Blog Full - Muhasibat.Az

Oxunma sayı: 140. 930

18 Noy 2022

Yaşayış minimumu, ehtiyac meyarı və minimum əməkhaqqı 2023-cü ilədək

by | posted in: Xəbər | 0

Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyində minimum əməkhaqqı, yaşayış minimumu və ehtiyac meyarı məbləğləri hər il üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir və öz-özlüyündə bir çox münasibətlərin tənzimlənməsində tətbiq edilir. Bu səbəbdən də bu məbləğlərin tətbiq edilmə müddətləri və artım ardıcıllığına diqqət yetirməyi vacib hesab edirik.

Mövzuya keçməzdən əvvəl qeyd edək ki, 1992-ci il dekabrın 1-də ölkə üzrə minimum əməkhaqqı məbləği 150 manat (1500 rubl) müəyyən edilmişdi.

Minimum əməkhaqqının 2004-cü ildən indiyə kimi olan artım tempini təqdim edirik.

2004-cü il iyulun 1-dən 100000 manat (yeni məzənnə ilə 20 AZN)
2005-ci il yanvarın 1-dən 125000 manat (yeni məzənnə ilə 25 AZN)
2007-ci il fevralın 1-dən 50 manat
2008-ci il sentyabrın 1-dən 25 faiz artırılaraq 75 manat
2010-cu il sentyabrın 1-dən 85 manat
2011-ci il dekabrın 1-dən 10 faiz artırılaraq 93,5 manat
2013-cü il sentyabrın 1-dən 105 manat
2017-ci il yanvarın 1-dən 116 manat
2018-ci il yanvarın 1-dən 130 manat
2019-cu il martın 1-dən 180 manat
2019-cu il sentyabrın 1-dən 250 manat
2022-ci il yanvarın 1-dən isə 300 manat məbləğində müəyyən edildi.

Ehtiyac meyarının 2007-ci ildən indiyə kimi olan artım tempini təqdim edirik (ehtiyac meyarı ünvanlı dövlət sosial yardımı üçün nəzərdə tutulur)

2007-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 2007-ci il yanvarın 1-dən — 35 manat, 2007-ci il iyulun 1-dən — 40 manat
2008-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 2008-ci il yanvar ayının 1-dən 45 manat, 2008-ci il iyul ayının 1-dən 55 manat
2009-cu il üçün ehtiyac meyarının həddi 60 manat
2010-cu il üçün ehtiyac meyarının həddi 65 manat
2011-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 75 manat
2012-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 84 manat
2013-cü il üçün ehtiyac meyarının həddi 93 manat
2014-cü il üçün ehtiyac meyarının həddi 100 manat
2015-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 105 manat
2016-cı il üçün ehtiyac meyarının həddi 105 manat
2017-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 116 manat
2018-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 130 manat
2019-cu il üçün ehtiyac meyarının həddi 143 manat
2020-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 170 manat
2021-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 170 manat
2022-ci il üçün ehtiyac meyarının həddi 200 manat
2023-cü il üçün ehtiyac meyarının həddi 246 manat olması nəzərdə tutulur.

Yaşayış minimumunun 2007-ci ildən indiyə kimi olan artım tempini təqdim edirik.

(Yaşayış minimumu aztəminatlı ailələrin rifahının yüksəldilməsi konsepsiyasının və Dövlət Proqramlarının hazırlanmasında və digər hallarda tətbiq edilir.)

