Oxunma sayı: 132. 776
4 May 2020

Hesablama Palatasının ötən il aşkar etdiyi nöqsanların tərkibi açıqlanıb

by | posted in: Xəbər | 0

Hesablama Palatasının 2019-cu ildə aşkar etdiyi 561 nöqsanın 172-si büdcə qanunvericiliyinin pozulması ilə bağlı olub.

Bu barədə qurumun maliyyə hesabatına istinadən xəbər verilir.

Sənədə əsasən, ötən il dövlət satınalmaları ilə bağlı qanunvericiliyin pozulmasına dair 136, mühasibat uçotu və hesabatlılıq üzrə qanunvericiliyin pozulmasına dair 119, əsaslı vəsait qoyuluşları (tikinti) üzrə qanunvericiliyin pozulmasına dair 56, Büdcə gəlirlərinin hesablanması, yığılması və ödənilməsi üzrə qanunvericiliyin pozulmasına dair 42, Büdcədənkənar fond, sosial təminat və sosial müdafiə üzrə qanunvericiliyin pozulmasına dair 24, Dövlət əmlakı üzrə qanunvericiliyin pozulmasına dair 7, Bank-kredit, valyuta əməliyyatları və dövlət borcu sahəsində qanunvericiliyin pozulmasına dair isə 5 nöqsan aşkar edilib.

Mənbə: report.az

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

4 May 2020

Vergi sistemlərinin inkişaf tarixindən 27 dərs (III hissə)

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

Vergi sistemləri – inkişaf tarixi (III hissə)

II hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.

Böyük imperiyaların vergilərlə özlərini məhv etdiyi tezisi getdikcə daha çox təsdiqini  tapır. Vergilər çox vaxt böyük sosial partlayışlara  gətirib çıxaran bir qığılcım idi. Alimlərdən birinin rəyinə görə, Mayya sivilizasiyasının çöküşü, sakinlərinin vergilər üzündən cəngəlliklərə  qaçmasıdan  sonra başlanmışdı. Gəlin baxaq görək, vergitutmanın çoxəsrlik tarixi bizə hansı dərslər verir.

Budur, vergi sistemləri və sivilizasiyaların inkişafı tarixindən əsas dərslər:
  1. Vergilər digər səbəblərdən daha çox inqilablara gətirib çıxarıb. Əgər dövlətdə vergilər ağılla tətbiq olunursa, insanlar çox nadir hallarda qiyam qaldırır və hakimiyyətə qarşı çıxırlar.
  2. Müdrik hökmdar səmərəli vergi sistemini heç vaxt dəyişdirmir. Əgər sizə kəskin şəkildə vacibdirsə (Meksikada Kortes kimi), sosial qaydaları vurub-dağıdın. Amma effektiv işləyən vergi sisteminə heç vaxt toxunmayın, onu dağıtmayın.
  3. Müharibə vergilərin və vergi tariflərinin yüksəlişinə gətirib çıxaran əsas səbəbdir. Müharibə bitdikdən sonra da bir çox hökumətlər yüksək vergi yükünü qoruyub saxlamağa cəhd edirlər.
  4. Vergi yükünün artırılması, vergilərdən yayınma prosesinin intensivliyinə gətirib çıxarır.
  5. Əgər vergidən yayınma ictimai normaya çevrilibsə, bu bəlanı düzəltmək çox çətin olur.
  6. Vergilərdən yayınma heç də həmişə şər kimi qəbul olunmamalıdır. Belə hərəkətlər çox vaxt zorakılıq və qiyamdan özünəməxsus mühafizəedici klapan rolunu oynayır.
  7. Hökumətlər “varlıları son qəpiyinə kimi soymaq lazımdır” prinsipi ilə hərəkət etməyə başlayan kimi böyük sərvərt dərhal yoxa çıxır. Zənginlərin həmişə vergi ödəməkdən yayınmaq yolları var.
  8. Gəlir vergisi zənginliyə görə vergiləri əvəzlənmənin korlanmış, çürümüş üsuludur. Çünki insan nə qədər zəngindirsə, o qədər də vergiləri ödəməkdən qaçmaq asan olur. İnsanın kapitalının həcmi və ödəmə qabiliyyəti, gəlir vergisi üçün vergi tutulan bazası ilə birbaşa əlaqəli deyil.
  9. İnsanlar vergilərə aşağıdakı üsullarla müqavimət göstərirlər: 1) mövcud mühasibat uçotu və qanunvericilik təcrübəsi ilə qanuni vergidən yayınma; 2) əgər belə davranış forması mümkün deyilsə, deməli, vergi ödənişindən qanunsuz olaraq yayınmaq və ya başqa vergi yurisdiksiyasına keçmək üçün istifadə olunur; 3) qiyam; 4) nəhayət, başqa bir alternativ yoxdursa, insanlar təhkimçiliyə keçirlər, təhkimçilik olduqca yüksək vergitutmadan qurtulmanın yeganə mümkün formasıdır.
  10. Mütərəqqi vergi dərəcələri heç bir prinsipə və ya standarta əsaslanmır. Onlar tez bir zamanda özlərini geniş seçki dəstəyi ilə təmin edə bilməyən varlıların kiçik bir qrupuna qarşı sərt təzyiq üsuluna transformasiya olunurlar.

IV hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

4 May 2020

Hüquqi şəxslərin əmlak satışından əldə etdiyi gəlirlərin vergiyə cəlb edilməsi

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

Hüquqi şəxslərin əmlak satışından əldə etdiyi gəlirlərin vergiyə cəlb edilməsi

daşınmaz əmlak, fiziki şəxsin vergi öhdəliyi, vergi öhdəliyi, əmlak, vergi, Əmlakını satanlar, fiziki, emlak vergisi, daşınmaz əmlak bazar, əmlak vergisi,Vergi Məcəlləsində 2020-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minən dəyişikliklərdən biri də hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən yaşayış, qeyri-yaşayış sahələrinin, torpaq sahələrinin təqdim edilməsi üzrə vergilərin tutulması, hesablanması və hesabatlılığı məsələləridir. Mövzunu sərbəst auditor Altay Cəfərov şərh edir.

