Blog Full

Mövzunu “Consulting Group” MMC-nin direktor-auditoru Elçin Əkbərov şərh edir:

“Auditor xidməti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, audit əmtəə istehsalı və satışı, xidmət göstərilməsi və iş görülməsi ilə məşğul olan təsərrüfat subyektlərində mühasibat uçotunun dəqiq və dürüst aparılmasının və maliyyə hesabatlarının müstəqil yoxlanılmasıdır.

Audit yoxlaması məcburi və ya könüllü (təsərrüfat subyektinin öz təşəbbüsü ilə) ola bilər. Qanuna görə, öz maliyyə hesabatlarını dərc etdirməli olan təsərrüfat subyektləri üçün, habelə qanunla bilavasitə nəzərdə tutulmuş hallarda həyata keçirilməli audit məcburi, digər hallarda isə könüllüdür.

Auditor xidməti nədir?

Təsərrüfat subyektlərində müqavilə əsasında maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti sahəsində yoxlama, ekspertiza, təhlil aparmaq və yazılı rəy vermək, mühasibat uçotu qurmaq, hesabat göstəricilərinin dürüstlüyünü təsdiq etmək və auditorun peşə fəaliyyətinə (auditor təşkilatının nizamnamə məqsədlərinə) uyğun olaraq maliyyə-təsərrüfat münasibətləri sahəsində digər xidmətləri göstərmək auditor xidməti hesab edilir.

Hansı audit növləri var?

Ümumilikdə auditi 3 yerə bölmək olar: daxili audit, kənar audit, dövlət auditi.

Daxili audit: “Daxili audit haqqında” Qanuna əsasən, daxili audit təsərrüfat subyektinin fəaliyyətinin inkişafına və səmərəliliyinin yüksəldilməsinə yönəldilmiş risklərin idarə olunması, nəzarət və idarəetmənin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi və inkişafına sistemli yanaşmaqla, təsərrüfat subyektinə öz məqsədlərinə nail olmaqda köməklik edən obyektiv, təminatverici və məsləhətverici fəaliyyətdir.

Kənar audit: “Auditor xidməti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, audit əmtəə istehsalı və satışı, xidmət göstərilməsi və iş görülməsi ilə məşğul olan təsərrüfat subyektlərində mühasibat uçotunun dəqiq və dürüst aparılmasının və maliyyə hesabatlarının müstəqil yoxlanılmasıdır.

Dövlət auditi: “Auditor xidməti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda qeyd olunur ki, auditor xidməti dövlət orqanlarının öz səlahiyyətləri daxilində təsərrüfat subyektlərinin fəaliyyətini yoxlamasını istisna etmir. Misal üçün, Vergi Məcəlləsində “elektron audit” termini var – vergi ödəyicisinin elektron formatda saxlanılan maliyyə (mühasibat) məlumatlarına xüsusi proqram təminatı vasitəsilə birbaşa və ya məsafədən çıxış imkanı yaradılmaqla aparılan vergi yoxlaması.

Auditor rəyi nədir?

“Auditor xidməti haqqında” Qanuna əsasən, auditor rəyi auditorun (auditor təşkilatının) imzası və möhürü ilə təsdiq olunmuş, audit aparılan təsərrüfat subyektinin maliyyə vəziyyətinə, maliyyə-təsərrüfat əməliyyatlarının qanuniliyinə, illik maliyyə hesabatları maddələrinin doğruluğuna, mühasibat uçotunun ümumi vəziyyətinə verdiyi qiyməti əks etdirən və bütün hüquqi və fiziki şəxslər, dövlət hakimiyyəti və idarəetmə orqanları, habelə məhkəmə orqanları üçün hüquqi əhəmiyyəti olan rəsmi sənəddir.

Auditor rəyini tələb etmək, eyni zamanda, vergi orqanlarının hüquqlarına aid edilib. Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 23.1.4-cü maddəsində qeyd olunur ki, vergi ödəyicisi auditor tərəfindən yoxlanılmalı olduğu halda, auditor rəyi vergi orqanları tərəfindən tələb edilə bilər.

Kənar audit və auditor rəyi kimlər üçün məcburidir?

