Blog Full

Təsisçi və direktor eyni şəxs olduqda təsisçi ona məxsus yük nəqliyyat vasitəsinin istifadəsini direktoru olduğu müəssisəyə hansı formada təqdim edə bilər? Bu zaman hansı vergi öhdəliyi yaranır?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, hüquqi şəxslə onun təsisçisi mülki hüququn ayrı-ayrı subyektləri olmaqla vergitutma məqsədləri üçün qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslər sayılır.

Eyni zamanda, təsərrüfat əqdləri qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslər arasında həyata keçirildikdə vergilər bazar qiyməti nəzərə alınmaqla hesablanır.

Qeyd olunanlara əsasən, fiziki şəxs tərəfindən ona məxsus əmlak təsisçisi olduğu hüquqi şəxsə əvəzsiz olaraq verildikdə tərəflər arasında bazar qiymətləri nəzərə alınmaqla icarə haqqı müəyyən edilməli və ödəmə mənbəyində 14 faiz dərəcə ilə vergi tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir.

İcarə haqqından ödəmə mənbəyində vergi tutmalı olan şəxs rübdən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq vergini büdcəyə köçürməli və ödəmə mənbəyində vergi bəyannaməsini vergi orqanına təqdim etməlidir.

Yuxarıda qeyd olunan icarə xərcləri gəlirin əldə edilməsi ilə bağlı olduğu halda, hüquqi şəxsin gəlirdən çıxılan xərclərinə aid edilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 14-cü, 18-ci, 108-ci, 124-cü və 150-ci maddələri.

Mənbə: vergiler.az

İşsiz və işaxtaran şəxslər üçün hansı təminatlar nəzərdə tutulmuşdur?

2022-ci ildə niyə maliyyə təhsili almaq lazımdır? (I hissə)

Maliyyə ilə bağlı iş yerlərində ödənişlər yaxşıdır və buna böyük tələbat var

Müasir dünyada və iqtisadiyyatda hər kəs maliyyə strategiyalarından və prinsiplərindən asılıdır. Kiçik startaplardan iri korporasiyalara, balaca dükanlardan beynəlxalq supermarket şəbəkələrinə, hüquq firmalarından sığorta şirkətlərinə qədər, onların hamısı maliyyəyə ehtiyac duyur və bu sahədə ekspertlərə böyük pul ödəməyə hazırdırlar.

Məsələn, ABŞ-da əmək statistikası Bürosunun məlumatları növbəti 9-10 il ərzində maliyyə analitiklərinə tələbatın 5%, maliyyə menecerlərinə tələbatın isə 15% artacağını göstərir.

Uğurlu həyat üçün maliyyə təhsili mühüm əhəmiyyət kəsb edir

Gəlin həqiqətin gözünə dik baxaq: bilik – bu gücdür və kapitalist dünyasında sizim maliyyə bilikləriniz nə qədər çoxdursa, bir o qədər yaxşıdır. Ən azından, nəzəriyyədə belədir.

Çünki maliyyə, pul və investisiya anlayışı eyni şeydir. Ancaq bu biliklərin tətbiqi, risk, səhv etməyə hazır olmaq, pulları itirmək və hər şeyi yenidən başlamaq – iş şəxsi maliyyəyə gəldikdə, uğur və uğursuzluq arasındakı fərq, bax, budur.

Gələcək maliyyəçi-tələbə olaraq, imkan daxilində sizə kömək edə biləcək bütün mümkün kursları və prinsipləri öyrənin:

• Pulun istənilən bir qərarı emosional etmək üçün bir üsul olduğunu anlayın;
• Aktivlər (pulları cibinizə qoyur) və passivlər (pulları cibinizdən çıxarır) arasındakı fərqi anlayın;
• Pula qənaət etməyi öyrənin və fövqəladə hallar, uşaqların təhsili, səyahət, pensiya və s. üçün ayrıca büdcələrə sahib olun;
• Necə və nəyə investisiya edəcəyinizi öyrənin.

