Oxunma sayı: 140. 980
3 Noy 2022

Qrant layihəsi çərçivəsində ayrılan vəsaitə görə fiziki şəxsin vergi öhdəliyi yaranırmı?

by | posted in: Xəbər | 0

Qrant layihəsi vəsaitTəhsil Nazirliyinin keçirdiyi qrant müsabiqəsində qalib olmuşam. Nazirlik tərəfindən bank hesabıma 2500 manat köçürülüb. Həmin vəsaiti son manatınadək təyinatı üzrə xərclərə yönəltmişəm. Burada mənim heç bir gəlirim olmayıb. Mənə vergi, DSMF, tibbi sığorta ödəmələri hesablanıb. Bu, düzgündürmü?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildiirilib ki, “Qrant haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən qrant – humanitar, sosial və ekoloji layihələri, müharibə və təbii fəlakət nəticəsində ziyan çəkmiş ərazilərdə dağılmış istehsal, sosial təyinatlı obyektlərin və infrastrukturun bərpası üzrə işləri, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, hüquqi məsləhət, informasiya, nəşriyyat və idman sahələrində proqramları, elm, tədqiqat və layihələşdirmə proqramlarını, dövlət və cəmiyyət üçün əhəmiyyət kəsb edən digər proqramları hazırlamaq və həyata keçirmək üçün bu Qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada göstərilən yardımdır. Qrant yalnız konkret məqsəd (məqsədlər) üçün verilir.

Qrant maliyyə vəsaiti şəklində və (və ya) başqa maddi formada verilir.

Buna əsasən sorğuda göstərilən halda, Təhsil Nazirliyi tərəfindən ayrılan qrant qanunvericiliyə uyğun olaraq rəsmiləşdirilməklə tam məbləğdə təyinatı üzrə sərf edildiyi halda (daxil olan məbləğ tam xərcləndiyi halda hesabat ilində gəlir əldə edilmir) qrant müqaviləsi üzrə resipiyent olan şəxsin qrant vəsaitindən vergi öhdəliyinin yaranması Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmamışdır.

Faiz gəlirlərindən vergi tutulurmu?

Eyni zamanda, “Qrant haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5.3-cü maddəsinə əsasən bu Qanuna müvafiq olaraq qrant kimi alınan pul vəsaitinin məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb olunması “Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə tənzimlənir.

“Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 15-ci maddəsində məcburi dövlət sosial sığorta haqlarından azad olunan gəlir növləri sadalanmış və həmin maddənin 12-ci abzasında maddi yardımın sosial sığorta haqqından azad olunduğu göstərilmişdir.

“Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-2.2.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə əsasən sahibkarlıq fəaliyyətinin və ya digər vergi tutulan əməliyyatlarının müvəqqəti dayandırıldığı hallar istisna olmaqla, vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər (fərdi sahibkarlar, xüsusi notariuslar, vəkillər kollegiyasının üzvləri, mediatorlar) sığortalı qismində özləri çıxış edirlər.

Qeyd olunanlara əsasən, sorğuda göstərilən halda, qrant üzrə resipiyent olan fiziki şəxsin qrant layihəsi çərçivəsində ona ayrılan vəsaitə görə sosial sığorta haqqı və icbari tibbi sığorta haqqı ödəmək öhdəliyi yaranmır.

Əsas: Vergi Məcəlləsi, “Qrant haqqında”, “Sosial sığorta haqqında” və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunları.

Mənbə: vergiler.az

2 Noy 2022

Peşəkar Mühasib Sertifikatı ilə bağlı Qərara dəyişiklik edilib

by | posted in: Xəbər | 0

PMS ilə bağlı Qərar“Paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərin, qiymətli kağızları fond birjasında dövriyyədə olan hüquqi şəxslər istisna olmaqla, digər ictimai əhəmiyyətli qurumların, iri və orta sahibkarlıq subyektlərinin, büdcə təşkilatlarının və illik maliyyə hesabatlarını və ya birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını dərc edən publik hüquqi şəxslərin baş mühasibləri tərəfindən peşəkar mühasib sertifikatının əldə edilməsinin müddətlərinin və ardıcıllığının müəyyən edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 25 oktyabr tarixli 464 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi barədə

