Read More9
Read More9

Mühasibatlığın rolu və əhəmiyyəti barədə ibrətamiz ifadələr (6-cı hissə)

posted in: muhasibat, Xəbər | 0

                      Mühasibatlığın əhəmiyyəti barədə ibrətamiz ifadələr (6-cı hissə) mühasibatlıq

5-ci hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.

Mühasibat uçotu

Mühasibat uçotunun əsas vəzifəsi – ilkin uçot məlumatlarının ardıcıl xülasəsi və qruplaşdırılması vasitəsilə müəssisənin vəsaitlərinin vəziyyətinin və hərəkətinin ümumiləşdirilmiş modelini qurmaqdır ki, bu da müəssisənin kaleydoskopu üçün ayrı-ayrı faktları vahid təsərrüfat orqanizmi kimi görməyə, onun fəaliyyətinin nəticələrini qiymətləndirməyə imkan versin.

 İ.P. Denisova

İdarəetmənin məqsədi – sistemin dəyişənlərinə təsir göstərməklə yeni, əvvəlcədən təyin edilmiş vəziyyətə keçirilməsidir.

İ.A. Berq

Hesabdarlıq işin maliyyə və təsərrüfat fəaliyyətinin işıqlandırılması üçün yeganə düzgün mənbə kimi, işin həyatında baş verən bütün faktiki məlumatları əks etdirən və qruplaşdıran amil kimi xidmət etməlidir.

A.A. Moşkin

Hesabdarlığın təyinatı, ümumiyyətlə, təsərrüfatın tam və dəqiq mənzərəsini, yəni onun yalnız müəyyən məqamlarda vəziyyətini deyil, həm də təsərrüfata xas olan əməliyyatların gedişini təqdim etməkdən ibarətdir.

A.Z. Popov

Hesabdarlığın əsas funksiyası administrasiyaya xidmət etməkdən ibarətdir və məhz, onun işinin daha sərfəli, daha qənaətli və ehtiyatlı aparılmasını asanlaşdıran məlumatlarla təchiz olunmasından ibarətdir.

C. Blis

İnsanlar dərk etməyə başlayıblar ki, tarixin öyrənilməsi peşənin nüfuzunu artırır, praktiki problemlərin anlaşılmasını asanlaşdırır, həyat tərəfindən irəli sürülmüş yeni suallar yaradır, mühasibat uçotuna sevgi aşılayır, çünki işin əsl iş olması üçün rəngsazın – rəssam, bənnanın – memar, kontorçunun – mühasib olması gərəkdir.

Y.V. Sokolov

Yalnız elmimizin tarixini öyrənməklə, biz ikili mühasibatın mahiyyətini aydın şəkildə dərk edirik və gələcək inkişafında onun ləyaqətini və iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini düzgün qiymətləndirməyi öyrənirik.

K.P. Keyl

İkili mühasibatın bütün mahiyyətini anlamaq üçün, hesabdarlıq tarixinin öyrənilməsi lazımdır; yalnız hesabdarlığın tədricən inkişafı ilə tanışlıq bizə təsərrüfat həyatı üçün onun üstünlüklərini və əhəmiyyətini layiqincə qiymətləndirməyi öyrədir.

İ.Q. Maksimov

Mühasibat uçotunun tarixi – geniş bir qəbiristanlıqdır, hansı ki, hər bir məktəb – soyad sərdabəsidir, hər bir ad sərdabədir – hansı ki, hesabdarlıq və hesabşünaslıq ideyaları dəfn edilib, hər bir ürək – itmiş illüziyaların və ümidlərin qoyulduğu bir qabdır.

Y.V. Sokolov

7-ci hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.


MDSS hesabatında Orta Siyahı sayı sətrində hansı dövr üçün işçilərin sayı göstərilir?

posted in: Xəbər | 0

MDSS hesabatında Orta Siyahı sayı sətrində hansı dövr üçün işçilərin sayı göstərilir?

