Blog Full

Türkiyə Cümhuriyyətinin Gəlirlər İdarəsi bundan əvvəl təxirə salınmış və 2023-cü il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək qonaqlama vergisinin necə tətbiq ediləcəyi ilə bağlı kommunike layihəsi hazırlayıb.

Qonaqlama vergisinin dərəcəsi 2 faiz olacaq

Qonaqlama vergisi qonaqlamanın növündən asılı olaraq tutulacaq. Mehmanxanalar, motellər, tətil kəndləri, pansionatlar, mənzillər, termal obyektlər, qonaq evləri, dağ evləri və düşərgə kimi obyektlərdən 2 faiz dərəcə ilə vergi alınacaq. Bunlardan başqa, ölkə Prezidentinin bu faizi iki qata qədər artırmağa, yarıyadək azaltmağa və bu hədlər daxilində müxtəlif dərəcələr müəyyən etməyə səlahiyyəti var.

Hədiyyə adı ilə göstərilən qonaqlama xidmətlərindən vergi tutulacaq

Digər tərəfdən, obyektin operatorlarına və onların qohumlarına və ya iş adamlarına pulsuz yerləşdirmə xidmətlərinin göstərilməsinə də vergi tətbiq ediləcək. Bundan əlavə, kənar şəxslər üçün təşviqedici aksiyalar, hədiyyələr, tanıtımlar və bu kimi adlar altında pulsuz göstərilən xidmətlərdən də vergi tutulacaq. Yerləşdirmə obyekti daxilində obyekt işçilərinin öz istifadələri üçün ayrılmış yerlərdə gecələməsi buraya daxil edilmir.

Vergi qonaqlama obyektində göstərilən xidmətlərin hamısını əhatə edir

Qonaqlama obyektlərindən vergilərin yığılması ilə bağlı diqqət çəkən detallardan biri də qonaqların düşərgə sahələrinin ehtiyaclarını öz imkanları ilə qarşılayıb-qarşılamaması və ya gecələmənin çadır, avtomobil qoşqusu, səyyar evlər, sökülüb-yığılan evlər kimi obyektlərdə olmasıdır. Qonaqlama obyektlərində gecələmə xidməti ilə birlikdə satılmaq üçün təklif olunan bütün xidmətlərə görə vergi tutulacaq.

Vergi tutulacaq digər obyektlərə isə yerləşdirmə məkanı daxilində təklif olunan hovuz, idman və termal qurğular və oxşar xidmətlər kimi satış məqsədi daşıyan obyektlər aiddir.

Qonaqlama konsepsiyası çərçivəsində göstərilən bütün xidmətlər, o cümlədən “otaq+səhər yeməyi”, “yarım pansion”, “tam pansion”, “hər şey daxil”, “ultra hər şey daxil” adları altında bazarlanan və satılan bütün xidmətlər də vergiyə cəlb olunacaq. Bu xidmətlərin qiyməti ayrıca göstərildiyi halda da onlara görə vergi tutulacaq.

Mənbə: vergiler.az

Əsas vəsaitlərə görə ödənilən ƏDV əvəzləşdirilirmi?

Bütün növ Birbank (həmçinin BirKart) kart sahibləri üçün əla fürsət! Nağdsız ödənişlər etməklə Bakıda 2 otaqlı təmirli mənzil, 2 ədəd Toyota Corolla avtomobili, 10 ədəd MacBook Air və ya 10 ədəd iPhone 14 Pro smartfonu qazanmaq olar. Yetər ki, 5 yanvar 2023-cü ilədək bütün ödənişlərinizi taksit və ya debet Birbank kartları ilə həyata keçirəsiniz.

İstənilən Birbank kart sahibi 10 AZN və daha çox məbləğdə uğurlu nağdsız əməliyyat edərək lotereyada 1 iştirak şansı qazanır. Amma bu da son deyil. Birbank rəqəmsal bankında və Umico Marketplace-də edilən 10 AZN və daha çox məbləğdə uğurlu əməliyyatlar isə kart sahibinə 2 iştirak şansı qazandırır.

Əgər müştərinin bir neçə Birbank kartı varsa, hər kart üzrə edilən uğurlu əməliyyatlar sahibinə iştirak şansı qazandıracaq. Qaliblər yanvarın sonunda canlı yayımda müəyyən ediləcək. Hər müştəri bir Birbank kartı ilə yalnız 1 dəfə qalib gələ bilər. Kampaniya ilə bağlı ətraflı məlumat üçün – https://bir.bank/bblotpr.

Qeyd edək ki, bütün Birbank kartlarının həm taksit, həm də debet növü mövcuddur. Birbank Cashback debet kart sahibinə ikiqat ƏDV bonusu və nağdsız ödənişlərdə 1,5%-dən 30%-dək, Birbank-da kommunal, mobil və stasionar rabitə, Internet və TV ödənişlərində isə 1% keşbek qazandırır. Birbank Cashback debet kartları ilə ay ərzində 5000 manatadək istənilən yerli bankomatda vəsait nağdlaşdırarkən və ölkədaxili istənilən bank kartına pul köçürərkən heç bir komissiya haqqı tutulmur.

