Blog Full

2026-cı il yanvarın 1-dən Vergi Məcəlləsinə edilmiş əlavə və dəyişikliklər icarə sahəsinə də təsir edib. “Business Service Center” MMC-nin maliyyə və mühasibat işləri üzrə mütəxəssisi Abdulla Əfəndiyev bu sektorla bağlı yenilikləri şərh edib.

Yeni dəyişikliklərdə Vergi Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə “kirayə” termini əlavə olunmaqla icarə və kirayə haqları arasında fərqlər öz əksini tapıb. Belə ki, icarədən əldə edilmiş gəlirlər ödəmə mənbəyində 14% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunsa da, kirayə gəlirlərindən ödəmə mənbəyində 10% dərəcə ilə verginin tutulmasına qərar verilib. Əgər fiziki şəxs öz yaşayış sahəsini (mehmanxanalar və mehmanxana tipli obyektlərdə yerləşmə vasitələri istisna olmaqla) başqa bir fiziki şəxsə kirayəyə verərsə, ondan əldə etdiyi gəlirdən ödəmə mənbəyində 10% dərəcə ilə vergi tutulacaq. Kirayə haqqını ödəyən fiziki şəxs vergi ödəyicisi kimi uçotda olmadıqda kirayəyə verən özü, yaxud onun vergi agenti vergini ödəməli, vergi uçotuna alınıb bəyannaməni təqdim etməlidir.

Misal 1

Vətəndaş Məmmədov Anar Qurban oğlu (adlar şərtidir) Nəsimi rayonunda yerləşən ona məxsus mənzilini tələbə Həsənova Sevinc Əli qızına 450 manata kirayəyə verib. Kirayəçi vergi ödəyicisi olmadığından, ödəmə mənbəyində kirayə haqqından vergi tutulmur. Bu zaman kirayəyə verən aylıq 45 manat (450 x 10% = 45 manat) və illik 540 manat (45 x 12 = 540 manat) olmaqla gəlir vergisini hesablayıb ödəməli, növbəti ilin 31 mart tarixindən gec olmadan isə bəyannaməni vergi orqanına təqdim etməlidir.

Vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan fiziki şəxs vergi orqanında uçotda olmayan şəxsə icarə haqqı ödəyirsə, bu zaman icarəyə verən, yaxud onun vergi agenti 14% dərəcə ilə vergini ödəməli, vergi uçotuna alınıb bəyannamə verməlidir.

Misal 2

Əgər vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan fiziki şəxs özünə məxsus qeyri-yaşayış sahəsini vergi uçotunda olmayan digər fiziki şəxsə 600 manata icarəyə verirsə, bu zaman ödəmə mənbəyində icarə haqqından vergi tutulmayacaq. Belə ki, qeyri-yaşayış sahəsini icarə verən şəxs vergi uçotuna alınaraq əldə etdiyi gəlirdən aylıq 84 manat (600 x 14% = 84), illik 1.008 manat (7.200 x 14% = 1.008) olmaqla gəlir vergisi hesablayıb ödəməli və gəlir vergisi bəyannaməsini təqdim etməlidir.

Vergi Məcəlləsinin 124.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq, icarə, yaxud kirayə haqlarından gəlir əldə edən fiziki şəxslərdən ödəmə mənbəyində vergi tutulubsa, həmin gəlir bir daha vergiyə cəlb olunmur.

Misal 3

VÖEN-i olmayan fiziki şəxs özünə məxsus 200 kvadratmetr sahəsi olan anbarı (qeyri-yaşayış obyekti) fərdi sahibkar Nəcəfov Elman Qasım oğluna aylıq 700 manat ödəniş qarşılığında icarəyə verib. Bu zaman fərdi sahibkar ödəmə mənbəyində 98 manat (700 x 14% = 98 manat) vergi məbləğini tutmaqla qalan 602 manat vəsaiti fiziki şəxsə ödəyəcək. Fiziki şəxsin bu əməliyyatdan əldə etdiyi gəlir (602 manat) heç bir vergiyə cəlb edilmir.

Mənbə: vergiler.az

Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi büdcə proseslərində ictimaiyyətin daha geniş iştirakının təmin edilməsi, şəffaflığın və operativliyin artırılması, vahid informasiya bazasının formalaşdırılması, habelə büdcə proseslərində rəqəmsal həllərin tətbiqini genişləndirmək məqsədilə “e-budget.maliyye.gov.az” (Elektron Büdcə Bələdçisi) portalını istifadəyə verib.

Yeni portal dövlət maliyyəsinin idarə olunması sahəsində həyata keçirilən institusional və rəqəmsal islahatların tərkib hissəsi olmaqla, dövlət və icmal büdcələrə dair məlumatların mərkəzləşdirilmiş şəkildə toplanmasını və idarə olunmasını təmin edir.