Sual: “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə rüblük hesabat” (2019-cu il və sonrakı dövrlər üzrə) formasının 2. Hesabat dövründə işçilərin sayı bəndi üzrə “Orta siyahı sayı (nəfər)” sətrində hansı dövr üçün işçilərin sayı göstərilir? Xahiş edirəm konkret dövrü göstərin.
Cavab: Bildiririk ki, “Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə rüblük hesabat”-ın  Hesabat dövründə işçilərin sayı bəndi üzrə “Orta siyahı sayı (nəfər)” sətrində hesabat dövründə fəaliyyətinin olub-olmamasından asılı olmayaraq sığortaedən ilə əmək müqaviləsi bağlamış və hesabat dövrü başlayana qədər həmin müqaviləyə xitam verilməmiş işçilərin sayı göstərilir.
Mənbə: taxes.gov.az

Bax:


TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN


Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.
Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.
Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun
MDSS,

Mühasibatlığın rolu və əhəmiyyəti barədə ibrətamiz ifadələr (5-ci hissə)

posted in: muhasibat, Xəbər | 0

                        Mühasibatlığın əhəmiyyəti barədə ibrətamiz ifadələr (5-ci hissə) mühasibatlıq

4-cü hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.

Audit

İqtisadi fəaliyyət və hesabdarlıq arasında , iradə və idrak arasındakına bənzər münasibətlər mövcuddur.

L.Y. Kriçevskiy

Hesabdarlığın diqqətindən heç nə yayına bilməz, zira o həqiqətin güzgüsüdür.

Q. Bıçkov

Hesabdarlıq özündə sahibkarın təsərrüfatındakı bütün hadisələri və bütün tədbiləri güzgüdə olduğu kimi əks etdirməlidir.

A.E. Vinkler

Düzgün qurulmuş hesabdarlıq hər bir müəssisənin güzgüsü olmalıdır: ona nəzər yetirən kimi hər şeyin düzgün gedib-getmədiyini görmək olur.

E. N. Yeqorov

Hesabdarlığın bütün praktiki əhəmiyyəti onda gerçəkliyin düzgün əks etdirilməsindən ibarətdir.

V.D. Belov

Hesabdarlığın vəzifəsi, ümumiyyətlə, elə statistik və texniki məlumatların toplanmasından ibarətdir ki, onlar müəssisədə işlərin həqiqi gedişatının tam mənzərəsini elə populyar və sadə şəkildə versin ki, sahibkarları, yaxud onların etibar etdiyi şəxsləri təmin edə bilsin, onlar bu məlumatlardan hər bir halda xüsusi seçim olmadan istifadə edə bilsinlər və bundan öz təsərrüfatlarında sərəncamlarını fayda götürə bilsinlər.

A.Z. Popov

Ticarət mühasibatı müəssisənin xarici münasibətlərinin uçotunu aparır, onun əmlakının tərkibini və təsərrüfat fəaliyyətinin nəticələrini müəyyən edir. İstehsalat mühasibatı müəssisə daxilində bütün istehsal əməliyyatlarını əhatə edir və istehsal prosesini dəqiq əks etdirir.

B. Penndorf

Hesabdarlıq, ümumiyyətlə, müəssisənin bütün göndərişlərini öyrənmir. O, yalnız təsərrüfat gedişlərini və ya ümumiyyətlə, hər bir müəssisənin təsərrüfat həyatını öyrənir.

A.Z. Popov

6-cı hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun.


Mühasib peşəsinin ilk nümayəndələri (1-ci hissə)

posted in: Mühasib, Xəbər | 0

Mühasib peşəsinin ilk nümayəndələri (1-ci hissə)(Mühasib peşəsi)

Mühasibat uçotunun nə vaxt yaradılması ilə bağlı suala birmənalı cavab vermək çox çətindir. Başlıca olaraq bu mühasibat uçotunun qeyri-müəyyənliyi ilə əlaqəlidir: zamanla sözügedən anlayışın məzmunu dəyişikliyə uğrayıb və dəyişiklik hələ də davam etməkdədir. Dünyada kimi ilk mühasib hesab etmək olar sualı isə bundan da mürəkkəbdir.

