Read More9
Read More9

Vətəndaşlar hansı halda sənədsiz evlərini satarkən vergidən azad olunacaqlar?

posted in: Xəbər | 0

Vergi hesabatı, hesabatların qəbul edilməməsi, əmlak vergisinin ödənilməsi, Kənd təsərrüfatı məhsulları güzəştlər, Vergi Məcəlləsi dəyişikliklər 2021, Dövlət Vergi Xidmətinin büdcə yükü, DVX büdcə yükü, Əmlakın siyahıya alınması, vergi uçotundan çıxarılma, VÖEN-in ləğv edilməsi, Tibbi xidmətlər ədv-dən azad, Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi vergi orqanı2022-ci ilin yanvarın 1-dən etibarən yalnız 1 yaşayış sahəsi olan fiziki şəxslər 3 il ərzində yaşamasını təsdiq edən sənədlər (kommunal təşkilatların arayışları) olduğu halda, sadələşdirilmiş vergiyə cəlb edilməyəcəklər.

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən verilən məlumata görə, bu, Vergi Məcəlləsinə təklif edilən dəyişikliklər paketinə əlavə olunub.

“Vətəndaşların sosial hüquqlarının qorunması istiqamətində verilmiş təkliflərdən biri də fiziki şəxslər tərəfindən əmlak təqdim edilməsi zamanı bir sıra obyektiv halların nəzərə alınması (mülkiyyəti təsdiq edən sənədlərin gec verilməsi, sökülən binaların əvəzinə vətəndaşlara yeni mənzilin verilməsi) ilə bağlıdır. Mövcud vergi qanunvericiliyinə əsasən, fiziki şəxsin azı 3 təqvim ili üzrə yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduğu mənzilin satılması notariuslar tərəfindən ödəmə mənbəyində tutulan vergidən azaddır.

Lakin bir sıra hallarda vətəndaşlar yalnız 1 yaşayış sahəsinə sahib olmasına və həmin yaşayış sahəsində uzun müddət yaşamasına baxmayaraq, müvafiq binalar üzrə sənədləşmənin olmaması səbəbindən yaşayış yeri üzrə qeydiyyata düşə bilmirlər. Bu zaman belə vətəndaşlar həmin yaşayış sahələrini satarkən yaşayış yeri üzrə 3 təqvim ilini əhatə edən qeydiyyat tələbi ödənilmədiyinə görə notariusda müqavilə təsdiq olunarkən onlardan vergi tutulurdu ki, bu da sosial ədalətlilik prinsipi ilə ziddiyyət təşkil edirdi.

Vergi Məcəlləsinə təklif edilmiş dəyişikliklərə əsasən, fiziki şəxsin yalnız 1 yaşayış sahəsi olduqda və həmin yaşayış sahəsi üzrə qeydiyyatı təsdiq edən sənədi olmamasına baxmayaraq, həmin yaşayış sahəsində azı təqvim ili ərzində yaşamasını təsdiq edən sənədlər (kommunal təşkilatların arayışları) olduğu halda, onun sadələşdirilmiş vergiyə cəlb edilməməsi nəzərdə tutulur”, – Vergi Xidmətindən bildirilib.

Əlavə olaraq, mənzil satışı zamanı vergilər hesablanarkən bir sıra obyektiv halların nəzərə alınmasının davamı kimi, layihədə sökülmüş evlərin əvəzində fiziki şəxslərə yeni tikilmiş binadan mənzillər verilərkən tikilmiş binanın ünvanı fərqli olduğu halda, fiziki şəxsin sökülmüş evdə azı 3 il müddətində (sökülmüş və sökülmüş binanın yerində tikilən yeni binada yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduğu müddətlər cəmlənməklə) yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı olduğu halda, fiziki şəxsin sökülmüş yaşayış sahəsi həddində (artıq sahə verildiyi halda sökülmüş yaşayış sahəsinin 20 %-i həddində) yerli icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilmiş və özündə yaşayış sahələrinin sökülməsini və sökülmüş yaşayış sahəsinin müqabilində yeni yaşayış sahəsinin verilməsini təsdiq edən arayış əsasında sadələşdirilmiş vergiyə cəlb edilməməsi təklif olunan dəyişikliklər sırasındadır.

Qeyd edək ki, hazırda Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliklər Milli Məclisdə müzakirələrdədir.

