Blog Full

Fiziki şəxslərin əmlak vergisinin dərəcəsi

Azərbaycan vergi qanunvericiliyinə görə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan (fərdi sahibkarlar) və məşğul olmayan fiziki şəxslərin əmlak vergisi fərqli hesablanır və ödənir.  Bu məqalədə sadəlik üçün onları fiziki şəxslər və fərdi sahibkarlar adlandıracağıq. Fiziki şəxslərin binalar və nəqliyyat vasitələri üçün fərqli əmlak vergisinin dərəcəsi tətbiq olunur.

Binalar üçün əmlak vergisinin dərəcələri

Rezident və qeyri-rezident fiziki şəxslərin mülkiyyətində olan binaya görə əmlak vergisi binanın (evin, mənzilin, qeyri – yaşayış sahəsinin, digərlərinin) sahəsi ilə vergi dərəcəsinin hasili kimi hesablanır. Bu məqsədlə fiziki şəxslərin əmlak vergisinin dərəcələri aşağıdakı şəkildə verilib:

Nümunə 1: Gəncə sakini olan şəxsin mülkiyyətində olan mənzilin sahəsi 70 kv.m-dir. Eyni zamanda sahibkarlıq fəaliyyətində sahəsi 35 kv.m obyektdən istifadə edir. Ödəniləcək məbləği tapaq.

Məcəlləyə əsasən mənzilin 30 kv.m-lik hissəsi ümumi sahədən çıxılır (bax: “Əmlak vergisindən azadolmalar və güzəştlər”),qalan hissənin hər 1 kvadrat metrinə 0.3manat dərəcə tətbiq edilir. Emlak vergisi:

(70– 0) × 0.3 = 12 manat

Sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə edilən sahəsi 35 kv.m olan obyektə güzəşt nəzərdə tutulmayıb, həmin əmlaka görə vergi 35 × 0.3 = 10.5 manat olacaq.

Əgər bina Bakıda yerləşərsə fiziki şəxsin əmlak vergisi dərəcələrinə əmsallar tətbiq olunur.  Zonalar və zona əmsalları haqqında buraya keçid etməklə tanış olmaq olar.

Nəqliyyat vasitələri üçün əmlak vergisinin dərəcəsi

Rezident fiziki şəxslərin su, hava nəqliyyatı vasitələrinə tətbiq edilən əmlak vergisi dərəcələri aşağıdakı kimidir:

• mühərriki olanlar –  hər kub sm.-ya görə 0,02manat
• mühərriki olmayanlar –  bazar qiymətinin 1%-i.

Nümunə 1: Fiziki şəxs 950 kub smhəcmli mühərrikə malik motorlu katerə mülkiyyət hüququna sahibdir. Kater üçün bu şəxsin emlak vergisi öhdəliyini hesablayaq. Fiziki şəxsin əmlak vergisi dərəcəsi 0,02 manat olduğundan vergi öhdəliyi 950 × 0.02 = 19 manat olacaqdır.

Müəssisələrin və fərdi sahibkarların vergi dərəcələri

Fərdi sahibkarlar da müəssisələr kimi, balanslarında olan əsas vəsaitlərə görə əmlak vergisi ödəyirlər. Fərdi sahibkarların və müəssisələrin əmlak vergisinin dərəcələri Məcəllənin 198.2 maddəsi ilə müəyyən edilir və 1 faiz təşkil edir.

Emlak vergisi əsas vəsaitlərinin orta illik qalıq dəyərinə əmlak vergisinin dərəcəsini tətbiq etməklə hesablanır. Əsas vəsaitlərinin orta illik qalıq dəyəri Vergi Məcəlləsinin 202-ci maddəsinə əsasən müəyyən edilir. Nümunəyə baxaq.

Nümunə 2:“ABC” müəssisəsininəsas vəsaitlərinin vergiyə cəlb edilən əsas vəsaitlərinin orta illik qalıq dəyəri 36500 manatdır. Müəssisələrin əmlak vergisi dərəcəsini tətbiq etsək, “ABC”-nin ödəməli olduğu emlak vergisi məbləği : 36500 × 1% = 365 manat olacaq.

Fərdi sahibkarların və müəssisələrin əsas vəsaitlərinin orta illik qalıq dəyərinin hesablanması haqqında daha ətraflı bizim məqalədən oxuya bilərsiniz.

