Blog Full

Üstümdə nağd pul olmadığına görə restoranda hesabı kartla ödəmək istədim. Lakin restoran işçiləri nağdsız ödənişi qəbul etmədilər. Hər hansı obyekt – restoran və ya market nağdsız ödənişdən imtina edə bilərmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2012-ci il 4 oktyabr tarixli 219 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının ərazisində POS-terminalların quraşdırılması, istifadəsi və tətbiqi Qaydaları” və həmin Qaydalara 1 nömrəli əlavə “Ərazilər üzrə POS-terminalların mərhələlərlə tətbiqi cədvəli” və “POS-terminallar quraşdırılacaq obyektlərin müəyyənləşdirilməsi meyarları”na uyğun olaraq ölkə ərazisində POS-terminalların quraşdırılması məcburi olan obyektlərin siyahısı və POS-terminalların quraşdırılması tarixi müəyyən olunmuşdur.

Həmin qərara əsasən, dövriyyəsindən və ərazisindən asılı olmayaraq, ƏDV ödəyicilərinin bütün təsərrüfat subyektləri (obyektləri) (vergi ödəyicisinin ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alındığı tarixdən), dövriyyəsindən və ərazisindən asılı olmayaraq, avtomobil və mebel satışı üzrə ixtisaslaşmış müəssisələr, idman və sağlamlıq kompleksləri, səhiyyə obyektləri, istirahət və əyləncə obyektləri, mehmanxanalar, şadlıq evləri, yanacaqdoldurma məntəqələri, hava, su, dəmiryol və avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə sərnişindaşımada biletlərin satışını həyata keçirən satış məntəqələri və turizm şirkətləri (təsərrüfat subyektinin (obyektinin) qeydiyyata alındığı tarixdən), rüb üzrə orta aylıq dövriyyəsi 2.000 (iki min) manatdan artıq olan vergi ödəyicilərinin bütün təsərrüfat subyektləri (obyektləri), hüquqi şəxslərə və fərdi sahibkarlara məxsus minik avtomobili ilə (taksi) sərnişin daşınmasını həyata keçirən nəqliyyat vasitələri və vergilərin və göstərilən xidmətlərə (işlərə) görə dövlət rüsumlarının və haqlarının ödənişini qəbul edən dövlət orqanları müştərilərlə hesablaşmaların aparılması zamanı məcburi qaydada POS-terminallar quraşdırmalıdırlar.

Əlavə olaraq bildiririk ki, Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliyə əsasən, 1 yanvar 2020-ci il tarixdən POS-terminalların quraşdırılması məcburi olan obyektlərdə POS-terminalların quraşdırılmaması və POS-terminal quraşdırılmış obyektlərdə nağdsız ödənişlərin qəbulundan imtina edilməsinə görə, vergi ödəyicisinə təqvim ili ərzində belə hallara birinci dəfə yol verildikdə 1.000 manat məbləğində, təqvim ili ərzində belə hallara ikinci dəfə yol verildikdə 3.000 manat məbləğində, təqvim ili ərzində belə hallara üç və daha çox dəfə yol verildikdə isə 6.000 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcəkdir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 58-ci maddəsi, “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasinin Qanunu və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2012-ci il 4 oktyabr tarixli 219 nömrəli qərarı.

Mənbə: vergiler.az

Şirkət hansı halda mikro sahibkarlıq subyekti hesab olunur?

Kapital Bank evi olmayanlara və mənzilini yeniləmək istəyənlərə endirimli şərtlərlə daxili ipoteka krediti təklif edir. Artıq ev almaq arzusunda olanlar illik 5%-dən başlayan şərtlərlə ipoteka krediti əldə edə bilərlər. Bunun üçün xüsusi bir limitin ayrılacağını gözləməyə ehtiyac yoxdur. Hazırda bazarda ən sərfəli şərt olan bu təklifdən dərhal yararlanmaq mümkündür.

İpoteka kreditinin minimal məbləği 20 000, maksimal məbləği isə 500 000 manat təşkil edir, müddəti isə 1 ildən 20 ilədək dəyişir. Minimal ilkin ödəniş 30%, Kapital Bank-ın partnyor şirkətlərində isə 20%-dir. Daxili ipoteka kreditini əlavə vaxt itkisi olmadan https://ipoteka.kapitalbank.az/ portalı vasitəsilə müraciət etməklə, həm rəsmi, həm də digər gəlirləri olan şəxslər sürətli şəkildə əldə edə bilərlər.

Kapital Bank-ın partnyor şirkətlərindən ilkin qeydiyyat sənədi olan mənzillər alınan zaman kreditləşmə çıxarışı olan mənzillərə uyğun şərtlərlə həyata keçirilir. Eyni zamanda dövlət ipotekası kimi illik 8%-lə 10 il müddətə də ev sahibi olmaq mümkündür. Müştərilər ipoteka üzrə müraciətlərini (+994 50) 999 81 96 WhatsApp nömrəsinə ünvanlaya bilərlər.

