You can display the Full post on your Blog Page
Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) İdarə Heyəti faiz dəhlizi parametrlərinin yüksəldilməsi haqqında qərar qəbul edib.
Bu barədə AMB-nin sədri Elman Rüstəmov faiz dəhlizinin parametrlərinə dair onlayn mətbuat konfransında deyib.
Gəlin, 2022-ci ildə mühasibat sahəsində nələrin və necə ajiotaj yarada biləcəyinə göz yetirək.
Biz həmçinin ona da diqqət etdik ki, son bir neçə il ərzində müasir dövrlə ayaqlaşan bir neçə şey, 2022-ci ildə yenidən trenddə olacaq. Onlara avtomatlaşdırma, bulud uçotu və sosial şəbəkələr aiddir. Bu mərhələdə biz tendensiyaları deyil, mühasibat sahəsində bu əsas elemetləri nəzərdən keçiririk və bu məqalədə diqqətimizi mühasiblərin 2022-ci ildə necə, nə vaxt və harada fəaliyyət göstərməsinə təsir edəcək yeniliklər və inkişaflara yönəldəcəyik.
Biz hesab edirik ki, bu sahədəki tendensiyalara diqqət yetirən mühasibat firmalarının sahibləri öz bizneslərini uğur qazanmaq üçün istiqamətləndirirlər.
Onlar bu məlumatdan öz strategiyalarını dəqiq tənzimləmək və bizneslərini inkişaf etdirmək üçün istifadə edə bilərlər. Məsələn, tendensiyaları nəzərə almayan firmalar, səmərəliliyi artıra biləcək texnoloji irəliləyişlərə gəldikdə, geridə qala bilərlər.
Başqa sözlə, sözügedən sahədəki tendensiyaları izləmək mühasibat firması sahiblərinə rəqabətdə qalmağa imkan verə bilər. İndi isə 2022-ci il üçün mühasibat uçotu tendensiyalarına baxaq.
Blokçeyn texnologiyasıBlokçeyn nədir? “Öz mahiyyətinə görə blokçeyn – istənilən növdən olan məlumatların saxlanıldığı paylanmış rəqəmsal kitabdır”, – Forbes Advisor bildirir. Bu texnologiya təşkilatlara aktivlərini nəzərdən keçirmək imkanı verir. Bu nöqteyi-nəzərdən onlar aktivlərini hara yerləşdirmək və əməliyyat xərclərini necə azaltmaq kimi qərarlar qəbul edə bilərlər. Burada mühasiblərin hansı rolu oynayacağını anlamağa başlaya bilərsiniz. Onlar büdcələri işləyib hazırlamaq və ya inkişaf etdirmək üçün blokçeynin təmin etdiyi məlumatlardan istifadə edə bilərlər ki, bu da mənfəətin artmasına gətirib çıxarır.
Böyük məlumatlar – bu, böyük və mürəkkəb məlumatlar dəstidir. Məsələn, “Google Analytics” barədə düşünün. Məlumatların analitikası daha məlumatlı və məqsədyönlü biznes qərarları qəbul etmək üçün böyük informasiyalardan əhəmiyyətli məlumatların təhlili və çıxarılmasından ibarətdir. Mühasibat firmaları isə bu tip məlumatlarla işləməyi bilən mühasiblərə üstünlük verirlər.
“Böyük məlumatlar mühasiblərə istehlakçı davranışındakı dəyişiklikləri proqnozlaşdırmaq, saxtakarlıq əlamətlərini aşkarlamaq və iqtisadi meylləri proqnozlaşdırmaqla daha böyük mənzərəni görməyə kömək edə bilər”, – CPA Practice Advisor bildirir. “Mühasiblər bu riskləri nə qədər tez aşkar edə bilsələr, müştərilərə riski azaltmaq və məhsuldarlığı qorumaqda kömək etmək şansları bir o qədər yüksək olar”.
Nə vaxtsa öz həmkarınızla elektron poçt vasitəsilə sadəcə görüş təyin etməklə bağlı bir neçə dəfə yazışdığınız hal olubmu? Siz bunu dayandıra bilərdinzmi? Alıcının əldə etmək istədiyi bütün informasiyanı yerləşdirin.
Bu ilin “böyük istefası” (söhbət koronovirus pandemiyasından gedir) təşkilatları oturaraq, öz əməkdaşlarını lazımi şəkildə dəyərləndirməyə məcbur etdi. Təşkilatlar öz əməkdaşlarına nələri təklif edirdi? Ödəniş və güzəştlərdən tutmuş, korporativ mədəniyyətə və iş mühitinə qədər. Mühasibat uçotu firmaları da bu zaman istisna təşkil etməyib.
Əməkdaşların öz təşkilatlarından axınının qarşısını almaq üçün işəgötürənlər əməkdaşların narazılığına (və təşkilatda qalmaq istəyinə) səbəb olan məsələlərin həlli yolları da daxil olmaqla, onların məmnunluq səviyyələrini də yaxından izləyirlər.
Əməkdaşların işdən çıxmalarının qarşının alınması ilə bağlı səylərin 2022-ci ildə də davam edəcəyi gözlənilir. Bu, işə qəbul olmaq istəyən namizədlərə də bir üstünlük verir. Belə ki, namizədlər böyük ehtimalla xahiş etdikləri əksər şeyləri əldə edəcəklər.
Namizədlərin əldə etmək istədiklərinin sırasına çevik iş qrafiki və distant iş də daxildir.
Son bir neçə il ərzində getdikcə daha çox işəgötürən və əməkdaş COVID-19 pandemiyası səbəbindən uzaqdan işləməyə alışıb. Bir çox əməkdaşlar bunun faydalarını aşkar ediblər, məsələn, gediş-gəliş zamanı vaxta və pula qənaət etmişlər.
“Accountig Today” “Arizent” ana şirkəti tərəfindən 2020-ci ildə həyata keçirilən sorğu göstərib ki, “CPA” firmalarının 85 faizi öz əməkdaşlarına hətta pandemiya başa çatdıqdan sonra da evdən çalışmaqlarına icazə verəcəklər. Müasir texnologiyalar sayəsində isə mühasiblər evlərindəki ofislərdən və ya yeməkxanadakı stol arxasından öz işlərini ofisdə olduğu kimi yaxşı yerinə yetirə bilirlər.
Mühasibat funksiyaları autsorsinqdəƏn istedadlı mühasiblərinin cəlb edilməsi və işə götürülməsi uğrunda mübarizədə firmalar başa düşürlər ki, ixtisaslı mühasiblərin tapılması yollarından biri namizədlərin axtarış sahəsini genişləndirməkdir.
IT ilə yanaşı mühasibat uçotu da ən geniş yayılmış autsorsinq biznes-prosesidir. Mühasibat xidmətlərinin autsorsinq təchizatçıları mühasibat firmalarına lazım olan personalı işə qəbul və adaptasiya vaxtına, eləcə də qaimə xərclərinə qənaət etməklə təmin edə bilərlər.
Bu il biznes sahiblərinin və peşəkarların gözləyə biləcəyi mühasibat uçotu meylləri texnologiya və insanlar ətrafındadır.
Texnologiyaya əsaslanan tendensiyalar blokçeyn texnologiyası və böyük məlumatları əhatə edir. İnsanlara yönəlik tendensiyalar isə əməkdaşların məmnunluğuna, distant işə və mühasibat autsorsinqinə diqqət yetirir.
Mühasibat firmalarının sahibləri rəqiblərini qabaqlamaq və təcrübələrini inkişaf etdirməyə davam etmək üçün bu tendensiyaları öz bizneslərinə daxil edərək faydalana bilərlər.
Artıq 2021-ci il sona çatıb və kiçik sahibkarlar illik mənfəət vergisi bəyannaməsini hazırlayırlar. Onları maraqlandıran məsələlərdən biri illik mənfəət vergisi bəyannaməsini təqdim etdikdə əvvəlki ilin zərərinin necə nəzərə alınmasıdır. Mövzuya sərbəst auditor Altay Cəfərov konkret misal üzərindən aydınlıq gətirir.
Misal: “AA” MMC 2020-ci ildən mikro sahibkarlıq subyektidir. Şirkət 2020-ci ili 4.000 manat zərərlə başa vurub, 2021-ci ildə isə özünün hesabladığı göstəricilərə görə, mənfəəti 20.000 manat olub. 2021-ci il üçün şirkət nə qədər mənfəət vergisi ödəməlidir?
Vergi Məcəlləsinin 106.1.20-ci maddəsinə əsasən, mikro sahibkarlıq subyekti olan hüquqi şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdikləri mənfəətin 75 faizi vergidən azaddır.
Məcəllənin 121.1-ci maddəsində isə göstərilib ki, müəssisənin gəlirlərdən çıxılmasına yol verilən xərclərinin gəlirdən artıq olan hissəsi beş ilədək davam edən sonrakı dövrə keçirilir və illər üzrə məhdudiyyət qoyulmadan həmin illərin mənfəəti hesabına kompensasiya edilir.
Məcəllənin istinad etdiyimiz maddələrinə nəzər yetirdikdə iki yanaşmanın mümkün olduğu görünür:
– birinci, əvvəl 106.1.20-ci maddəni, sonra 121-ci maddəni tətbiq etmək;
– ikinci, əvvəl 121-ci maddəni, daha sonra isə 106.1.20.-ci maddəni tətbiq etmək.
Fondlara ödəniş edən vergi ödəyicilərinə güzəşt olunur
Hər iki hal üçün ödənilməli olan vergi məbləğini hesablayaq.
