Blog Full

Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 2025-ci il tarixli qərarı ilə “Vergi ödəyicisinə verilmiş elektron qaimə-faktura üzrə alınmış malların (iş və xidmətlərin) dəyəri ödənilərkən ƏDV-nin ödənilməsi, ƏDV-nin depozit hesabında uçotun aparılması, ƏDV-nin hərəkəti, bu hesab üzrə aparılan əməliyyatlardan ƏDV-nin əvəzləşdirilməsi və dövlət büdcəsinə köçürülməsi Qaydaları”nda dəyişikliklər edilib.

ƏDV depozit hesabının rekvizitlərinin göstərilməsi barədə tələblər

Dəyişikliyə əsasən, mal (iş, xidmət) təqdim edən satıcı tərəfindən alıcıya təqdim olunan elektron qaimə-fakturalarda, bina tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxs tərəfindən alıcıya təqdim olunan elektron qaimə-fakturada, həmçinin kənd təsərrüfatı məhsullarının pərakəndə satışı zamanı alıcıya təqdim olunan qəbzdə, çekdə ƏDV-nin depozit hesabının rekvizitlərinin göstərilməsi tələbi aradan qaldırılıb.
Qeyd edək ki, ƏDV depozit hesabının rekvizitləri Dövlət Vergi Xidmətinin www.e-taxes.gov.az internet saytında yerləşdirilib. Dəyişikliklərin əsas səbəbi elektron qaimə-fakturanı əldə edən tərəflər arasında ƏDV qeydiyyatında olmayan vergi ödəyicilərinin olması, bəzən ƏDV qeydiyyatında olan vergi ödəyiciləri tərəfindən əməliyyatların müəyyən hissəsinin əməliyyatrın xarakterindən asılı olaraq ƏDV-yə cəlb edilməməsi və bu səbəbdən ƏDV ödəmək öhdəliyi yaranmaması zamanı yaranan çaşqınlıqların aradan qaldırılmasıdır.

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti bildirir ki, Qaydaların 2.1-ci bəndinin yarımbəndlərində qeyd olunduğu kimi, ƏDV-yə cəlb olunan (18%) əməliyyatlar üzrə, o cümlədən yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin alqı-satqısı zamanı ödənilmiş ƏDV-nin bir hissəsinin geri alınması üçün hesablanan vergi məbləğinin ƏDV-nin depozit hesabına köçürməsi ilə bağlı tələblər qüvvədədir.

ƏDV üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə dair məlumatların xəzinədarlığa təqdim edilməsi vaxtının dəyişdirilməsi

Müvafiq qaydalarda edilmiş digər mühüm dəyişiklik vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV sub-uçot hesabından dövlət büdcəsinə ödənişlərin vaxtının uzadılması ilə bağlıdır. Belə ki, vergi ödəyiciləri ƏDV sub-uçot hesabından dövlət büdcəsinə ödənişi, iş günü saat 14.15-dək həyata keçirdikdə, həmin vəsaitin dövlət büdcəsinə ödənilməsi üçün Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən müvafiq sənədlərin həmin gün Dövlət Xəzinədarlıq Agentliyinə təqdim edilməsi vaxtı 14:30-dək müəyyənləşdirilib. Dəyişiklikdən əvvəl yalnız 11.30 dək olan ödənişlərin həmin gün DXA-ya təqdim olunması nəzərdə tutulurdu.

Müvafiq dəyişiklik vergi ödəyicilərinin müraciətləri əsasında həyata keçirilib. Qeyd edək ki, bu məsələ Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın “Vergi və hesabatlılıq” işçi qrupunun iclaslarında sahibkarlıq subyektləri ilə geniş müzakirə olunub. Nəticədə, ƏDV sub-uçot hesabından dövlət büdcəsinə ödəniş müddəti artacaq, Dövlət Xəzinədarlıq Agentliyinə təqdim olunması nəzərdə tutulmuş sənədlərin ötürülməsi prosesi sürətlənəcək və ödəmələrin gün ərzində aidiyyəti üzrə yerli xəzinədarlıq orqanlarına köçürülməsi təmin ediləcək. Sahibkarlıq subyektlərinin və biznesin maraqlarına xidmət edən bu dəyişiklik nəticəsində vergi ödəyicilərinin ƏDV üzrə öhdəlikləri daha tez yerinə yetiriləcək və onlara əlavə faizlərin hesablanması kimi hallar aradan qalxacaq.

Mənbə: vergiler.az

Mövzunu iqtisadçı ekspert Anar Bayramov şərh edir. 

Əmək Məcəlləsinin 10-a yaxın maddəsinə ərizə və ya xəbərdarlıq formaları ilə baglı “kağız daşıyıcıda və ya elektron informasiya sistemi vasitəsilə” sözləri əlavə edilib. Dəyişikliklərə qədər işəgötürən və işçi arasında yazışmalar kağız daşıyıcıda aparılsa da, son dəyişikliklərdən sonra bu prosesin elektron informasiya sistemi vasitəsilə həyata keçirilməsi mümkün olub. Bunun üçün ƏMAS altsistemində “İşəgötürən və işçi arasında rəsmi yazışmalar” bölməsi yaradılıb. Həm işçi, həm də işəgötürən tərəfindən məlumatların elektron formada yazışmaları həmin bölmə vasitəsilə baş tutacaq.

Qeyd edək ki, işçi və ya işəgötürənin kağız daşıyıcıda müraciət etməsi də mümkündür. Bu halda da kağız daşıyıcıda həyata keçirilən müraciətlərin hüquqi qüvvəsi olacaq. Çünki Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrində edilən dəyişikliklərdə “kağız daşıyıcıda və ya elektron informasiya sistemi vasitəsilə” ifadəsi yer alıb.

Bəs yazışmalar hansı hallarda kağız daşıyıcıda və ya ƏMAS vasitəsilə həyata keçirilə bilər? Əmək Məcəlləsində işçilərin sayı azaldıqda və ya ştatlar ixtisar olunduqda xəbərdarlığın (maddə 77) və intizam tənbehinin veriməsinin (maddə 186) elektron daşıyıcıda təqdim olunması ilə bağlı hər hansı dəyişiklik aparılmayıb.

Əmək Məcəlləsində edilmiş son dəyişikliklər nəticəsində yazışmaların kağız və ya elektron daşıyıcıda aparılmasını nəzərdə tutan maddələrlə bağlı cədvəli təqdim edirik:

Mənbə: vergiler.az