Mühasibat uçotunun hesablar planı
Mühasibat uçotunun hesablar planı — mühasibat uçotunun müəyyən edilmiş əlamətləri üzrə sintetik və subhesabların məcmusudur. Köhnə hesablar planı Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin 20 sentyabr 1995-ci il tarixli İ-94 saylı əmri ilə təsdiq olunmuş və 1 yanvar 1996-cı il tarixdən qüvvədədir. Yeni hesablar planı (Kommersiya təşkilatlari üçün … Read More
01 №-li «Əsas vəsaitlər» hesabı
01 №-li «Əsas vəsaitlər» hesabı müəssisənin mülkiyyətindəki istismarda, ehtiyatda olan, müvəqqəti dayandırılan, yaxud icarəyə verilən (uzunmüddətli icarəyə götürülənlərdən başqa) əsas vəsaitlərin mövcudluğu və hərəkətləri haqqında məlumatların ümumiləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Əsas vəsaitlərə aid edilən obyektlər və onların tərkibi qanunverici və … Read More
Köhnə hesablar planı
Sintetik hesabların adı № – si Tipi Subhesabların adı və № – si ƏSAS VƏSAİTLƏR VƏ DİGƏR UZUNMÜDDƏTLİ QOYULUŞLAR Əsas vəsaitlər 01 A Əsas vəsaitlərin növləri üzrə Əsas vəsaitlərin köhnəlməsi (amortizasiyası) 02 P 1. Xüsusi əsas … Read More
Kassa intizamına riayət olunmasına nəzarət
Rübdə bir dəfədən az olmayaraq, büdcə təşkilatlarının kassasında olan bütün pulların və başqa qiymətlilərin qəfləti yoxlaması aparılır. Kassanın yoxlanılması büdcə təşkilatlarının rəhbərləri və ya mühasibat xidmətlərinin rəhbərləri tərəfindən yaradılan və il ərzində daimi fəaliyyət göstərən komissiya tərəfindən aparılır. Əgər təşkilatda … Read More
Müxtəlif debitor və kreditorlarla hesablaşmaların uçotu
Müxtəlif debitor borcu dedikdə başqa müəssisələrin, işçilərin və fiziki şəxslərin müəssisəyə olan borcları başa düşülür. Belə borclara mal əməliyyatları ilə əlaqədar olmayan borclar daxildir. Müəssisəyə borcu olan digər müəssisə, idarə və şəxslər debitorlar sayılır. Müxtəlif kreditor borcu isə müəssisənin başqa … Read More
Pul vəsaitləri və hesablaşmaların uçot qarşısında vəzifələri
Pul vəsaiti, hesablaşma və kredit əməliyyatlarının mühasibat uçotu qarşısında əsasən aşağıdakı vəzifələr durur: – qeyri-nağd və nağd hesablaşmaların vaxtında sənədləşdirilməsi və düzgün aparılması; – mühasibat uçotu yazılışlarında nağd pul vəsaitinin və hesablaşmaların tam və operativ əks etdirilməsi; – pul vəsaitinin … Read More
Xərc kimi tanınma
“EHTİYATLAR ÜZRƏ” KOMMERSİYA TƏŞKİLATLARI ÜÇÜN 8 №-li MİLLİ MÜHASİBAT UÇOTU STANDARTININ 31-ci maddəsində 3 məsələ açıqlanır: Ehtiyatlar satıldıqda, onların qiymətləndirilməsi, Ehtiyatların dəyərinin mümkün xalis satış dəyərinədək silinməsi; və Silinmiş məbləğin bərpası. Hər hansı ehtiyat satıldıqda, Mənfəət və ya Zərər haqqında hesabatda … Read More
Ehtiyatların ilkin dəyərinin hesablanması düsturları
“EHTİYATLAR ÜZRƏ” KOMMERSİYA TƏŞKİLATLARI ÜÇÜN 8 №-li MİLLİ MÜHASİBAT UÇOTU STANDARTININ 23 və 24-cü maddələri bir-birini əvəz edə bilməyən və ya xüsusi məqsədlər üçün bir-birindən ayrı saxlanılan ehtiyatlara aiddir. Bu ümumi vəziyyət olmasada, belə hallar yarana bilər. Məsələn, antikvar mallar satan … Read More