Elektron Büdcə Bələdçisi vasitəsilə budcə siyasətinin prinsipləri, büdcə prosesi, qanunvericilik, icmal və dövlət büdcələrinin proqnoz göstəriciləri, gəlir və xərcləri, dövlət büdcəsinin funksional və iqtisadi təsnifatlar üzrə xərcləri, büdcə proqramları və digər əsas maliyyə göstəriciləri, eləcə də dövlət borcu və borcun idarə edilməsi ilə bağlı xərclər strukturlaşdırılmış və anlaşılan formada təqdim olunur. Sistemə inteqrasiya olunmuş analitik və vizual alətlər büdcə göstəricilərinin izlənilməsinə, müqayisəli təhlillərin aparılmasına və məlumatların qrafik formada təqdim edilməsinə imkan yaradır.

Beynəlxalq fiskal diaqnostika alətlərinin, xüsusilə də Açıq Büdcə Sorğusunun metodologiyasına və tələblərinə uyğun olaraq hazırlanan portal büdcə məlumatlarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi, büdcə şəffaflığının və hesabatlılığının artırılması istiqamətində Maliyyə Nazirliyi tərəfindən son dövrlərdə həyata keçirilən tədbirlərin tərkib hissəsidir.

Bu təşəbbüs eyni zamanda, Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal dövlət maliyyəsi modelinin formalaşdırılmasına və qabaqcıl beynəlxalq təcrübələrin tətbiqinə yönəlmiş mühüm addımdır.

Mənbə: vergiler.az

25 il işlədikdən sonra ixtisara düşmüşəm. İş yerindən bildirilib ki, mənə müəyyən miqdarda birdəfəlik ödəniş veriləcək. Bilmək istərdim ki, bu ödənişlərdən hansısa vergi tutulurmu?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, işçilərin sayı və ya ştatlar ixtisar olunduqda əmək müqaviləsi Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “b” bəndi ilə ləğv edilməzdən əvvəl işçi işəgötürən tərəfindən, əmək stajından asılı olaraq, aşağıdakı müddətlərdə rəsmi xəbərdar edilməlidir:

– İşçinin əmək stajı bir ilədək olduqda – azı iki təqvim həftəsi;

– Bir ildən beş ilədək olduqda – azı dörd təqvim həftəsi;

– Beş ildən on ilədək olduqda – azı altı təqvim həftəsi;

– On ildən çox olduqda – azı doqquz təqvim həftəsi.

Əmək müqaviləsi Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “a” və “b” bəndləri ilə ləğv edilərkən işçiyə işəgötürən tərəfindən bağlanmış əmək müqaviləsinə (əmək müqavilələrinə) uyğun müəyyən edilmiş əmək stajından asılı olaraq, aşağıdakı məbləğlərdə işdənçıxarma müavinəti ödənilir.

– 1 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqı miqdarında;

– 1 ildən 5 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı 1.4 misli miqdarında;

– 5 ildən 10 ilədək əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı 1,7 misli miqdarında;

– 10 ildən çox əmək stajı olduqda – orta aylıq əməkhaqqının azı iki misli miqdarında.

Əlavə olaraq bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 102.1.14-cü maddəsinə əsasən, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə ödənilən müavinətlər istisna olmaqla, dövlət müavinətləri, əvəzsiz dövlət köçürmələri, dövlət pensiyaları, dövlət təqaüdləri, işçilərin sayının və ştatların ixtisar edilməsi ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə xitam verildikdə, işçilərə Əmək Məcəlləsinə müvafiq ödənilən təminatlar, habelə Azərbaycan Respublikasının qanunları və müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının qərarları əsasında dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına fərdi birdəfəlik ödəmələr və ya maddi yardımlar gəlir vergisindən azaddır.

Mənbə: vergiler.az

İşçilərin ixtisarı zamanı işdə saxlanmağa üstünlüyü olan şəxslər kimlərdir? Bu suala Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti aydınlıq gətirib.

Məlumata əsasən, ixtisasları (peşələri) və ya peşəkarlıq səviyyələri eyni olduqda, aşağıdakı şəxslərin işdə saxlanmasına üstünlük verilir:

• Şəhid ailəsinin üzvlərinə;
• Müharibə iştirakçılarına;
• Əsgər və zabitlərin arvadına (ərinə);
• Öhdəsində iki və daha çox 16 yaşınadək uşağı olanlara;
• Məcburi köçkün, onlara bərabər tutulan şəxs və qaçqın statusu olan şəxslərə;
• Kollektiv və ya əmək müqaviləsində nəzərdə tutulan digər şəxslərə.

Mənbə: vergiler.az