Müxtəlif regionlarda mühasibatın tarixi inkişafı
Uçotun ilkin inkişaf tarixi Tarixçilər uçotun başlanğıcını insan cəmiyyətinin ilkin formalaşma mərhələsindən hesablayır. Əldə etdiyi qənimətin, yəni “anbar ehtiyatlarının” sayını sümük, ağac üzərində cızıqlarla qeyd edən qədim insanı ilk uçot işçisi hesab etmək olar. Zamanla sayma prosesində daşlar, düyünlər, çubuqlar … Read More
Mədən vergisi üzrə kameral vergi məktublar barədə tövsiyələr
Kameral vergi yoxlaması Vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi hesabatlar (vergi bəyannamələri) əsasında vergi orqanı kameral yoxlama aparır. Əgər yoxlama zamanı təqdim edilmiş məlumatlarda uyğunsuzluq aşkar edilərsə, ona tam adı “Kameral vergi yoxlaması üçün zəruri olan sənədlərin (məlumatların) tələb edilməsi haqqında məktub” … Read More
Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə sığorta olunana müavinətin verilməsi halları
Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi zamanı ödənilən müavinət Sosial sığorta dedikdə fiziki şəxslərə “Sosial sığorta haqqında” AR qanunu ilə müəyyən edilmiş hallarda əməkhaqqının itirilməsinə, gəlir və əlavə xərclərinin kompensasiya olunması, həmçinin itirilməsinin qarşısının alınması məqsədi ilə verilən təzminat forması başa düşülür. … Read More
Mühasibat uçotunun tarixi: nəzəri-praktik mərhələ
Mühasibat uçotunun tarixi inkişafı Mühasibat uçotunun tarixi inkişafı mühasibat haqqında fikirlərin inkişafıdır. Elə mühasiblər var ki, uçot sahəsində praktikanın hər şey olduğunu fikirləşir, “bunu bekarçılıqdan düşünüblər” deyə nəzəriyyəyə əhəmiyyətsiz bir şey kimi baxırlar. Ancaq nəsə ediriksə, nəyi, niyə və necə … Read More
Vəkillər Kollegiyası vəkillərin ödənişləri ilə bağlı elektron qaimə-faktura təqdim etməlidirmi?
Mən vergi orqanında uçota alınmaqla fərdi qaydada vəkillik fəaliyyəti ilə məşğul oluram və fəaliyyətimlə əlaqədar Vəkillər Kollegiyasına vaxtaşırı ödənişlər edirəm. Həmin ödənişlər müqabilində kollegiya tərəfindən mənə elektron qaimə-faktura təqdim edilməlidirmi? İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin … Read More
Əmək müqaviləsinin müddəti necə müəyyən olunur?
Əmək müqaviləsi müddətli və müddətsiz olmaqla iki formada bağlana bilər. Əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov müqavilələrin müddəti ilə bağlı suallara nümunələr əsasında aydınlıq gətirir. Misal 1: İntensiv bağçılığın salınması və inkişaf etdirilməsi üzrə tenderin qalibi olan şirkət tərəfindən işçilərlə … Read More
Peşəkar mühasib cəmiyyətləri və onların inkişaf tarixi
İlk mühasib cəmiyyətləri Uçot işçilərinin peşəkar mühasib cəmiyyətləri formasında təşkilatlanması orta əsrlərə təsadüf edir. İlk belə cəmiyyət 1581-ci ildə Venesiyada yaradılmışdı. XIX əsrin axırlarında elmi əsası Luka Paçoli tərəfindən qoyulmuş mühasibat uçotu sistemində köklü dəyişikliklər baş verdi: ictimai istehsalın genişlənməsi … Read More
Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinəti almaq hüququ olan şəxslər
Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi – işçinin xəstəliyi, zədələnməsi və ya qanunla nəzərdə tutulmuş digər səbəblər üzündən əmək funksiyası üzrə vəzifə öhdəliklərin nisbətən qısa müddət ərzində yerinə yetirə bilməməsidir. Bu hal sosial sığorta hadisəsi sayılır. Belə hal … Read More
Birbank-ın QR-kodla ödəniş üsulu 3%-dək keşbek qazandırır
Ölkənin ilk rəqəmsal bankı Birbank müştərilərinə qazandırmaqda davam edir. Belə ki, istifadəçilər “QR ilə ödə” stikerini gördükləri istənilən yerdə Birbank tətbiqinin “QR” hissəsindən ödəniş edə, üstəlik 3%-dək keşbek qazana bilərlər. Bunun üçün istifadəçi ödəniş zamanı ilk olaraq kassirə ödənişi QR-kod … Read More
ƏDV hansı halda ticarət əlavəsindən yox, ümumi dövriyyədən tutulur?
