Blog Full

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikasında istehsal edilən, yaxud ölkəyə idxal olunan aksiz markası ilə markalanmalı və məcburi nişanlama ilə nişanlanmalı olan malların siyahısı, Azərbaycan Respublikasının ərazisində dövriyyəsinin tənzimlənməsi, aksiz markalarının və məcburi nişanlamanın hazırlanması üçün sifarişin verilməsi, onların tətbiqi, satışı və uçotunun aparılması Qaydaları”nı təsdiqləyib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

“Məlum olduğu kimi, dövlət tərəfindən kölgə iqtisadiyyatının miqyasının azaldılması, sahibkarlıq subyektlərinin şəffaf şəkildə fəaliyyət göstərməsi, habelə qanunsuz sahibkarlıqla mübarizə tədbirləri davamlı və ardıcıl olaraq həyata keçirilir. Həyata keçirilən bu tədbirlər müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının aktiv şəkildə tətbiqini zəruri etmişdir.

Bu məqsədlə İqtisadiyyat Nazirli yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən Vahid Dövlət Avtomatlaşdırılmış Məlumat “Track and Trace” (“Təqib və İzləmə”) sistemi yaradılmış və tətbiqin bu sistem vasitəsilə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Belə ki, Vahid Dövlət Avtomatlaşdırılmış Məlumat “Track and Trace” (“Təqib və İzləmə”) sisteminin tətbiqi istehsaldan və idxaldan son istehlakçıyadək olan bütün dəyər zənciri üzrə aksiz markası ilə markalanmalı malların dövriyyəsinə nəzarəti həyata keçirməyə imkan verir ki, bu da öz növbəsində kölgə iqtisadiyyatının aradan qaldırılmasında, aksizli malların və aksiz markalarının saxtalaşdırılmasının qarşısının alınması ilə yanaşı istehlakçıların hüquqlarının qorunmasında da mühüm rola malikdir.

“Təqib və İzləmə” Sistemi dünyanın bir çox ölkələrində müəssisə və təşkilatlar üçün strateji prioritetə çevrilmişdir. Belə ki, qeyd edilən Sistem təchizat zəncirlərinin təhlükəsizliyini və etibarlılığını yüksəldən həlləri işləyib hazırlamağa, rəqabətə davamlı mövqedə qalmağa imkan verir”, – deyə hökumət bəyan edib.

Qərara əsasən, Vergi Məcəlləsinin 190-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş aşağıdakı mallar (qablaşdırılmamış halda olan mallar istisna olmaqla) forması bu Qaydalara Əlavə ilə müəyyən olunmuş müvafiq marka ilə markalanır:

• içməli spirt (o cümlədən tərkibində 80 faizdən az spirt olmayan denaturlaşdırılmamış etil spirti; tərkibində 80 faizdən az spirt olan denaturlaşdırılmamış etil spirti);
• araq (vodka), tündləşdirilmiş içkilər və tündləşdirilmiş içki materialları, konyak və konyak materialları, şampan şərabı, likör və likör məmulatları;
• şərab və şərab materialları;
• pivə (alkoqolsuz pivə istisna olmaqla) və pivə tərkibli içkilər, energetik içkilər və tündləşdirilməmiş alkoqollu içkilər (tərkibindəki spirtin miqdarı 9 faizdən çox olmayan);
• tütün məmulatları;
• elektron siqaretlər üçün maye;
• istehsal məqsədli tütünlər istisna olmaqla digər çəkməli tütünlər, “homogenləşdirilmiş” və ya “bərpa edilmiş” tütünlər, çeynənilən və ya buruna çəkilən tütünlər, habelə qəlyan üçün tütünlər və tütün əvəzləyiciləri;
• qızdırılma nəticəsində istehlak edilən (buxar) tütün və tütün məhsulları;
• birdəfəlik istifadə üçün elektron siqaret, qəlyan və onların əvəzediciləri.

Mənbə: report.az

Qədim Yunanıstanda vergi siyasəti (V hissə)

IV hissəyə nəzər yetirin

Yunan dövlətlərində mülk sahiblərinin mənafeyi ilə imkansızların mənafeyi arasında aydın bölgü var idi və onlar arasında baş verən toqquşmalar inqilablara səbəb olurdu. Vətəndaş qarşıdurmalarının səbəbləri Demokritə görə paxıllıq, Fukididə görə isə tamahkarlıq və şöhrətpərəstlik idi və onların hər ikisi şəxsi məsuliyyəti birinci yerə qoyurdu, iqtisadçı fikri isə IV əsrin ortalarında Platon tərəfindən ifadə edilmişdi: “Vətəndaş orqanının heç bir hissəsində nə dərin yoxsulluq, nə də zənginlik olmalıdır, çünki hər ikisi ixtilaflara səbəb olur ki, bunu münaqişə adlandırmaq daha düzgün olardı”.