Xidmət sahəsinə aid müəssisələrdə mövcud ehtiyatlar
Memarlıq, mühasibatlıq və vəkillik kimi xidmət sahələrində fəaliyyət göstərən müəssisələr hər hansı aktivlərini maddi aktivlər formasında saxlamamağa çalışırlar. Digər xidmət sahələrinə aid müəssisələr isə kiçik məbləğdə olsa da maddi aktivlərə (məsələn, diş həkimləri antiseptiklər, ağrıkəsici dərmanlar və sair kimi preparatlar) … Read More
Ehtiyatların əldə edilməsinə çəkilən məsrəflər
Ehtiyatların əldə edilməsi üzrə məsrəflər adətən ehtiyatların alış qiymətini nəzərdə tutur, lakin bura həmçinin alış ilə bağlı bütün digər məsrəflər də daxil edilməlidir. Beləliklə, ehtiyatlar əldə edilərkən, vergi orqanları tərəfindən əvəzləşdirilən vergilər istisna olmaqla, ödəilən digər vergilər (məsələn, ƏDV) və … Read More
Xərc kimi tanınma
Ehtiyatlar satıldıqda, həmin ehtiyatların balans dəyəri onların satışı ilə bağlı müvafiq gəlir tanındığı dövrdə xərc kimi tanınmalıdır. Ehtiyatların balans dəyərinin mümkün xalis satış dəyərinədək hər hansı azalma məbləği və ehtiyatlar üzrə bütün itkilər bu azalmanın və ya itkinin baş verdiyi … Read More
Mümkün xalis satış dəyəri
Ehtiyatların ilkin dəyəri bu ehtiyatlar korlandıqda, tam və ya qismən köhnəldikdə və ya onların satış dəyəri azaldıqda, əvəzləşdirilməyə bilər. Ehtiyatların tamamlanması üzrə ehtimal edilən məsrəflər və ya satışın həyata keçirilməsi üzrə ehtimal edilən məsrəflər artdıqda, onların ilkin dəyəri həmçinin əvəzləşdirilməyə … Read More
Dəyər formulları
Adətən bir-birini əvəz edə bilməyən ayrı-ayrı maddələr üzrə ehtiyatların və xüsusi layihələr üçün istehsal edilmiş və nəzərdə tutulmuş mal və xidmətlərin ilkin dəyəri onlara çəkilmiş fərdi məsrəflərin spesifik identifikasiyası vasitəsilə müəyyənləşdirilməlidir. Məsrəflərin spesifik identifikasiyası kontkret məsrəflərin ehtiyatların müəyyən vahidlərinə aid … Read More
Bioloji aktivlərdən alınmış kənd təsərrüfatı məhsullarının dəyəri
“Kənd təsərrüfatı” adlı 41 №-li MUBS-a əsasən müəssisə tərəfindən bioloji aktivlərdən alınmış kənd təsərrüfatı məhsulunun ehtiyatları ilkin tanınma anında gözlənilən satış məsrəfləri çıxılmaqla məhsul yığımı zamanına olan ədalətli dəyəri əsasında qiymətləndirilir. Bu dəyər hazırkı Standartın tətbiqi məqsədi üçün ehtiyatların ilkin … Read More
Xidmət göstərən müəssisənin ehtiyatlarının dəyəri
Xidmət göstərən müəssisənin ehtiyatlarının dəyərini onlara çəkilən məsrəflər əsasında ölçürlər. Bu məsrəflər xidmətin göstərilməsilə birbaşa bağlı olan, əsasən əmək haqqları və işçi heyətinə çəkilən digər məsrəflərdən, o cümlədən işə nəzarət edən rəhbər işçi heyətinə çəkilən və aid edilə bilən qaimə … Read More
Sair məsrəflər
Sair məsrəflər ehtiyatların ilkin dəyərinə yalnız onların hazırki vəziyyətə və əraziyə gətirilməsi zamanı yarandıqda daxil edilir. Məsələn, ehtiyatların ilkin dəyərinə qeyri-istehsal qaimə məsrəflərinin və ya konkret müştərilər üçün məhsulların hazırlanması üzrə məsrəflərin daxil edilməsi məqsədə müvafiq ola bilər. Aşağıda qeyd … Read More