Mühasibat uçotunun mənbəyi nədir? (III hissə)

posted in: Xəbər | 0

Erkən maliyyə hesabatı (II hissəyə nəzər yetirin)

İnvestorları cəlb etmək üçün korporasiyalar maliyyə hesabatlarını balans formasında, gəlirlər və zərərlər hesabatı və pul axını hesabatları şəklində dərc etməyə başladılar. Bu sənədlər şirkətlərin mənfəət əldə etmək qabiliyyətini sübut edirdi. İnvestisiya kapitalı əksər korporasiyaların əməliyyatlarını və mənfəətini stimullaşdırsa da, özlərini yeni səhmdarlarına yaxşı göstərmək üçün menecmentə olan təzyiqləri artırırdı. Öz növbəsində, səhmdarlar da menecmentə tam etibar edə bilmirdilər, nəticədə bu şirkətin fəaliyyətinin müstəqil maliyyə təşkilatı tərəfindən yoxlanılmasının zəruriliyini ortaya çıxardı.

Peşənin doğulması

İnvestorları cəlb etmək üçün mühasiblərə artıq ehtiyac yaranmışdı və onlar tez bir zamanda investorların etibarını qorumaq üçün bir zərurətə çevrilmişdilər. Amerika ictimai mühasiblər assosiasiyası (AAPA) 1887-ci ildə təsis edildi, mühasib peşəsi isə rəsmi olaraq 1896-cı ildə sertifikatlaşdırılmış dövlət mühasibi (CPA) peşəkar adı təsis edilməklə tanınmışdı. Bu ad dövlət imtahanlarını verənlərə və bu sahədə üçillik iş təcrübəsinə malik olanlara verilirdi. Peşəkar mühasibatlıq zamanında yaradılmışdı. 20 ildən az müddətdə CPA-ya tələbat kəskin şəkildə artdı, çünki ABŞ hökuməti müharibə aparmaq üçün pula ehtiyac duyurdu və 1913-cü ildə gəlir vergisinin alınmasına başlanıldı.

Müasir mühasibat uçotu son illərdə necə inkişaf etmişdir?

Bu gün texnologiyalar mühasibat uçotunu dəyişdirib. Mühasibat uçotu artıq avtomatlaşdırılıb. Amerikada ilk qeydlər aparıldıqdan sonra mühasiblər bir sıra alətlərdən istifadə edirdilər. 1887-ci ildə yaradılmış və 1890-cı illərdə kommersiya satışı üçün təkmilləşdirilmiş Uilyam Syurd Berrouzun hesablama avtomatı, ilk mühasiblərə daxilolmaları hesablamağa və mühasibatlıq kitabları ilə tez bir zamanda razılaşdırmağa kömək edirdi.

IBM şirkəti 1952-ci ildə ilk böyük kompüterini buraxdığı zaman, müəssisələrin onları satın almasına imkan vermək üçün kifayət qədər kiçik olan vakuum lampasına əsaslanırdı və mühasiblər onlardan istifadə edən ilk şəxslərdən olmuşlar. 1959-cu ildə lampalar tranzistorlarla əvəz olunmuşdu ki, bu da kompüterləri daha əlçatan etmişdi. Artıq 1961-ci ildə tranzistorlar mikroçiplər tərəfindən sıradan çıxarıldı ki, bu da yekunda hamı üçün (kütləvi) kompüterlərin ortaya çıxmasına gətirib çıxardı.

Bu gün texnologiyalar özləri ilə QuickBooks kimi mühasibat proqram təminatlarını ortaya çıxarıb. Bu yeni təkmilləşdirmələr mühasiblərin işlərini daha sürətli, daha dəqiq və daha asan yerinə yetirmələrinə kömək edərək daha intuitiv hala gəlib.


Print Friendly, PDF & Email

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *