Blog Full

Vergi ödəyiciləri cari vergi ödəmələri ilə bağlı müəyyən suallarla qarşılaşırlar. Suallara iqtisadçı Anar Bayramov aydınlıq gətirir.

Vergi Məcəlləsinin 151.2-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi cari vergi ödəmələrinin məbləğini bu rübdəki gəlirinin həcmini onun keçən ilin ümumi gəlirində (gəlirdən çıxılan məbləğlər nəzərə alınmadan) verginin xüsusi çəkisini göstərən əmsala vurmaqla müəyyənləşdirə bilər.

Vergi ödəyicisinin Məcəllənin 151.1-ci maddəsi üzrə qeyd etdiyimiz tələb (ötən il üzrə mənfəətlə işləməsi) 151.2-ci maddə üçün keçərlidir. Həmçinin, əvvəlki il mənfəət vergisi ödəyicisi olmayanlar da Vergi Məcəlləsinin nəinki 151.1-ci maddəsi, həm də 151.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan metodu tətbiq edə bilməz. Vergi Məcəlləsinin 151.1-ci maddəsini tətbiq edərkən, vergi ödəyicisinin cari rübdəki gəlirləri hər hansı önəm daşımırdı. Çünki hesablama vergi ödəyicisinin ötənilki mənfəəti üzrə həyata keçirilirdi. Amma Vergi Məcəlləsinin 151.2-ci maddəsi üzrə aşağıdakı göstəricilərdən istifadə edilir:

– vergi ödəyicisinin rüb ərzində gəlirlərinin məbləği (xərclər çıxılmadan);

– vergi ödəyicisinin keçən ilin ümumi gəlirində (gəlirdən çıxılan məbləğlər nəzərə alınmadan) verginin xüsusi çəkisini göstərən əmsal.

Xaricdə müalicə üçün verilən yardım vergiyə cəlb olunurmu?

Misal: Vergi ödəyicisinin 2022-ci ilin 1-ci rübündə dövriyyəsi 30.000 manat, 2021-ci il ərzində təşkilatın ümumi gəliri isə 180.000 manat olub. Gəlirdən çıxılan xərclər 60.000 manat olduğu üçün mənfəət vergisi 24.000 manat təşkil edib.

180.000 – 60.000 = 120.000 manat,
120.000 x 20% = 24.000 manat.

Deməli, verginin gəlirlərdə xüsüsi çəki əmsalı 0,13-dür:

24.000 : 180.000 = 0,13.

Bu zaman 1-ci rüb üzrə cari vergi ödəməsi 3.900 manat olacaq:

120.000: 4 = 30.000 manat (I rüb üzrə dövriyyə)
30.000 x 0,13 = 3.900 manat.

Mənbə: vergiler.az

Fərdi sahibkarın əmlak vergisi üzrə cari ödəmələri

Müəssisə aztəminatlı ailənin üzvü olan şəxsə xaricdə müalicə üçün verilən yardım vergiyə cəlb olunurmu?

Xaricdə müalicə haqlarını qarşılamaq üçün təqvim ili ərzində iki dəfə, ümumilikdə 38.000 manat məbləğində maddi yardım göstərib. Vəsaitin təyinatı üzrə istifadə olunduğunu təsdiq edən sənəd müəssisəyə təqdim olunub. Həmin vəsait fiziki şəxsin vergi tutulan gəlirinə aid edilərək vergiyə cəlb olunurmu?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsində edilən və 1 yanvar 2022-ci il tarixdən qüvvəyə minmiş dəyişikliklərə əsasən, təqvim ili ərzində ölkə daxilində müalicə haqlarını, o cümlədən cərrahiyyə əməliyyatının haqqını ödəmək üçün maddi yardımın, birdəfəlik müavinətin dəyərinin 10.000 manatadək olan hissəsi, xaricdə müalicə haqlarını, o cümlədən cərrahiyyə əməliyyatının haqqını ödəmək üçün maddi yardımın, birdəfəlik müavinətin dəyərinin 50.000 manatadək olan hissəsi gəlir vergisindən azaddır. Təhsil və ya müalicə (o cümlədən cərrahiyyə əməliyyatı üçün) haqlarını ödəmək üçün maddi yardım, birdəfəlik müavinət almış şəxslərə bu güzəşt o halda verilir ki, həmin məbləğlərin təyinatı üzrə ödənildiyini təsdiq edən müvafiq sənədlər təqdim olunsun.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102.1.3.1-ci maddəsi.

