyyəti yaradır və Məcəllənin 188.1-ci maddəsində bu cür hallara görə səkkiz min manatdan on min manatadək cərimə və ya iki ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması, yaxud iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulur. Cinayət Məcəlləsinin 188.3-cü maddəsinə əsasən, həmin əməllər kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara münasibətdə törədildikdə – təqsirkar şəxs (şəxslər) üç ildən beş ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya iki ildən beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır.

Yuxarıda göstərilən əməllər təkrar və ya şəxs tərəfindən öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə törədildikdə – təqsirkarı beş ildən səkkiz ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası gözləyir: “Torpaqlardan səmərəli və təyinatı üzrə istifadə edilməlidir. Qanunvericiliyə əməl etmək isə hamımızın borcudur”.

Mənbə: vergiler.az

Mövzunu iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir. 

Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən, tərəflər əmək müqaviləsi bağlayarkən ona xitam verilməsinin bu Məcəllədə nəzərdə tutulan hallarından fərqli olan əlavə hallarını müəyyən edə bilərlər. Həmin maddənin 2-ci hissəsində qeyd edilir ki, əmək müqaviləsində ona xitam verilməsi barədə tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə aşağıdakı əlavə hallar nəzərdə tutula bilər:

a) Tərəflərin qarşılıqlı razılığı;

Misal 1

İşəgötürən və marketinq meneceri müddətsiz əmək müqaviləsi imzalayırlar. Müqavilədə nəzərdə tutulur ki, işçi yeni məhsul brendinin reklamı ilə məşğul olacaq və əgər reklam nəticəsində məhsulların satışı 3 ay ərzində X manatı keçməsə, 4-cü ayın ilk iş günündə qarşılıqlı razılaşma əsasında əmək müqaviləsinə xitam veriləcək.

b) Səhhəti ilə əlaqədar olaraq, işçinin müvafiq vəzifədə (peşədə) çalışması sağlamlığı üçün təhlükəli olduğu barədə tibb müəssisəsinin müvafiq rəyinə görə;

Misal 2

Sərnişin daşınması ilə məşğul olan aviaşirkət dövri olaraq pilotları tibbi müayinədən keçirir. Onlardan biri müayinədən imtina edərsə və ya tibb müəssisəsi əmək funksiyasının həyata keçirilməsi üçün pilotun səhhətində hər hansı problem aşkarlayarsa, bu, işəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün əsasdır.

c) Əmək funksiyasının müəyyən müddətdə icrası zamanı müvafiq iş yerində peşə xəstəliyinə tutulmanın yüksək ehtimalı olduğu halda;

Nazirlər Kabininetin 14 yanvar 2002-ci il tarixli 7 saylı Qərarı ilə “İşçinin peşə xəstəliyinə tutulması ehtimalı yüksək olan iş yerlərinin Siyahısı” təsdiq edilib. Bu tip iş yerlərində işəgötürən işçi ilə əmək müqaviləsi imzalayarkən onu peşə xəstəliyinə tutulma ehtimalının olması haqqında məlumatlandırmalıdır.

ç) İşin və ya göstərilən xidmətlərin həcminin azalması ilə əlaqədar müəyyən dövr keçdikdən sonra işçi ilə hökmən yenidən əmək müqaviləsi bağlayacağı şərtilə işəgötürən yazılı formada məcburi öhdəlik götürdükdə;

Təcrübədə bu hala çox rast gəlinməsə də, əmək müqaviləsinin xitamı üçün maraqlı haldır.

Misal 3

İşəgötürən maliyyə nəticələrinin zəif olması səbəbindən işçi ilə qarşılıqlı razılıq əsasında onun əmək müqaviləsinə xitam verir. Amma işçi şərt qoyur ki, 4 aydan sonra onunla yenidən əmək müqaviləsi bağlanılsın. İşəgötürənin maliyyə göstəriciləri zəifləməkdə davam etsə də, o, məcburi öhdəlik götürdüyündən işçi ilə yenidən əmək müqaviləsi imzalamalıdır.

d) Bu maddənin tələblərinə əməl olunmaqla tərəflərin müəyyən etdiyi digər hallar.

İşəgötürən və işçinin qarşılıqlı razılığı əsasında bəzi hallar öncədən nəzərdə tutula bilər. Misal üçün, işəgötürən işçini işə qəbul edərkən onunla anlaşır ki, işçi müəyyən dövr ərzində ixtisası üzrə təhsil almalıdır və ya hansısa peşəkar sertifikatı əldə etməlidir. Əgər işçi qeyd olunan dövr bitənǝdək həmin öhdəliyi icra etmirsə, bu halda onunla bağlanmış əmək müqaviləsinə xitam verilir. Əmək müqavilələrinin bu şəkildə ləğvi zamanı əmrdə və əmək kitabçasında Əmək Məcəlləsinin xitama əsas verən müvafiq maddəsi mütləq qeyd olunmalıdır.

Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 3-cü hissəsinə əsasən, tərəflər əmək münasibətlərinin gələcəkdə daha dolğun tənzimlənməsini təmin etmək məqsədilə bu maddənin 2-ci hissəsində nəzərdə tutulmuş hallardan işçinin əmək şəraitinə uyğun olanını əmək müqaviləsinə hökmən daxil etməlidirlər.

Əmək Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin 4-cü və 5-ci hissələrinə əsasən, əmək müqaviləsində ona xitam verilməsi barədə tərəflərin nəzərdə tutduqları hallar bu Məcəllənin 2-ci maddəsinin 3-cü hissəsi ilə müəyyən edilmiş işçinin və işəgötürənin hüquqlarının təminatı prinsiplərinə zidd olmamalıdır. Tərəflər əmək müqaviləsinə xitam verilməsinə dair onların şərəf və ləyaqətini alçaldan, bu Məcəllədə nəzərdə tutulan hüquqlarını məhdudlaşdırmağa yönəldilən şərtlər müəyyən edə bilməzlər.

Misal 4

İşəgötürən işçi ilə 8 aylıq əmək müqaviləsi imzalayır. Müqavilədə qeyd olunur ki, işəgötürən işçinin gələcək dövr üçün əməkhaqlarını qabaqcadan ödəməklə onu işdən azad etmək hüququna malikdir. 4 aydan sonra işəgötürən işçiyə hər hansı səbəb göstərmədən onunla işləmək istəmədiyini bildirə və gələcək dövrün əməkhaqlarını ödəməklə onu işdən azad edə bilər.

Maraqlıdır ki, işəgötürənin qərarının əmək münasibətləri ilə bağlılığı yoxdur. İşçi bu halla razı deyilsə, şərəf və ləyaqətinin alçaldıldığını iddia edirsə, işəgötürən belə hallara yol verməməlidir.

İndi isə ƏMAS altsisteminə daxil etmək üçün nümunəvi bir halı qeyd edək.

Misal 5

İşəgötürən 50 yaşlı şəxsi yükdaşıma üzrə sürücü vəzifəsinə işə qəbul edir və əmək müqaviləsində qeyd aparır ki, işçi 65 yaşında pensiyaya çıxdığı zaman əmək müqaviləsinə xitam veriləcək. Bu zaman ƏMAS altsistemində əmək müqaviləsinə xitam verilməsi barədə tərəflərin müəyyən etdiyi hallar hissəsində “65 yaşında hüququ yaranan əmək pensiyasına çıxdıqda” qeydi yazılmalıdır.

Mənbə: vergiler.az