2007-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə adambaşına orta hesabla — 64 manat, o cümlədən əmək qabiliyyətli əhali üçün — 70 manat, pensiyaçılar üçün — 49,7 manat, uşaqlar üçün — 52,4 manat məbləğində müəyyən edilsin.
2008-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə adambaşına orta hesabla 70 manat, o cümlədən əmək qabiliyyətli əhali üçün 79 manat, pensiyaçılar üçün 55 manat, uşaqlar üçün 59 manat
2009-cu il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 84 manat, o cümlədən əmək qabiliyyətli əhali üçün 92 manat, pensiyaçılar üçün 65 manat, uşaqlar üçün 69 manat
2010-cu il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 87 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 96 manat, pensiyaçılar üçün 68 manat, uşaqlar üçün 72 manat
2011-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 95 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 102 manat, pensiyaçılar üçün 72 manat, uşaqlar üçün 76 manat
2012-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 108 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 116 manat, pensiyaçılar üçün 84 manat, uşaqlar üçün 87 manat
2013-cü il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 116 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 125 manat, pensiyaçılar üçün 94 manat, uşaqlar üçün 93 manat
2014-cü il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 125 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 136 manat, pensiyaçılar üçün 103 manat, uşaqlar üçün 103 manat
2015-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 131 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 140 manat, pensiyaçılar üçün 108 manat, uşaqlar üçün 108 manat
2016-cı il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 136 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 146 manat, pensiyaçılar üçün 115 manat, uşaqlar üçün 117 manat
2017-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 155 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 164,5 manat, pensiyaçılar üçün 130,2 manat, uşaqlar üçün 136,6 manat
2018-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 173 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 183 manat, pensiyaçılar üçün 144 manat, uşaqlar üçün 154 manat
2019-cu il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 180 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 191 manat, pensiyaçılar üçün 149 manat, uşaqlar üçün 160 manat
2020-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 190 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 201 manat, pensiyaçılar üçün 157 manat, uşaqlar üçün 170 manat
2021-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 196 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 207 manat, pensiyaçılar üçün 162 manat, uşaqlar üçün 175 manat
2022-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə 210 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 220 manat, pensiyaçılar üçün 176 manat, uşaqlar üçün 193 manat
2023-cü il üçün yaşayış minimumunun isə ölkə üzrə 246 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 261 manat, pensiyaçılar üçün 199 manat, uşaqlar üçün 220 manat məbləğində olması nəzərdə tutulur.

17 Noy 2022

Müasir mühasib və auditorun peşəkar xüsusiyyətləri

by | posted in: Məqalə, Xəbər | 0

Müasir dünyada mühasib peşəsi nüfuzlu və nisbətən yüksək ödənişli peşə hesab olunur.

Peşəkar mühasiblər iqtisadiyyatın demək olar ki, bütün sahələrində – mühasibat və audit şirkətlərində, iri, orta və kiçik müəssisələrdə işləyirlər, ticarət, sənaye və maliyyə şirkətlərində, qeyri-kommersiya təşkilatlarında və dövlət qurumlarında özəl təcrübə ilə məşğul olurlar. Bundan əlavə, onlar müxtəlif ixtisaslaşdırılmış sahələrə aid təşkilatlarda daxili və ya müstəqil auditorlar və ya məsləhətçilər kimi də fəaliyyət göstərirlər.

Mühasib peşəsi qərar qəbul etmək üçün istifadəçilərə faydalı məlumatların verilməsi ilə bağlıdır.

Bununla əlaqədar olaraq, peşəkar mühasiblərə onların yerinə yetirdikləri vəzifələrdən irəli gələn tələblərin kifayət qədər geniş spektrini təqdim edirlər.

Onlar mühasibat və maliyyə hesabatları, idarəetmə məsələləri, vergitutma, məlumat sistemləri, korporativ maliyyə və intellektual resurslar ilə məşğul olurlar.

Mühasibat məlumatları təşkilatın fəaliyyətinin vacib aspektidir. Onun istifadəçiləri təşkilatın mülkiyyətçiləri, təşkilatın rəhbəri, təşkilatın menecerləri, dövlətlərdir. Təşkilatın müxtəlif kateqoriyalı istifadəçiləri üçün maliyyə, vergi və idarəetmə uçotunda informasiya bazası formalaşdırılır.

Mülkiyyətçilərə və investorlara maliyyə məlumatları lazımdır.

Təşkilatın rəhbəri və menecerləri idarəetmə uçotunun məlumatlarına ehtiyac duyurlar. Bu informasiyaların hazırlanması daxili istifadəçilərin maraqları əsasında qurulur və həmin informasiyadan optimal idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi üçün istifadə olunur.

Rəhbər və menecerlər mühasibat uçotu və maliyyə sahəsində xüsusi biliklərə malik olmaya bilərlər. Mühasib-analitik informasiyaların istifadəçilər tərəfindən qəbulu üçün rahat formatda hazırlayır. O, maliyyə hesabatlarının rəqəmlərini şərh və izah edə bilər.

Mühasibin (auditorun) başlıca məqsədi cəmiyyətin tələbatının maksimum səmərəlilik səviyyəsinə nail olmaq və həmin tələbatı ödəmək üçün ən yüksək peşəkarlıq standartlarına uyğun işləməkdir.

Müəssisələrdə, idarələrdə və digər təşkilatlarda uçot işçiləri kimi işləyən mühasiblərin davranış etikasının xüsusi məcəlləsinin zəruriliyi, mühasibatlıq tərəfindən yerinə yetirilən funksiyaların spesifik məzmunu və uçot peşəsinin ictimai təyinatı ilə şərtlənir.

