Oxunma sayı: 171. 521
30 Avq 2021

Övladı olan işçinin təminatları

by | posted in: Xəbər | 0

Hər bir işçi qanunvericiliklə müəyyən edilmiş hüquq və vəzifələrə malikdir. Bu yazımızda övladı olan işçilər üçün nəzərdə tutulmuş təminatlar barədə bəhs etməyə çalışacağıq. Ailə işçilərinin təminatlarından bəzilərini nəzərinizə çatdırırıq:

1) İxtisar halı. Öhdəsində 2 və daha çox 16 yaşınadək uşağı olan işçilərin eyni ixtisas və peşəkarlıq səviyyəsi olan digər işçilərə münasibətdə işdə saxlanmağa hüququ var.

2) Müqavilə ləğvi. Müəssisə ləğvi və müqavilə müddətinin bitməsi halından başqa 3 yaşınadək uşağı olan qadınlar, 3 yaşınadək uşağı təkbaşına böyüdən kişilərlə, yeganə qazanc yeri işlədiyi müəssisə olub məktəb yaşınadək (6 yaş) uşağı təkbaşına böyüdən və ya öhdəsində sağlamlıq imkanı məhdud 18 yaşınadək uşağı olan işçilərlə digər əsaslar üzrə əmək müqaviləsi ləğv edilə bilməz.

3) İş saatı. Yaş yarımadək uşağı olan qadınların və 3 yaşınadək uşağı təkbaşına böyüdən işçilərin həftəlik iş saatı 36 saatdan çox olmamalıdır. Bununla yanaşı xroniki xəstəliyi olan, 14 yaşınadək uşağı olan və ya sağlamlıq imkanları məhdud uşağı olan qadınlara öz ərizələri ilə natamam iş vaxtı müəyyən edilə bilər. Onu da qeyd edək ki, 3 yaşınadək uşağı olan qadınların gecə vaxtı, istirahət, bayram, iş vaxtından artıq vaxtda işə cəlb edilməsinə yol verilmir. 3-14 yaşınadək yaxud sağlamlıq imkanı məhdud uşağı olan qadınların isə iş vaxtından artıq, bayram, istirahət günlərində işə cəlb edilməsinə yalnız onların razılığı ilə yol verilir. Yaş yarıma çatmamış uşağı olan qadın işçilərə yedizdirmə üçün əlavə fasilələr də verilməlidir.

4) Məzuniyyət. 14 yaşınadək uşağı olan qadınlara əlavə 2, bu yaşda 2 və daha çox uşağı olan, həmçinin sağlamlıq imkanı məhdud uşağı olan qadınlara əlavə 5 gün məzuniyyət hüququ verilir. Uşağa bilavasitə qulluq edən valideyn 3 yaşınadək uşağa qulluğa görə qismən ödənişli məzuniyyətə çıxa bilər. Həmçinin 14 yaşınadək 2 və daha çox uşağı olan, yaxud sağlamlıq imkanı məhdud uşağı olan qadınlara məzuniyyət onların istəyi ilə əlverişli olan istənilən vaxt üçün verilə bilər.

5) Vergi. Daimi qulluq tələb edən sağlamlıq imkanı məhdud 18 yaşınadək uşağına baxan və onunla birlikdə yaşayan valideynlərdən birinin vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 200 manat həcmində gəlir vergisindən azaddır. Həmçinin qohumluq dərəcəsindən asılı olmayaraq himayəsində azı üç nəfər, o cümlədən gündüz təhsil alan 23 yaşınadək şagirdlər və tələbələr olan ər və ya arvaddan birinin vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 50 manat məbləğində gəlir vergisindən azaddır.

Müəllif: Praktiki Hüquqşünas / Şəhriyar Həbilov

Bax:

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

27 Avq 2021

Mühasibat uçotu vergi uçotundan nə ilə fərqlənir?

by | posted in: muhasibat, Vergi, Xəbər | 0

Mühasibat uçotu ilə vergi uçotu arasındakı əsas fərq onların tənzimləməsi sistemindədir. Mövzunu maliyyə üzrə ekspert Ramin Ramazanov izah edir.

