Oxunma sayı: 139. 019
17 Okt 2023

Ezamiyyə vəsiqəsi və onun tərtib edilməsi

by | posted in: Xəbər | 0

Ezamiyyətin rəsmiləşdirilməsi zamanı istifadə olunan sənədlərin siyahısında ezamiyyə vəsiqəsi xüsusi yer tutur. Bu sənədi şirkət hansı halda və necə tərtib edir? Məqaləmizi sona qədər oxusanız bu suala cavab tapa bilərsiniz.

Ezamiyyə vəsiqəsinin tərtibi vacibdir?

Həm hə, həm də yox. Onun tətbiqi AR Maliyyə Nazirliyinin qərarı ilə təsdiq edilmiş “İşçilərin Ezamiyyə Qaydaları” əsasında həyata keçirilir.

Məlumdur ki, ezamiyyətlərin:

  • respublikadaxili;
  • xarici ölkələrə ezam olunma kimi iki növü var.

Respublikadaxili ezamiyyələr zamanı ezam olunmuş işçiyə Qaydaların I hissəsinin 2 maddəsinə əsasən müəyyən olunmuş formada ezamiyyət vəsiqəsi verilməlidir. Xarici ölkələrə ezamiyyətlərdə bu məsələ bir az fərqlidir. Belə ki, həmin hissənin 7-ci maddəsinə görə “ölkədən çıxıb, ölkəyə qayıtmaq barədə pasport və ya onu əvəz edən sənəddə səlahiyyətli orqanlar tərəfindən edilən müvafiq qeyd” əsas sayılır.

Əgər dövlətlərarası razılaşma əsasında belə qeyd aparılmırsa, mövcud ezamiyyə vəsiqəsi formasının ingilis dilinə tərcümə edilmiş variantı işçiyə təqdim edilir.

Əslində, tələb olunan formada tərtib edilmiş bu sənəd eyni anda bir neçə faktı təsdiq edir:

  • işçinin səfərinin xidməti xarakter daşımasını;
  • ezamiyyətin müəyyən edilmiş zaman intervalında baş tutduğunu;
  • ezam olunan şəxsin təyinat yerinə gedərək qəbul etməli olan şəxslə görüşdüyünü.

Ezamiyyə vəsiqəsi yalnız şirkətə işçinin ezamiyyətdə olduğu vaxtı qeyd etmək üçün lazım deyil, həm də işçinin özünə faydalıdır – məsələn, o, şirkətin başqa filialına gələrsə, ziyarətinin məqsədini əsaslandırmalıdır.

Ezamiyyət vəsiqəsi necə tərtib edilir?

Ezamiyyə əmri hazırlandıqdan sonra işçiyə ezamiyyət vəsiqəsi verilir (xarici ölkələrə ezam olunan işçilərə – zərurət yarandıqda). Onun formasını buradan yükləyə bilərsiniz.

Vəsiqənin ön hissəsində bunlar qeyd olunur:

  • ezam olunanın işçinin adı, soyadı;
  • işçinin xidmət etdiyi bölmə və vəzifəsi;
  • ezam olduğu yer və məqsəd;
  • ezamiyyətin müddəti.

Ezamiyyətin məqsədi kimi yazılacaq qeyd barədə qanunvericilikdə hər hansı məhdudiyyət yoxdur. Nümunə kimi aşağıdakı variantlar verilə bilər:

  • xidməti müqavilənin imzalanması;
  • müqavilənin icrası üçün danışıqların aparılması;
  • avadanlıqların sazlanması və təmiri;
  • konsaltinq xidmətlərinin göstərilməsi;
  • avadanlıqların alınması ilə bağlı danışıqların aparılması və s.

İşçinin ezam olunduğu yerə gəlməsi və geri qayıtması barədə məlumatlar ezamiyyə vəsiqəsinin arxa hissəsinə yazılır və təsdiqlənir. Əgər işçi fərqli məntəqələrə ezamiyyətə göndərilərsə, bu zaman hər bir məntəqə üzrə gəlib-getmə günləri barədə qeydlərin ayrı-ayrılıqda aparılması tələb olunur.