Mənbə: report.az


Bax:


Elektron qaimə-fakturanın təsdiqlənməsi hansı müddətdə mümkündür?

posted in: Xəbər | 0

elektron qaimə-faktura, İctimai iaşə fəaliyyəti,Təqdim olunan elektron qaimə-fakturanın təsdiqlənməsi prosesi ilə bağlı müəyyən vaxt məhdudiyyəti tətbiq edilir. İqtisadçı ekspert Anar Bayramov bildirib ki, vergi ödəyicisi göndərilən elektron qaimə-fakturanı qəbul etdikdən sonra onu təsdiq etmək səlahiyyətinə malikdir. Əgər elektron qaimə-fakturanı qəbul edən vergi ödəyicisi 5 gün ərzində onu təsdiq etməzsə, həmin e-qaimə-faktura proqram təminatı tərəfindən avtomatik təsdiqlənir.

Misal 1: Vergi ödəyicisi 1 may 2020-cu il tarixdə malların satışı ilə bağlı qarşı tərəfə elektron qaimə-faktura göndərib. Əgər qarşı tərəf 5 gün ərzində elektron qaimə-fakturanı təsdiq etməzsə, 5 may 2020-ci il tarixdə həmin elektron qaimə-faktura təsdiqlənmiş hesab olunacaq.

Burada bir məqama diqqət yetirmək lazımdır: əgər, misal üçün , “AA” MMC elektron qaimə-fakturanın tərtibi zamanı səhvə yol veribsə, vergi ödəyicisi onu düzəlişə göndərə bilər.

Misal 2: “AA” MMC-nin təqdim etdiyi elektron qaimə-fakturada 10 ədəd kitab qeyd edilib, amma “SS” MMC-yə 6 ədəd kitab təhvil verilib. Bu zaman “SS” MMC elektron qaimə-fakturanı qəbul etməyib, səbəbi göstərməklə sənədi geri göndərib. “AA” MMC səbəblə tanış olduqdan sonra müvafiq düzəliş edərək elektron qaimə-fakturanı yenidən göndərə bilər. Əgər yenidən göndərməsə, həmin elektron qaimə-faktura ləğv olunmuş hesab edilir.

“SS” MMC təsdiqlə bağlı 5 günlük müddəti ötürübsə, yəni sənəd avtomatik təsdiq olunubsa və ya sənəd alıcının səhvi ucbatından yoxlanılmadan təsdiqlənibsə, o zaman tərəflərin hər hansı düzəliş etmək hüququ yoxdur. Bu halda “SS” MMC elektron qaimə-fakturanı ləğv etmək xahişi ilə “AA” MMC-yə müraciət etməlidir ki, vergi ödəyicisi elektron qaimə-fakturanı ləğv edərək yenisini göndərsin.

Bir məsələni də qeyd edək ki, Nazirlər Kabinetinin qərarında 5 gündən sonra avtomatik təsdiqolunma məsələsi nəzərdə tutulmayıb. Bu müddət vergi orqanının AVİS proqramına verilən texniki tapşırıqda müəyyən edilir.

Mənbə: vergiler.az


Bax:


Vətən müharibəsi əlillərinin müalicə müddətində əmək münasibətləri necə tənzimlənir?

posted in: Xəbər | 0

Vergi öhdəliyinin yerinə yetirilməsi müddətiVətən müharibəsi əlillərinin əməkhaqlarından vergilərin hesablanmasında hansı güzəştlər tətbiq edilir? Onların MDSS tutulmalarında güzəştlər varmı? Həmin əlillərin əmək münasibətləri, əmək məzuniyyətləri əlavə iş yerində hansı formadadır? Bundan əlavə, onların müalicə müddətində əmək münasibətləri necə tənzimlənir? Bütün bu suallara sərbəst auditor Altay Cəfərov misallar əsasında aydınlıq gətirib.

Bu məsələlərin Vergi Məcəlləsi, Əmək Məcəlləsi, “Sosial Sığorta haqqında” Qanun və digər normativ aktlarla tənzimləndiyini vurğulayıb:

Misal: Tutaq ki, “AA” MMC neft-qaz sektoruna və dövlət müəssisəsinə aid deyil, Vətən müharibəsi iştirakçısı olan, əsas iş yerində çalışmaqla əlilliyi olan işçisi vardır. Həmin şəxsin aylıq əməkhaqqısı 800 manatdır.