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır: “Paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərin, qiymətli kağızları fond birjasında dövriyyədə olan hüquqi şəxslər istisna olmaqla, digər ictimai əhəmiyyətli qurumların, iri və orta sahibkarlıq subyektlərinin, büdcə təşkilatlarının və illik maliyyə hesabatlarını və ya birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını dərc edən publik hüquqi şəxslərin baş mühasibləri tərəfindən peşəkar mühasib sertifikatının əldə edilməsinin müddətlərinin və ardıcıllığının müəyyən edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 25 oktyabr tarixli 464 nömrəli Qərarında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018, № 10, maddə 2178; 2021, № 4, maddə 406, № 12, maddə 1513) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1. 1-ci hissəyə “hüquqi şəxslərin” sözlərindən sonra “2023-cü il yanvarın 1-dək işə qəbul edilən” sözləri əlavə olunsun və həmin hissədə “2022-ci il” sözləri “2024-cü il” sözləri ilə əvəz edilsin.

2. 5-ci hissə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“5. büdcə təşkilatlarının 2023-cü il yanvarın 1-dək işə qəbul edilən baş mühasibləri – 2024-cü il 30 dekabradək;”.

3. Aşağıdakı məzmunda 6-cı hissə əlavə edilsin:

“6. illik maliyyə hesabatlarını və ya birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını dərc edən publik hüquqi şəxslərin və büdcə təşkilatlarının 2023-cü il yanvarın 1-dən sonra işə qəbul edilən baş mühasibləri müvafiq peşəkar mühasib sertifikatına malik olmalıdırlar.”.

Əli Əsədov
Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Mənbə: nk.gov.az

2 Noy 2022

Faiz gəlirlərindən vergi tutulurmu?

by | posted in: Xəbər | 0

Faiz gəlirləri, investisiya qiymətli kağızları, Açıq tipli səhmdar cəmiyyətinin fiziki şəxs olan səhmdarlarına ödənilən dividenddən 10% ödəmə mənbəyində vergi tutulurmu?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 102.1.22-ci maddəsinə əsasən, 2016-cı il fevralın 1-dən etibarən 7 (yeddi) il müddətində yerli bank və xarici bankın Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən filialı tərəfindən fiziki şəxslərin əmanəti üzrə ödənilən illik faiz gəlirləri, habelə emitent tərəfindən investisiya qiymətli kağızları üzrə ödənilən dividend, diskont (istiqrazların nominalından aşağı yerləşdirilməsi nəticəsində yaranmış fərq) və faiz gəlirləri gəlir vergisindən azaddır.

Qeyd olunanlara əsasən, səhmdar cəmiyyətləri tərəfindən 2016-cı ilin 1 fevral tarixindən sonrakı dövrlər üzrə əldə edilmiş mənfəətdən səhmdar fiziki şəxslərə investisiya qiymətli kağızları üzrə ödənilən dividendlərdən ödəmə mənbəyində vergi tutulmur.

Bundan əlavə, Vergi Məcəlləsinin 102.1.22-2-ci maddəsinə əsasən, 2023-cü il fevralın 1-dən etibarən 5 (beş) il müddətində kütləvi təklif edilmiş və tənzimlənən bazarda ticarətə buraxılmış səhmlər və istiqrazlar üzrə ödənilən dividend, diskont (istiqrazların nominalından aşağı yerləşdirilməsi nəticəsində yaranmış fərq) və faiz gəlirləri gəlir vergisindən azaddır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsi.

Mənbə: vergiler.az

Hüquqi şəxs fiziki şəxsə hansı şərtlərlə ödəniş edə bilər?

1 Noy 2022

Mühasibat uçotu və onun bazar iqtisadiyyatında yeri

by | posted in: muhasibat, Məqalə, Xəbər | 0

bazar iqtisadiyyatı, mühasibat uçotuMühasibat uçotu iqtisad elminin bir hissəsidir, öz nəzəriyyəsi, mövzusu və metoduna malikdir.