1. Məhdud məsuliyyətli cəmiyyət: Mülki Məcəlləsinin 91.4-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, (mikro və kiçik sahibkarlıq subyektləri istisna olmaqla) illik maliyyə hesabatlarının düzgünlüyünü yoxlatmaq üçün hər il müstəqil auditor cəlb etməlidir (kənar audit). Cəmiyyətin illik maliyyə hesabatlarının auditor yoxlanışı hər hansı iştirakçının tələbi ilə də aparıla bilər. Bu halda auditor yoxlanışı həmin yoxlamanı tələb edən iştirakçının hesabına aparılır. Cəmiyyətin fəaliyyətinin auditor yoxlanışlarının aparılması qaydası qanunvericilik və cəmiyyətin nizamnaməsi ilə müəyyənləşdirilir.

2. Səhmdar cəmiyyətləri illik hesabatlarını və maliyyə hesabatlarını (mikro və kiçik sahibkarlıq subyektləri istisna olmaqla) hamının tanış olması üçün hər il dərc etməyə borcludur. Bu zaman o, illik maliyyə hesabatlarının yoxlanılması üçün müstəqil auditor cəlb etməyə borcludur.

Bundan başqa, nizamnamə kapitalında məcmu payı 10 faiz və daha çox olan səhmdarların tələbi ilə səhmdar cəmiyyətinin fəaliyyətinin auditor yoxlanışı istənilən vaxt keçirilməlidir.3. Bank olmayan kredit təşkilatları;

4. Sığorta təşkilatları;

5. İnvestisiya fondları və onun depozitarı;

6. İnvestisiya şirkəti;

7. Fond birjası;

8. Klirinq təşkilatı.

Aidiyyəti şəxslə bağlanması nəzərdə tutulan əqdin dəyəri hüquqi şəxsin aktivlərinin 5 faiz və daha çox hissəsini təşkil etdikdə, Mülki Məcəllənin 49-1.2. maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, həmin əqd hüquqi şəxs tərəfindən cəlb edilmiş müstəqil auditorun rəyi və hüquqi şəxsin iştirakçılarının ümumi yığıncağının sadə səs çoxluğu ilə qəbul edilmiş qərarı ilə bağlanılır.

Mülki Məcəllənin 49-1.1-ci maddəsinə əsasən, hüquqi şəxsə aidiyyəti olan şəxslər aşağıdakılardır:

• hüquqi şəxsin Direktorlar Şurasının (Müşahidə Şurasının) və icra orqanının rəhbəri və üzvləri;
• hüquqi şəxsin struktur bölməsinin (filial, nümayəndəlik, idarə və s.) rəhbəri;
• yuxarıdakı bəndlərdə göstərilən şəxslərin qohumları (əri (arvadı), valideynləri, o cümlədən ərinin, arvadının valideynləri, babaları və nənələri, övladları, övladlığa götürənləri (götürülənləri), qardaşları və bacıları);
• hüquqi şəxsin nizamnamə kapitalında ən azı 10 faiz və daha çox paya birbaşa və ya dolayı yolla malik olan hər hansı şəxs;
• yuxarıdakı 4.1., 4.2. və 4.4. bəndlərində göstərilən şəxslərin birbaşa və ya dolayısı ilə iştirak etdiyi hüquqi şəxslər;
• hüquqi şəxsin nizamnamə kapitalında ən azı 20 faiz payla iştirak etdiyi hüquqi şəxs;
• yuxarıdakı 4.4. və 4.6. bəndlərində göstərilən hüquqi şəxslərdə ən azı 20 faiz paya (səhmlərə) malik olan hər hansı şəxs;
• yuxarıdakı 4.4. və 4.6. bəndlərində göstərilən hüquqi şəxslərin Direktorlar Şurasının (Müşahidə Şurasının) və icra orqanlarının rəhbərləri;
• “Banklar haqqında”, “Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında” və “İnvestisiya fondları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə müəyyən edilmiş, müvafiq olaraq, banklara, bank olmayan kredit təşkilatlarına və investisiya fondlarına aidiyyəti olan digər şəxslər.

Təsərrüfat cəmiyyəti iştirakçısının mayasının pulla qiymətləndirilməsi Mülki Məcəllənin 64.9. maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, cəmiyyətin təsisçiləri (iştirakçıları) arasında razılaşmaya əsasən yerinə yetirilir və müstəqil ekspert yoxlamasından (auditdən) keçirilməlidir.