Ezamiyyə vəsiqəsinin doldurulma nümunəsi

Sənəd dövriyyəsi və kargüzarlıq məqsədləri üçün ezamiyyə vəsiqəsinin aşağıdakı doldurulma qaydalarını tövsiyə edirik:

  • təşkilatın adı göstərilməklə ön tərəfin tərtibatından başlayın;
  • ezam olunan işçi haqqında məlumatları qeyd edin (soyadı, adı, struktur bölməsi, vəzifəsi);
  • ezamiyyətin məqsədi və təyinat yeri, müddəti (günlərlə) göstərin.

Ön tərəf adətən kadrlar şöbəsinin, mühasibatlıq şöbəsinin əməkdaşı yaxud digər səlahiyyətli şəxs tərəfindən doldurulur.

Arxa tərəfə qeydlər işçi iş yerini tərk edərkən və təyinat yerinə çatdıqda səlahiyyətli şəxslər tərəfindən aparılır. İşçi ardıcıllıqla ezam olunduğu bütün müəssisələrdə ezamiyyət vəsiqəsini təqdim edir.

Aşağıda ezamiyyə vəsiqəsinin doldurulmuş nümunəsi verilib.

Respublikadaxili ezamiyyələr zamanı işçiyə ezamiyyət əmri ilə yanaşı ezamiyyə vəsiqəsi verilir

Ezam olunmuş işçinin təyinat məntəqəsinə gəlməsi və çıxması haqqında ezamiyyət vəsiqəsində qeydlər aparılmalıdır

17 Okt 2023

Birbank kartı ilə ödəniş et, 2 otaqlı mənzil qazan

by | posted in: Xəbər | 0

Birbank kartı ilə ödəniş et, 2 otaqlı mənzil qazan

birbank kartıÖlkənin ilk rəqəmsal bankı Birbank  yeni “10 001 hədiyyə” lotereyasını elan edir. 13 oktyabr – 15 dekabr  tarixlərini əhatə edən lotereya Birbank kartları ilə ödəniş edən hər kəsə 1 ədəd 2 otaqlı mənzil, 3 ədəd 10 000 AZN-lik pul mükafatı, 7 ədəd səyahət paketi, qazanmaq şansı verir. Həmçinin “Umico Market” dən 500 AZN dəyərində 90 ədəd hədiyyə kuponu, “Umico” bonusları və minlərlə keşbek qazandıran lotereyada iştirak etmək üçün şərtlər çox sadədir.

Birbank debet və taksit kartları ilə 20 AZN və üzəri məbləğdə ödəniş edən hər kəs lotereyanın iştirakçısına çevrilir. Debet kartlarla ödəniş iştirakçılara 1, taksit kartla isə  Birbank tətbiqi ilə edilən köçürmələr, taksit və ninja əməliyyatları, nağdlaşdırma və digər növ maliyyə əməliyyatları istifadəçilərə 5 şans qazandırır. “Umico Market”də debet və taksit kartla alış-veriş isə müştərilərə daha 1 şans yaradır. QR ilə ödəniş isə istifadəçilərə əlavə 10 şans qazandırır. Lotereya haqqında ətraflı məlumat üçün: https://bir.bank/bbltrypr

Gün ərzində maksimum 20 əməliyyata görə şans qazanmaq mümkündür. İstifadəçilər yuxarıdakı linkdən FİN kodu daxil etməklə lotereyada iştirak şanslarını izləyə bilərlər. 3 tirajda baş tutacaq lotereyanın qalibləri hər tirajın sonunda, yəni 13 noyabr, 30 noyabr  və 27 dekabr tarixlərində Kapital Bank-ın sosial media hesablarında və https://birbank.az saytında elan olunacaq.

Birbank kartı haqqında ətraflı məlumat üçün https://birbank.az saytına, 196 Sorğu Mərkəzinə və ya kartın Facebook və Instagram səhifəsinə müraciət edə bilərsiniz. Birbank kartını sifariş vermək üçün Birbank tətbiqini yükləyin, “1” yazıb 8196 qısa nömrəsinə SMS göndərin, WhatsApp vasitəsilə (+994 50) 999 81 96 nömrəsinə yazın və ya Birbank mərkəzlərinə müraciət edin.

17 Okt 2023

Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi: hazırlanması və təqdim edilməsi

by | posted in: Xəbər | 0

Sadələşdirilmiş vergi nədir?