Qeyd olunan əməliyyatlar üzrə dövriyyələr dəyişikliyə qədər sadələşdirilmiş vergiyə cəlb olunur, həmin əməliyyatlar üzrə vergi ödəyiciləri sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri sayılırdı. Həmin vergi ödəyicilərinin digər əməliyyatlar üzrə gəlirləri isə fərqli qaydada vergiyə cəlb edilirdi.

Bundan əvvəlki yazıda yaşayış, qeyri-yaşayış və torpaq sahələrini təqdim edən fiziki şəxslərin vergi öhdəliklərinə diqqət yetirmişdik. İndi isə eyni mövqedə olan hüquqi şəxslərin hüquq və vəzifələrinə aydınlıq gətirməyə çalışmışıq.

Bu ildən tətbiq olunan yeniliklərə əsasən, hüquqi şəxslərin təqdim etdikləri daşınmaz əmlaklara görə vergi öhdəlikləri Vergi Məcəlləsinin 218.4.5-ci maddəsi ilə tənzimlənir.

Misal 1: Tutaq ki, “AA” MMC-nin Bakı şəhərində qalıq dəyəri 100.000 manat olan 300 kv.m yaşayış və ya qeyri-yaşayış sahəsi vardır və MMC həmin sahəni satır. Bundan əlavə, onun mülkiyyətində Bakı şəhərində 40.000 manatlıq, 1 hektar torpaq sahəsi vardır və onu da satmaq istəyir. Bu zaman vergitutma və hesabatlılıq necə olmalıdır?

Hüquqi şəxslərdə bu məsələ fiziki şəxslərdən fərqlidir. Burada əsasən, Vergi Məcəlləsinin 218.4.3-cü, 218.4.5-ci, 219.3-1-ci, 220.8-ci maddələrinə istinad edilməlidir. 218.4.3-cü maddəyə əsasən, mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsini həyata keçirən fiziki şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləridir. 218.4.5-ci maddədə isə göstərilib ki, mülkiyyətində olan torpaq sahələrinin təqdim edilməsini həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri hesab olunur. 218.4.3-cü maddədə “…həyata keçirən fiziki şəxslər”, 218.4.5-ci maddədə isə “…həyata keçirən şəxslər” ifadələrinə diqqət yetirilməlidir. Odur ki, bu əməliyyatlar vergitutma baxımından hüquqi şəxslərdə fiziki şəxlərlə tam eyni deyildir. Yəni 218.4.3-cü maddə yalnız fiziki şəxslərə şamil olunur, hüquqi şəxslərə aid deyildir. Amma 218.4.5-ci maddədə isə ümumi anlayış (“…şəxslər”) qeyd edildiyi üçün bu maddə hüquqi şəxslərə də şamil olunur.

Bu halda, yuxarıdakı misalda göstərilən torpaq sahəsi üçün verginin məbləği belə hesablanır:

10.000 kv.m *0,5 manat = 5.000 manat.

Bakı şəhərində yerləşmə zonasına uyğun əmsalları (1,2-dən 4,0-a kimi) tətbiq etməklə verginin dəqiq məbləğini müəyyən etmək olar. Bundan əlavə, torpaqların təyinatından (sənaye, tikinti, nəqliyyat, rabitə, ticarət-məişət xidməti və digər xüsusi təyinatlı) asılı olaraq 1,5 əmsalı tətbiq olunur.

1 yanvar 2020-ci il tarixinədək hüquqi şəxslər üçün də yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin satışı əməliyyatları sadələşdirilmiş vergi tutulan əməliyyatlar sayılırdı və fiziki şəxslərdə necə hesablanırdısa, hüquqi şəxslərdə də eyni qaydada hesablanırdı və vergilər notariuslar tərəfindən tutularaq ödənilir, hesabatlılıq notariuslarda olurdu. 1 yanvar 2020-ci ildən sonra isə hüquq şəxslər üçün mülkiyyətində olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin satışı malların, əmlakın təqdim edilməsi kimi qiymətləndirilir. Əgər hüquqi şəxs ƏDV ödəyicisidirsə, ƏDV və mənfəət vergisi hesablanaraq ödənilir və bunlar hesabatlarda əks olunur.

Misal 2: Tutaq ki, “AA” MMC ƏDV ödəyicisidir və qalıq dəyəri 100.000 manat olan əmlakı 150.000 manata satıb. Bu halda ƏDV belə hesablanacaq:

150.000:1,18x 18% = 22.881,37 manat

MMC 2020-ci ilin mənfəət vergisi bəyannaməsində vergiyə cəlb edilən mənfəətini 27.118,63 manat göstərməlidir:

150.000 – 22.881,37 – 100.000= 27.118,63 manat .

Ümumi mənfəət (bütün digər əməliyyatlarla) isə sonda 20 faiz mənfəət vergisinə cəlb edilir.

Hüquqi şəxs olan vergi ödəyiciləri bu məsələdə daha diqqətli olmalıdırlar: onlar, bəzən səhv olaraq, yaşıyış və qeyri-yaşayış sahələrini satarkən 1 yanvar 2020-ci il tarixinə kimi qüvvədə olan qaydalardan istifadə edirlər.

Mənbə: vergiler.az

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

1 … 1. 319 1. 320 1. 321 1. 322 1. 323 1. 324 1. 325 … 2. 680