İşçidən tutulan gəlir vergisi necə hesablanacaq?

Misalımızda gəlir vergisi məqsədləri üçün Vergi Məcəlləsinin 101.1-1.ci maddəsinə görə 8000 manata kimi gəlir vergisi tutulmadığına görə “AA” MMC-də işçidən heç bir vergi tutulmur.

İndi isə nəzərə alaq ki, “AA” MMC dövlət müəssisəsidir. Artıq burada gəlir vergisinin tutulması Məcəllənin 101.1.-ci maddəsinə görə müəyyənləşdirilmiş cədvəl əsasında aparılacaqdır.

Həmçinin, Məcəllənin 102.1.6.-cı maddəsində və 102.2.4.-cü maddələrinə görə, güzəşt və azadolamalar nəzərdə tutulub.

102.1.6. Fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) hər hansı muzdlu işlə əlaqədar əldə edilən aylıq gəliri 2500 manatadək olduqda 200 manat, illik gəliri 30000 manatadək olduqda 2400 manat məbləğində olan hissəsi;

102.2. Aşağıdakı fiziki şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır: 102.2.4. müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin.

Deməli, hesablamalar aşağıdakı kimi olmalıdır: (800-200-400) x 14% = 28 manat.

Göründüyü kimi, Vətən müharibəsi əlilinin 800 manat əməkhaqqısından 28 manat gəlir vergisi tutulacaqdır.

Nəzərə alsaq ki, “AA” MMC əlil işçinin əsas yox, əlavə iş yeridir, o zaman Vergi Məcəlləsinin 102.8.-ci maddəsinə əsasən, belə güzəştlər verilmir və hesablama bu cür aparılır: 800 x 0,14 = 112 manat (gəlir vergisi).

MDSS tutulmalarına hər hansı bir güzəşt varmı?

“Sosial sığorta haqqında” Qanunun 15-ci maddəsinə nəzər yetirsək, Vətən müharibəsi əlillərindən MDSS tutulmalarına görə hər hansi güzəştin verilməsi və ya azad olunması əks etdirilməyib. Yəni, artıq burada da əlil işçinin işlədiyi müəssisənin dövlət, neft-qaz sektoruna aid olub-olmamasına uyğun olaraq tutulmalar və hesablamalar aparılır.

Vətən müharibəsi əlilləri üçün əmək məzuniyyətinin müddəti nə qədərdir?

Əmək Məcəlləsi, maddə 120. Azərbaycan xalqı qarşısında xüsusi xidmətləri olan işçilərin əmək məzuniyyətinin müddəti.

Azərbaycan Respublikasının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda xəsarət (yaralanma, travma, kontuziya ) alan işçilərə, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarına, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarına, 1941-1945-ci illər müharibəsində döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş, habelə hərbi xidmətdə olmuş, lakin döyüş əməliyyatlarında iştirak etməmiş hərbi qulluqçulara, İstiqlal ordeni ilə, habelə Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə bağlı digər dövlət təltifləri ilə təltif olunmuş işçilərə məzuniyyət 46 təqvim günündən az olmayaraq verilir.

Sual oluna bilər ki, Məcəllənin 119-cu maddəsinə görə işləyən əlillərə 42 gün əmək məzuniyyəti verilir, bəs nəyə görə 120-ci maddəni əsas götürürük və 46 gün verilməsini qeyd edirik?

Belə ki, 119-cu maddə ümumi halda bütün əlillər üçün nəzərdə tutulub. 120-ci maddə isə Vətən qarşısında xüsusi xidmətləri olan şəxslərə verilən əmək məzuniyyətləridir. Əgər Vətən müharibəsi iştirakçısı həm əlil, həm də xüsusi xidmətlərə malikdirsə, ona müddətcə daha çox olan məzuniyyət hüququ verilir.

Bəs belə işçilər əlavə iş yerində olduqda ona əmək məzuniyyəti verilirmi?

Əmək Məcəlləsinin 58-ci maddəsində yazılıb:

Maddə 58. Əvəzçilik üzrə əmək müqaviləsinin bağlanması və tənzimlənməsi

4. Əlavə iş yerində əvəzçilik üzrə əmək fəaliyyəti göstərən işçilərə bu maddənin beşinci və altıncı hissələrində göstərilən hallar istisna olunmaqla heç bir məhdudiyyət qoyulmadan əmək qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş bütün normalar, qaydalar və müddəalar şamil edilir.