Bu maliyyə anlayışlarına yiyələnmək və onları həyatınıza tətbiq etməklə, pulunuzun hesabını aparmaq, lazımsız xərcləri azaltmaq və yavaş-yavaş maliyyə müstəqilliyinə doğru irəliləmək sizin üçün çox asan olacaq – bu, çox az adamın əldə edə biləcəyi bir arzudur.

Karl Marks: mühasib, məşhur iqtisadçı və sosioloq barədə naməlum faktlar

Maliyyə sizə qiymət ilə dəyər arasındakı fərqi öyrədir

“Qiymət – bu, sizin ödədiyinizdir; dəyər – bu, sizin əldə etdiyinizdir” – bizə mühüm dərs verən Uorren Baffetin müdrik sitatıdır: sadəcə ona görə ki, nəyin isə endirimli və ya sövdələşmənin bir hissəsi olması, heç də o demək deyil ki, o, tələb olunan qiymətə uyğundur.

Əslində, bu, bir çox pərakəndə mağazalar tərəfindən istifadə olunan strategiyalardan biridir. Çünki bu strategiya işləyir. Əgər adamlar nəsə alanda düşünürlərsə ki, bu zaman pula qənaət edirlər, belədə onlar böyük ehtimalla onu alacaqlar. Hətta əgər həmin şey qondarma “endirimli qiymətə” dəyməsə belə, yenə də onu alacaqlar.

Özümüzə bir qədər fəlsəfi düşünməyə imkan verək, bu dərs – maliyyə prinsiplərinin əksəriyyəti kimi – ümumilikdə, həyatımızda da tətbiq oluna bilər. Sadəcə siz nəyi isə asanlıqla edə bilirsinizsə və ya nəsə yüksək qiymət tələb etmirsə, bu o demək deyildir ki, həmin şey buna dəyər. Eyni zamanda kiçik risklər ciddi fəsadlara gətirib çıxara bilər.

Maliyyədən müdrikliyi əldə etməklə siz həmçinin bunları da öyrənə bilərsiniz:

• Sizə dəyər, sevinc və rahatlıq gətirən şeylərə vaxtında necə sərmayə yatırmağı;
• İntizamlı olmaq və uzunmüddətli uğur naminə qısamüddətli faydaları necə təxirə salmağı;
• Fövqəladə hallar və faciələrin baş verməsini gözləmək əvəzinə onlara necə hazırlaşmağı;
• Niyə bütün yumurtaları eyni zənbilə qoymalı olduğunuzu;
• Niyə dəyər qazanmağın yeganə yolu başqalarına həqiqi dəyər təklif etmək olduğunu.

Maliyyə – bu, hər şeydir, amma, cansıxıcı bir şey deyil

Maliyyə sənayesi heç kimin hətta on il əvvəl belə proqnozlaşdıra bilməyəcəyi şəkildə daim inkişaf edir və dəyişir.

Hal-hazırda, məsələn, son trend maliyyə texnologiyaları və ya fintekdir. Bir neçə il bundan əvvəl kriptovalyutalar dəbdə idi. İlkin dövrdəki populyarlıqlarını itirsələr də, onlar hələ də bir çox adamlar tərəfindən istifadə edilir və dəstəklənirlər. Maliyyə sənayesi daim inkişaf edir və heç kimin hətta on il əvvəl təxmin edə bilmədiyi qədər dəyişir.

Növbəti maliyyə yeniliyinin universal baza gəliri, qlobal rəqəmsal valyuta və ya heç kim tərəfindən yaradılmayan başqa bir şey olacağından asılı olmayaraq, bir şey aydındır: maliyyə sahəsində oxuyarkən və işləyərkən sizin üçün darıxdırıcı olmayacaq. Bu, cəmiyyətimizin təkamülü yeni texnologiyaların inkişafı ilə sıx bağlı olan sahələrindən biridir. Bu da o deməkdir ki, təkmilləşdirmələr qaçılmaz olacaq.