Mühasibat uçotu “Mühasibat uçotu haqqında” Qanunla, eləcə də digər qanunvericilik sənədləri və standarlarla tənzimlənir. Vergi uçotu isə Vergi Məcəlləsi və digər hüquqi normativ aktlara əsaslanır.

Mühasibat və vergi uçotu arasındakı fərqlərin böyük hissəsi mühasibat və vergi mənfəətinin müəyyənləşdirilməsi zamanı yaranır. Mühasibat və vergi uçotunun əsas fərqlərinə bunlar aid edilə bilər:

– gəlir və xərclərin fərqli təsnifatı;

– amortizasiya hesablamaları metodları;

– gəlir və xərclərin tanınması metodları;

– material və istehsal ehtiyatlarının dəyərləndirilməsi üsulları və s.

Məsələn, mühasibat uçotunda əsas vəsaitlərin amortizasiyası bir neçə üsulla (Xətti, azalan qalıq, faydalı istifadə müddəti və s) hesablana bildiyi halda, vergi uçotunda yalnız bir metoddan istifadə edilir. Əgər mühasibat uçotunun qiymətləndirmək və nəzarət etmək bacarığı varsa, vergi uçotunu qanunvericiliyin tələblərinin yoxlanılması və yerinə yetirilməsi üçün vacibdir.

Vergi uçotu – ilkin sənədlərin məlumatları əsasında vergilər üçün bazanı müəyyən edən ümumiləşdirilmiş informasiya sistemidir. Mühasibat uçotu – onun tələblərinə uyğun olaraq, qanunda nəzərdə tutulmuş obyektlər haqqında sistemləşdirilmiş və formalaşmış informasiyadır. Əsas fərq təyinatdadır: mühasibat uçotu təşkilatın fəaliyyətinin və onun vəziyyətinin hesabatı üçün tərtib edilir, vergi uçotu isə vergilərin vaxtında ödənilməsinə nəzarət üçün vacibdir. Mühasibat və vergi uçotunun bəzi fərqlərinə baxmayaraq, onlar bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqəlidir.

Vergi uçotu və mühasibat bir çox amillərə görə fərqlənir. Qeyd etdiyimiz kimi, fərqlərin böyük hissəsi mühasibat və vergi uçotunda mənfəət zamanı yaranır ki, bunun da səbəbi gəlirlər və xərclərin tanınmasıdır. Çox vaxt gəlirlər uyğun gəlsə də, bu həmişə belə olmaya da bilər. Xərclər mühasibat uçotunda, demək olar ki, bütün hallar üçün nəzərə alınır, vergi uçotunda isə yalnız Vergi Məcəlləsinin tələblərinə uyğun gəldikdə xərc kimi tanınır.

Mühasibat uçotu və vergi uçotu arasında daimi və müvəqqəti fərqlər ola bilər. Daimi fərqlər bəzi gəlir və ya xərclərin mühasibat uçotunda qəbul edildiyi halda, vergi uçotunda nəzərə alınmamasına görə yaranmış fərqdir. Müvəqqəti fərq isə bir hesabat dövründə yaranan vəmüddət keçdikcə növbəti hesabat dövrlərində aradan qalxan fərqdir. Bu fərqlərin yaranma səbəbləri Vergi Məcəlləsinin tələbləridir. Çünki Vergi Məcəlləsində bəzi xərclər gəlirdən çıxılmayan xərclər kimi təsnifləşdirilib. Bu fərqlərə qeyri-kommersiya fəaliyyəti ilə baglı olan xərclər, əyləncə və yemək xərcləri, faktiki ezamiyyə xərclərinin normadan artıq hissəsindən yaranan fərqlər ola bilər. Belə xərclər Vergi Məcəlləsində gəlirdən çıxılmayan xərclərə aid edildiyinə görə mühasibat uçotu ilə vergi uçotu arasında daimi fərqlər yaranır.