Məcburi auditdən yayınmağa görə cərimələr

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 464-cü maddəsinə əsasən, “Auditor xidməti haqqında” Qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda həyata keçirilməli olan məcburi auditdən yayınmağa görə vəzifəli şəxslər 300-600 manat arası, hüquqi şəxslər isə 1.500-2.500 manat arası məbləğdə cərimə edilir.

Başqa hansı hallarda auditor cəlb edilə bilər?

Ləğv ediləcək hüquqi şəxsin bütün kreditorlarının tələblərini 12 ay ərzində qarşılamaq üçün ödəmə qabiliyyətinin olub-olmamasını təsdiq etmək üçün Mülki Məcəllənin 59.2-1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, iştirakçıların ümumi yığıncağı müstəqil auditor cəlb edə bilər. Müstəqil auditor hüquqi şəxsin ödəmə qabiliyyətinin olmasını öz rəyi ilə təsdiq etdikdə, həmin rəy hüquqi şəxsin cari fəaliyyətinə rəhbərlik edən icra orqanından hüquqi şəxsin bütün kreditorlarının tələblərini 12 ay ərzində qarşılamaq üçün ödəmə qabiliyyətinin olmasını təsdiq edən rəsmi bəyanata (aktiv və passivlərinin vəziyyəti barədə) bərabər tutulur. Ümumi yığıncaq o halda müstəqil auditor cəlb edir ki, icra orqanı yuxarıda qeyd olunan bəyanatın qəbul edilməsinin mümkünsüzlüyünü bildirsin:

• nizamnamə kapitalının artırılması üçün;
• mühasibatlığın, vergi, hüquq və kadr qanunvericiliyinə riayət olunmasının auditinin aparılması üçün;
• səlahiyyətli dövlət orqanlarının sifarişi ilə aparılan auditlər üçün.

Hansı hallarda maliyyə hesabatları dərc etdirilməlidir?

Kommersiya təşkilatlarının illik maliyyə hesabatlarının və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarının təqdim olunması və dərc edilməsi qaydalarına əsasən, illik maliyyə hesabatları və birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatları auditor rəyi ilə birlikdə aşağıda qeyd olunan qurumların internet səhifəsində və ya mətbu orqanda dərc edilməlidir:

• ictimai əhəmiyyətli qurumlar;
• birləşdirilmiş (konsolidə edilmiş) maliyyə hesabatlarını hazırlayan kommersiya təşkilatları (mikro və kiçik sahibkarlıq subyektləri istisna olmaqla);
• dövlət zəmanəti ilə kredit alan kommersiya təşkilatları;
• dövlət borcunun xərclənməsi ilə bağlı layihələrdə iştirak edən kommersiya təşkilatları;
• büdcədən subsidiya, subvensiya, qrant və ya müəyyən səlahiyyətlərin yerinə yetirilməsi ilə bağlı büdcə vəsaiti ayrılan kommersiya təşkilatları.

İctimai əhəmiyyətli qurumlara hansılar daxildir?

Aşağıda sadalananlar ictimai əhəmiyyətli qurumlar hesab edilirlər:

• publik hüquqi şəxslər;
• ictimai birliklər və fondlar;
• dini qurumlar;
• kredit təşkilatları;
• sığortaçılar və təkrarsığortaçılar;
• investisiya fondları və bu fondların idarəçiləri;
• qeyri-dövlət (özəl) sosial fondlar;
• qiymətli kağızlar bazarında lisenziyalaşdırılan şəxslər;
• qiymətli kağızları fond birjasında dövriyyədə olan hüquqi şəxslər;
• media ilə məhsullarının istehsalını və (və ya) yayılmasını həyata keçirən hüquqi şəxslər;
• telekommunikasiya xidməti göstərən müəssisələr;
• poçt müəssisələri;
• müntəzəm sərnişin və yük daşımalarını həyata keçirən nəqliyyat müəssisələri;

“Kommersiya təşkilatlarının (kredit təşkilatlarından, sığorta şirkətlərindən, investisiya fondlarından və bu fondların idarəçilərindən, qeyri-dövlət (özəl) sosial fondlarından, qiymətli kağızlar bazarında lisenziyalaşdırılan şəxslərdən, qiymətli kağızları fond birjasında dövriyyədə olan hüquqi şəxslərdən başqa) ictimai əhəmiyyətli qurumlara aid edilməsi üçün meyar göstəriciləri”nə cavab verən hüquqi şəxslər, yəni aşağıdakı tələblərdən hər hansı birinə və ya bir neçəsinə cavab verən kommersiya təşkilatları:

