Vergi hesabatlarının və bəyannamələrin hazırlanması xidməti

Muhasibat.az-ın maliyyə komandası təqdim edir

Müasir biznes mühitində uğurun və sabitliyin əsas şərtlərindən biri maliyyə-təsərrüfat əməliyyatlarının qanunvericiliyin tələblərinə tam uyğun şəkildə idarə olunmasıdır. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən istər iri holdinqlər, istər kiçik və orta sahibkarlıq (KOB) subyektləri, istərsə də fərdi sahibkarlar üçün vergi uçotunun düzgün qurulması həyati əhəmiyyət kəsb edir. Vahid dövlət reyestrində qeydiyyatdan keçmiş hər bir vergi ödəyicisi qanunla müəyyən olunmuş müddətlərdə vergi hesabatlarının hazırlanması, dəqiqləşdirilməsi və müvafiq dövlət orqanlarına təqdim edilməsi öhdəliyini daşıyır.

Vergi qanunvericiliyinin tez-tez yenilənməsi, dərəcələrin və azadomalaların dəyişməsi, eləcə də elektron vergi inzibatçılığının təkmilləşməsi hesabatlılıq prosesini daha da həssas məsələyə çevirir. Kiçik bir diqqətsizlik, yanlış rəqəm və ya gecikmə biznesiniz üçün lazımsız maliyyə itkiləri, inzibati cərimələr və kameral vergi yoxlamaları ilə nəticələnə bilər. Məhz bu səbəbdən vergi bəyannamələrinin peşəkarlara həvalə olunması biznesin təhlükəsizliyini sığortalayan ən düzgün qərardır.

Vergi hesabatlarının vaxtında və düzgün təqdim edilməsi niyə vacibdir?

Vergi hesabatları sadəcə formal rəqəmlər toplusu deyil. Bu sənədlər şirkətin maliyyə şəffaflığının, hüquqi intizamının və əməliyyat sağlamlığının göstəricisidir. Hesabatların yanlış tərtibi və ya vaxtında göndərilməməsi biznes subyektləri üçün aşağıdakı ciddi riskləri yaradır:

• Maliyyə sanksiyaları və faizlər: Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə əsasən, vergi hesabatının əsaslandırılmadan müəyyən olunmuş müddətdə təqdim edilməməsinə görə vergi ödəyicisinə 40 AZN məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq olunur. Bundan əlavə, hesablanmış vergi məbləği vaxtında ödənilmədikdə, ötürülmüş hər bir gün üçün ödənilməmiş vergi məbləğinin 0.1%-i həcmində faiz hesablanır.
• Bank hesablarının bloklanması: Dövlət Vergi Xidməti (DVX) tərəfindən müəyyən olunmuş vaxtda hesabat təqdim etməyən vergi ödəyicilərinin bank hesablarına operativ şəkildə sərəncam (bloklama) qoyulur. Bu hal şirkətin gündəlik əməliyyatlarını, təchizatçılara ödənişlərini və əməkhaqqı paylanmasını tamamilə iflic edə bilər.
• Kameral vergi yoxlamaları: Hesabatlardakı uyğunsuzluqlar və ya kəskin kənaraçıxmalar vergi orqanlarının diqqətini cəlb edir. Nəticədə vergi ödəyicisinə kameral uyğunsuzluq məktubları daxil olur ki, bu da əlavə sənədləşmə və gərginlik deməkdir.
• Şirkətin reytinqi və nüfuz itkisi: Hesabatlar əsasında elektron audit sistemləri vergi ödəyicilərinin risk qruplarını müəyyən edir. Yüksək risk qrupuna düşən şirkətlər tenderlərdən kənarda qala, dövlət güzəştlərindən və güzəştli kreditlərdən məhrum ola bilərlər.

Göründüyü kimi, vergi hesabatlılığında buraxılan xətaların bədəli peşəkar vergi xidmətinin dəyərindən dəfələrlə baha başa gəlir. Risk dəqiqliyi tələb edir, peşəkar dəstək isə rahatlıq gətirir.

Təqdim etdiyimiz vergi bəyannamələri və hesabat növləri

Biznesinizin hüquqi forması (Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət (MMC), Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (ASC) və ya sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs (fərdi sahibkar)) və tətbiq etdiyiniz vergitutma rejimi hazırlamalı olduğunuz hesabatların tərkibini müəyyən edir. Accounting.Az vergi xidmətləri çərçivəsində tərəfimizdən tərtib edilən sənədlər iki əsas qrupa bölünür: vergi bəyannamələri və məcburi dövlət hesabatları (maliyyə, statistika və məşğulluq hesabatları).

Vergi bəyannamələri

Mənfəət vergisi və gəlir vergisi bəyannaməsi: Hüquqi şəxslərin illik mənfəəti (20%) və fərdi sahibkarların gəlirləri (14-20%) üzrə hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq təqdim olunan əsas vergi sənədidir.