Mühasibat və vergi uçotundan yaranan fərqləri aşağıdakı misallara əsasən izah edə bilərik:

Misal 1: Mənfəət vergisinin ödəyicisi olan şirkətin mühasibat uçotunda gəlirləri 30.000 manat, xərcləri 25.000 manat, mənfəəti isə 5000 manat olub. Lakin xərclərin tərkibində əyləncə və yemək xərcləri 1000 manat, faktiki ezamiyyə xərclərinin normadan artıq olan hissəsi isə 1500 manat təşkil edir. Mühasibat uçotunda bu xərc “sair xərclər” və “ezamiyyə xərcləri” kimi qeyd edilib. Vergi uçotunda 2500 manat (1000+1500 manat), gəlirdən çıxılmayan xərclər kimi nəzərə alınır. Beləliklə,vergi uçotunda hesablanan 7500 (30000-22500) manat mənfəətin məbləği mühasibat uçotunda hesablanan 5000 mənfəətdən 2500 manat çox olacaqdır və bu, daimi fərq kimi qalacaq.

Misal 2: Mənfəət vergisinin ödəyicisi olan şirkətin mühasibat uçotunda gəlirləri 30.000 manat, xərcləri 25.000 manat, mənfəəti isə 5000 manat olub. Lakin xərclərin tərkibində 2500 manat əsas vəsaitlərə hesablanmış amortizasiya məbləği fərqli metodlar üzrə hesablanmanın nəticəsi olaraq mühasibat uçotunda daha çox hesablanıb. Beləliklə, vergi uçotunda hesablanan 7500 (30.000-22.500) manat mənfəətin məbləği mühasibat uçotunda hesablanan 5000 manat mənfəətdən 2500 manat çox olacaq və bu, müvəqqəti fərq kimi qalacaq. Çünki bu fərq növbəti hesabat dövrlərində aradan qalxacaq.

Mənbə: vergiler.az

Bax:

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

27 Avq 2021

Ödəniş kartlarının istifadəsi zamanı təhlükəsizlik

by | posted in: Xəbər | 0

Online kart sifarişi, Turagent fəaliyyəti,Hazırda rəqəmsal ödənişlər, xüsusilə də ödəniş kartları ilə aparılan nağdsız əməliyyatlar həyatımıza daha dərindən nüfuz etməkdədir. Təbiidir ki, ödəniş kartlarından istifadə ilə bağlı təhlükəsizlik məsələləri də aktualdır. Mövzunu bank mütəxəssisi Bəxtiyar Məmmədov şərh edir.

Ölkəmizdə gün ərzində on minlərlə ödəniş həyata keçirilən, yaxud yüz minlərlə müştərisi olan portallara rast gəlmək mümkündür. Bu ödənişlərin əksəriyyəti ödəniş kartlarından istifadə etməklə həyata keçirilir. Hər bir ödəniş alətinin öz üstün və riskli tərəfləri olduğu kimi, ödəniş kartlarının da istifadəsində müəyyən risklər mövcuddur. Burada risklər həm kart istifadəçisində, həm bankdan, prosessinq mərkəzindən və digərlərinin fəaliyyətindən qaynaqlana bilir. Bəs kart sahibi kartdan istifadə zamanı riskləri necə məhdudlaşdıra bilər?

Kartların istifadəsi zamanı kartın balansında olan vəsaitlərin oğrulanması, hər hansı şəxsin maliyyə əməliyyatları barədə məlumatların digər bir şəxsin əlinə keçməsi kimi risklər vardır.

Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, adətən, kartlara dair fırıldaqçılıq əməliyyatlarının aşağıdakı növlərinə rast gəlinir:
  • itirilmiş və ya oğrulanmış kartlarla əməliyyatların aparılması;
  • kart hesabı üzərindən hüquqların fırıldaqçılıqla ələ keçirilməsi – kart sahibini aldatmaqla ondan informasiyanın alınması (ev ünvanı, kart təyin olunarkən şəxsin qeyd etdiyi məxfi söz və sair) və banka məsafədən müraciət edərək kart məlumatlarının dəyişdirilməsi;
  • saxta kartlar – kartların məlumatlarının oğurlanması və kartın nüsxəsinin hazırlanması, hazırlanmış saxta kartla əməliyyatların aparılması; (bu növ fırıldaqçılıq artıq aktuallığını itirməkdədir, çünki kartlarda artıq yeni nəsil çiplər və digər mühafizə tədbirləri quraşdırılmışdır)
  • heç vaxt alınmamış kart metodu – bu üsul yeni hazırlanan kartlarla bağlı informasiyanın ötürülməsi (e-mail, yaxud digər vasitələrlə) zamanı həmin informasiyanın oğurlanması və istifadə olunması halını ehtiva edir;
  • saxta müraciət – bu üsulda kart sahibi özünü başqa bir şəxs kimi təqdim etməklə banka müraciət edir və kart əldə edir, daha sonra isə eyniləşdirdiyi şəxsin vəsaitlərini mənimsəyir;
  • əlbir əməkdaşlar – bir sıra hallarda müxtəlif bank, yaxud şirkətlərdə kart məlumatlarını əldə etmək bir şəxs tərəfindən mümkün olmur, məsələn, kartın tam nömrəsinə bir əməkdaş, kart məlumatlarının bitmə vaxtı, yaxud digər məlumata başqa əməkdaş baxmaqla kart məlumatlarının bir əldə cəmlənməsi önlənir. Bir neçə əməkdaşın əlbir olması, əldə etdikləri informasiyanı bir-birilərinə ötürməsi yolu ilə fırıldaqçılıq halları baş verə bilir;
  • elektron poçt və ya telefon vasitəsilə məlumatların əldə edilməsi – bu halda kartdan informasiyanı oğurlamaq üçün fırıldaqçı telefon yaxud e-mail vasitəsilə kart sahibinə müraciət edir, hər hansı sayt linkinə daxil olmaq və kart məlumatlarını daxil etməli olması, yaxud telefonla bildirməsini istəyir, əgər kart sahibi bu məlumatları verərsə, yaxud hansısa linkə daxil olub kart məlumatlarını ora daxil edərsə, məlumatlar oğurlanır. Bu məlumatlarla onlayn əməliyyatlar edərək vəsaitləri kart sahibinin balansından oğurlamış olurlar.

Son dövrlərdə Azərbaycanda da fırıldaqçılıq əməliyyatlarına rast gəlinməkdədir. Müxətlif şəxslər kartın hər iki tərəfindən olan informasiyanı hər hansı bəhanə ilə istəməklə, yaxud müxtəlif bəhanələrlə hər hansı şübhəli sayta kart barədə məlumatları daxil etdirməklə kart sahibindən zəruri məlumatları əldə edir və vəsaitləri mənimsəyirlər.

Kart sahibləri aşağıdakı tövsiyələrə riayət etsələr onların vəsaitləri daha təhlükəsiz olar:
  • Heç bir şəxsə kart nömrəsini göndərmək tövsiyə olunmur, lakin bu hələ vəsaitinizin oğurlana bilməsi anlamına gəlmir. Kartın arxa hissəsində olan CVV/CVC kodlarının kiməsə ötürülməsi, yaxud kartın arxa hissəsinin şəklinin kiməsə göndərilməsi qətiyyən olmaz!
  • Bəzi kartlar 3D secure xidmətinə qoşulurlar. Bu xidmət elə təşkil edilir ki, kartla internet üzərindən əməliyyat etdikdə kart sahibinin əvvəlcədən təyin etdiyi telefon nömrəsinə SMS formasında kod gəlir, o kod internet saytında daxil edilmədikdə əməliyyat həyata keçmir. Bu kodu da heç vaxt heç kimə ötürmək olmaz!
  • Kimsə sizə vəsait göndərmək istəyirsə, bunun üçün kartın 16 rəqəmli nömrəsindən başqa kart üzərində olan heç bir məlumatı qarşı tərəfə ötürmək olmaz. Hərçənd ki, bu 16 rəqəmi ötürməyiniz də o qədər də risksiz hesab edilmir.
  • Siz kiməsə vəsait ödəyəcəksizsə həmin şəxsin sizin kart nömrənizi bilməsinə gərək yoxdur.
  • Şübhəli, qeyri-müəyyən, populyar olmayan saytlardan alış-veriş etmək məqsədəuyğun deyil.
  • İnternet vasitəsilə əməliyyat apararkən saytın siz istədiyiniz sayt olduğuna əmin olmaq üçün saytın ad hissəsinin əvvəlində qoşulmanın təhlükəsiz olduğunu göstərən qıfıl işarəsinin olduğuna diqqət edin. Əgər “not secure” yazılmışdırsa, bu saytda əməliyyat aparmaq olmaz.
  • Saytın adına diqqət edin, fırıldaqçılar siz daxil olmaq istədiyiniz saytın görüntüsünə tam bənzəyən, yalnız sonluğunda bir hərf dəyişməklə saxta sayt yaratmış ola bilərlər və siz bura kart informasiyanızı daxil etsəniz, informasiya, böyük ehtimal ki, oğrulanacaqdır.