Mənbə: vergiler.az

İcarə münasibətləri

İcarə münasibətləri olduqca geniş, tez-tez rast gəlinən münasibətlərdir. İcarə məsələlərində o qədər fərqli məqamlar olur ki, onların vergi hissəsini düzgün tənzimləmək zərurəti daim aktual qalır. Buraya:

• elektron qaimənin təqdim edilib edilməməsi;
• icarədən ödəmə mənbəyində vergi ÖDV tutulub tutulmaması;
• icarənin xidmət sayılıb sayılmaması;
• icarə münasibətlərində təmir məsrəfləri;
• icarə xərclərinin hansı sənəd əsasında gəlirdən çıxılması;
• qısa, eləcə də uzunmüddətli icarələr zamanı digər fərqli məqamları aid etmək olar.

İcarə münasibətləri bəzi mühasiblərə, sahibkarlara bəsit görünə  bilər, amma, əslində bu belə deyil. Bu münasibətlərin tənzimlənməsi zamanı müxtəlif qanunvericilik  aktlarının müddəaları nəzərə alınmalıdır, məsələn:

• Mülki Məcəllədə icarə haqqında ümumi müddəalar şərh olunur;
• “İcarə haqqında” AR qanunuda əmlakdan, torpaqdan və digər təbii ehtiyatlardan icarə hüququ əsasında istifadənin əsaları tənzimlənir;
• “Torpaq icarəsi haqqında” AR qanunda torpaqlar üzrə icarə münasibətlərinin hüquqi əsasını müəyyən edilir.

Bu sıraya Vergi Məcəlləsini də əlavə etsək icarə münasibətlərinin əhatəsinin nə qədər geniş olduğunu görə bilərik.

İcarə haqqında ümumi müddəalar Mülki Məcəllənin 34-cü fəslinin 1 paraqrafında verilib. Həmin müddəalar əsasında deyə bilərik ki:

Hüquq ədəbiyyatında icarə 2 yerə ayrılır:

• əməliyyat icarəsi;
• maliyyə icarəsi.

Əməliyyat icarəsinin predmeti

Bu məqalədə əməliyyat icarəsi, icarədən ödəmə mənbəyində vergi tutulması haqqında danışacağıq. Maliyyə icarəsi (maliyyə lizinqi) haqqında buraya keçid etməklə oxuya bilərsiniz.

İcarənin predmetinə binaları, daşınar əşyaları, torpaq sahələrini, hüquqları, müəssisələri misal göstərə bilərik. Torpaq icarəsi ilə bağlı münasibətlər müvafiq qanunvericilik aktları ilə yanaşı əlavə olaraq AR Torpaq Məcəlləsi, “Torpaq icarəsi haqqında” AR Qanunu ilə tənzimlənir. Ona görə də torpağın icarəsini başqa icarələrdən ayırmaq müəyyən qədər məntiqli olardı.

İcarə müqaviləsinin tərəfləri

İcarə münasibətində adətən 2 tərəf olur:

• icarəyəverən (icarədar da deyilir);
• icarəçi (icarəyəgötürən də deyilir).

Onlar arasında icarə münasibətlərini tənzimləyən əsas sənəd icarə müqaviləsidir.

İcarə münasibətləri zamanı icarəçiyə sahiblik, istifadə hüquqi keçir, mülkiyyət hüququ isə icarəyəverəndə qalır.

İcarəçi qismində istənilən hüquqi və ya fiziki şəxs çıxış edə bilər. İcarəçi fiziki şəxsin vergi ödəyicisi olaraq qeydiyyatda olması, sahibkar olaraq qeydiyyata alınması şərti yoxdur. Uçota alınma məsələsinə aşağıda ətraflı toxunacağıq.

İcarə xidməti

Biz danışıqda, həmçinin vergi məsələlərində “icarə xidməti” ifadəsini işlədirik. Düzdür, bu, xidmətin başqa, xüsusi növüdür, icarəyəverən tərəfdən onun hərəkətsizliyi ilə ifadə edilir. Onun öz xidmətinə çıxışı icarəyə verdiyi əmlak vasitəsi ilə təmin olunur. İcarəyəverən müqavilədə xidmətin haqqını qarşı tərəfin razılığına əsasən:

• natura şəklində;
• pul formasında;
• yaxud qarışıq forma kimi müəyyən edə bilər.