Fərdi sahibkarlar üzrə hesablamalar zamanı əmlak vergisinin dərəcəsi tətbiq edilən əsas vəsaitlərin orta illik qalıq dəyərinin tərkibində AR VM-in  197.1.1-ci maddəsində göstərilən istisnalar nəzərə alınmalıdır. Yəni, fiziki şəxsin mülkiyyətində olan binalar, habelə su və hava nəqliyyatı vasitələri hesablamaya daxil edilmir.

Bələdiyyə vergilərinin hesablanması, güzətlərin və azadolmaların tətbiqi ilə bağlı yaranan suallara sərbəst auditor Altay Cəfərov aydınlıq gətirir.

27 dekabr 2001-ci il tarixli 244-IIQ nömrəli “Yerli (bələdiyyə) vergilər və ödənişlər haqqında” Qanunun 8-ci maddəsinə əsasən, yerli vergilərə aşağıdakılar aiddir:

• Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 206.1-1-ci və 206.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda fiziki şəxslərin torpaq vergisi;
• Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 198.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan halda fiziki şəxslərin əmlak vergisi;
• Bələdiyyə mülkiyyətində olan hüquqi şəxslərin mənfəət vergisi.

Konkret hansı fiziki şəxslərə torpaq və əmlak vergisi tətbiq edilir?

Bələdiyyələr fiziki şəxslərdən (vətəndaşlardan) binalara (evlərə), su və hava nəqliyyatı vasitələrinə görə əmlak vergisini tələb edə bilərlər və fiziki şəxslər həmin vergini bələdiyyəyə ödəməlidirlər.

Bələdiyyələr fiziki şəxslərlərdən (vətəndaşlardan) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının verdiyi arayışa əsasən, təyinatı üzrə istifadə edilən və ya irriqasiya, meliorasiya və digər aqrotexniki səbəblərdən təyinatı üzrə istifadə edilməsi mümkün olmayan kənd təsərrüfatı torpaqları üzrə torpaq vergisinin dərəcəsi 1 şərti bal üçün 0,06 manat müəyyən edilməklə tələb edir. Fiziki şəxslər isə bələdiyyələr tərəfindən təqdim edilmiş tədiyə bildirişlərinə əsasən vergini bələdiyyəyə ödəyirlər.

Bələdiyyələrin fiziki şəxslərlərdən (vətəndaşlardan) sənaye, tikinti, nəqliyyat, rabitə, ticarət-məişət xidməti və digər xüsusi təyinatlı, yaşayış fondlarının, həyətyanı sahələrin torpaqları və vətəndaşların bağ sahələrinin tutduğu torpaqlarlar üzrə müvafiq dərəclərlə torpaq vergisini tələb etmək hüququ vardır.

Bundan əlavə, Nazirlər Kabineti tərəfindən kadastr qiymət rayonları və ora daxil olan inzibati rayonlar üzrə kənd təsərrüfatı torpaqlarının təyinatı, coğrafi yerləşməsi və keyfiyyəti nəzərə alınmaqla, şərti ballar müəyyənləşdirilir.

Bəs yerli ödənişlər nələri əhatə edir?

“Yerli (bələdiyyə) vergilər və ödənişlər haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən, yerli ödənişlərə aşağıdakılar aiddir:

• bələdiyyə mülkiyyətində olan daşınmaz əmlak üzərində reklam daşıyıcısının yerləşdirilməsi ilə bağlı ödəniş;
• Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq bələdiyyə mülkiyyətinin özgəninkiləşdirilməsindən, icarəyə və istifadəyə verilməsindən daxil olan ödəniş;
• bələdiyyələr tərəfindən xüsusi ayrılmış torpaq sahələrində stasionar və ya səyyar ticarət, ictimai iaşə və digər xidmətlərə görə ödəniş;
• bələdiyyə ərazisində mehmanxana, sanatoriya-kurort və turizm xidmətləri göstərən şəxslərdən alınan ödəniş. Bu ödəniş hər bir şəxs üçün sutkada 1,1 manatdan çox olmamaqla müəyyən edilir;
• bələdiyyə ərazilərində hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus olan ixtisaslaşdırılmış avtomobil dayanacaqları və ya bələdiyyələrin qərarına əsasən müəyyən edilmiş yerlərdə bütün növ nəqliyyat vasitələrinin daimi və ya müvəqqəti dayanacaqları üçün ödəniş. Bu ödəniş hər bir nəqliyyat vasitəsi üçün sutkada 0,1 manatdan çox olmamaqla müəyyən edilir.
• qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bələdiyyələr yerli əhəmiyyətli proqramların maliyyələşdirilməsi üçün yerli rəy sorğusunun nəticəsinə əsasən hüquqi və fiziki şəxslərin sərəncamında qalan mənfəət və gəlirlər hesabına ödənilən könüllü birdəfəlik ödənişlər tətbiq edə bilər. Bu ödənişlərdən yalnız təyinatı üzrə istifadə olunmalıdır.