Qeyd edilən tövsiyələrin hər birinə vətəndaşlar daha diqqətli olarsa, sözsüz ki, ödəniş kartlarında olan vəsaitlərinin təhlükəsizliyini daha yaxşı təmin etmiş olarlar.

Mənbə: vergiler.az

Bax:

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

27 Avq 2021

Dövlət təşkilatının pullu xidmətlər göstərməsi sahibkarlıq fəaliyyəti sayılır?

by | posted in: Xəbər | 0

Dövlət təşkilatının pullu xidmətlər göstərməsi sahibkarlıq fəaliyyəti sayılır?

sahibkarSual: Büdcədən maliyyələşən dövlət təşkilatının pullu xidmətlər göstərməsi sahibkarlıq fəaliyyəti sayılırmı və buna görə hansı vergi ödənilməlidir?

Cavab: Hüquqi şəxslər fəaliyyətinin əsas məqsədi mənfəət götürməkdən ibarət olan (kommersiya hüquqi şəxsləri) və ya əsas məqsədi mənfəət götürməkdən ibarət olmayan və götürülən mənfəəti iştirakçıları arasında bölüşdürməyən (qeyri-kommersiya hüquqi şəxsləri), habelə ümumdövlət və (və ya) ictimai əhəmiyyət daşıyan fəaliyyətlə məşğul olan (publik hüquqi şəxslər) qurumlar ola bilər.

Büdcə təşkilatı – büdcə smetası əsasında fəaliyyəti tamamilə və ya qismən büdcə vəsaiti hesabına maliyyələşdirilən, hesablaşma hesabı olmayan qeyri-kommersiya təşkilatıdır.

Eyni zamanda, qeyri-kommersiya hüquqi şəxsləri sahibkarlıq fəaliyyəti ilə yalnız o hallarda məşğul ola bilərlər ki, bu fəaliyyət onların yaradılması zamanı qarşıya qoyulmuş məqsədlərə nail olmağa xidmət etsin və bu məqsədlərə uyğun gəlsin.

Azərbaycan Respublikasında rezident və qeyri-rezident müəssisələr, habelə sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir əldə edən qeyri-kommersiya təşkilatları mənfəət vergisinin ödəyiciləridir. Vergi Məcəlləsinin 105.1-ci maddəsində qeyd olunan dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur.

Əsas: Mülki Məcəllənin 43-cü, Vergi Məcəlləsinin 13.2.38-ci, 103.1-ci və 105-ci maddələri.

Mənbə: taxes.gov.az

Bax:

TELEGRAM KANALIMIZA ÜZV OLUN

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN

Mühasibat, Audit və Kadr Xidmətləri üçün linkə daxil olun

Mühasibat sahəsində ən son iş elanları və xəbərlərini izləmək üçün linkə daxil olaraq qrupumuza üzv olun

1 … 879 880 881 882 883 884 885 … 2. 705