Blog Full

Qanunvericilikdə vergi ödəyicisinin təsərrüfat subyektinin (obyektinin) vergi orqanlarında uçota alınmamasına və ya həmin obyektin sahəsi barədə təhrif olunmuş məlumatın verilməsinə görə maliyyə sanksiyası nəzərdə tutulur. İqtisadçı ekspert Anar Bayramov sanksiyanın məbləği və tətbiq olunduğu halları açıqlayıb.

Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisinin bu Məcəllənin 33.2-ci maddəsinə uyğun olaraq təsərrüfat subyektinin (obyektinin) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada vergi orqanlarında uçota alınmamasına və (və ya) təsərrüfat subyektinin (obyektinin) sahəsi barədə təhrif olunmuş məlumatın verilməsinə görə mikro sahibkarlıq subyektlərinə, qeyri-kommersiya təşkilatlarına və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərə münasibətdə 40 manat məbləğində, digər şəxslərə münasibətdə 400 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.

Maddədən belə anlaşılır ki, təsərrüfat subyektinin (obyektinin) uçotu ilə bağlı maliyyə sanksiyası iki halda tətbiq edilir:

• Təsərrüfat subyektinin (obyektinin) müəyyən edilən qaydada vergi orqanlarında uçota alınmamasına görə;
• Təsərrüfat subyektinin (obyektinin) sahəsi barədə təhrif olunmuş məlumatın verilməsinə görə.

Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə əsasən, maliyyə sanksiyası fərqli maddələr üzrə tətbiq edilir:

• 40 manat məbləğində – mikro sahıbkarlıq subyektlərinə, qeyri-kommersiya təşkilatlarına və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərə;
• 400 manat məbləğində – mikro sahibkarlıq subyektləri, qeyri-kommersiya təşkilatları və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər istisna olmaqla digər şəxslərə.

Qeyd edək ki, 1 yanvar 2022-ci il tarixədək Vergi Məcəlləsində obyektin uçota alınmamasına görə hər hansı maliyyə sanksiyası nəzərdə tutulmurdu.

Misal 1: Pərakəndə ticarətlə məşğul olan mikro sahibkarlıq subyekti təsərrüfat obyektini vergi orqanında uçota salmayıb. Bu zaman həmin subyektə vergi orqanı tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Misal 2: Qeyri-kommersiya təşkilatı olan “Bizim mühasiblər” İctimai Birliyi “Caspi Plaza”da (adlar şərtidir) icarə müqaviləsi ilə yerləşməsinə baxmayaraq, vergi orqanına obyekt haqqında məlumat verməyib. Bu halda vergi orqanı tərəfindən Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Misal 3: Avtotəmir xidməti göstərən mikro sahibkarlıq subyekti – fərdi sahibkar obyekti uçota saldırmayıb. Bu halda vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Misal 4: Kiçik sahibkarlıq subyektinin baş ofisi və filialı mövcuddur. Vergi ödəyicisi baş ofisi vergi orqanında uçota salsa da filialla bağlı müvafiq prosesi həyata keçirməyib. Bu halda vergi orqanı tərəfindən 400 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Misal 5: Orta sahibkarlq subyektinin 3 təsərrüfat obyekti vardır. Onlardan biri pərakəndə, digəri topdansatış fəaliyyəti üzrə, üçüncüsü isə anbar kimi istifadə edilir. Vergi ödəyicisi yalnız topdansatış fəaliyyəti üzrə istifadə etdiyi təsərrüfat obyektini vergi orqanında uçota saldırıb. Vergi nəzarəti tədbirləri zamanı digər iki obyektin uçota alınmaması aşkar olunarsa, bu halda vergi orqanı tərəfindən uçotda olmayan hər obyekt üzrə 400 manat olmaqla, cəmi 800 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilə bilər.

Misal 6: Vergi nəzarəti tədbirləri zamanı məlum olur ki, mikro sahibkarlıq subyekti vətəndaşla icarə müqaviləsi bağlayaraq, onun obyektində dərzi xidməti göstərir. Bu halda vergi ödəyicisi mikro sahibkarlıq obyektini uçota salmadığına görə ona 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Misal 7: Vergi nəzarəti tədbirləri nəticəsində aşkar edilir ki, orta sahibkarlıq subyekti olan vergi ödəyicisi mikro sahibkarlıq subyekti olan hüquqi şəxsdən ofis icarəyə götürüb. Amma hər iki tərəf obyekti uçota salmayıb. Vergi yoxlaması zamanı orta sahibkarlıq subyekti olan vergi ödəyicisinə Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq 400 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək. Amma mümkündür ki, vergi orqanının digər qərarı ilə ofisin sahibi olan mikro sahibkarlıq subyektinə də 40 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilsin.

İndi isə təsərrüfat subyektinin sahəsi barədə məlumatların təhrif olunması ilə bağlı nümunələri nəzərdən keçirək:

Misal 8: Orta sahibkarlıq subyektinin obyektin qeydiyyatı ilə bağlı təqdim etdiyi məlumatlarda ofisin yerləşdiyi mərtəbə səhv qeyd edilib. Bu halda vergi orqanı tərəfindən maliyyə sanksiyası tətbiq olunmur, çünki maliyyə sanksiyası obyektin sahəsi ilə bağlıdır.

Misal 9: İdxal fəaliyyəti ilə məşğul olan və orta sahibkarlıq subyekti hesab edilən vergi ödəyicisi obyektin qeydiyyatı ilə bağlı məlumatda sahənin 400 kvadratmetr olmasını qeyd edib. Vergi nəzarəti tədbirləri zamanı obyektin sahəsinin 80 kvadratmetr olması müəyyən edilərsə, bu zaman vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə Vergi Məcəlləsinin 58.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq 400 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq ediləcək.