Bir çox hallarda bələdiyyələr hüquqi şəxslərə (bələdiyyə mülkiyyətində olmayan) torpaq vergisinin ödənilməsi ilə bağlı məktublar təqdim edir. Bu, qeyri-qanunidir.

Yuxarıda açıqladığımız kimi, bələdiyyələr ancaq fiziki şəxslərdən, yəni vətəndaşlardan torpaq vergisini tələb edə bilərlər. Hüquqi şəxslərin torpaq sahələri olduğu halda belə, bələdiyyənin onlardan torpaq vergisi tələb etmək hüququ yoxudr. Bu hallarda torpaq vergisi vergi orqanları tərəfindən hesablanılır və yığılır.

Bələdiyyə vergiləri və yığımları üzrə vətəndaşlara güzəşt və ya azadolma tətbiq olunurmu?

“Yerli (bələdiyyə) vergilər və ödənişlər haqqında” Qanunun 10.2-ci maddəsinə əsasən, bələdiyyələr vergi qanunvericiliyinə uyğun olaraq vergi ödəyicilərinin ayrı-ayrı kateqoriyalarını vergidən tam və ya qismən azad edilməsi, vergi dərəcələrinin aşağı salınması barədə qərar qəbul edə bilərlər.

Bununla yanaşı, Vergi Məcəlləsinin özündə də torpaq və əmlak vergiləri ilə bağlı güzəştlər nəzərdə tutulur.

Vergi Məcəlləsinin 198.1.1-ci maddəsinə əsasən, vətəndaşların xüsusi mülkiyyətində olan binaların sahəsinin (yaşayış sahələrinə münasibətdə – onların 30 kvadratmetrdən artıq olan hissəsinin) hər kvadratmetrinə görə müvafiq vergi dərəcələri tətbiq olunur. Bina Bakı şəhərində yerləşdikdə, həmin dərəcələrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi 0,7-dən aşağı və 1,5-dən yuxarı olmayan əmsallar tətbiq edilir. Yəni yaşayış sahələrinə görə bələdiyyələr əmlak vergisini hesablayan zaman hesablanmış vergini 30 manat azaldırlar. Ancaq bu güzəşt qeyri-yaşayış sahələrinə tətbiq edilmir.

Vergi Məcəllənin 199.3.-cü maddəsində isə göstərilib ki, bu Məcəllənin 102.2-ci maddəsində göstərilən şəxslərin, habelə pensiyaçıların və müddətli hərbi xidmət hərbi qulluqçularının və onların ailə üzvlərinin müddətli hərbi xidmət dövründə binalara görə ödəməli olduqları əmlak vergisininin məbləği 30 manat azaldılır.

Məcəllənin 207.2.-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 102.2-ci maddəsində göstərilən şəxslərin, yəni:

• Azərbaycan Respublikasının Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarının;
• Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının;
• Sovet İttifaqı və Sosialist Əməyi Qəhrəmanlarının;
• həlak olmuş, yaxud sonralar vəfat etmiş döyüşçülərin dul arvadlarının (ərlərinin) və övladlarının;
• 1941-1945-ci illərdə arxa cəbhədə fədakar əməyinə görə orden və medallar ilə təltif edilmiş şəxslərin;
• qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müharibə veteranı adı almış şəxslərin;
• Çernobıl AES-də qəza, mülki və ya hərbi təyinatlı atom obyektlərində digər radiasiya qəzaları nəticəsində, habelə nüvə qurğularının hər hansı növləri, o cümlədən nüvə silahı və kosmik texnika ilə bağlı olan sınaqlar, təlimlər və başqa işlər nəticəsində şüa xəstəliyinə və şüa yükü ilə əlaqədar xəstəliyə tutulmuş və ya bu xəstəlikləri keçirmiş şəxslərin mülkiyyətində olan torpaqlara görə torpaq vergisinin məbləği 10 manat azaldılır.

