Blog Full - Muhasibat.Az

Oxunma sayı: 132. 946

23 İyl 2020

ABŞ vergi sistemi (5-ci hissə)

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

ABŞ vergi sistemi (5-ci hissə)

4-cü hissəyə nəzər yetirmək üçün keçidə daxil olun

ABŞ vergi sistemi ən inkişaf etmiş vergitutma sistemlərindən biri hesab olunur. ABŞ iqtisadiyyatın liberal modelinə istiqamətlənən bir ölkədir və federativ dövlətdir. Burada üç səviyyəli vergi sistemindən istifadə olunur: federal vergilər, ştatların vergiləri, yerli vergilər.

Vergi kreditləri sistemi

Vergi kreditləri sistemi biznesdə ən geniş yayılmış güzəştlərdən biridir. Bu terminlə vergi bazasının müəyyən edilməsində icazə verilən çıxılmalardan və istisnalardan fərqli olaraq, hesablanmış vergi məbləğindən birbaşa istehsal edilən ayırmaları qeyd etmək qəbul edilmişdir. İnvestisiya kreditinin üç hissəsi fərqləndirilir: müntəzəm vergi krediti (şəxsi investisiyaları stimullaşdırır), köhnə binaların bərpası üçün investisiya vergi krediti və enerji vergi krediti. Təcrübə göstərdi ki, onun ləğvi investisiyaları və rəqabətə davamlılığı azaldır ki, bu da iqtisadi artımı ləngidir.

Yerli özünüidarəetmə orqanları öz sərəncamlarında vergi mənbələrinin nisbətən məhdud sayda, bir çox hallarda ştatların vergiləri ilə eynitipli mənbələrə malikdirlər. Yerli vergilər arasında ən böyük əhəmiyyət əmlak vergisinə məxsusdur. Vergi mülkiyyətə malik olan fiziki və hüquqi şəxslərdən ildə bir dəfə tutulur. Bu verginin müəyyən edilməsi üçün baza, mülkiyyətin qiymətləndirilmiş dəyəridir. Ştatların demək olar ki, yarısında eyni adlı ştat vergisinə əlavə olaraq satış vergisi tutulur. Bu vergidən əldə edilən gəlirlər ştatda toplanır, sonra isə onların əldə edildiyi yerli özünüidarəetmə orqanına qaytarılır.

Dolayı vergilər

Müxtəlif ştatlarda vergilər birbaşa vergilərlə müqayisədə ABŞ-da əhəmiyyətli dərəcədə az pay tutur. Dolayı vergilər arasında satış vergisinə və aksizlərə üstünlük verilir. Aksizlər müəyyən mallara tətbiq edilir. Federal səviyyədə – spirtli içkilər, tütün məhsulları, telefon danışıqları, aviabilet və digər üçün ABŞ-da ƏDV tətbiq edilmir. Baxmayaraq ki, Avropa dövlətlərində bu, dövlətin əsas gəlir mənbəyidir.

ABŞ-da vergi daxilolmalarının strukturu, yekun %

Vergitutma səviyyəsi	Fiziki şəxs Gəlir vergisi	Korporasiya vergisi	Sosial sığorta	Aksizlər	Əmlak vergisi	Digər	Yekun
Federal	50	6	34	8	–	2	100
Ştatlar	21	6	27	37	1	9	100
Yerli	4	1	6	14	71	4	100
Bütün səviyyə	37	6	27	15	10	4	100

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

23 İyl 2020

Mühasibin peşə etikası (II hissə)

by | posted in: Mühasib, Xəbər | 0

Mühasibin peşə etikası (II hissə)

I hissəyə nəzər yetirmək üçün keçidə daxil olun

Mühasibin əsas etik prinsipləri

Professional dürüstlük. Peşə fəaliyyətində qeyri-dürüstlük, bir qayda olaraq, qanunvericilik və ya normativ aktları pozmaqla, müəssisənin maraqlarına zidd olaraq şəxsi mənfəət əldə etmək cəhdlərində özünü göstərir. Mühasibat uçotunun təşkili uçot qeydlərinin yerinə yetirilməsinin düzgünlüyünə çoxsəviyyəli nəzarət sisteminin yaradılmasını və mövcudluğunu nəzərdə tutur. Belə bir sistem ideal olaraq, qeyri-dürüstlüyün istənilən bir təzahürünün ifşa edildiyi anlamına gəlməlidir.

