Müxtəlif ölkələrdə vergilər necə tətbiq edilib? (5-ci hissə)
Müxtəlif ölkələrdə vergilər necə tətbiq edilib? (5-ci hissə)
4-cü hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.
Vergilər üçün vətəndaş müharibəsi
Napoleon müharibələrindən sonra məhz, vergi məsələləri ABŞ və digər ölkələrdə əhali arasında köklü dəyişikliklərə səbəb oldu.
Kontinental Avropadan Amerikaya gələn mühacirlərin sayı 1820-ci illərin əvvəllərindəki 10 min nəfərdən 1826-cı ildə 15 min nəfərə və 1828-ci ildə isə 30 minə qədər artdı.
1832-ci ildə mühacirlərin sayı 50 min nəfəri ötdü və beləliklə də Amerika sürətlə avropalaşmağa başladı.
Avropa ölkələrində Napoleon müharibələri dövrünün sonunda vergitutma səviyyəsi bütün təsəvvür edilən məhdudiyyətlərdən üstün idi. Böyük Britaniyada parlament çevrilişi nəticəsində gəlir vergisi ləğv edilmiş, 1820-ci illərdə isə aksiz vergisi tədricən azalmışdır.
Ancaq kontinental Avropada bu belə deyildi – vergi yükü yalnız artırdı və onun ödənişi ilk növbədə kəndlilər və kiçik tacirlərin üzərinə qoyulurdu. Sərhədlərdə on minlərlə daxili ticarət maneələri var idi və bütün mallar tam şəkildə rüsumlara məruz qalırdı.
Avropalıların gözündə ABŞ yenilikçi ölkə idi: onların ordusu Prussiya ordusunun cəmi 20% – ni təşkil edirdi, adambaşına düşən vergilər isə Böyük Britaniyada olduğundan 10 dəfə az idi.
Avropalılar inana bilmirdilər ki, ABŞ-da səkkiz işçi atı olan təsərrüfat ildə yalnız 12 dollar vergi ödəyir.
Lakin, ABŞ-da vətəndaş müharibəsi zamanı vergi məsələləri yeni qüvvə ilə gündəmə gəldi. Köləlik məsələsi həll edilsə belə, hələ də Cənub əyalətlərini şimal əyalətlərindən ayırmaq olardı. Şimallılar yüksək gömrük tariflərinə üstünlük verdilər, cənublar isə aşağı tariflərə. Buna görə şimallılar dolayı vergitutma, cənublular isə birbaşa vergitutma üçün çıxış etdilər.
Müharibə başladıqdan sonra, Cənubdan izolə edilmiş Şimalda 1861-ci ildə tariflər daha da artırıldı və federal birbaşa gəlir vergisi tətbiq olundu. Müharibə zamanı onu toplamaq çətin idi, buna görə müharibə başa çatdıqdan sonra hərbi borcun maliyyələşdirilməsi üçün təxminən təkrar 3 milyard dollarlıq vergi inqilabına əl atıldı və 1866-cı ildə 3-5% federal şəxsi gəlir vergisi (vergi 1872-ci ildə ləğv edildi) tətbiq olundu.
1913-cü ildə Birinci Dünya Müharibəsinin başlanmasından əvvəl prezident Vudro Vilson administrasiyası növbəti vergi inqilabını həyata keçirərək mütərəqqi gəlir vergisinin dərəcəsini sürətlə artırmağa başladı.
Uoll-stritin nümayəndələri bildiriblər ki, bu qanunvericilik zəngin insanlara qarşı yönələn sırf sinfi xaraker daşıyır.
Vergilər Nazirliyinin izahında bu məsələ ilə bağlı bildirilib ki, 1 yanvar 2020-ci il tarixdən Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliyə əsasən, bu Məcəllənin 130.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla, vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən alınmış mallara görə alış aktları tərtib edilir. Elektron alış aktı malların alışı tarixindən 5 gün müddətində tərtib olunur. Səyyar vergi yoxlaması və operativ vergi nəzarəti zamanı vergi ödəyicisinin sahibliyində olan malların alışını təsdiq edən elektron qaimə-faktura, alış aktları və ya bu Məcəllənin 71-2-ci maddəsində göstərilmiş elektron alış aktları olmadıqda, alıcıya təqvim ili ərzində belə hala birinci dəfə yol verdikdə alınmış malların dəyərinin 10 faizi, ikinci dəfə yol verdikdə 20 faizi, üç və daha çox dəfə yol verdikdə isə 40 faizi həcmində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
Yanvarın 10-da Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsində üçüncü şəxslər üçün mal idxal edən şirkətlərin nümayəndələri ilə görüş keçirilib. 
“Ərazi Tikinti-Planlaşdırma Mərkəzinin göstərdiyi xidmətlərə görə ödənilən xidmət haqqı məbləğləri”nin təsdiq edilməsi haqqında