Misal. Tutaq ki, fiziki şəxsin 100m2 yaşayış binası, 50m2 qeyri-yaşayış binası, 1 ha torpaq sahəsi vardır və o, pensiyaçıdır. Bu halda, birinci güzət olaraq, 30 m2 yaşayış sahəsi üçün əmlak vergisi tutulmayacaq:

100 – 30 = 70m2

70 + 50 = 120m2

Cəmi 120m2 üçün əmlak vergisi hesablanacaq. Vətəndaş pensiyaçı olduğuna görə hesablanan əmlak vegisinə ikinci güzəşt tətbiq edilərək məbləğ 30 manat azaldılacaq. Torpaq vergisinə görə isə güzəşt verilməyəcək. Çünki Vergi Məcəlləsinin 207.2-ci maddəsində pensiyaçılara güzəşt nəzərdə tutulmayıb.

Bələdiyyələrin özləri vergi güzəştlərini necə verə bilərlər?

Yuxarıda qeyd etdik ki, bələdiyyələr vergi qanunvericiliyinə uyğun olaraq vergi ödəyicilərinin ayrı-ayrı kateqoriyalarını vergidən tam və ya qismən azad etmək, vergi dərəcələrini aşağı salmaq barədə qərar qəbul edə bilərlər. Qeyd edək ki, bələdiyyələr bu güzəştləri və ya azadedilmələri Vergi Məcəlləsində göstərilmiş vergilərə tətbiq edilə bilər.

“Bələdiyyələrin statusu haqqında” Qanunun 43-cü maddəsində göstərilib ki, yerli vergiləri, ödənişləri, habelə onların ödənilməsi üzrə güzəştləri bələdiyyələr Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə və qanunlarına uyğun müəyyənləşdirirlər. Yerli vergi və ödənişlərin ödənilməsi banklar, poçt rabitəsinin milli operatoru, habelə mövcud nağdsız ödəmə vasitələri ilə həyata keçirilir. Bələdiyyələr tərəfindən yerli vergi və ödənişlərin nağd şəkildə qəbul olunması qadağandır. Yerli vergilər və ödənişlər ilə bağlı qərarlar bələdiyyə üzvlərinin üçdə iki səs çoxluğu ilə qəbul edilir.

Son olaraq qeyd edək ki, güzəşt tətbiq edilən kateqoriyaların siyahısı birbaşa konkret qanunvericlik ilə müəyyənləşdirilməyib, onları bələdiyyələr özləri müəyyənləşdirir. Güzəşt və azadedilmələr barədə qararlar bələdiyyə üzvlərinin üçdə iki səs çoxluğu ilə qəbul edilir.

Güzəşt və azadolmaları qəbul edən bələdiyyələr ildə bir dəfə hesabatlarını vətəndaşlara açıqlamalıdırlar.

Mənbə: vergiler.az

Əmlak vergisi üzrə azadolmalar və güzəştlər Vergi Məcəlləsinin 199-cu maddəsində nəzərdə tutulub. Gəlin nümunələr əsasında onların bir qismi ilə tanış olaq.   

Hansı hüquqi şəxslər əmlak vergisindən azaddır?

Vergi azadolması tətbiq edilən ilk qrupa aşağıdakı hüquqi şəxslər aiddir:

• dövlət hakimiyyəti orqanları;
• büdcədən maliyyələşən təşkilatlar, bələdiyyələr;
• Mərkəzi Bank, onun struktur vahidləri;
• publik hüquqi şəxslər – PHŞ-  (dövlət  adından yaradılanlar), bir şərtlə ki, əmlak vergisinə cəlb edilən vəsaitlər sahibkarlıq fəaliyyətində istifadədə olmasın;
• dövlət fondları, əlilliyi olan şəxslərə aid QHT-lər.

Nümunə 1: Dövlət adından yaradılmış PHŞ-nin əsas vəsaitlərin orta illik qalıq dəyəri 12000 manatdır vəsahibkarlıq fəaliyyətində istifadədə deyil. Maddəyə əsasən həmin emlaka görə vergi ödənilmir. Həmin vəsaitlər (yaxud onların bir hissəsi) sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə edildikdə, hüquqi şəxslər əmlak vergisindən azadolma hüququnu itirir. Əsas vəsaitlər (yaxud sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə olunan hissəsi) əmlak vergisinə cəlb ediləcək. 

