Blog Full

Əməkhaqqının tərkibi hansı hissələrdən ibarətdir?

Əməkhaqqı əmək müqaviləsinin və bununla bərabər əmək münasibətlərinin başlıca məsələlərindən biridir. Əməkhaqqı təqdim edilmə əsasına görə işəmuzd və vaxtamuzd ola bilir. Həmçinin əlavə əsasları da tətbiq edilə bilər.

Əməkhaqqına işçinin tarif (vəzifə) maaşı, əməkhaqqına əlavə və mükafatlar daxildir. Mükafat bir qayda olaraq görülən işin uğurla və keyfiyyətlə yerinə yetirilməsinə, yaxud müəyyən dövrün yekunlarına görə, həmçinin digər əsaslara görə ödənilə bilər. Mükafatın minimum məbləği müəyyən edilməmişdir.

İşçinin vəzifə maaşı ilə bağlı tələblərə əsasən demək mümkündür ki, bu məbləğ ölkə üzrə minimum əməkhaqqı məbləğindən az ola bilməz. Həmçinin əmək vəzifələri dəyişdiyi halda yeni vəzifə və təcrübə əsasları nəzərə alınmaqla, işçinin əməkhaqqısına yenidən baxılmalıdır.

Əməkhaqqına əlavələr isə müxtəlif formalarda ola bilər. Bu formalara aiddir:

• İstirahət, səsvermə, iş günü hesab edilməyən bayram günləri və ümumxalq hüzn günü görülən işə görə bir saatlıq (günlük) normanın 2 misli məbləğdən az olmayaraq əlavə;
• Öz işi ilə yanaşı müəyyən səbəbdən müvəqqəti işə çıxmayan işçini əvəz edən işçiyə, əvəz edilən işçinin tarif (vəzifə) maaşı ilə onun maaşı arasındakı fərq qədər əlavə;
• Əmək funksiyası ilə yanaşı müəyyən edilmiş iş vaxtı ərzində işçi tərəfindən digər müvafiq peşələr (vəzifələr) üzrə əmək funksiyasının tam və ya qismən icra olunduğu hallarda onun əməkhaqqısına qarşılıqlı razılıqla müəyyən edilən əlavə;
• Əmək şəraiti ağır və zərərli olan işlərdə və iqlim şəraitinə görə işləmək üçün əlverişli olmayan iş yerlərində işçilərin və Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində işləyən mütəxəssislərin əməkhaqlarına qanunvericiliklə nəzərdə tutulan əlavə;
• İşçilərə iş vaxtından artıq vaxt ərzində görülən işin hər saatı üçün vaxtamuzd sistemdə 2 qat, işəmuzd sistemdə vaxtamuzd sistemin saatlıq maaşından az olmayaraq əlavə;
• Gecə vaxtı yerinə yetirilən işin hər saatına görə işçiyə onun saatlıq tarif (vəzifə) maaşının 20 faizi, çoxnövbəli iş rejiminin axşam növbəsində işin hər saatına görə işçinin saatlıq tarif (vəzifə) maaşının 20 faizi, gecə növbəsində isə 40 faizi həddində əlavə ödənilir.

Yekunda isə onu qeyd edək ki, qısaldılmış iş günündə işləyənlər üçün əməkhaqqı tam iş günündə olduğu kimi, natamam iş günündə işləyənlər üçün isə həmin iş gününə mütənasib olaraq əməkhaqqı ödənilir. Əməkhaqqına əlavələrin ödənilməsi mütləq qaydada qarşılıqlı razılıqla müəyyən edilir, həmçinin kollektiv müqavilə və ya sazişlərlə tənzimlənir.

Müəllif: Praktiki hüquqşünas / Şəhriyar Həbilov

İşsizlikdən sığorta ödənişi (ödənilməsi şərtləri və məbləği)

Mən “Youtube”dan gəlir əldə edirəm. Hansı vergini ödəməliyəm və vergini ödəmək qaydası necədir?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, sorğunuzda qeyd edilən fəaliyyət sahibkarlıq fəaliyyəti hesab olunur və həmin fəaliyyətə başlamazdan əvvəl vergi ödəyicisi kimi uçota alınmalısınız. Vergi öhdəlikləri isə vergi uçotuna alınarkən təqdim olunan ərizədə seçilmiş vergitutma sisteminə və yaranan vergitutma obyektlərinə uyğun olaraq müvafiq vergilərdən (sadələşdirilmiş vergi və ya gəlir vergisi, ƏDV) ibarət olacaqdır.

Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2019-cu il tarixdən qüvvəyə minmiş müddəalarına əsasən vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərə (əhaliyə) göstərilən xidmətlərdən başqa, xidmətlərin göstərilməsini həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi ola bilməz. Əhaliyə xidmətlə yanaşı, hüquqi şəxslərə və vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olan fiziki şəxslərə xidmətlərin göstərilməsi həyata keçirilirsə, rüb ərzində elektron qaimə-faktura ilə rəsmiləşdirilməli olan əməliyyatların həcmi xidmətlərin göstərilməsi üzrə ümumi əməliyyatların (satışdankənar gəlirlər istisna olmaqla) həcminin 30 faizindən çox olmadıqda sadələşdirimiş vergi ödəyicisi olmaq hüququnuz saxlanılır.

Sorğunuza əsasən, gəlirlərinizin yalnız “Youtube” videohostinqi tərəfindən ödənildiyi halda və fərdi sahibkar olaraq digər hüquqi şəxsə xidmət etdiyinizi nəzərə alaraq, sizin sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququnuz yoxdur və siz gəlir vergisi ödəyicisi kimi fəaliyyət göstərməlisiniz. O da nəzərə alınmalıdır ki, Vergi Məcəlləsinə əsasən mikro sahibkarlıq subyektlərinin gəlirlərinin 75 faizi gəlir vergisindən azaddır.

Sahibkarlıq fəaliyyəti çərçivəsində vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) 200.000 manatdan artıq olan vergi ödəyicisi (avtonəqliyyat vasitələri ilə Azərbaycan Respublikasının ərazisində daşımaları həyata keçirən, idman mərc oyunlarını təşkilində iştirak edən şəxs istisna olmaqla) növbəti ayın 10 günü ərzində ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməli, vergi orqanı tərəfindən ƏDV qeydiyyatına alındıqdan sonra isə ƏDV ödəyicisinin vergi öhdəliklərini yerinə yetirməlidir.

Bəyannamələrin formaları, o cümlədən “Gəlir vergisi bəyannaməsinin” forması və doldurulması qaydaları ilə səhifəmizin (www.taxes.gov.az) “Bəyannamə” bölməsindən tanış ola bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 33-cü, 34-cü, 101.3-cü, 102.1.30-cu, 155-ci, 218.5.10-cu, 218.6.2-ci maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Sadələşdirilmiş vergidən digər vergilərə keçid zamanı məqamlar

Bu ilin yanvar-mart aylarında İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin xətti ilə dövlət büdcəsinə vergi daxilolmaları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 74,8 % artaraq 4 milyard 899,5 milyon manat təşkil edib.

Bunu nazir Mikayıl Cabbarov “Tviter” hesabında bildirib.

Onun sözlərinə görə, rüblük vergi daxilolmalarının 2 milyard 618 milyon manatı qeyri-neft-qaz sektorunun hesabına formalaşıb. Bu isə 1 il əvvələ nisbətən 16,4 % çoxdur.

“Fiskal gəlirlərdə əhəmiyyətli artımlar iqtisadiyyatımızın dayanıqlığını gücləndirir”, – deyə nazir qeyd edib.

Mənbə: report.az