Mühasibat uçotu, “Mühasibat uçotu haqqında” qanuna əsasən, özlüyündə bütün təsərrüfat əməliyyatlarının davamlı və sənədli uçotu yolu ilə mülkiyyət, təşkilatın öhdəlikləri və onların hərəkəti haqqında pul ifadəsində məlumatların toplanması, qeydiyyatı və ümumiləşdirilməsi üçün nizamlı bir sistemdir. Təsərrüfat əməliyyatları dedikdə, məsələn, iqtisadi prosesin elementar tərkib hissəsi başa düşülməlidir: məhsulların satışı, materialların alınması, kassadan pul verilməsi, hazır məhsulun buraxılması, əməkhaqqının hesablanması və s.

Mühasibat uçotu təsərrüfat uçotunun digər növləri – operativ və statistik uçotla sıx bağlıdır. Hər bir uçot növü eyni təsərrüfat proseslərini müxtəlif mövqelərdən nəzərdən keçirir.

Operativ uçot müəssisənin və onun bölmələrinin cari rəhbərliyindən ötrü zəruri olan məlumatları tez bir zamanda əldə etmək üçün istifadə olunur. Operativ uçot məhsulun istehsalına, buraxılmasına, göndərilməsinə, satışına, maddi ehtiyatların mövcudluğuna nəzarət etməyə və korrektə etməyə imkan verir.

Operativ uçotla bağlı məlumatlar telefon, faksla, ilkin sənədlərdən şifahi söhbət yolu ilə əldə oluna bilər. Operativ uçotun başlıca xüsusiyyətləri – bu sürət və informasiyanın konkretliyidir. Lakin onları əks etdirərkən, operativ uçot iqtisadi subyektin fəaliyyətinin tam bir mənzərəsini vermir. O, vaxt ərzində kəsilə bilir. Operativ uçot informasiyasının istifadəsi müvəqqəti dövrlə məhdudlaşır. Bir qayda olaraq, proses və ya iqtisadi fakt başa çatdıqdan sonra idarə olunması üçün əhəmiyyətini itirir.

Statistik uçot istehsalat fəaliyyətinin və ictimai həyatın kütləvi və ayrı-ayrı tipik hadisələrini və proseslərini xarakterizə edən məlumatların əldə edilməsi və ümumiləşdirilməsi üçün tətbiq edilir. Onların kəmiyyət xarakteristikası inkişaf qanunauyğunluqlarının açıqlanması üçün keyfiyyətli əlaqələrlə ayrılmaz şəkildə nəzərdən keçirilir. İctimai həyatın kütləvi hadisələri sahəsində statistika əhalinin sayı və tərkibini, sosial-demoqrafik məlumatları (doğum, orta əməkhaqqı və s.) öyrənir.

Bu proseslərin proqnozlaşdırılması məqsədi ilə iqtisadiyyat, mədəniyyət, idman və digər sahələrdə gedən proseslər statistika vasitəsilə araşdırılır. Belə ki, iqtisadiyyatda əsas vəsaitlərin köhnəlməsi, fondlaşdırma, inflyasiya templəri, ümumdaxili məhsulun artımı və s. bu kimi proseslər araşdırılır. Statistik uçot seçmə müşahidə metodunu tətbiq edir, operativ və mühasibat uçotu üzrə məcmu məlumatlardan istifadə edir.

Dünyanın ən bahalı, ən ucuz və ən stabil valyutaları

Statistika iqtisadi subyektin dəyər qiymətləndirməsinə malik olmayan hissəsində, həmçinin xüsusi orta və digər statistik göstəricilər şəklində informasiyanı idarə etmək üçün məlumat verir. O, əsasən iri təsərrüfat strukturlarının – kompleks proqramların, sahələrin, regionların idarə olunması üçün istifadə olunur.

Mühasibat uçotu müəssisənin aktivləri, kapitalı və passivləri haqqında məlumatları əks etdirən informasiya sistemini yaradır, maddi dəyərlərin hərəkəti, məhsulun buraxılması və satışı üzrə təsərrüfat həyatı faktlarını əks etdirir. Yalnız mühasibat uçotunun köməyi ilə məhsulun istehsalı və satışı üzrə gəlir və xərcləri müəyyən etmək, təsərrüfat fəaliyyətinin son maliyyə nəticəsini (mənfəət və ya zərər) hesablamaq olar.