Eramızdan əvvəl 355-ci ildə Ksenofon iqtisadi münasibətlərdə siyasi diaqnoz qoymuşdu: “Əksəriyyətin yoxsulluğu bizi hörmət göstərməyə deyil, digər dövlətlərlə münasibətlərdə təcavüzkar olmağa məcbur edir”.

Fəhlə sinfi və ya muzdlu işçilər əsasən qullarlardan ibarət olduqda, mülkiyyət sahibləri ilə yoxsullar arasında sosial uçurum genişlənirdi. Hətta ən kiçik kapital sahibi belə bir növ plebey peşəsi ilə dolanışığını təmin edən bir vətəndaşa yuxarıdan aşağı baxırdı. Zira kapital asudə vaxtı təmin edir və Aristotelin sözlərinə görə asudə vaxt “özünü inkişaf etdirmək və siyasətdə iştirak etmək üçün olduqca zəruridir”.

Kimin kapitalı yoxdursa, asudə vaxtı da yoxdur. Bu cür insanlar ixtisaslı bir kölə kimi yaşamaqdan ötrü çalışmaq məcburiyyətində qalırlar və işçi sinfini təşkil edirlər. Platon və Aristotel öz ideal dövlətlərində bütün vətəndaşları bu səviyyədən yuxarı qaldırırdılar, onlara iki növ kapital – torpaq və qullar bəxş edirdilər.

Torpaqların ayrılması ilə bağlı uğursuzluqdan sonra (kleruxiyalar – hər hansı bir qədim yunan dövlətinin vətəndaşlarının sərhədləri xaricində yerləşən mülkləri) demokratik liderlər yoxsul vətəndaşlara dövlət müavinətləri ödəməyə başladılar.

 Aristotel bu metodu pisləyirdi, çünki dövlət müavinəti yoxsulları proletariat səviyyəsindən yuxarı qaldırmaq üçün kifayət deyildi. Əvəzində “artıq gəlirlər böyük məbləğlərdə yoxsullara paylanmalıdır ki, onlar ticarət və ya kənd təsərrüfatı üçün torpaq və ya kapital əldə edə bilsinlər… və bu yolla onlar daimi rifaha nail olsunlar”.

Beləliklə, Aristotel yalnız maaşın fərqli bir növü kimi hesab etdiyi yoxsulluq müavinətlərində heç bir məna görmürdü. O hesab edirdi ki, bütün vətəndaşlar (və ya onların mümkün qədər çoxu) kapitala malik olmalıdırlar.

Mühasibat uçotu və iqtisadiyyat arasında fərq nədir?

Bundan əlavə, vətəndaşlar arasında fiziki əməyə nifrət artırdı. E. ə. V əsrdə bu bir o qədər də çox nəzərə çarpmıdısa, ancaq, IV əsrin ikinci yarısında özünü aşkar şəkildə büruzə verirdi.

Aristotel yazırdı ki, “ən yaxşı dövlət vətəndaşları fiziki əməyə məcbur etməməlidir, çünki bizim günlərdə əmək qulların və əcnəbilərin taleyidir”.

Siyasi baxımdan, dövlət demokratik olsaydı və siyasi vəzifələrini yerinə yetirməsi üçün ona pul versəydi, heç kim kasıb bir vətəndaşı siyasi hüquqlarından məhrum edə bilməzdi. Buna görə ən kasıb Afina vətəndaşları demokratiya və çox vaxt da aqressiv xarici siyasət uğrunda canfəşanlıqla mübarizə aparırdılar.

Artıq qeyd edildiyi kimi, varlı quldar elita öz əmlakına və cəmiyyətdəki imtiyazlı mövqelərinə qəsd edən kasıblardan qorxurdu. Platonun ifadəsinə görə, “hər bir şəhər, nə qədər kiçik olsa da, həmişə iki düşmən şəhərə malikdir: biri kasıbların şəhəri, digəri varlıların şəhəri.”