Əlavə dəyər vergisi (ƏDV) bəyannaməsi: Dövriyyəsi 200.000 AZN-i keçən və ya könüllü ƏDV ödəyicisi olan subyektlərin hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim etdiyi bəyannamədir.

Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi: ƏDV ödəyicisi olmayan KOB subyektləri üçün rüblük (rübdən sonra gələn ayın 20-dək) təqdim edilən bəyannamədir.

Əmlak, torpaq, aksiz və mədən bəyannamələri: Müəssisənin balansında olan əsas vəsaitlərə, torpaq sahələrinə, aksizli malların istehsalına və yerin təkindən çıxaran faydalı qazıntılara görə illik/aylıq hesablama sənədləridir.

Maliyyə, statistika və məşğulluq hesabatları

Vergi qanunvericiliyi ilə yanaşı, müəssisələr digər dövlət qurumlarına da vaxtında statistik və maliyyə hesabatları təqdim etməyə borcludurlar:

1. Maliyyə hesabatları (MHBS / IFRS üzrə):

• Mənfəət və zərər haqqında hesabat (P&L/Profit and Loss Statement) – şirkətin dövr ərzindəki faktiki gəlir və xərclərinin strukturunu göstərir;
• Maliyyə vəziyyəti haqqında hesabat (Balans) – müəssisənin aktivləri, öhdəlikləri və kapitalının illik yekun mənzərəsini əks etdirir.
• Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat (Cash Flow) – nağd və nağdsız pul axınlarının daxilolma və xaricolma istiqamətlərini təhlil edir.

Bu hesabatlar xüsusilə orta və iri sahibkarlıq subyektləri üçün illik auditor rəyi ilə birlikdə Maliyyə Nazirliyinə və DVX-yə təqdim olunur.

2. Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) Hesabatları – fəaliyyət növündən asılı olaraq rüblük və illik formalar (1-müəssisə, 1-əmək, 1-ticarət və s.) müəssisənin işçi sayı, orta əməkhaqqı, istehsal və ya xidmət həcmi haqqında statistik məlumatları əhatə edir.
3. Dövlət Məşğulluq Agentliyinin hesabatları – boş iş yerləri (vakansiyalar) və kvota üzrə hesabatlar işəgötürənlərin mövcud vakansiyaları və ya işçi hərəkəti haqqında aylıq/rüblük təqdim etdiyi rəsmi məlumatlardır.
4. Ödəmə mənbəyində tutulmalar haqqında hesabat ( “Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulan vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları bəyannaməsi (hesabatı)” yaxud əməkhaqqı və sosial hesabatlıq – İşçilərin gəlir vergisi ilə yanaşı, MDSS (sosial sığorta), İTS (icbari tibbi sığorta) və İşsizlikdən sığorta ayırmalarını özündə birləşdirən kompleks rüblük hesabatdır.

“Sıfır” vergi hesabatı nədir və nə vaxt təqdim olunmalıdır?

Biznes praktikasında tez-tez qarşılaşılan yanlış təsəvvürlərdən biri də fəaliyyəti olmayan şirkətlərin hesabat verməyə ehtiyacı olmadığını düşünmələridir. Sahibkarlıq subyekti hesabat dövründə:

• heç bir maliyyə əməliyyatı aparmasa,
• bank hesablarında hərəkət olmasa,
• hər hansı mənfəət və ya gəlir əldə etməsə belə,

qanunla müəyyən olunmuş müddətdə müvafiq vergi hesabatını təqdim etmək məcburiyyətindədir. Bu halda “Sıfır” (fəaliyyətsiz) vergi hesabatı hazırlanır və vergi orqanına göndərilir. Alternativ olaraq, fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması haqqında ərizə (Arayış) verilə bilər. Lakin ərizənin müddəti bitdikdə və ya vaxtında uzadılmadıqda “sıfır” hesabatın verilməməsi avtomatik olaraq 40 AZN cərimənin tətbiqinə gətirib çıxarır.

Vergi hesabatlarının hazırlanması prosesi necə həyata keçirilir?

Peşəkar vergi xidmətinin göstərilməsi sadəcə rəqəmlərin proqrama köçürülməsi deyil, addım-addım icra olunan dəqiq alqoritmdir. Proses aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:

İlkin sənədlərin toplanması və yoxlanılması

Ay və ya rüb ərzində kəsilmiş elektron qaimə-fakturalar, bank çıxarışları, gömrük bəyannamələri, kassa çəkləri və əməkhaqqı cədvəlləri tam şəkildə toplanır. Sənədlər arasında uyğunsuzluq olub-olmadığı yoxlanılır.

BTP Proqramında Tərtibat

Azərbaycan Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi BTP (Bəyannamə Tərtibat Proqramı) proqram təminatından istifadə edilərək bəyannamə faylı formalaşdırılır. Rəqəmlərin və kodların düzgünlüyü proqram daxilində yoxlanılır.

