Vergi ödəyiciləri vətəndaşlardan alış aktları ilə inventar ala bilərmi?
Vergi ödəyicilərini maraqlandıran məsələlərdən biri də vətəndaşlardan onların şəxsi istifadəsində olan inventarların və digər malların alış aktları ilə alınmasıdır. Bu zaman hansı vergi öhdəlikləri yaranır? Məsələyə sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlıq gətirir.
Vergi Məcəlləsinin 71-2.1. maddəsində bildirilir ki, Məcəllənin 130.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən mallar alındıqda alınmış mallara görə alış aktları və malların alışı tarixindən 5 gün müddətində elektron alış aktı tərtib edilir. Buradan aydın görünür ki, vergi ödəyicisi vətəndaşlardan istənilən malı ala bilər. Mal dedikdə inventarlar da ora aid olur.
Tutaq ki, “AA” MMC vətəndaşdan onun şəxsi istifadəsində olmuş 5.000 manatlıq stol, stul və digər inventarlar almaq istəyir. Bu zaman ortaya çıxa biləcək suallar nəzər yetirək.
– Bunun üçün rəsmiləşdirmə necə olmalıdır?
– Vətəndaşdan inventarların alınması alış aktı ilə rəsmiləşdirilməlidir.
– Bu hal üçün Vergi Məcəlləsinin 101.6-cı maddəsi tədbiq edilirmi?
– Məcəllənin 101.6-cı maddəsində qeyd edilib ki, vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olmayan fiziki şəxslərin “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanunun 3.5-ci maddəsində göstərilən malların təqdim edilməsindən əldə edilən gəlirlərindən (bu Məcəllə ilə vergidən azad olunan gəlirlər istisna olmaqla) xərclər çıxılmadan 2 faiz dərəcə ilə vergi tutulur. Məcəllənin bu maddəsində “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanuna birbaşa istinad olunur ki, bu qanunun 3.5-ci maddəsində olan alışlara inventarların alınması aid deyildir. Odur ki, vətəndaşdan alınan 5.000 manatlıq inventar üçün 2% vergi tutulmayacaqdır. Nəticə etibarilə “AA” MMC ödəmə mənbəyində heç bir vergi tutmayacaqdır.
– Bəs vətəndaş satdığı malın qarşılığında aldığı 5.000 manatdan vergi verməlidirmi?
– Məsələyə daha geniş çərçivədən baxılmalıdır. Faktiki olaraq vətəndaş sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul deyildir və satdığı inventarlar onun şəxsi istifadəsində olan əşyalardır. Yəni 5.000 manat sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə olunan gəlir deyildir.
– Bu hansı gəlirlərə aid edilir?
– Qeyd etdiyimiz kimi, bu, sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir sayılmır. Vergi Məcəlləsinin 99.1-ci maddəsinə əsasən, muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətdən gəlirlər sahibkarlıq və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirlərdən ibarətdir. Məcəllənin 99.3.6. maddəsinə əsasən, sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün istifadə olunmayan aktivlərin təqdim edilməsindən gəlir də qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirə aiddir.
Göründüyü kimi, şəxsi istifadədə olan əşyaların təqdim edilməsindən gəlir qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir sayılır. Vətəndaşın aldə etdiyi 5.000 manat qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir olduğu üçün xərclər çıxılandan sonra 14% vergiyə cəlb olunur.
“AA” MMC-nin ödəmə mənbəyində vergi tutmaq öhdəliyi yoxdur. Belə hallarda vergi örqanları alış aktlarına görə vətəndaş haqqında bütün məlumatları da, vətəndaşın gəlirini (5.000 manatı) də görür. Qalır bu gəlirlə bağlı vətəndaşın xərclərinin müəyyənləşdirilməsi. Bunun üçün də vergi orqanları xüsusi prosedurlar tədbiq edərək vətəndaşın öz iştirakı ilə xərclərini müəyyənləşdirir. Son nəticədə yekun xalis gəlir aydınlaşır və vətəndaş tərəfindən 14% vergi ödənilir.
Mənbə: vergiler.az
Bax:
Fiziki şəxs evini və ya obyektini satarkən nə qədər vergi ödəməlidir?
Qısaldılmış iş vaxtı kimlərə şamil edilir?
Vergi Məcəlləsinin 57.1 və 58.1-1-ci maddələrinin əsas fərqi nədir?
Başqa işçinin əmək funksiyasının icrası hansı qaydada həyata keçirilir?
POS-terminaldan istifadədən yayınmağa görə tətbiq olunan sanksiyalar
Nəqliyyat vasitəsinin yanacaq xərclərinin gəlirdən çıxılması
Sual: Məlum olduğu kimi, Vergi Məcəlləsinin (VM) 102.1.8-ci bəndinə əsasən 3 ildən az olmayan müddətə bağlanan müqavilə ilə həyatın yığım sığortası üzrə işəgötürənin sığortaolunanın vergiyə cəlb olunan gəlirlərinin 50 faizindən çox olmayan hissəsindən Azərbaycan Respublikasının sığortaçılarına ödədikləri sığorta haqları, həyatın yığım sığortası üzrə müqavilənin qüvvəyə mindiyi andan etibarən 3 illik müddət keçdikdən sonra sığorta olunana və faydalanan şəxsə ödənildikdə gəlir vergisindən azaddır.
Əmək Məcəlləsinin 91-ci maddəsinə əsasən, işçilərin ayrı-ayrı kateqoriyalarına, onların yaşı, səhhəti, əmək şəraiti, əmək funksiyasının xüsusiyyətləri və digər hallar nəzərə alınaraq bu Məcəllə ilə və müvafiq normativ hüquqi aktlarla, habelə əmək müqaviləsinin, kollektiv müqavilənin şərtləri ilə qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilə bilər. Qısaldılmış iş vaxtının müddəti həftə ərzində 16 yaşınadək işçilər üçün 24 saatdan, 16 yaşdan 18 yaşadək işçilər və 1-ci, 2-ci qrup əlil olan işçilər üçün, həmçinin hamilə və yaşyarımadək uşağı olan qadınlar və 3 yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən valideynlər üçün 36 saatdan artıq olmamalıdır.
İnflyasiya qlobal iqtisadiyyatı çox sürətlə öz ağuşuna almaqdadır. Bu haqda ən çox bahalaşan malların siyahısını hazırlayan “İzvestiya” nəşri xəbər verib.