İcarə müqaviləsi icarəyəverəni elektron qaimə faktura təqdim etmək vəzifəsindən azad etmir. İcarə müqaviləsi onların öz arasındakı, elektron qaimə faktura isə icarəyəverən ilə vergi orqanı arasındakı münasibəti tənzimləyir, vergi orqanının icarə məsələsinə nəzarətini təmin edir. Təbii ki, elektron qaimə fakturanı vergi ödəyicisi kimi uçota alınmış şəxslər təqdim edir.

İcarə xərci gəlirdən çıxılırmı?

Bəzən, təcrübədə, vergi ödəyiciləri, icarəyəverənin vergi ödəyicisi olmaması səbəbindən, elektron qaimə faktura alınmadığı üçün icarə xərcini xərc kimi tanımır. Bu düzgün deyil, belə ki, VM-in 100 maddəsinə əsasən icarədən ödəmə mənbəyindən vergi tutulduqda, həmin icarə haqqı ümumi gəlirdən çıxılır. İcarə münasibətləri zamanı təmir xərcləri haqqında burdan oxuya bilərsiniz.

İcarə gəlirindən verginin tutulması

Vergi Məcəlləsinə görə fiziki şəxslərin icarə gəliri qeyri-sahibkarlıq gəliri kimi təyin tanınır. İcarədən ödəmə mənbəyində vergi tutulması Məcəllənin 124-cü maddəsi ilə tənzimlənir. Daşınan və daşınmaz əmlak üçün icarə haqqından aşağıdakı şərtlər çərçivəsində 14 faiz dərəcə ilə ÖDV tutulur:

• gəlir VM-in 13.2.16 maddəsinə uyğun Azərbaycan mənbəyindən əldə edilmişdir;
• icarə haqqı ödəyən şəxs vergi ödəyicisi kimi uçotdadır.

Hüquqi şəxslərdə icarədən ödəmə mənbəyində verginin hansı halda hesablanması haqqında buradan oxumaq olar.

Fiziki şəxsə məxsus yaşayış sahəsi digər fiziki şəxsə kirayəyə verilməsi nəticəsində əldə edilən gəlirdən ödəmə mənbəyində 10 faiz dərəcə ilə vergi tutulur. Bu mehmanxanalar və mehmanxana tipli obyektlərdə yerləşən yerləşmə vasitələrinə aid deyil.

Əgər icarə yaxud kirayə haqqı vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan fiziki şəxs tərəfindən ödənilərsə, 14 faiz (icarəyə münasibətdə) və ya 10 faiz (kirayəyə münasibətdə) dərəcə ilə vergini icarəyə yaxud kirayəyə verən, yaxud onun təyin etdiyi vergi agenti tərəfindən ödənilir. Bu zaman vergi Məcəllənin 33-cü və 149-cu maddələrinə uyğun olaraq vergi uçotuna alınıb bəyannamə verir.

İcarədən ödəmə mənbəyində vergi tutulması nümunələri ilə buradan da tanış ola bilərsiniz.

Hüquqi şəxslərin icarə gəlirləri

Rezident müəssisələr üçün, eləcə də qeyri-rezidentlərin daimi nümayəndəliklərinə respublika ərazisində ödənilən icarə haqqlarından ÖDV tutulmur. Müəssisələr icarədən gəlirlərini də digər gəlirlərinə qatıb bəyannamə üzrə vergi dərəcəsinə müvafiq olaraq vergini ödəməlidirlər.

Buradan hüquqi şəxslərin icarə gəlirlərinin vergiyə cəlb edilməsi haqqında buradan da oxumaq olar.

İcarə haqqı məbləğinin hesablanması

Vergitutma məqsədləri üçün aylıq icarə haqqının məbləği daşınmaz əmlakın bazar qiyməti nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Bu zaman VM-nin 14-cü maddəsinin tələbləri nəzərə alınır. Bu qayda sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün istifadə olunmayan yaşayış fondlarına aid deyil (VM, maddə 124.4)

Bu qayda icarə haqqının real qiymətdən aşağı göstərilməsinin qarşısını alınması üçün tətbiq edilir. haqqı məbləğinin müqavilədə aşağı göstərilməsi olduqca geniş yayılmış vergidən yayınma halıdır ki, bununla bağlı hətta 12 mart 2012-ci il tarixində AR Konstitusiya məhkəməsinin plenum qərarı da olmuşdur.