DVX şəxsi kabinetinə yükləmə

Hazırlanmış hesabat vergi ödəyicisinin internet vergi idarəsindəki (e-taxes.gov.az) şəxsi kabinetinə yüklənir.

Onlayn yoxlama və asan imza ilə təsdiq

Sənəd yükləndikdən sonra sistemin avtomatik nəzarət mexanizmindən keçirilir. Hər hansı riyazi və ya məntiqi xəta olmadıqda, vergi ödəyicisinin Asan İmza-sı ilə təsdiqlənərək vergi idarəsinə göndərilir və qəbul olunma bildirişi arxivləşdirilir.

Müqayisəli cədvəl: daxili mühasib yaxud professional autsorsinq xidməti

Bəzən biznes sahibləri vergi hesabatlarını hazırlatmaq üçün daxili mühasib işə götürmək və ya autsorsinq xidmətindən istifadə etmək arasında seçimlə üzləşirlər. İki modelin müqayisəsini təqdim edirik:

Accounting.Az ilə əməkdaşlığın biznesinizə qazandırdığı üstünlüklər

Bakıda aparıcı konsaltinq şirkətlərindən biri olan Accounting.Az vergi hesabatlarının və bəyannamələrinin peşəkar səviyyədə tərtibi üzrə ixtisaslaşmışdır. Bizim əsas məqsədimiz sizi vergi bürokratiyasından azad edərək tam diqqətinizi biznesinizin inkişafına yönəltməyinizə şərait yaratmaqdır.

Bizim təklif etdiyimiz unikal dəyərlər

Çoxşaxəli peşəkar komanda: Təcrübəli vergi konsultantlarımız, auditorlarımız və mühasiblərimiz qanunvericiliyin ən incə detallarına bələddir.

Müasir proqram inteqrasiyası: Müştərilərimizin işini asanlaşdırmaq üçün avtomatlaşdırılmış uçot sistemləri (məsələn, “1C: Mühasibatlıq”, “Hesabat:onlayn mühasibatlıq”) ilə vergi sənədlərinin inteqrasiyası dəstəklənir.

Fərdi qiymət yanaşması: Xidmət haqqı sizin fəaliyyət növünüzdən, seçilmiş vergitutma sistemindən və aylıq sənəd dövriyyənizdən asılı olaraq şəffaf formada müəyyən edilir. Accounting.Az saytındakı onlayn kalkulyator vasitəsilə büdcənizə uyğun paketi özünüz də hesablaya bilərsiniz.

Tam konfidentsiallıq və təhlükəsizlik: Bütün maliyyə və ticari məlumatlarınız  müqavilə çərçivəsində tam qorunur.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

Sual 1: Vergi hesabatı gecikdirilərsə cərimə məbləği nə qədərdir?

Cavab: Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci maddəsinə əsasən, vergi hesabatının əsaslandırılmadan vaxtında təqdim edilməməsinə görə vergi ödəyicisinə 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq olunur.

Sual 2: Fəaliyyəti olmayan şirkət vergi hesabatı verməlidirmi?

Cavab: Bəli. Əgər fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması barədə rəsmi arayış verilməyibsə, fəaliyyət və gəlir olmasa da müəyyən olunmuş müddətlərdə “sıfır” vergi hesabatı təqdim edilməlidir.

Sual 3: Vergi bəyannaməsində səhv aşkar olunarsa nə etmək lazımdır?

Cavab: Əgər təqdim olunmuş bəyannamədə xəta tapılarsa, vergi Məcəlləsinin tələblərinə uyğun olaraq “Dəqiqləşdirilmiş vergi bəyannaməsi” hazırlanaraq vergi idarəsinə göndərilməlidir.

Sual 4: Bəyannamələrin təqdim edilməsi üçün sizə hansı sənədlər lazımdır?

Cavab: Bank çıxarışları, e-qaimə fakturaları, gömrük bəyannamələri, əmək müqavilələri və kassa hesabatları tələb olunur. Mütəxəssislərimiz sənəd siyahısını ilkin məsləhətləşmə zamanı sizə təqdim edir.

Biznesinizi vergi risklərindən qoruyun!

Mühasibat və vergi hesabatlarının hazırlanması, dəqiqləşdirilməsi və vergi orqanları ilə yarana biləcək sualların həlli üçün peşəkar komandamıza etibar edə bilərsiniz. Maliyyə sanksiyaları və vaxt itkisi ilə üzləşməmək üçün elə bu gün bizimlə əlaqə saxlayın.

• Telefon: +994 50 225 81 05 / +994 12 310 09 29
• E-poçt:
• Rəsmi Veb-sayt: Muhasibat.az
• WhatsApp Əlaqə: (+99450 225 82 05) dərhal yazın və ya “Geriyə zəng” müraciətindən istifadə edin!