Təbii ki, dövlətlərin xarici siyasət imkanlarını zəiflədən bu proseslər yunan dünyasının taleyinin təhlükədə olduğunu anlayan siyasi xadimlər və mütəfəkkirlər arasında ciddi narahatlıq doğururdu.

E.ə. IV əsrdə sosial yenidənqurmanın bir sıra mahiyyətcə siyasi layihələri meydana çıxırdı ki, layihə müəllifləri onların təməlində yatan səbəbləri anlamadan müasir cəmiyyətin görünən xəstəliklərini sağaltmağa çalışırdılar.

İlk növbədə, zəngin və kasıb vətəndaşlar arasında münasibətlərin nizama salınması üçün tədbirlər təklif edilirdi. Aristofan öz komediyalarında bu cür layihələrin iki növünü qrotesk şəkildə əks etdirmişdi.

Onlardan birində daşınar və daşınmaz bütün əmlakı ictimailəşdirməklə bərabərsizliyin aradan qaldırılması, dövlət vəsaiti hesabına asudə və xoşbəxt yaşamaq təklif olunurdu. İkinci layihədə söhbət sərvətin ədalətli bölgüsündən gedirdi – onu “pis adamlardan” alıb “zəhməkeş işçilərə” vermək lazım olduğu bildirilirdi.

Hər iki halda da qulların mövcudluq üçün lazım olan maddi nemətləri əldə edəcəyi güman edilirdi. Komediya, Afina dövlətinin sosial-iqtisadi və siyasi böhranını aradan qaldırmaq üçün o dövr üçün aktual olan fikirləri əks etdirirdi.

VI hissəyə nəzər yetirin

2023-cü ildə Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçirilməsi nəzərdə tutulan növbəti dövlət qulluğu, peşəkar mühasib sertifikatı və doktoranturaya qəbul imtahanlarının tarixləri elan olunub.

İmtahanların qrafiki Mərkəzin saytının “Təqvim” bölməsinə də əlavə edilib. Vətəndaşlara saytın bu bölməsini mütəmadi olaraq izləməyi tövsiyə edirik. İştirakçıların nəzərinə çatdırırıq ki, imtahanların qrafikində respublikamızda sanitar-epidemioloji vəziyyətdən və digər hallardan asılı olaraq dəyişiklik edilə bilər. İmtahan tarixləri ilə bağlı hər hansı dəyişiklik olarsa, bununla bağlı ictimaiyyətə əvvəlcədən məlumat veriləcək.

Mənbə: dim.gov.az

Pərakəndə satış qaydasında fəaliyyət göstərən satış şəbəkələrində nisyə borc müqaviləsi ilə satışlar olur. Müştərilərin müqavilə şərtlərinə əməl etmədiyi halda məhsulu nisyə satan hüquqi şəxs qarşı tərəfi məhkəməyə verir. Məhkəmə qərarına görə təyin olunan aylıq ödənişlər üçün kassa çeki təqdim edilməlidirmi?̃

Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, pərakəndə ticarət sahəsində malların təqdim edilməsinin sənədləşdirilməsi qaydası Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 19 aprel tarixli 1341 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Pərakəndə ticarət fəaliyyəti sahəsində vergitutma məqsədləri üçün gəlirlərin və xərclərin uçotunun aparılması Qaydası” ilə tənzimlənir.

Həmin Qaydanın 4.1-ci bəndinə əsasən pərakəndə ticarət fəaliyyəti göstərən təsərrüfat subyektlərində (obyektlərdə) malların təqdim edilməsi (satışı) nəzarət-kassa aparatı və POS-terminal tətbiq edilməklə həyata keçirilir. Belə təsərrüfat subyektlərində (obyektlərdə) malların təqdim edilməsi (satışı) zamanı alıcıya (istehlakçıya) nəzarət-kassa aparatının çeki verilir.

Eyni zamanda, Vergi Məcəlləsinin 50.8.14-cü maddəsinə əsasən, nəzarət-kassa aparatının çeklərində çekin növü (satış, geri qaytarma, ləğvetmə, avans (beh) ödənişi, nisyə satış üzrə ödəniş) barədə məlumatlar olmalıdır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 50-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 19 aprel tarixli 1341 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Pərakəndə ticarət fəaliyyəti sahəsində vergitutma məqsədləri üçün gəlirlərin və xərclərin uçotunun aparılması Qaydası”.

Mənbə: vergiler.az

Muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətdən əldə edilən gəlir: sahibkarlıq