Ölkənin birinci bankı olan Kapital Bank PAŞA Holding-a daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi – 106 filialı və 24 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Daxili ipoteka krediti sifarişi üçün – https://ipoteka.kapitalbank.az/, Nağd pul krediti sifarişi üçün – https://kbl.az/krdt, BirKart sifarişi üçün – https://kbl.az/tkstcrd.

Bir il əvvəl açılmış və könüllü ƏDV qeydiyyatına durmuş şirkətin dövriyyəsi 200 min manatdan artıq deyil. Şirkət mikro sahibkarlar üçün nəzərdə tutulan 75 faizlik vergi güzəştindən istifadə edə bilərmi?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildiririlib ki, sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli 556 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü Meyarları” ilə tənzimlənir.

Həmin qərarın “Qeydlər” bölməsinin 2-ci hissəsinə əsasən sahibkarların mikro, kiçik, orta və ya iri sahibkar kimi müəyyənləşdirilməsi üçün “işçilərin orta siyahı sayı” və “illik gəlir” meyar göstəricilərindən daha yüksək olanı əsas götürülür.

Buna əsasən əvvəlki illərdə fəaliyyəti olan vergi ödəyicisinin mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinə aid edilməsi onun hər bir hesabat ilinin yekunlarına görə mövcud olan göstəriciləri əsasında müəyyən edilir.

Bu zaman vergi ödəyicisinin hesabat ili üzrə göstəriciləri mikro sahibkarlıq subyektinin meyarlarına uyğun gəldiyi halda (işçilərinin orta siyahı sayı 1-10 nəfər olduğu və illik gəliri 200.000 manatdan yuxarı olmadığı halda) həmin şəxs həmin hesabat ili üçün mikro sahibkar hesab olunur və qanunvericiliklə mikro sahibkarlıq subyektləri üçün müəyyən edilmiş vergi güzəştləri həmin şəxslərə münasibətdə tətbiq edilir.

Yeni yaradılan sahibkarlıq subyektlərinin mikro, kiçik, orta və ya iri sahibkarlıq subyektləri kimi müəyyənləşdirilməsi onların dövlət qeydiyyatına və ya vergi uçotuna alındığı tarixdən həmin hesabat ilinin sonunadək olan dövr üzrə artan yekunla gəlir göstəricisi müəyyən edildiyi halda gəlir göstəricisi əsasında, gəlir göstəricisi müəyyən edilmədiyi halda isə işçi sayı əsas götürülməklə həyata keçirilir. Həmin sahibkarlıq subyektlərinin dövlət qeydiyyatına və ya vergi uçotuna alındığı tarixdən ilk hesabat ilinin sonunadək olan dövrü əhatə edən təqvim ilinin nəticələri üzrə təqdim edilən hesabatlara əsasən gəlir və işçilərin orta siyahı sayı göstəriciləri dəqiqləşdirilir və onlardan daha yüksək olanı əsas götürülməklə vergi ödəyicisinin meyarlar üzrə bölgüsü təkrar müəyyən edilir.

Göründüyü kimi, şəxsin ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyatda olmasından asılı olmayaraq hesabat ili üzrə göstəriciləri mikro sahibkarlıq subyektinin meyarlarına uyğun gəldiyi halda (işçilərinin orta siyahı sayı 1-10 nəfər olduğu və illik gəliri 200.000 manatdan yuxarı olmadığı halda) həmin şəxs mikro sahibkar hesab olunur.

Əsas: Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli 556 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü Meyarları”.

Mənbə: vergiler.az

Əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirən işçiyə müavinətin hesablanması

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, işçilərə əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət hesablanarkən işçinin tarif (vəzifə) maaşı ilə yanaşı, aldığı mükafat (bonus) da nəzərdə tutulur. Mövzunu iqtisadçı eksert Anar Bayramov şərh edib.

Bu kateqoriyaya aylıq vəzifə (tarif) maaşından əlavə, aylıq mükafat alan işçilər – satış meneceri, kredit mütəxxəssisi, ekspeditor və s. vəzifələrdə çalışanlar da aid edilir.

Misal: Kredit təşkilatında 500 manat vəzifə (tarif) maaşı ilə çalışan işçiyə aylıq kredit buraxılışlarına görə bonus hesablanır. İşçinin son 12 ayda bonusları üzrə orta mükafat məbləği 1.500 manat civarında olub. İşçinin əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirməsinə görə işəgötürən tərəfindən hesablanan müavinətin məbləğinin aylıq gəlirilə müqayisədə az olması müəyyən müzakirələrə səbəb olur.
Bu məsələyə aydınlıq gətirmək üçün misalda qeyd etdiyimiz halla bağlı vacib məqamları nəzərdən keçirək.