Birbank Miles kartları istənilən aviaşirkətin aviabiletinə dəyişdirilməsi mümkün olan millər qazandırır. Həmçinin Birbank Miles və Birbank Umico kartları ilə ay ərzində 4000 manatadək Kapital Bank-a məxsus bankomatlarda nağdlaşdırma və ölkədaxili istənilən bank kartına pul köçürməsi komissiyasızdır.

Birbank taksit kartları bir sıra üstünlüklərə malikdir: 18 ayadək faizsiz taksitlə hissə-hissə ödəmək imkanı, birdəfəlik ödənişlərdə 63 günədək güzəşt müddəti, kartı idarə etmək üçün rahat mobil tətbiqi və pulsuz SMS məlumatlandırma xidməti. Birbank kartının ölkə üzrə 11 000-dən artıq partnyor mağazası fəaliyyət göstərir və bu say artmaqdadır.

Birbank kartı haqqında ətraflı məlumat üçün https://birbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya kartın Facebook və Instagram səhifəsinə müraciət edə bilərsiniz. Birbank kartını sifariş vermək üçün Birbank tətbiqini yükləyin, “1” yazıb 8196 qısa nömrəsinə SMS göndərin, WhatsApp vasitəsilə (+994 50) 999 81 96 nömrəsinə yazın və ya Birbank mərkəzlərinə müraciət edin.

Miqrasiya orqanlarının işçilərinə məzuniyyətə çıxarkən ödənilən iki aylıq əməkhaqqı həcmində müavinət ləğv olunur.

Bununla bağlı “Miqrasiya orqanlarında qulluq keçmə haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilir.

Əsasnamənin 80-ci bəndinə edilən dəyişikliklə miqrasiya orqanlarının işçilərinin (pensiyaya çıxmış işçilər də daxil olmaqla) və onların ailə üzvlərinin tibbi təminatı “Tibbi sığorta haqqında” qanuna uyğun olaraq həyata keçiriləcək.

Sənədin hazırkı varinatı isə belədir:

“Miqrasiya orqanlarının işçiləri (pensiyaya çıxmış işçilər də daxil olmaqla) və onların ailə üzvləri pulsuz dövlət tibb xidməti ilə təmin olunurlar. Miqrasiya orqanları işçilərinin müalicə olunmaları ilə əlaqədar ildə bir dəfə onlara bir aylıq əmək haqqı həcmində birdəfəlik müavinət verilir”.

Digər bir dəyişikliklə isə miqrasiya orqanlarının işçiləri hər il məzuniyyətə çıxarkən, onlara iki aylıq əmək haqqı həcmində müavinətin ödənilməsi ləğv olunur.

Əsasnamənin 90-cı bəndində edilən dəyişikliklə miqrasiya orqanlarının işçiləri hər ay vəzifə maaşlarının 1,1 misli məbləğində vəzifə maaşına əlavə alacaqlar.

Sənədin hazırkı varinatı isə belədir: “Miqrasiya orqanlarının işçilərinə hər il onların aylıq əmək haqqının ikiqat həcmində maddi yardım göstərilə bilər”.

Dəyişikliklər qəbul olunacağı təqdirdə 2023-cü ilin yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək.

Mənbə: report.az

Vergi daxilolmalarının proqnozu nədir?

Vergi proqnozlaşdırmasının əsas vəzifəsi verilmiş zaman intervalı ərzində büdcəyə cəlb edilməli olan vergilərin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış həcminin təyin edilməsidir.

Vurğulayaq ki, proqnoz perspektiv xarakterli tədqiqatdır, vergi daxilolmalarının həcminə təsir göstərən obyektiv, subyektiv amillərin qabaqcadan nəzərə alınmasına əsaslanır. Proqnozlaşdırma zamanı real iqtisadi şəraitin, proseslərin nəzərə alınmasına baxmayaraq onun nəticələri ehtimallı, ilkin xarakter daşıyır. Vergi proqnozlaşdırmasının əsasında əsas makroiqtisadi göstəricilərin dəyişməsi dinamikasını müəyyənləşdirən ölkənin sosial iqtisadi inkişafının kompleks proqramı durur.

Vergi daxilolmalarının proqnozlaşdırılması yalnız vergi daxilolmalarının həcmini deyil, həmçinin onların vergitutma bazaları, tərkib elementlərini əhatə etməlidir.

Aşağıda sadalananları vergilərin həcmini müəyyən edən amillərə aid etmək olar:

• xalq təsərrüfatı sahələrinin istehsal həcmlərinin dinamikası;
• qiymətlər indeksi;
• əməyin ödəniş səviyyəsi;
• müəssisələrin tərkibinin kəmiyyət, keyfiyyət dəyişməsi və s.

Vergi proqnozlaşdırması dövlətin vergi, büdcə siyasətinin hazırlanmasında mühüm rol oynayır.