Mənbə: vergiler.az

Fərdi sahibkarın əmlak vergisi üzrə cari ödəmələri

Dövlət Xidməti və İdarəetməsi İnstitutunun ictimai əlaqələr və media siyasəti kafedrasının müdiri Feliks Şarkov, ofisdə həmkarlara hədiyyə almaq üçün pul yığımlarının zərərini izah edib. O bildirib ki, bu ənənə Rusiyada hələ də qalmaqdadır və çox vaxt kollektivdə narazılığa səbəb olur.

Ekspertin sözlərinə görə, işçilərdən israrlı şəkildə həmkarlarına hədiyyə almaq üçün pul toplanılması, hələ sovet dövründən qalma bir ənənədir. Bu, bəzi insanların inciməsinə səbəb olurdu, hətta pul yığdıqları şəxsə qarşı xoş münasibətlər belə, ziddiyyətli hisslər yaradırdı.

“Bu vərdiş hələ də yaşayır və təəssüflər olsun ki, bir çox kollektivdə indiyə kimi hədiyyə almaq və korporativlər üçün pullar toplanılır ki, bu da bir çox əməkdaşları istismar edir”, – Şarkov bildirib.

Sosioloqun fikrincə, idarəetmə üsulları ilə bu ənənədən xilas olmaq çətin olsa da, korporativ mədəniyyətin yeni elementlərini, ünsiyyət və həvəsləndirmə formalarını tətbiq etmək mümkündür. Mütəxəssis təklif edib ki, ümumi bayramlar münasibətilə kollektiv şəkildə toplaşmaq mümkündür və bu zaman hər kəs ürəyi istədiyini şəxsən sifariş versin və yubilyara hədiyyə almaq üçün pul toplanılmasın.

Vətəndaş 2 il öncə VÖEN açıb, amma onu işlətməyib və bağlamayıb. Bu halda o hansı öhdəlikləri yerinə yetirməlidir?

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, vergi ilində vergi ödəyicisi sahibkarlıq fəaliyyətini və ya digər vergi tutulan əməliyyatlarını müvəqqəti dayandırdıqda, “Vergi ödəyicisinin, onun filialının, nümayəndəliyinin və ya digər təsərrüfat subyektinin (obyektinin) fəaliyyətinin və digər vergi tutulan əməliyyatlarının dayandırılması haqqında arayış”ı təqdim etməlidir. Arayışda sahibkarlıq fəaliyyətinin və ya digər vergi tutulan əməliyyatların dayandırılmasının müddəti göstərilməlidir.

Həmin müddət bitdikdə, fəaliyyətin dayandırılması barədə yenidən müraciət edilmədikdə isə fəaliyyətinin dayandırılması haqda müraciətdə göstərilən son tarixdən sonrakı gündən etibarən vergi ödəyicisinin fəaliyyəti aktivləşir və müvafiq bəyannamələrin vergi orqanına təqdim olunması üzrə öhdəlik yaranır.

Yanacaq xərclərinin gəlirdən çıxılması

Eyni zamanda, vergi ödəyicisinin hesabat dövründə sahibkarlıq fəaliyyəti və ya digər vergi tutulan əməliyyatı olmadığı halda, o, vergi orqanına vergi hesabatının əvəzinə, hesabatın təqdim edilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətdən gec olmayaraq “Vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları üzrə öhdəliklərin yaranmaması haqqında arayış” təqdim etməlidir.

Həmin arayışı və ya vergi hesabatını əsas olmadan müəyyən edilən müddətdə təqdim etməyən vergi ödəyicilərinə 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.2-ci, 16.3-cü, 57.1-ci maddələri.

Mənbə: vergiler.az

Fərdi sahibkarın şəxsi nəqliyyat vasitələrinə görə vergi öhdəliyi varmı?