Birinci məqam işçinin əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi zamanı müavinət hesablanarkən hansı gəlirlərin nəzərə alınmasıdır. Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin hesablanması Nazirlər Kabinetinin 1998-ci il 15 sentyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin və əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirmiş işçilərə sığortaedənin vəsaiti hesabına ödənilən müavinətin hesablanması və ödənilməsi haqqında Əsasnamə” ilə tənzimlənir. Əsasnamənin 28-ci bəndinə əsasən, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət işçinin qazancından hesablanır. Əməyin vaxtamuzd və işəmuzd ödənilməsi sistemində qazanc dedikdə əməkhaqqı (aylıq tarif (vəzifə) maaşı, əlavələr və mükafatlar) başa düşülür. Əsasnamənin 28-ci bəndindən göründüyü kimi, mükafat əməkhaqqı anlayışına daxil edildiyi üçün əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi zamanı nəzərə alınacaq.

İkinci məqam isə mükafatın hesablanması qaydası ilə bağlıdır. Əsasnamənin 30-cu bəndinə əsasən, əməyin ödənilməsi fondundan verilən mükafatlar, əməkhaqqına əlavələr orta aylıq miqdarında, il ərzində hesablanmış ümumi məbləğin 12 aya bölünməsi yolu ilə nəzərə alınır. Əsasnamənin tələblərinə əsasən, işəgötürən mükafatı nəzərə alarkən il ərzində hesablanmış ümümi məbləği 12 aya bölməlidir.

Əməkhaqqıdan tutulmalar barədə

Üçüncü, həm də önəmli məqam ondan ibarətdir ki, müavinətin aylıq məbləği iki aylıq vəzifə maaşından artıq ola bilməz. Əsasnamənin 28-ci bəndinin 14-cü abzasında qeyd edilir ki, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinətin hesablanmasında istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi, hamiləliyə və doğuşa görə məzuniyyətdən başqa, qalan bütün hallarda iki aylıq vəzifə maaşı və ya ikiqat tarif dərəcəsi (vaxtamuzd əməkhaqqı alanlar üçün vaxtamuzd, işəmuzd əməkhaqqı alanlar üçün isə işəmuzd əməkhaqqı) məbləğindən artıq olmamaq şərtilə, faktiki qazanc nəzərə alınır və müavinətin aylıq məbləği iki aylıq vəzifə maaşı və ya ikiqat tarif dərəcəsi məbləğindən artıq ola bilməz.

İşəgötürən işçinin müvəqqəti əmək qabiliyyətini itirilməsi ilə bağlı haqq-hesab cədvəli tərtib edərkən son 12 ayın hər hansı ayında işçinin aylıq vəzifə (tarif) maaşınının iki qatından çox məbləğ alınarsa, bu zaman proqram təminatı həmin fərqi nəzərə almayacaq. Misal üçün, tutaq ki, işçinin vəzifə (tarif) maaşı 2022-ci ilin fevral ayında 500 manat olduğu halda, haqq-hesab cədvəlində həmin ay üzrə 820 manat mükafat məbləği hesablanıb. Bu zaman aylıq vəzifə (tarif) maaşı (500 manat) və mükafat məbləğinin (820 manat) cəmi 1.320 manat olmasına baxmayaraq, haqq-hesab cədvəlinin fevral ayı üzrə sətrində aylıq nəzərə alınan cəmi gəlir 1.000 manat (500 manat (vəzifə (tariff) maaşı)x2 misli) qeyd ediləcək.

Yuxarıda qeyd edilən məqamları nəzərə alaraq, işəgötürən əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirən işçiyə gəlirlərinə uyğun müavinət hesablanması üçün işçinin aylıq gəlirində vəzifə (tarif) maaşının xüsusi çəkisininin yüksək olmasını təmin etməlidir. Təəssüf ki, təcrübədə işçinin aylıq gəlirlərində mükafat (bonus) məbləğinin xüsusi çəkisi yüksək olduğu üçün az müavinət hesablanır.

Sonda bir məsələni də bildirək ki, bəzi hallarda işəgötürənlər işçinin vəzifə (tarif) maaşının artdığı halda Əmək Məşğulluğu Alt Sistemində (ƏMAS-da) müvafiq düzəlişi etmirlər. Həmkarlarımıza bildirmək istəyirik ki, gələcəkdə hər hansı uyğunsuzluğun yaranmaması üçün ƏMAS altsistemində vəzifə (tarif) maaşı üzrə düzəlişlərin vaxtında edilməsi zəruridir.

Mənbə: vergiler.az

Məzuniyyətə çıxan işçiyə məzuniyyət haqqından əlavə haqqın verilməsi