Mən yumurtanın topdansatışı üzrə fəaliyyət göstərirəm, ƏDV qeydiyyatına alınmışam. Bilmək istərdim ki, ƏDV yumurtanın satışından əldə edilən ümumi dövriyyədən, yoxsa ticarət əlavəsindən hesablanıb tutulacaq? İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2022-ci il tarixdən qüvvəyə … Read More
Mühasibatın tarixi: diqrafik mərhələnin alimləri
Diqrafik mərhələdə mühasibat nəzəriyyəsinin formalaşması Mühasibat uçotu metodologiyasının diqrafik mərhələsi italyan alimi Luka Paçolinin (1445-1517) ikili yazılışın təsviri ilə də yadda qalıb. Həmin dövrdə bu üsul digər ölkələrə də yayıldı, mühasibatın nəzəri əsaslarının daha da inkişaf etməsinə səbəb oldu. Mühasibatın … Read More
Mühasibatın tarixi: cızıqlardan ikili yazılışadək
Mühasibat uçotu metodologiyasının inkişaf mərhələləri Mühasibatın tarixi öz inkişafına müxtəlif mərhələlərdən keçmiş, inkişaf etmiş, mürəkkəbləşmiş və təkmilləşmişdir. Eyni zamanda, əvvəlki mərhələlərin nailiyyətləri üzvi şəkildə sonrakı mərhələlərin tərkibinə daxil edilir və onlarda əriyir, vəhdət halına gəlirdi. Alimlər uçotun metodologiyasının altı əsas … Read More
Mühasibat uçotunun tarixi: təşəkkül və inkişaf
Mühasibat nə vaxt yaranıb? “Mühasibat uçotu” və “hesabatlılıq” anlayışlarının yaranma tarixinə müasir elmin cavabı birmənalı deyil. Mühasibat uçotunun tarixi inkişaf mərhələlərinə yanaşma fərqlidir. Uçotun təşəkkül və inkişafına belə yanaşmalardan biri professor Y.V.Sokolova məxsusdur. Onun fikrincə “Mühasibat nə vaxt yaranıb?” sualına … Read More
NKA çeki təqdim edilmədikdə hansı maliyyə sanksiyaları nəzərdə tutulur?
Vergi Məcəlləsinin 58.7-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 13.2.63-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş ticarət fəaliyyətinin həyata keçirilməsi halı istisna edilməklə, vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərlə (əhali ilə) pul hesablaşmalarının aparılması qaydalarının pozulmasına, yəni nəzarət-kassa aparatları və ya ciddi hesabat … Read More
“Maestro” tarifi biznes sahiblərinə 65%-dək endirim imkanı yaradır
Xəbər verdiyimiz kimi Birbank Biznes biznes sahibləri üçün əsas bank əməliyyatları və məhsullarını özündə birləşdirən, tamamilə yeni və daha qənaətcil məhsul təqdim edib. Ölkənin bank sektorunda ilk olan bu məhsul vasitəsilə müştərilər biznes ehtiyaclarına uyğun əməliyyatları və xidmətləri istənilən həcmdə … Read More
Hamiləlik və doğuma görə müavinət almaq hüququ olan şəxslər
Sosial müavinətlər Hamiləlik və doğum Azərbaycan qanunvericiliyinə görə (“Sosial sığorta haqqında” AR qanunu, maddə 4) sosial sığorta hadisəsi sayılır. Bu zaman müəyyən gəlirlərin itirilməsi və mümkün xərclər sosial sığorta tərəfindən sosial müavinət şəklində kompensasiya edilir. Sosial müavinətlər müxtəlif kateqoriyadan olan şəxslərə … Read More
