Blog Full

Vergi Məcəlləsinin 102.1.6-cı maddəsinə əsasən, fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) hər hansı muzdlu işlə əlaqədar əldə edilən aylıq gəliri 2.500 manatadək olduqda, 200 manat, illik gəliri 30.000 manatadək olduqda, 2.400 manat məbləğində olan hissəsi gəlir vergisindən azaddır.

Qanunvericiliyin tələbini şərh edən mühasibat mütəxəssisi Emin Salamov Məcəllənin digər müddəasında da belə tələbin olduğunu qeyd edib. Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsinə əsasən, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müharibə veteranı adı almış şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır.

Bununla yanaşı Vergi Məcəlləsinin 102.1.8-ci maddəsinə uyğun olaraq 3 ildən az olmayan müddətə işçi ilə həyatın yığım sığortası üzrə bağlanan müqavilə zamanı işçinin vergiyə cəlb olunan gəlirlərinin 50 faiz hissəsi vergidən azaddır.

Misal: Tutaq ki, dövlət təşkilatında çalışan müharibə veteranı olan işçinin noyabr ayı üzrə əməkhaqqı 1.500 manatdır. İşçi sığorta təşkilatı ilə 3 ildən az olmayan müddətdə həyatın yığım sığortası üzrə müqavilə bağlayıb və hər ay sığorta şirkətinə 500 manat vəsait ödəyir. Bu zaman işçinin əməkhaqqından nə qədər məbləğ vergidən və sosial sığorta haqqından azad olacaq?

İlk öncə qeyd etmək lazımdır ki, əgər işçi ilə sığorta təşkilatı arasında bağlanılan müqavilə 3 ildən az olan müddətdə ləğv edilərsə, bu halda işçinin əməkhaqqından müqavilə ləğv olunana qədər vergidən və məcburi dövlət sosial sığorta haqqından azad olunan məbləğlər yenidən hesablanılıb büdcəyə ödənilməlidir.

Burada aylıq gəlir yox, vergiyə cəlb olunan gəlir qeyd edildiyindən biz yalnız 900 manatı gəlir vergisindən azad edə bilərik.

(1500-200-400) x 50% = 450 manat.

Həmçinin, “Sosial Sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 15-ci maddəsinə əsasən, işçinin gəlirinin 50 faizindən çox olmayan hissəsi məcburi dövlət sosial sığorta haqqından azaddır. Bu halda Qanunda gəlir yazıldığı üçün 750 manatadək (1500*50%) olan hissə məcburi dövlət sosial sığorta haqqından azad olunur. Burada sığorta təşkilatına ödənilən 500 manat məbləğ qanuna əsasən, azadolunan 750 manat məbləğdən az olduğu üçün ancaq sığorta təşkilatına ödənilən 500 manat azad olunur.

Həmçinin, “İşsizlikdən sığorta haqqında” və “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında həyatın yığım sığortası üzrə ödənilən məbləğlərdən azad olma nəzərdə tutulmayıb. Beləliklə, müharibə veteranının ödənişləri belə hesablanır:

(1500-200-400-450 x 14%) = 63 manat.

(500 – 450 x 14%) = 7 manat.

(1500 – 500 x 3%) = 30 manat (MDSS)

1500 x 0.5% = 7.50 manat (işsizlikdən sığorta haqqı).

1500 x 2% = 30 manat (icbari tibbi sığorta haqqı).

Beləliklə, işçinin əlinə alacağı məbləğ 862.50 manatdır:

1500-500-63-7-30-7.50-30 = 862.50 manat.

Həyatın yığım sığortası üzrə ödənilən məbləğ – 500 manat.

Mənbə: vergiler.az

Bax:

• Bəyan edilməyən vergiyə görə maliyyə sanksiyaları

• Müəssisənin əmlak vergisinin hesablanması

• ƏDV ödəyicisi olmayan vergi ödəyicisi əvvəlki tarixə ƏDV ödəyicisi ola bilərmi?

• Elektron ticarət qaydasında xaricə ödənilən məbləğlərə ƏDV-nin tətbiqi

12 əsas iqtisadi anlayış (I hissə)

• İqtisadiyyat iki əsas istiqamətə malikdir  – mikroiqtisadiyyat və makroiqtisadiyyat.
• Təklif və tələbat qanunu – iqtisadiyyatın təməlidir.

Hər hansı bir məhsulun tədarükündə artım müşahidə olunanda onun qiyməti aşağı düşür və hər dəfə mala tələbat artdıqda isə qiymət yüksəlir. Beləliklə, sizdə buğda istehsalı həddən ziyadə yüksəldikdə, qida ərzaqları məhsullarının qiyməti aşağı düşməlidir. İstehsal aşağı düşdükdə isə əksi baş verir.

• Faydalılıq limiti. 

Sizdə hər dəfə hər hansı bir şeyin miqdarı artdıqda, onun istifadə imkanları azalır. Məsələn, 300 manatlıq aylıq maaşınıza 100 manatın əlavə olunması, sizi ayda 1000 manatlıq qazancınızdan daha çox xoşbəxt edəcəkdir. Bu, məhsulların qiymətinin yaranmasında geniş istifadə olunur.

• Ümumdaxili məhsul (ÜDM)

ÜDM iqtisadiyyatın həcminin əsas ölçüsüdür. O, bütün insanların gəlirlərinin cəminə və ya bu ölkədə istehsal olunan bütün malların və xidmətlərin bazar dəyərinin cəminə bərabərdir. Məsələn, dünyanın ən böyük iqtisadiyyatı olan ABŞ, 21 trilyon dollar səviyyəsində ÜDM-ə malikdir.  Bu isə o deməkdir ki, ABŞ-da hər il 21 trilyon dollarlıq məhsullar və xidmətlər istehsal olunur.

• İqtisadiyyatın artım templəri

İqtisadi artım, ümumiyyətlə, ÜDM həcminin artım templəri, adambaşına düşən məhsul artımı templəri və iqtisadiyyatın əsas sahələrinin istehsalının artım templəri ilə ölçülür. İqtisadi artım nisbətləri əvvəlki və gələn il üçün faiz nisbətində məlumatlar əsasında hesablanır.

• İnflyasiya

Yəqin ki, siz əksər ərzaq məhsullarının qiymətlərinin əvvəlki illərə nisbətən daha yüksək olduğuna diqqət yetirmisiniz. İnflyasiya (faizlərlə ölçülür) – bu, “iqtisadi tərəzidir”, keçən illə müqayisədə mal və xidmətlərin ümumilikdə nə qədər bahalaşdığını göstərir. İnkişaf etmiş ölkələrdə illik inflyasiya təxminən 2% təşkil edir ki, bu da mal və xidmətlərin orta hesabla qiymətinin hər il 2%  yüksəlməsinin göstəricisidir. Mərkəzi bankların başlıca rolu inflyasiyanı tənzimləməkdən və onu aşağı səviyyədə saxlamaqdan ibarətdir (lakin, mənfi dəyərlərdə deyil).

II hissəyə nəzər yetirin