İcarəyəverənin uçotu

Nəhayət, yuxarıda söz verdiyimiz icarə zamanı vergi uçotu haqqında:

1. Hüquqi şəxslər istənilən halda vergi uçotundadır;
2. Fiziki şəxslər isə əgər icarəyəgötürən vergi ödəyicisi deyilsə uçota alınırlar;

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 33.4-cü maddəsinə əsasən “ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunması nəzərdə tutulmayan (tutulması mümkün olmayan) gəlirləri olan fiziki şəxslər, yaxud Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda gəlir əldə edən rezident fiziki şəxslər ərizəni gəlir əldə etmək hüququ yarandığı gündən gec olmayaraq vergi orqanına ərizə verməlidirlər.”

Bu halda icarəyəverəndən ödəmə mənbəyində vergi tutulmur. O özü öz gəlirindən 14% vergi verir.

3. İcarəyəgötürən vergi ödəyicisidirsə icarəyəverənin vergi uçotuna alınmasına ehtiyac yoxdur.

Fərdi qaydada dərzi fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs sahəsi 3 kvadratmetrə yaxın icarədə olan obyektdə fəaliyyət göstərir. Həmin şəxs sadələşdirilmiş vergini hansı qaydada ödəməlidir? 

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən bildirilib ki, fərdi qaydada muzdlu işçi cəlb etmədən dərzi fəaliyyəti göstərib gəlir əldə edən şəxslər vergi öhdəliklərini “Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin, məcburi dövlət sosial sığorta və icbari tibbi sığorta haqqının ödənilməsi haqqında qəbz” almaqla yerinə yetirirlər. Qeyd olunanlara əsasən, həmin şəxslər vergi orqanında uçota alınmalı, VÖEN əldə etməli və bu fəaliyyəti həyata keçirməyə başlayanadək Dövlət Vergi Xidmətindən könüllü olaraq növbəti ay, rüb, yarımil və ya il üçün “Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin, məcburi dövlət sosial sığorta və icbari tibbi sığorta haqqının ödənilməsi haqqında qəbz” almalıdırlar.

“Sadələşdirilmiş vergi üzrə sabit məbləğin və məcburi dövlət sosial sığorta haqqının ödənilməsi haqqında qəbz” vergi ödəyicisi yazılı müraciət etdikdə iki iş günündən gec olmayaraq, elektron qaydada müraciət etdikdə isə real vaxt rejimində verilir. Həmin şəxslər sabit qəbz almaq üçün yazılı müraciət etdikdə sadələşdirilmiş verginin, məcburi dövlət sosial sığorta və icbari tibbi sığorta haqqının ödənilməsini təsdiq edən ödəniş sənədini müraciətinə əlavə edir, elektron qaydada müraciət etdikdə isə ödənişi müraciətin edildiyi zaman elektron qaydada həyata keçirir.

Eyni zamanda, vergi qanunvericiliyinin tələbinə əsasən, vergi ödəyicisi olan fiziki və hüquqi şəxslər sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə etdikləri təsərrüfat subyektlərinin uçota almasını təmin etməlidirlər. Vergi ödəyicisi tərəfindən təsərrüfat subyekti (obyekti) olduğu yer üzrə uçota alındıqda “Vergi ödəyicisinin filialının, nümayəndəliyinin və ya digər təsərrüfat subyektinin (obyektinin) olduğu yer üzrə vergi uçotuna alınması haqqında ərizə” kağız formasında və ya İnternet Vergi İdarəsi vasitəsilə elektron qaydada doldurularaq vergi orqanına təqdim edilir. Ərizəyə təsərrüfat subyektinin bu fəaliyyətin yerinə yetiriləcəyi ünvanı təsdiq edən sənədin (mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədin, icarə müqaviləsinin və ya qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər sənədin) surətləri əlavə edilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16-cı, 33-cü, 34-cü, 218-ci, 220-ci maddələri və Vergilər Nazirliyinin 06.03.2013-cü il tarixli 1317040100206300 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Vergi orqanlarında vergi ödəyicilərinin uçotunun aparılmasına dair Qaydalar”

Mənbə: vergiler.az