Birinci halda şirkətin 2021-ci ildə mənfəət vergisi belə hesablanacaq:
Mənfəət vergisindən azad edilmiş məbləğ – 20.000 x 75% = 15.000 manat
Vergi tutulmalı olan mənfəət – 20.000-15.000 = 5.000 manat
2020-ci ilin zərəri növbəti 5 ilin mənfəəti ilə kompensasiya edildiyindən hesablama belə olacaq:
5.000–4.000 (zərər) = 1.000 manat
1.000 x 20% = 200 manat.
Bu halda 2021-ci il üçün 200 manat mənfəət vergisi ödənilməlidir.
İkinci yanaşmaya əsasən, şirkətin 2021-ci ildə mənfəət vergisi belə hesablanacaq:
2021-ci ilin mənfəətindən 2020-ci ilin zərəri çıxılır və vergi tutulan mənfəət formalaşır: 20.000–4.000 = 16.000 manat
16.000 x 75% = 12.000 manat.
16.000-12.000 = 4.000 manat.
Bu halda 2021-ci il üçün mənfəət vergisi 4.000 x 20% = 800 manat olacaqdır.
Göründüyü kimi, məsələyə fərqli yanaşmalarda mənfəət vergisinin məbləğində də fərq yaranır. Sual ortaya çıxır: bu yanaşmaların hansı düzgündür?
Vergi Məcəlləsinin 106.1.20.-ci maddəsinə diqqətlə nəzər yetirsək, görərik ki, vergi güzəşti sahibkarlıq fəaliyyətindən cari ildə əldə edilmiş mənfəətinə tətbiq edilir. Yəni 2021-ci ildə yaranan mənfəətin 75 faizini vergidən azad olunur, növbəti azadolma və ya güzəşt isə qalan mənfəətə tədbiq edilir.
Məcəllənin 121.1-ci maddəsinin tətbiqi üçün ilkin olaraq 2021-ci ilin vergi tutulan mənfəəti formalaşmalıdır ki, bundan sonra zərər kompensasiya edilsin.
2021-ci ilin vergi tutulan mənfəəti 75 faizlik güzəşt çıxıldıqdan sonra yaranır. Yəni 20.000 manat ümumi mənfəətdən 75 faiz çıxılır. Deməli, vergi tutulan mənfəətin məbləği 5.000 manatdır. Artıq və bundan sonra 121.1-ci maddə tətbiq edilə, yəni zərər azaldıla bilər.
Beləliklə, nəzərdən keçirdiyimiz birinci yanaşmaya əsaslanan hesablama düzgündür.
Mənbə: vergiler.az
“Vətənpərvər milyonçular” ədalətli vergi sisteminin yaradılması ilə bağlı çağırış ediblər.
Özlərini “Vətənpərvər milyonçular” adlandıran ən zəngin insanlar qrupu Davosda Ümumdünya İqtisadi Forumuna açıq məktubla müraciət ediblər. Onlar ədalətli vergi sisteminin yaradılması ilə bağlı çağırış ediblər və varlılardan daha böyük vergilər tutulmasını xahiş ediblər.
Bu çağırışa imza atanlar arasında, məsələn, “Disney” korporasiyasının varisi Abiqeyl Disney və “Amazon” şirkətinin ilk investorlarından biri Nik Hanauer də vardır. Milyonçular hesab edirlər ki, beynəlxalq maliyyə sisteminə “etimad böhranı” yaranıb. Onlar bərabərsizliyi əsas problemlərdən biri adlandırıblar, hazırkı vergi sistemini isə ədalətsiz adlandırıblar.
“Vətənpərvər milyonçular” hesab edirlər ki, pandemiyadan sonra dünya iqtisadiyyatının bərpası üçün xərclərdə ən zəngin insanların kapital payı indikindən daha çox olmalıdır. “Son iki ildə dünya böyük əziyyətlərdən keçib, lakin, pandemiya dövründə bizim böyük əksəriyyətimiz daha da varlanmışıq. Lakin bizim az bir hissəmiz səmimi şəkildə deyə bilər ki, ədalətli vergi ödəyirik”, – onlar belə qeyd ediblər.
Dünyanın ən varlı on adamının ümumi sərvəti 2020-ci ilin martından bəri iki dəfə artıb. “Vətənpərvər milyonçular”ın Britaniya şöbəsinin hesablamasına görə, əgər sərvəti 5 milyon dollardan çox olan varlılara 2 faiz, 50 milyon dollardan çox olanlara 3 faiz və milyard dollarları olanlara 5 faizlik illik vergi tətbiq olunarsa, əlavə olaraq, 2,5 trilyon dollar toplamaq mümkündür. Bu məbləğdə pulla 2,3 milyard insanı yoxsulluqdan qurtarmaq olar, eləcə də bütün dünya əhalisini koronavirusa qarşı peyvənd etmək mümkündür.