Mühasibatlıq birbaşa təşkilat sahiblərinə, dövlətə, müxtəlif fiziki və hüquqi şəxslərə məxsus çox sayda inventar və vəsaitin mövcudluğu, qəbulu, istehlakının nəzərə alınması ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu vəziyyətdə hüquq normaları çox vacib rol oynayır.

Mühasib peşəsi sosial baxımdan əhəmiyyətlidir, bu da ictimai maraqlar naminə hərəkətetmə məsuliyyətini tanımaq və qəbul etmək deməkdir.

Niyə biznes müasir texnologiyaya ehtiyac duyur?

Mühasibin peşə fəaliyyəti təkcə işəgötürənin və ya ayrı-ayrı müştərinin tələbatının ödənilməsindən ibarət deyil, mühasibat uçotunun peşəkar qaydalarına və standartlarına cəmiyyətin maraqları əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Bu halda cəmiyyət mühasibin əməyinin məhsulu olan informasiyanın maraqlı istifadəçiləri ilə eyniləşdirilir.

İctimai əhəmiyyətli təsərrüfat subyektləri – bunlar, qeyri-məhdud şəxslər dairəsinin vəsaitləri kommersiya fəaliyyətinə birbaşa və ya dolayısı ilə cəlb edilmiş təşkilatlardır.

İctimai əhəmiyyətli təsərrüfat subyektlərinin üzərinə əlavə şərtlər qoyulur ki, bu da həmin müəssisələrin fəaliyyətinə ictimai marağın dərəcəsini əks etdirir. Bu baxımdan, məlumat istifadəçiləri olan bu subyektlər iqtisadi qərarlar qəbul edərkən mühasiblərin obyektivliyinə, müstəqilliyinə, dürüstlüyünə güvənirlər və ortaq maraqlarına riayət edilməsi mühasib və auditor üçün müəyyən bir peşə davranışı vektoru təyin edir.

Uçot peşəsinin fərqləndirici cəhəti onun müştərilər, kreditorlar, hökumət, işəgötürənlər, muzdla işləyən şəxslər, investorlar, bütün işgüzar mühasiblər qarşısında məsuliyyətinin tanınmasının zəruriliyidir. Onlar mühasiblərin peşəkar səriştəliliyinə, obyektivliyinə və dürüstlüyünə, onların qanun normalarına əməl edilməsinə görə məsuliyyətlərinə güvənirlər.

İnvestorların və digər maraqlı tərəflərin etibar etdikləri maliyyə hesabatlarının hazırlanması və təsdiqlənməsi zamanı peşəkar mühasiblər:

özəl və dövlət sektorlarında resursların səmərəli paylanmasını və idarə olunmasını təmin edir. Onlar təşkilatlarda və kənar fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən təsərrüfat həyatı faktlarının törədilməsi zamanı qanunvericiliyə riayət olunmasına nəzarət edirlər;
maliyyə bazarının və kapital bazarının fəaliyyətini, onların vasitəsilə isə mal və xidmətlərin istehsalını təmin edirlər. İnvestorlar, kreditorlar, işəgötürənlər, hökumət və ümumiyyətlə ictimaiyyət, maliyyə hesabatlarına görə, ölkə iqtisadiyyatının vəziyyətinə, maliyyə vəziyyətinə və bu təşkilatla təmasda olan hüquqi şəxslərin vəziyyətinə təsir edən qərarlar qəbul edir;
ayrı-ayrı şirkətlərin inkişafına kömək edir, qeyri-kommersiya təşkilatlarının işini dəstəkləyir və təmin edir və hökumətə onun sosial-iqtisadi vəzifələrini yerinə yetirməkdə kömək edir. Mühasibat uçotunun etibarlı məlumatları olmadan effektiv maliyyə menecmenti, vergiqoyma, idarəetmənin əsas funksiyalarının həyata keçirilməsi mümkün deyildir. Onlar kredit və borcların alınması, borc kapitalının cəlb edilməsi üçün zəruri şərtdir;
ölkə iqtisadiyyatının artımına və son nəticədə cəmiyyətin rifahının yüksəlməsinə yardım edir.

Beləliklə, peşəkar mühasiblərin işinin yüksək keyfiyyəti həyat standartlarını yüksəltməyə və cəmiyyətin sərvətini artırmağa kömək edir.

Mühasib, yaranan bütün vəziyyətləri və səlahiyyətlərinə aid olan məsələlərə dair real faktları obyektiv şəkildə araşdırmağa borcludur. Fəaliyyətinin nəticələrini əks etdirmək üçün şəxsi və ya kənar qərəzə, eləcə də təzyiqə yol verməməlidir. Müstəqillik mühasibin ədalətli və obyektiv hərəkət etmək qabiliyyətini nəzərdə tutur:

hər hansı şərtlərdən asılı olmayaraq, təşkilatın işlərinin həqiqi vəziyyətini əks etdirmək;
mühasibat uçotunu yalnız mühasibat uçotu haqqında qanunvericiliyə uyğun aparmaq və onun əsasında maliyyə nəticələrini formalaşdırmaq.