Sadələşdirilmiş vergi Azərbaycan Respublikası ərazisində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş 9 vergi növündən biridir. Onun tətbiqi üzrə əsas müddəalar AR Vergi Məcəlləsinin VII fəslində müəyyən olunub. Gəlir üzərinə qoyulan vergi (qazancımızdan ödənilən) kimi xarakterizə edilən sadələşdirilmiş verginin tətbiqində əsas məqsəd fərdi sahibkarlara, kiçik müəssisələrə kömək etməkdir. Belə ki, o:

  • vergi yükünü azaldır;
  • uçotu sadələşdirir;
  • hesabatların rahat tərtibatına kömək edir;
  • vergi nəzarətini asanlaşdırır.

Hasilatdan ödənilən bu vergi hesablanarkən vergi ödəyiciləri gəlirin əldə edilməsi ilə bağlı xərcləri çıxa bilməz. Tətbiq edilən faiz dərəcələri müxtəlifdir, vergi ödəyicisinin:

  • fəaliyyətindən;
  • dövriyyəsindən;
  • fərdi qaydada yaxud işçi cəlb edərək işləməsindən aşlıdır.

2, 4, 6, 8 faiz, həmçinin daha fərqli dərəcələr tətbiq olunur. Sadələşdirilmiş verginin dərəcələri həm faizlə, həm də sabit məbləğlərdə (sabit vergi) tətbiq edilə bilər (VM, maddə 220.10)

Sadələşdirilmiş vergi, onun tətbiqi və hesablanması haqqında buradan daha geniş məlumat almaq olar.

Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi

Verginin hesablanması və ödənilməsi üzrə hesabat (vergi bəyannaməsi) AR VM-də müəyyən edilmiş müddətdə və qaydada müvafiq dövlət qurumlarına təqdim olunmalıdır.

Sadələşdirilmiş vergi üçün hesabat dövrü rübdür, hesabat dövründən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq ödənilməli vergi məbləği barədə vergi ödəyiciləri vergi orqanlarına bəyannamə verməli, habelə həmin müddətdə vergini təyinatı üzrə ödəməldirlər.

Bəyannamənin təqdim edilmə müddəti bəzi hallarda fərqlənə bilər.

Notariuslar tərəfindən ödəmə mənbəyində tutulmuş sadələşdirilmiş vergi məbləği haqqında “Daşınmaz əmlak təqdim edən şəxslərdən ödəmə mənbəyində tutulan sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi” hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq vergi orqanına təqdim edilməlidir.

Hüquqi şəxslərə və fərdi sahibkarlara bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağd qaydada verilməsini həyata keçirən yerli banklar, xarici bankın Azərbaycan Respublikasındakı filialı və ya poçt rabitəsinin milli operatoru tərəfindən sadələşdirilmiş vergi ödəmə mənbəyində hesablanmalı, vəsaiti alan şəxsin bank hesabından tutmalı, hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq hesablanmış vergini dövlət büdcəsinə köçürməli və həmin müddətədək bəyannaməni vergi orqanına təqdim edilməlidir.

Vergi ödəyicisi aşağıdakı hallarda VM-də müəyyən olunmuş müddətdən gec olmamaqla vergi orqanına bəyannamə təqdim etməlidir:

  • vergi ödəyicisi fəaliyyətini dayandırdıqda,
  • habelə vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxs ləğv edildikdə
  • fərdi sahibkarın fəaliyyətinə xitam verildikdə.

Avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə sərnişin yaxud yük daşımalarla məşğul olan vergi ödəyiciləri, bu fəaliyyətə görə vergi orqanlarına bəyannamə vermirlər, bir şərtlə ki, Məcəllədə başqa hal nəzərdə tutulmasın. Bu vergi ödəyiciləri qanunvericiliyin tələblərinə uyğun “Fərqlənmə nişanı” almalıdır. Avtomobillə sərnişin və yükdaşımalarda tətbiq edilən nişanlar müvafiq qurumlara yazılı formada müraciətinə əsasən iki iş günündən gec olmayaraq verilir.

Vergi Məcəlləsinin 218.4.4-cü maddəsi ilə müəyyən edilmiş şəxslər vergi orqanlarına bəyannamə vermir. Bu şəxslər sabit sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri olan fərdi sahibkarlardır.

Bəyannamənin təqdim edilməsi üsulları

Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi vergi orqanına kağız (poçt xidməti vasitəsilə və ya xidmət yerinə getməklə) yaxud elektron daşıyıcıda təqdim edilə bilər. Kağız daşıyıcıda sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsini hazırlamaq üçün formanı və onun doldurulma  qaydasını buradan yükləmək olar.