Bu, mütəxəssisin dərhal peşəkar diskreditasiyasına, habelə maddi, inzibati və cinayət məsuliyyəti tədbirlərinin tətbiqinə səbəb olur. Obyektivlik təşkilatın işçiləri ilə qarşılıqlı münasibətlərdə mühasib tərəfindən tələb olunur. Obyektivlik prinsipi o deməkdir ki, bütün işçilər üçün onların vəzifə vəziyyətindən, şəxsi münasibətlərindən və adi şəraitdə qərəzli münasibətə səbəb ola biləcək digər amillərdən asılı olmayaraq bərabər şərait yaradılmalıdır.

Prinsipiallıq təşkilatın rəhbərliyi və nəzarət orqanları ilə iş zamanı vacibdir. Qanunvericilik və digər aktların pozulması halında rəhbərin və baş mühasibin demək olar ki, eyni məsuliyyəti elə qanunvericiliklə müəyyən edilir. Lakin mühasibin ixtisas səviyyəsinə olan tələblər belədir ki, son nəticədə onun qarşısında həyata keçirilən əməliyyatların qanunvericiliyin tələblərinə dəqiq uyğunluğunu təmin etmək vəzifəsi durur. Başqa sözlə, rəhbərliyin mövcud qanunvericiliyə zidd olan və ya risk həddi böyük olan əməliyyatı həyata keçirməyə çalışdığı zaman mühasib bunun qarşısını almaq üçün arqumentlər tapmalıdır.

Kommersiya sirrini saxlamaq bacarığı. Qeyd edildiyi kimi, mühasib öz fəaliyyət növünə görə böyük həcmdə informasiyaya çıxış əldə edir ki, bu da yanlış və ya qərəzli istifadə halında təşkilatın maliyyə göstəricilərini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirə və ya ümumiyyətlə, müflisləşməyə səbəb ola bilər. Konfidensial informasiyanın açıqlanması ya ehtiyatsızlıq üzündən, ya da şəxsi mənfəət əldə etmək üçün mühasibin qanunsuz hərəkətləri nəticəsində mümkündür. Bəzən belə informasiyanın açıqlanması təşkilatın rəhbərliyi ilə münasibətlərin kəskin pisləşməsi ilə (mühasibin ehtimal olunan və ya real işdən çıxarılması ilə) bağlıdır. Bu halda onu əsas tutmaq lazımdır ki, konfidensial informasiyanın açıqlanması yalnız fikir ayrılığının real səbəbkarlarına deyil, bütün təşkilata da zərər gətirə bilər.

Funksional vəzifələrin peşəkar və vicdanla yerinə yetirilməsi. Praktiki fəaliyyətdə bu keyfiyyət aydın bilikdə, öz vəzifələrini vaxtında və tam yerinə yetirməkdə, eləcə də daim özünütəkmilləşdirmə yolu və ixtisasın artırılmasında (o cümlədən özünütəhsil yolu ilə) özünü büruzə verir.

Sadalanan etik norma və qaydalardan başqa gündəlik fəaliyyətdə və insanlarla ünsiyyətdə peşəkar mühasib şəxsiyyətin dəyər və ləyaqətinə hörmət, dözümlülük, açıqlıq, işə sədaqət və s. kimi ümumi etik prinsiplərə riayət etməlidir.

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

23 İyl 2020

ƏDV ödənişində maraq doğuran suallar

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

Vergi Məcəlləsinin 175-ci maddəsi büdcəyə ödəmələr müəyyən edilərkən əvəzləşdirilən əlavə dəyər vergisinə (ƏDV) həsr olunub. Bu maddənin müddəaları ilə bağlı maraq doğuran məsələləri iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir.