Onun gedişində vergi qanunvericiliyinə dəyişikliklər edilməsi zərurəti haqqında, planlaşdırılan dövrdə büdcənin vergi üsulları ilə tarazlaşdırılması imkanları tükəndiyi zaman dövlət xərclərinin ixtisar edilməsi barədə qərarlar qəbul edilir. Büdcə layihəsini qanunverici orqana göndərməzdən əvvəl və ya büdcə layihəsi ilə eyni vaxtda hökumət qüvvədə olan vergi qanunvericiliyinə dəyişikliklər, həmçinin əlavələr edilməsi barədə qanun layihələrini qanunverici orqana göndərir, paralel olaraq sahibkarlıq fəaliyyəti, vergi orqanlarının nəzarət təkmilləşdirilməsi, ölkədə ümumi iqtisadi durumun artımı istiqamətində də tədbirlər hazırlanır.

Proqnozlaşdırmanın bir neçə növü fərqləndirilir.

Operativ proqnozlaşdırma

Proqnozlaşdırmanın bu növü aylara görə aparılır. O, nazirliyin, idarənin, dövlətin maliyyələşdirdiyi proqramlara əsasən təyin olunmuş büdcələr çərçivəsində maliyyə limitlərinin təyin edilməsi üçün yaxın dövrdə yığılan vergilərin həcminin real qiymətləndirilməsini təmin etmək məqsədini güdür.

Operativ proqnozlaşdırma həmçinin qısamüddətli vergi proqnozlaşdırmasını reallaşdırmaqda analitik materialların işlənib hazırlanması məsələsini də həll edir, çünki onun gedişində cari ilə görə təsdiqlənmiş büdcənin gəlir hissəsinin yerinə yetirilməsinin müsbət, mənfi tərəfləri, vergilərin yığılması səviyyəsi, səviyyəyə təsir edin amillər və s. aşkar edilir. Vergi qanunvericiliyinin təkmilləşməsi yolunda gələcək təkliflərin əsası məhz vergi proqnozlaşdırılması zamanı olur.

Qısamüddətli proqnozlaşdırma

Operativ proqnozlaşdırmadan fərqli olaraq növbəti il üzrə dövlət, yerli büdcələrin layihələrinin tərtib edilməsinə bir əsasdır. Qısamüddətli vergi proqnozlaşdırması:

• növbəti il üzrə ölkənin sosial-iqtisadi göstəricilərinin proqnozu;
• cari ildə vergi daxilolmalarının həcminin təhlili əsasında aparılır.

Bazar şəraitində vergi proqnozlaşdırması, konkret vergi ödəyiciləri və ya nazirliklərə görə müəyyən edilmiş plan tapşırığı kimi ünvanlı xarakter daşıya bilməz. Büdcə daxilolmalarının proqnozu ehtimallı xarakter daşıyır. Buna baxmayaraq vergi proqnozunun göstəriciləri büdcənin gəlir hissəsinə daxil edilirlər, büdcə haqqında qanunun maddələri şəklində təsdiq edilirlər. Vergi ödənişlərinin qanunla müəyyən edilmiş daxilolmalarının həcmi əsasında büdcənin xərclər hissəsi tərtib edilir.

Cari və perspektiv proqnozlaşdırma

Operativ, habelə qısamüddətli vergi proqnozlaşdırması cari proqnozlaşdırmanın iki tərkib hissələridir. Onun həyata keçirilməsi prosesində əsasən taktiki məsələlər həll olunur ki, nəticədə vergi proqnozlaşdırmasının strategiyasının işlənib hazırlanmasına zəmin yaradılır. Strategiya orta müddətli, uzunmüddətli vergi proqnozlaşdırması prosesində müəyyən edilir.

Strateji hədəflərə istiqamətlənmiş proqnozlaşdırma perspektiv proqnozlaşdırma adlanır. Perspektiv proqnozlaşdırma cari proqnozlaşdırmadan əsaslı surətdə fərqlənir.

Cari proqnozlaşdırma yalnız bir il üçün tərtib edilən, təsdiq olunan büdcə layihələrinin tərtib edilməsi üçün əsasdır. Onda vergilərin həm ayrı-ayrı növlərinin, həm də ümumilikdə hamısının həcmi hərtərəfli təhlil edilir, müəyyənləşdirilir.

Perspektiv proqnozlaşdırmada vergilərin növlər üzrə bölgüsü aparılmır, yəni o bütün vergilərin məcmusunu əhatə edir. Ölkə iqtisadiyyatının uzunmüddətli inkişaf proqramının işlənib hazırlanmasında perspektiv vergi proqnozlaşdırması əhəmiyyətlidir. Onunla əlaqədardır ki, planlaşdırmanın nəticələri əsasında dövlətin maliyyə ehtiyatlarının iqtisadi inkişafa yönəltməsi imkanı yaranır.

Dövlət büdcəsinə dair proqnozların hazırlanması  “Büdcə sistemi haqqında”  AR-nın qanunu ilə tənzimlənir. Büdcə gəlirləri bir neçə prinsip əsasında formalaşır. Bu prinsiplər, tətbiq edilən qaydalar və modellər haqqında burada ətraflı danışılıb.