Xidmət yerində sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi təqdim edilərkən müvafiq vergi orqanının əməkdaşı bəyannaməni qeydiyyatdan keçirilir və qeydlər sətrində qəbul edildiyi tarix və qeydiyyat nömrəsi göstərilir.

Bəyannamə poçtla göndərildikdə, bəyannamənin vergi orqanına təqdim edildiyi vaxt onun poçta (rabitə təşkilatına) təqdim edildiyi gün hesab edilir. Poçtla daxil olan bütün bəyannamələr həmin gün qeydiyyata alınmalıdır.

Elektron daşıyıcıda vergi hesabatı Bəyannamə Tərtibat Proqramı (BTP) yaxud real vaxt rejimində (onlayn) hazırlanaraq təqdim edilə bilər.

BTP-də bəyannamənin hazırlanması qaydaları ilə Azərbaycan Mühasiblər Məktəbinin hazırladığı “Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsinin hazırlanması” vebinardan tanış olmaq olar.

Bəyannamənin elektron daşıyıcıda real vaxt rejimində (onlayn) təqdim edilməsi İnternet Vergi İdarəsinə (e-taxes.gov.az) daxil olunmaqla həyata keçirilir. Xidmətdən istifadə üçün vergi ödəyicisi Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən verilmiş kod, şifrə, parol, yaxud gücləndirilmiş elektron imzaya malik olmalıdır:

Gücləndirilmiş elektron imza kimi aşağıdakıların birindən istifadə edilir:

  • Asan İmza;
  • E-İmza.

Bəyannaməni tərtib etmək üçün “Giriş” üzərində vurmaqla “Sistemə giriş səhifəsi”-ni  açmaq lazımdır. Sistemə daxil olmaq növü seçilir (istifadəçi kodu, parol və ya gücləndirilmiş elektron imza ilə). Bölmə adlı siyahıdan “e-Bəyannamə, ƏDV-DH,ŞHV” təyin edilir və “Daxil ol” düyməsi sıxılır. Açılan pəncərədə e-Bəyannamə → On-line sadələşdirilmiş bəyannamə alt menyusu seçərək On-line sadələşdirilmiş bəyannamə ekranını açıb bəyannamə tərtibinə başlamaq olar.

Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsinin real vaxt rejimində (onlayn) hazırlanması

On-line sadələşdirilmiş bəyannamənin bölmələrinin menyularını 3 qrupa aid etmək olar:

  • ümumi məlumat;
  • vergi hesablamaları;
  • əlavələr.

Ardıcıl olaraq həmin bölmələrə aid sahələri doldurmaqla bəyannaməni hazırlamaq və təqdim etmək mümkündür. Accounting.Az konsaltinq şirkətinin təklif etdiyi “Bəyannamələrin hazırlanması” kursuna yazılmaqla sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsinin hazırlanması qaydalarını daha dərindən öyrənmək olar.

16 Okt 2023

Vergi öhdəliyi və vergi hesabatları

by | posted in: Vergi, Xəbər | 0

Vergi öhdəliyi nədir?

Vergi öhdəliyi (tax obligation – ingiliscə) – vergi ödəyicisinin dövlət qarşısında qanunvericiliyə uyğun yaranan öhdəliyidir. Vergi öhdəliyini yerinə yetirərkən vergi ödəyicisi aşağıdakı hərəkətləri həyata keçirir:

  • vergi ödəyicisi uyğun qurumlarda qeydiyyata alınır;
  • vergitutma obyektlərinin uçotunu aparır;
  • büdcəyə ödənməli vergiləri, digər icbari öhdəlikləri hesablamalı;
  • vergitutma bazası, dərəcələr, büdcəyə ödənilməli olan icbari ödənişlərin məbləğini hesablayır;
  • vergi uçotunu aparmalı, habelə qanunvericiliyə uyğun formaları (vergi bəyannamələri) vergi orqanına təqdim etməlidir;
  • vergi hesabatlarını tərtib edərək müəyyən edilmiş qaydada təqdim edir;
  • büdcəyə icbari ödənişlər üzrə avans və cari ödənişləri ödəyir.

Vergi öhdəliyi vergi ödəyicisi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının vergi qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada və müddətlərdə yerinə yetirilməlidir. Vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini vaxtından əvvəl yerinə yetirmək hüququna malikdir. Vergi öhdəliyi anlayışı Vergi Məcəlləsinin 77-ci maddəsində şərh olunub.