Beləliklə, ictimai maraqlar naminə fəaliyyət göstərən peşəkar mühasib (auditor) bunları etməyə bocludur:

öz peşəsinin prinsiplərinə və məqsədlərinə sadiq olmaq;
peşəkar mühasiblərin və auditorların etik Kodekslərinin tələblərinə riayət etmək və tabe olmaq.

Dünyanın ən nəhəng audit şirkətləri

17 Noy 2022

2023-cü il üzrə yaşayış minimumu nə qədər olacaq?

by | posted in: Xəbər | 0

Ölkədə vətəndaşların yaşayışını təmin etmək üçün dövlət minimum standartlar müəyyənləşdirir. Yaşayış minimumu isə tam olaraq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə görə minimum istehlak səbətinin dəyəri və icbari ödənişlərin cəmindən ibarətdir. Bəs minimum istehlak səbətinə nə daxildir?

“Yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, minimum istehlak səbəti aşağıdakılara görə hesablanır:

ərzaq məhsullarının minimum toplusu
fərdi və ailəvi istifadə olunan qeyri-ərzaq mallarının minimum toplusu – geyim, ayaqqabı və dəftərxana ləvazimatları, təsərrüfat, mədəni-məişət, sanitariya əşyaları, dərmanlar və s.
xidmətlərin minimum toplusu – mənzil-kommunal, nəqliyyat, rabitə, məişət, təhsil, mədəni-maarif, müalicə-istirahət xidmətləri və s.

Bilindiyi kimi, ölkə üzrə təsdiq edilmiş yaşayış minimumu eyni zamanda əmək haqqının minimum məbləğinin, müavinətlərin, təqaüdlərin, digər ödənişlərin və ünvanlı dövlət sosial yardımının təyin edilməsi məqsədilə ehtiyac meyarının müəyyən edilməsində rol oynayır. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır .Beləliklə, praktikadan yola çıxaraq desək, uşağa görə alimentin ödənilməsində də yaşayış minimumu nəzərə alınır.

Hal-hazırda Milli Məclisin oxunuşunda olan qanun layihəsinə görə 2023-cü il üçün yaşayış minimumunun ölkə üzrə 246 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 261 manat, pensiyaçılar üçün 199 manat, uşaqlar üçün 220 manat məbləğində müəyyən edilməsi nəzərdə tutulur (2023-cü ildə aliment məbləğinin minimum miqdarı). Qeyd edək ki, qanunun 2023-cü il yanvarın 1-dən qüvvəyə minməsi gözlənilir.

Məlumat üçün əvvəlki illərin yaşayış minimumlarının müqayisəli təhlili aşağıdakı cədvəldə əks olunmuşdur:

https://parvizmammadov.az/2023-yasayis-minimumu-ve-aliment/

17 Noy 2022

İctimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətin sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmaq hüququ məhdudlaşdırıla bilərmi?

by | posted in: Xəbər | 0

Şirkətimiz ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olur və digər vergi ödəyicilərinə ketrinq xidmətləri göstərir. Şirkətin 8 faiz dərəcə ilə sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququ varmı?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, vergi qanunvericiliyinə əsasən, ictimai iaşə fəaliyyəti – fəaliyyət göstərdiyi xidmət obyektinin ərazisində və ya səyyar qaydada alıcıya istehlak məqsədilə hazırlanmış (bişirilmiş) qida (yeyinti) məhsullarının təqdim edilməsi ilə əlaqədar sahibkarlıq fəaliyyətidir. Vergi Məcəlləsinin 218.1.2-ci maddəsinə əsasən ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi olmaq hüququna malikdirlər.

Bunlara əsasən ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən vergi ödəyicilərinə xidmətlərin göstərilməsi ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən müəssisənin 8 faiz dərəcə ilə sadələşdirilmiş verginin tətbiqi hüququnu məhdudlaşdırmır.

Yuxarıda qeyd olunanlar Vergi Məcəlləsinin 13-cü və 218-ci maddələri ilə tənzimlənir.

Mənbə: vergiler.az

Mülki xarakterli müqavilə ilə xidmət göstərən şəxslərin vergi və sosial öhdəlikləri

« 1 … 606 607 608 609 610 611 612 … 2. 686 »

May 2026
BE	ÇA	Ç	CA	C	Ş	B
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31