Fiziki şəxslərin əmlak vergisindən azadolmaları

Əmlak vergisi güzəştləri və azadolmaları tətbiq edilən digər böyük qrup müəyyən kateqoriya fiziki şəxslərdir. VM-nin 199.3-cü maddəsi qrupun tərkibini aşağıdakı kimi müəyyən edir:

• VM, 102.2-ci maddənin tələblərinə uyğun gələn şəxslər;
• pensiyaçılar;
• müddətli hərbi xidmətdə olan hərbi qulluqçular, onların ailə üzvləri (müddətli hərbi xidmətin davam etdiyi dövrdə).

Həmin şəxslərə məxsus binalar üzrə hesablanan emlak vergisindən 30 manat çıxılır. Lakin, bunun üçün həmin binalar:

• icarə yaxud kirayə obyekti olmamalı;
• sahibkarlıq, həmçinin kommersiya fəaliyyətində istifadə edilməməlidir.

Nümunə 2: Fiziki şəxs Naxçıvan şəhərində yaşayır, oğlu orduda sıralarında xidmət edir. Onun mülkiyyətində sahəsı sahəsi 370 kv.m. olan mənzil var. Bu əmlaka görə vergi hesablanmasına baxaq. 

Nümunədə verilən yaşayış sahəsinin 30 kv.m.-ə əmlak vergisindən azadolma tətbiq edilir (VM, maddə 198.1.1).30 kv.m-dən artıq hissəsinin hər kvadrat metrindən 0.2 manat olmaqla (370 – 30) × 0.2 = 68manat əmlak vergisi hesablanmalıdır.

Şəxsin övladı müddətli hərbi xidmətdə olduğuna görə hesablanmış emlak vergisi daha 30 manat azaldılmalıdır. Belə olduğu təqdirdə, fiziki şəxsin əmlak vergisi azadolmalar tətbiq edildikdən sonra 68 – 30 = 38 manat olacaq.

Əgər fiziki şəxs özünə məxsus minik avtomobilini sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə etmirsə, avtomobilə görə əmlak vergisindən azadolma tətbiq edilir və vergi hesablanmır (maddə199.4.3)

Nümunə 3: Fiziki şəxs pərakəndə ticarətlə məşğul olur. Ona məxsus avtomobilinin 25000 manatdır. Bu avtomobildən o, öz sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə etmir. Odur ki, həmin avtomobil üçün əmlak vergisi hesablamayacaqdır.

Qeyri-sənaye və kənd təsarrüfatı sahəsində tətbiq edilən vergi azadolmaları

Mədəniyyət, təhsil, idman, tibb sektorunda çalışan vergi ödəyiciləri tərəfindən yalnız fəaliyyət sahələri üzrə istifadə olunan əsas vəsaitlərə görə əmlak vergisi ödənilmir (maddə199.4.4)

Nümunə 4: Təhsil müəssisəsinin əsas vəsaitlərinin ilin əvvəlində qalıq dəyəri 185000 (o cümlədən, təhsil sahəsində istifadədə olan binası 146000, kommersiya sahəsində istifadədə olan binası 39000) manat, ilin sonunda isə 155000 (o cümlədən, təhsil sahəsində istifadədə olan binası 130000, kommersiya sahəsində istifadədə olan binası 25000) manatdır. Müəssisənin əsas vəsaitlərinə görə əmlak vergisi azadolmaları tətbiq edilir və vergi belə hesablanır:

(39000 + 25000) : 2 = 32000 × 1% = 320 manat

2014-cü il yanvarın 1-dən 13 il müddətinə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının , həmin fəaliyyətlərində istifadə olunan əmlakından vergi tələb olunmur. Bu azadolma kənd təsərrüfatı məhsullarını sənaye üsulu ilə istehsal edən şəxslərə də aiddir (maddə 199.4.9).

Nümunə 5: Kənd təsərrüfatı fəaliyyət ilə məşğul olan “A” MMC 2018-ci ildə dəyəri 45000 manat olan şum traktoru almışdır. Artıq 4 ildir ki, bu traktordan kənd təsərrüfatı fəaliyyətində, əkin sahələrinin şumlanması zamanı istifadə olunur. Şum traktoru üçün əmlak vergisi hesablanmır.

Azadolma və güzəştlərlə bağlı digər nümunələr

Hüquqi və fiziki şəxslərin əmlak vergisindən azadolmaların digər nümunələrinə baxaq.

Nümunə 6: Sahibkar fiziki şəxs emalatxanasında misgərliklə məşğul olur. Onun fəaliyyət göstərdiyi emalatxana vergidən azaddır. 