Vergi ödəyicisinin hesablarında yaxud kassasında vəsaitin, habelə onun əmlakının olub-olmamasından asılı olmayaraq öhdəliklərin yerinə yetirilməsi məcburidir. Vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi digər şəxsin üzərinə qoyula bilməz. Vergi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi müddəti vergi ili ərzində 1 aydan 9 ayadək uzadıla bilər.

Vergi öhdəliyi və hesabatlılıq

Dəqiq, etibarlı vergi uçotunun aparılması istənilən biznes üçün mühasibat uçotunun vacib aspektidir, vergi öhdəliyinin izlənməsi və sənədləşməsi üçün zəruridir. O, maliyyə uçotunda öhdəlikləri qiymətləndirməyə, düzgün uçota almağa, habelə mövcud vergi qanunlarına uyğun olaraq ödənilməli olan vergi ödənişlərinin məbləğini müəyyən etməyə imkan verir. Düzgün uçot vergi orqanlarına təqdim ediləcək hesabatların tərtib edilməsi zamanı da əhəmiyyətli rol oynayır.

Vergi hesabatlarının tərtibi – qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq vergi öhdəlikləri haqqında məlumatların hazırlanması və təqdim edilməsi prosesidir. Vergi hesabatları təkcə uyğun qurumlar üçün deyil, həm də daxili istifadə üçün hazırlanır. Buraya reyestrləri, arayışları, vergi bəyannamələri, habelə vergi orqanlarına təqdim edilən digər formaları aid etmək olar.

Vergi hesabatlarının düzgün, vaxtında verilməsi vacibdir. Vergi hesabatında səhvlər yaxud natamam məlumatlar maliyyə sanksiyalarına, nəzarətedici funksiyalara malik orqanlar ilə problemlərə səbəb ola bilər. Bu da sonradan əlavə öhdəliklər yarada bilər. Ona görə də vergi hesabatlarını qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməklə diqqətlə yoxlamaq və hazırlamaq lazımdır.

Mühasibat uçotunun avtomatlaşdırılmasına imkan verən müasir texnologiyalar vergi uçotu və vergi hesabatı prosesini əhəmiyyətli dərəcədə sadələşdirir. İxtisaslaşdırılmış proqram təminatı:

  • hesablamaları avtomatlaşdırmağa;
  • lazımi sənədləri formalaşdırmağa;
  • hesabatların verilməsi müddətləri, habelə qanunvericiliyin tələbləri barədə vaxtında məlumat verməyə imkan verir.

Uçotunun və vergi hesabatlarının optimal idarə edilməsi müəssisəyə qanunvericiliyə əməl etməklə vergi öhdəliyini optimallaşdırmağa, lazımsız xərclərdən, problemlərdən qaçmağa imkan verir.

AR VM-ə görə vergi bəyannamələri vergi məqsədləri üçün vergi hesabatı sayılır (VM, maddə 72.1).

Vergi hesabatları üzrə müddətlər

Vergi hesabatını verməyə borclu olan vergi ödəyiciləri hesabatı göstərilən müddətlərdə vergi orqanına təqdim etməlidir. Təqdim edilmə müddəti ayrı-ayrı vergi növləri üzrə Məcəllənin uyğun maddələri əsasında müəyyən olunur.

Vergi bəyannaməsi vergi ödəyicisi tərəfindən

  • şəxsən;
  • rabitə təşkilatına təhvil verilməklə;
  • elektron sənəd formasında göndərilməklə təqdim edilə bilər.

Məcəllənin 74-cü maddəsi hesabatın verilmə müddətinin uzadılma hallarının şərhinə həsr olunub. Bəyannamələrin verilmə müddəti gəlir yaxud mənfəət vergisi üçün üç ayadək uzadıla bilər. Bunun üçün vergi ödəyicisi bu barədə müvafiq qaydada müraciət etməli və uyğun vergiləri tamamilə ödəmiş olmalıdır. Müddətin uzadılması verginin ödənilməsi müddətinə təsir etmir.

Vergilərin ödənilməsi yaxud bəyannamənin təqdim edilməsi müddətinin sonuncu günü qeyri-iş günü olarsa, növbəti iş günü sonuncu gün sayılır.

1 … 479 480 481 482 483 484 485 … 2. 685