Uçotun ilkin inkişaf tarixi Tarixçilər uçotun başlanğıcını insan cəmiyyətinin ilkin formalaşma mərhələsindən hesablayır. Əldə etdiyi qənimətin, yəni “anbar ehtiyatlarının” sayını sümük, ağac üzərində cızıqlarla qeyd edən qədim insanı ilk uçot işçisi hesab etmək olar. Zamanla sayma prosesində daşlar, düyünlər, çubuqlar … Read More
Kameral vergi yoxlaması Vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi hesabatlar (vergi bəyannamələri) əsasında vergi orqanı kameral yoxlama aparır. Əgər yoxlama zamanı təqdim edilmiş məlumatlarda uyğunsuzluq aşkar edilərsə, ona tam adı “Kameral vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin (məlumatların) tələb edilməsi haqqında məktub” … Read More
Mühasibat uçotunun tarixi inkişafı Mühasibat uçotunun tarixi inkişafı mühasibat haqqında fikirlərin inkişafıdır. Elə mühasiblər var ki, uçot sahəsində praktikanın hər şey olduğunu fikirləşir, “bunu bekarçılıqdan düşünüblər” deyə nəzəriyyəyə əhəmiyyətsiz bir şey kimi baxırlar. Ancaq nəsə ediriksə, nəyi, niyə və necə … Read More
Mən vergi orqanında uçota alınmaqla fərdi qaydada vəkillik fəaliyyəti ilə məşğul oluram və fəaliyyətimlə əlaqədar Vəkillər Kollegiyasına vaxtaşırı ödənişlər edirəm. Həmin ödənişlər müqabilində kollegiya tərəfindən mənə elektron qaimə-faktura təqdim edilməlidirmi? İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin … Read More
Əmək müqaviləsi müddətli və müddətsiz olmaqla iki formada bağlana bilər. Əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov müqavilələrin müddəti ilə bağlı suallara nümunələr əsasında aydınlıq gətirir. Misal 1: İntensiv bağçılığın salınması və inkişaf etdirilməsi üzrə tenderin qalibi olan şirkət tərəfindən işçilərlə … Read More
İlk mühasib cəmiyyətləri Uçot işçilərinin peşəkar mühasib cəmiyyətləri formasında təşkilatlanması orta əsrlərə təsadüf edir. İlk belə cəmiyyət 1581-ci ildə Venesiyada yaradılmışdı. XIX əsrin axırlarında elmi əsası Luka Paçoli tərəfindən qoyulmuş mühasibat uçotu sistemində köklü dəyişikliklər baş verdi: ictimai istehsalın genişlənməsi … Read More
Ölkənin ilk rəqəmsal bankı Birbank müştərilərinə qazandırmaqda davam edir. Belə ki, istifadəçilər “QR ilə ödə” stikerini gördükləri istənilən yerdə Birbank tətbiqinin “QR” hissəsindən ödəniş edə, üstəlik 3%-dək keşbek qazana bilərlər. Bunun üçün istifadəçi ödəniş zamanı ilk olaraq kassirə ödənişi QR-kod … Read More
Mən yumurtanın topdansatışı üzrə fəaliyyət göstərirəm, ƏDV qeydiyyatına alınmışam. Bilmək istərdim ki, ƏDV yumurtanın satışından əldə edilən ümumi dövriyyədən, yoxsa ticarət əlavəsindən hesablanıb tutulacaq? İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2022-ci il tarixdən qüvvəyə … Read More
Diqrafik mərhələdə mühasibat nəzəriyyəsinin formalaşması Mühasibat uçotu metodologiyasının diqrafik mərhələsi italyan alimi Luka Paçolinin (1445-1517) ikili yazılışın təsviri ilə də yadda qalıb. Həmin dövrdə bu üsul digər ölkələrə də yayıldı, mühasibatın nəzəri əsaslarının daha da inkişaf etməsinə səbəb oldu. Mühasibatın … Read More
Mühasibat uçotu metodologiyasının inkişaf mərhələləri Mühasibatın tarixi öz inkişafına müxtəlif mərhələlərdən keçmiş, inkişaf etmiş, mürəkkəbləşmiş və təkmilləşmişdir. Eyni zamanda, əvvəlki mərhələlərin nailiyyətləri üzvi şəkildə sonrakı mərhələlərin tərkibinə daxil edilir və onlarda əriyir, vəhdət halına gəlirdi. Alimlər uçotun metodologiyasının altı əsas … Read More