Yuxarıdakı nümunə ilə əlaqədar qeyd etmək lazımdır ki, həmin fəaliyyət növü ilə hüquqi şəxs məşğul olsaydı, emalatxanaya görə vergiyə hesablanacaqdır.

Nümunə 7: İlin əvvəlinə müəssisənin əsas vəsaitlərinin qalıq dəyəri 680000 (o cümlədən, binalar 400000, yanğından mühafizə 90000, mülki müdafiə məqsədi ilə istifadədə olan əsas vəsaitlər 105000 manat, ekologiya avadanlığı 85000) manat, ilin sonunda isə 490000 (o cümlədən, binalar 300000, yanğından mühafizə 70000, mülki müdafiə məqsədi ilə istifadə edilən əsas vəsaitlər 101000, ekologiya avadanlığı 19000) manatdır. Müəssisə aşağıdakı qaydada hesablanan əmlak vergisi ödəməlidir:

(400000 + 300000) : 2 = 350000

350000 × 1% = 3500 manat

Nümunədən göründüyü kimi, müəssisənin emlak vergisi hesablanarkən ekologiya, mülki müdafiə, yanğından mühafizə üçün  istifadə edilən əsas vəsaitlər  vergidən azad olduğundan, müəssisənin əsas vəsaitlərinin orta illik qalıq dəyəri müəyyən olunarkən onların dəyəri həcmində azaldılır.

Nümunə8: Mikro sahibkarlıq subyektinin ilin əvvəlinə mülkiyyətində olan əsas vəsaitlər üzrə qalıq dəyəri 1000000 manatdır. Həmin şəxs  əmlak vergisindən azaddır. Əgər qalıq dəyəri bu məbləğdən çox olsaydı, vergi ödənməli idi. 

Nümunələr hazırlanarkən Vergi Məcəlləsinin 199.2, 199.4.1, 199.14 maddələri əsas götürülüb.   

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti (DVX) vergidən yayınma cinayətlərini törədən vergi ödəyicilərinin faktiki rəhbərlərinin (benefisiarların) aşkarlanmasını həyata keçirəcək.

Bu barədə quruma istinadən xəbər verilir.

Məlumata görə, vergi cinayətləri ilə mübarizənin effektivliyinin artırılması və vergi cinayətlərinin qarşısının alınması dünya ölkələrinin vergi xidmətlərinin əsas fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Bu sahədə tədbirlərin səmərəliliyinin artırılması İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) da diqqət mərkəzindədir. Artıq OECD “Vergi cinayətləri ilə mübarizə – 10 asas beynəlxalq prinsip” adlı metodologiya xarakterli sənəd qəbul edib. Sənǝd qeyd olunan prinsiplərin vergi cinayətləri ilə mübarizə sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün hüquqi çərçivədə uğurlu təcrübələrin müəyyənləşdirilməsini, müvafiq sahədə proseslərin izlənilməsini, dəstək mexanizmləri üçün təlim və ya treninq ehtiyaclarının ödənilməsini nəzərdə tutur.

Vergi Xidməti həmin prinsiplərin milli təcrübədə tətbiqi imkanlarını araşdırır, həmçinin ölkəmizdə vergi cinayətləri ilə mübarizənin effektivliyinin artırılması, vergi hüquqpozmalarının yaranma səbəblərinin aradan qaldırılması yolunda yeni innovativ tədbirlərin həyata keçirilməsini planlaşdırır. Belə ki, vergi cinayətləri ilə mübarizə sahəsində “çəkindirmə” metodlarının (“naming and shaming”) tətbiqi, “Shell” şirkətlərin yaranması ilə bağlı səbəblərin təhlil olunaraq risklərin müəyyən edilməsi, bununla bağlı hüquqi şəxslərin qeydiyyat prosedurlarının təkmilləşdirilməsi, vergi cinayətləri ilə mübarizə sahəsində risk və təhdidlərin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Dövlət Vergi Xidməti bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmlərinin təmin edilməsi və beynəlxalq təcrübə üzrə məlumat mübadiləsinin aparılmasını da həyata keçirəcək.

Qeyd edək ki, Dövlət Vergi Xidməti yaxın müddətdə “çəkindirmə” prosesi çərçivəsində bir sıra vergi cinayətləri üzrə əldə edilmiş nəticələri, bu sahədə aparılan cinayət işlərinin istintaqı barədə məlumatları ictimaiyyətin nəzərinə çatdıracaq.

Mənbə: report.az