Mühasibat uçotu – bütün təsərrüfat əməliyyatlarının bütöv, fasiləsiz və sənədli uçotu yolu ilə əmlakın, təşkilatın öhdəliklərinin və onların hərəkətinin pul ifadəsində informasiyanın toplanması, qeydə alınması və ümumiləşdirilməsi sistemidir.

Mühasibat uçot – operativ və statistik uçotdan fərqli olaraq, müəssisənin yaradıldığı andan onun bütün fəaliyyəti boyu davamlı olaraq xronoloji qaydada ilkin uçot sənədləri əsasında təsərrüfat həyatının bütün faktları tam əks olunduğu üçün hərtərəfli və daha etibarlı uçot növüdür.

Mühasibat uçotu – kəmiyyət informasiyasını təqdim edir və onunla fərqlənir ki, bu məlumatlar yalnız pul ölçü vahidlərində işləyir, baxmayaraq ki, zəruri hallarda pul informasiyasının dəqiqləşdirilməsi üçün natural və əmək göstəricilərində ifadə olunan qeyri-bərabər xarakterli məlumatlar tətbiq edilir.

Mühasibat informasiya sistemi xarici (maliyyə uçotu) və daxili (idarəetmə uçotu) sistemlərə bölünür.

Maliyyə uçotu dərc üçün açıq olan və həm müəssisə rəhbərliyi, həm də xarici istifadəçilər üçün nəzərdə tutulmuş qanuni mühasibat (maliyyə) hesabatlarının hazırlanması üçün məlumat əldə etməyə imkan verir: dövlət vergi orqanları, banklar, tədarükçülər, alıcılar, investorlar. Təsərrüfat subyektləri üçün maliyyə uçotunun aparılması məcburidir.

Müasir mühasib və auditorun peşəkar xüsusiyyətləri

Müəssisənin daxili uçot informasiya sisteminin yaradılması məsələsini rəhbərlik həll edir. İdarəetmə uçotu idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi üçün hadisələr və proseslər haqqında məlumat verir. O, maliyyə uçotu məlumatlarını genişləndirir və detallaşdırır.

Yalnız mükəmməl təsərrüfat əməliyyatlarını qeydə alan maliyyə uçotundan fərqli olaraq, idarəetmə uçotunda proqnoz qiymətləri mümkündür. Daxili informasiya sisteminin məlumatları kommersiya sirridir.

Mühasibat uçotu üzərində dayanaq. Mühasibat uçotu bütün qeydiyyatdan keçmiş hüquqi şəxslərlə (mühasibat uçotu subyektləri ilə) təşkilatın yarandığı andan onun ləğv edildiyi və ya yenidən təşkil edildiyi anadək fasiləsiz aparılır. Mühasibat uçotu prinsipləri və metodologiyası bütün hüquqi şəxslər üçün vahiddir.

Təşkilatlarda mühasibat uçotunun təşkilinə, təsərrüfat əməliyyatlarının yerinə yetirilməsində qanunvericiliyə riayət olunmasına görə məsuliyyəti təşkilatların rəhbərləri daşıyır.

Təsərrüfat rəhbəri bilavasitə özünə  tabe olan baş mühasibi vəzifəyə təyin edir və vəzifədən azad edir. Baş mühasibin imzası olmadan pul və hesablaşma sənədləri, maliyyə və kredit öhdəlikləri etibarsız hesab edilir və icraya qəbul edilməməlidir.

Təşkilatın rəhbəri ilə ayrı-ayrı təsərrüfat əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üzrə baş mühasib arasında fikir ayrılığı olduqda, onlar üzrə sənədlər belə əməliyyatların həyata keçirilməsinin nəticələrinə görə tam məsuliyyət daşıyan təşkilat rəhbərinin yazılı sərəncamından sonra icraya qəbul edilə bilər.

Mühasibat uçotu məlumatlarının düzgünlüyü audit yoxlamaları və sənədli auditlər zamanı yoxlanılır.

Təşkilatın fəaliyyətinin maliyyə təhlili üçün məhz, maliyyə uçotu məlumat verir, hansı ki, müasir işlərin aparılması bunsuz mümkün deyil.

1 … 612 613 614 615 616 617 618 … 2. 686