Vergi Məcələsinin 175.1.3-cü maddəsində qeyd edilir ki, vergi ödəyicisinə verilmiş elektron qaimə-faktura üzrə iki və ya daha çox ödəmə aparılarsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat üçün həyata keçirilmiş sayılır.

Misal 1: ƏDV ödəyicisi olan “A” MMC qarşı tərəfdən yanvar ayında 1.000 manatlıq mal alıb. “A” MMC yanvar ayında bank hesabına həmin malın 600 manatını və müvafiq olaraq 108 manat (600 manat x 18 faiz) ƏDV-ni ödəyib. Fevral ayında bank hesabına 400 manat və ona mütənasib 72 manat (400 x 18 faiz) ƏDV-ni isə depozit hesabına ödəyib. Bu halda, “A” MMC yanvar və fevral ayında müvafiq olaraq 108 manatlıq və 72 manatlıq ƏDV-ni əvəzləşdirə biləcək.

Misal 2: Vergi ödəyicisi mart ayında qarşı tərəfdən 4.000 manatlıq mal almasına baxmayaraq, 8 aprel 2020-ci tarixində bank hesabına 3.000 manat əsas məbləğ ödəsə də, həmin tarixdə aprel ayı üçün cəmi 200 manat ƏDV məbləğini depozit hesabına ödəyib. Bu zaman, vergi ödəciyisi 3.000 manata görə hesablanan ƏDV-ni, yəni 540 manatı (3.000 manat x 18 faiz) əvəzləşdirə bilməyəcək.

Bir məsələni qeyd edək ki, vergi ödəyicisi ödənişləri misalımıza uyğun həyata keçirdikdə ona maliyyə sanksiyası tətbiq olunacaq. Çünki Vergi Məcəlləsinin 58.6-cı maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 175.1.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq 175.8-ci maddədə göstərilən vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV məbləğinin malların (iş və xidmətlərin) dəyəri ödənilən gündən gec ödənilməsinə görə vergi ödəyicisinə vaxtında ödənilməmiş ƏDV məbləğinin 50 faizi miqdarında maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Vergi ödəyicisi 3.000 manat ödəniş etdiyi zaman 540 manat yox, 200 manat ödədiyinə görə vaxtında ödənilməyən 340 manatın (540 manat – 200 manat) 50 faizi həcmində – 170 manat miqdarında maliyyə sanksiyasına məruz qalacaq.

Misal 3: Vergi ödəyicisi təqdim olunan mallara görə qarşı tərəfin bank hesabına 4.000 manat nağdsız ödənişlə yanaşı, əlavə dəyər vergisini depozit hesabına 1.000 manat ödəyib. Bu zaman, vergi ödəyicisinin əvəzləşdirəcəyi məbləğ 1.000 manat yox, 720 manat (4000 manat x 18 faiz) olacaq.

Misal 4: Vergi ödəyicisi aprel ayında göstərilən xidmətlərə görə digər vergi ödəyicisinə nağd şəkildə 3.000 manat ödəniş edib. Müvafiq olaraq əlavə dəyər vergisi depozit hesabına da 540 manat köçürüb. Bu halda, xidmətin dəyəri nağd formada ödənildiyi üçün vergi ödəyicisi əvəzləşdirmə hüququnu itirir.

Misal 5: Vergi ödəyicisi may ayında malların alınması üçün digər vergi ödəyicisinə nağdsız formada 3.000 manat ödəniş edib, müvafiq olaraq qarşı tərəfin depozit yox, bank hesabına da 540 manat köçürüb. Bu halda, ƏDV məbləği ƏDV-nin depozit hesabına ödənilmədiyi üçün vergi ödəyicisi əvəzləşdirmə həyata keçirə bilmir.

Mənbə: vergiler.az

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

23 İyl 2020

Vahid bəyannamənin son təqdimetmə tarixi müəyyən edildi

by | posted in: Xəbər | 0

“Sosial sığorta haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərlə bağlı hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin “Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulan vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları bəyannaməsi”ndə müvafiq düzəlişlər aparılıb və artıq iyulun 21-dən etibarən hesabatların təqdim edilməsi mümkündür.