Mühasib peşəsinin ilk nümayəndələri ilə bağlı variantlara baxmazdan öncə, “peşə” anlayışının mahiyyətini müəyyən etmək zəruridir. Böyük Ensiklopediya lüğəti peşəni “müəyyən hazırlıq tələb edən və mövcudluq üçün adi mənbə sayılan əmək fəaliyyəti növü” kimi izah edir. Müasir iqtisadiyyat lüğəti bir peşəni “şəxsin iş fəaliyyətinin növü, onun müntəzəm məşğulluq mövzusu, eləcə də bu cür işi peşəkarcasına həyata keçirməsinə imkan verən bilik və bacarıqlarının sübutu” kimi müəyyən edir. Y.V. Sokolov qeyd edir: “Çox vaxt peşəkar olaraq öz peşəsinin vəsaitləri hesabına yaşaya bilən insan nəzərdə tutulur”.

İlk mühasib adı ilə bağlı hipotetik müsabiqəni təsəvvür edək. Belədə iştirakçıların siyahısı bu cür ola bilər:

İbtidai icma insanı (e.ə. 100 000 il);

Qədim şumer (e.ə. 4 000 il);

Qədim yunan bank işçisi (e.ə.VIII əsr);

Qədim roma hesabdarı (e.ə. I-II əsrlər);

Luka Paçoli (1445-1517-ci illər);

Xristofer Ştexer (1498-ci il).

Onlara mühasibat peşəsinə aidiyyatı baxımından yanaşaq.

İbtidai icma insanı

Məlumdur ki, uçotun ilk rüşeymləri ən qədim dövrlərdə peyda olub. Mağaraların divarlarında qorunub qalan rəsmlərdən belə təxmin etmək olar ki, qədim insanlar baş verən hadisələri qeyd ediblər, amma uçot mağara rəsmlərindən də öncə başlanıb.  Y.V. Sokolov bildirir ki, “təsərrüfat həyatında faktların qeydə alınmasının lazım olmadığı zamanlar olub, o vaxt təsərrüfat barədə bütün məlumatlar bir insanın beynində sərbəstliklə yerləşə bilirdi. Bu o demək deyildi ki, həmin adam yaxşı yaddaşa malik olub, sadəcə o vaxt təsərrüfatın özü çox kiçik və məlumatlar da hədsiz az idi… Yazmaq lazım gələnləri qeydiyyatsız da yaddaşda saxlamaq mümkün idi, əmək nəticələri isə çox cüzi olduğundan, hər şey aşkar ortalıqda idi”.  Buna baxmayaraq, geniş mənada mühasibat uçotu fəaliyyətin qeydiyyata alınmasını nəzərdə tutur, yəni, “təsərrüfatda baş verənləri yadda saxlamaq qabiliyyətinin insandan kənar olaraq baş verməsi”; o səbəbdən ilk mühasibi vahid insan yaddaşı hüdudlarında axtarmaq məsələsindən əl çəkmək və onun axtarışılarını daha müasir dövrlərə keçirmək lazımdır.

O. Sirkeçi və Y.L. Yurt arxeoloq Kristofer Henşvilvudun dəlillərinə əsaslanaraq təsdiq edirlər ki, artıq yüz min il bundan əvvəl ibtidai insanlar “xardal rəngli toz hazırlayır və onunla boyaya bilirdilər”, eləcə də Bergen universitetindən olan arxeoloqların dəlillərinə əsasən erkən ağıllı insan “kimyəvi eksperimentlər aparır və uzunmüddətli planlaşdırma həyata keçirə bilirdi”. Beləliklə, ibtidai insan müəyyən dərəcədə inkişaf etmiş düşüncəyə və iqtisadi əməliyyatların uçotunu aparmaq qabiliyyətinə malik idi. Buna baxmayaraq, yalnız mövcud hadisələr və fəaliyyət nəticələrini hesablamaq qabiliyyəti sayəsində ibtidai insanın mövcud olmadığının təsəvvür edilməsi çətindir: mühasibat uçotu ehtiyacları onun iqtisadi ehtiyacları siyahısında birinci yerdən çox uzaq idi, uçot işlər arası aparılırdı və hər hansı bir sistemləşdirmədən söhbət belə gedə bilməzdi. Buna görə, ibtidai insan mühasibat uçotunun fəxri adını alır və rəqabət yarışını tərk edir.

2-ci hissəni oxumaq üçün keçidə daxil olun


TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN


Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.
Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun.
Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun
Mühasib peşəsi, Mühasib peşəsi
error: Content is protected !!