II hissəyə nəzər yetirin

2022-ci ilin əvvəlinə olan məlumata əsasən ölkədə işsizlik səviyyəsinin 6% olaraq müəyyən edilməsi səbəbindən işsizlik halında təminatlar barədə məlumat verməyə çalışacağıq. Mövcud qanunvericiliyə əsasən (Məşğulluq haqqında Qanun 10.2) dövlət tərəfindən işsiz və işaxtaran şəxslərə aşağıdakı təminatlar nəzərdə tutulmuşdur:

• Müvafiq orqanın (Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi) vasitəçiliyi ilə münasib işin seçilməsinə və işədüzəlməyə köməklik göstərilməsi;
• Müvafiq orqanın göndərişi ilə peşə hazırlığına cəlb edilməsi;
• Şəxsin yaş və başqa xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla haqqı ödənilən ictimai işlərdə iştirakı;
• İşsizlikdən sığorta ödənişinin verilməsi;
• Özünüməşğulluğa köməklik göstərilməsi;
• Müvafiq orqanın göndərişi ilə işə qəbul olunarkən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan hallarda pulsuz tibbi müayinədən keçməsi (Şəxslər insanın immunçatışmazlığı virusu ilə yaşayan şəxslərin işləməsinə yol verilməyən peşələrə və vəzifələrə qəbul edilərkən insanın immunçatışmazlığı virusuna mütləq tibbi müayinədən, işlədiyi müddətdə isə vaxtaşırı həmin müayinədən keçməlidir).

Mühasibat uçotunun aparılmamasına görə cərimələr nə qədərdir?

Qeyd edək ki, işi və qazancı olmayan, işə başlamağa hazır olub, müvafiq qurumda işsiz kimi qeydiyyata alınan, əmək qabiliyyətli yaşda olan (15 yaş-dan aşağı olmayan) əmək qabiliyyətli şəxs işsiz şəxs hesab edilir. Müvafiq quruma münasib iş üçün və müvafiq aktiv məşğulluq tədbirləri ilə bağlı müraciət edən və işaxtaran kimi qeydiyyata alınan şəxslər isə işaxtaran hesab edilir.

Şəxs işsizlikdən sığorta ödənişini aşağıdakı hallarda əmək müqaviləsinə xitam verildikdə almaq hüququna malikdir:

• Dövlət orqanı və ya müəssisə (hüquqi şəxs) ləğv edildikdə;
• İşçilərin və ya dövlət qulluqçularının sayı və ya ştatları ixtisar edildikdə;
• Əmək müqaviləsinin müddəti qurtardıqda.

Onu da qeyd edək ki, şəxsə işsizlikdən sığorta ödənişi onun işsiz kimi qeydiyyata alındığı aydan sonrakı ayın ilk günündən hesablanır.

Yekunda isə qeyd edək ki, aşağıda göstərilən şəxslər işsiz və işaxtaran hesab edilmədiyi üçün onlarla bağlı müvafiq təminatlar nəzərdə tutulmur:

• Muzdla işləyənlər;
• Mülki-hüquqi xarakterli müqavilələrlə işləyənlər;
• Sahibkarlar, mülkiyyətində kənd təsərrüfatına yararlı torpaq payı olanlar, ailə kəndli təsərrüfatının üzvləri;
• Haqqı ödənilən vəzifəyə seçilənlər, təyin və ya təsdiq edilənlər;
• Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində xidmət edənlər;
• Ödənişli fəaliyyətlə məşğul olan ali və orta ixtisas təhsil müəssisələrində əyani təhsil alanlar;
• Ölkə ərazisində qanuni əsaslarla haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər;
• Ölkənin hüdudlarından kənarda qanuni əsaslarla əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları.

Yığım sığortası üzrə mühüm məqamlar (əməkhaqqıdan gəlir əldə edilməsi)