Mənbə: vergiler.az

Mənbə: vergiler.az

Fiziki şəxsə KOBİA tərəfindən elan edilən layihəyə görə qrant ayrılıb. Həmin şəxsin rəhbəri olduğu layihə 5 ay davam edəcək. Layihəyə cəlb edilən işçilərlə fiziki şəxs arasında əmək müqaviləsi bağlanıb. Bilmək istərdim ki, fiziki şəxs aldığı qranta görə gəlir vergisi və digər sosial vergilərə olunmalıdırmı?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, “Qrant haqqında” Qanunun 1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən, qrant – humanitar, sosial və ekoloji layihələri, müharibə və təbii fəlakət nəticəsində ziyan çəkmiş ərazilərdə dağılmış istehsal, sosial təyinatlı obyektlərin və infrastrukturun bərpası üzrə işləri, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, hüquqi məsləhət, informasiya, nəşriyyat və idman sahələrində proqramları, elm, tədqiqat və layihələndirmə proqramlarını, dövlət və cəmiyyət üçün əhəmiyyət kəsb edən digər proqramları hazırlamaq və həyata keçirmək üçün bu Qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada göstərilən yardımdır. Yalnız konkret məqsədlər üçün verilən qrant maliyyə vəsaiti şəklində və ya başqa maddi formada ayrıla bilər.

Qeyd olunanlara əsasən, KOBİA tərəfindən ayrılan qrant qanunvericiliyə uyğun şəkildə rəsmiləşdirilməklə tam məbləğdə təyinatı üzrə sərf edildiyi halda (daxil olan məbləğ tam xərcləndiyi halda hesabat ilində gəlir əldə edilmir), qrant müqaviləsi üzrə resipiyent olan şəxsin qrant vəsaitindən vergi öhdəliyinin yaranması Vergi Məcəlləsində nəzərdə tutulmamışdır. Eyni zamanda, sorğuda göstərilən halda, qrant üzrə resipiyent olan fiziki şəxsin qrant layihəsi çərçivəsində ona ayrılan vəsaitə görə sosial sığorta haqqı və icbari tibbi sığorta haqqı ödəmək öhdəliyi yaranmır.

Həmçinin, bildiririk ki, qrant müqaviləsi üzrə resipiyent olan hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna, yəni əməkhaqlarından gəlir vergisi güzəştli dərəcələrlə tutulan kateqoriyaya aid edilir. Belə ki, neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən vergi ödəyicilərində işləyən fiziki şəxslərin muzdlu işdən aylıq gəlirləri 8.000 manatadək olduqda gəlir vergisi 0 faiz dərəcə ilə, 8.000 manatdan çox olduqda isə 8000 manatdan çox olan məbləğin 14 faizi həcmində tutulur.

Neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sığortaedənlərdə işləyən sığortaolunanların muzdlu işdən aylıq gəlirlərindən məcburi dövlət sosial sığorta haqqı 2019-cu il yanvarın 1-dən 7 il müddətində sığorta haqqına cəlb edilən aylıq gəlir 200 manatadək olduqda sığortaolunanın gəlirlərindən 3 faiz, sığortaedənin vəsaiti hesabına 22 faiz, 200 manatdan çox olduqda isə sığortaolunanın gəlirlərindən 6 manat + 200 manatdan çox olan hissənin 10 faizi, sığortaedənin vəsaiti hesabına isə 44 manat + 200 manatdan çox olan hissənin 15 faizi məbləğində hesablanır.

Əsas: Vergi Məcəlləsi, “Qrant haqqında”, “Sosial sığorta haqqında” və “Tibbi sığorta haqqında” qanunları

Mənbə: vergiler.az

Ölkənin ilk rəqəmsal bankı Birbank noyabr ayında müştəriləri üçün möhtəşəm fürsət yaradır. İndi m10 partnyorlarında ödənişi Birbank-dakı “QR” bölməsindən edən hər kəs 10%- dək keşbek qazanır.

Qaydalar olduqca rahat və sadədir. Xərclədiyinin 10%-ni geri almaq istəyən Birbank Cashback kartının istifadəçiləri keşbek kateqoriyaları arasından “Birbank-la m10 QR-nı çək və ödə! 10%” kateqoriyasını seçməli və ödənişlərini QR-la etməlidirlər. Bunun üçün ödəniş nöqtəsində “QR ilə ödə” stikerinin olduğundan əmin olmaq mütləqdir. Daha sonra ödənişin QR ilə ediləcəyini bildirməli və Birbank-da QR bölməsinə keçid edərək kassirin təqdim etdiyi m10 QR kodunu çəkərək ödənişi tamamlamaq lazımdır. Qaydalarla bağlı ətraflı məlumat üçün: https://kbl.az/bmqopr. m10 partnyorları ilə bağlı ətraflı məlumatı https://kbl.az/qrp saytından əldə edə bilərsiniz.

Kapital Bank-ın digər kart istifadəçiləri isə ödənişlərini sadəcə QR-la etməklə bütün xərclərindən 3% keşbek qazanırlar. Toplanan keşbek hesabını Birbank-dakı keşbek kabinetindən izləmək mümkündür.

Birbank kartı haqqında ətraflı məlumat üçün https://birbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya kartın Facebook və Instagram səhifəsinə müraciət edə bilərsiniz. Birbank kartını sifariş vermək üçün Birbank tətbiqini yükləyin, “1” yazıb 8196 qısa nömrəsinə SMS göndərin, WhatsApp vasitəsilə (+994 50) 999 81 96 nömrəsinə yazın və ya Birbank mərkəzlərinə müraciət edin.