Maddədən də göründüyü kimi, əlavə iş yerində (əvəzçilik ilə olan) çalışan işçilərə Əmək Məcəlləsinin bütün normaları və qaydaları şamil olunur. Odur ki, misalımızda olan Vətən müharibəsi əlili əlavə iş yerində çalışırsa, ona əmək məzuniyyəti 46 gün veriləcəkdir.

Belə əlilliyi olan işçilərə onların müalicəsinə və ya tibbi müayinəsinə görə hər hansı məzuniyyət nəzərdə tutulubmu?

Əmək Məcəlləsində birbaşa belə bir məzuniyyətlər nəzərdə tutulmayıb. Amma işəgötürən və işçi ilə bununla bağlı olaraq əlavə razılaşmalar ola bilər.

Amma Məcəllədə işçilərin iş yerlərinin məcburi olaraq saxlanılmasını tələb edən hallar vardır ki, bu, Məcəllənin 179-cu maddə ilə tənzimlənir.

Maddə 179. İşçilərin iş yerinin və orta əməkhaqqının saxlandığı hallar.

1. İşçi qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada dövlət və ictimai vəzifələrin yerinə yetirilməsinə cəlb edildiyi müddət ərzində iş yeri, vəzifəsi (peşəsi) saxlanılmaqla ona orta əməkhaqqı ödənilməlidir.

2. Aşağıdakı hallarda işçinin iş yeri və orta əməkhaqqı saxlanılır:

k) tibbi müayinədən keçirilən zaman işçilər tibb müəssisəsində olduqları vaxt ərzində;

Məcəllənin 179.2.-ci maddəsinin k) bəndinə əsasən, işçi tibbi müayinə məqsədləri üçün tibb müəssisəsində olduqda onun iş yeri saxlanılır və orta əməkhaqqı verilir.

Odur ki, istənilən əlil ola bilər ki, il ərzində bir dəfə və ya bir neçə dəfə tibbi müəyinədən keçmək üçün tibb müəssisəsinə, reabilitasiya mərkəzlərinə gedə bilər. Bunun üçün işçi ərizəsinə əsasən işəgötürənin razılığı ilə göndərilə bilər və ya normal hal olaraq tibb müəssisəsinin göndərişi ilə işçi müayinə üçün gedə bilər.

Bu hal məzuniyyət sayılmır, sadəcə işçi tibbi müayinədən keçmək üçün tibb müəssisəsinə gedir və bu müddətdə onun iş yeri saxlanılır və orta əməkhaqqısı ödənilir.

Müayinə müddəti nə qədərdir?

Normalda belə bir ümumi müddət müəyyənləşdirilməyib. Amma hər bir müayinənin də özünün konkret müddəti vardır. Artıq müayinə müddəti qurtardıqdan sonra əlil işçi iş yerinə qayıtmalıdır. Əgər işçinin əlavə olaraq müalicəsinə ehtiyac yaranmışdırsa, artıq bu, müvafiq xəstəlik vərəqəsinə əsasən əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsidir. Belə hallarda tibbi müayinə və əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsini qarışdırmaq olmaz.


Bax:


Əməkhaqqıdan tutulmaların təyinatları

posted in: Xəbər | 0

Əməkhaqqından tutulmalar, Əmək haqqından tutulmaların təyinatları, Əməkhaqqından tutulmaların təyinatları, gəlir vergisi,Əvvəlki yazılarımızda işçinin aylıq əməkhaqqıdan aparılan tutulmalar barədə yazaraq həmişəki kimi maarifləndirməyə çalışdıq. Bu yazımızda isə həmin tutulmaların işçiyə faydaları və tutulmaların təyinatı barədə məlumat verməyə çalışacağıq.

Mövzuya başlamazdan əvvəl hansı tutulmaların olması barədə qısa xatırlatma etmək istərdik.

Hazırki qanunvericiliyə görə işçinin əməkhaqqısından aşağıda göstərilən tutulmalar həyata keçirilir.

  1. Gəlir vergisi;
  2. Sosial sığorta haqqı;
  3. İşsizlikdən sığorta haqqı;
  4. Tibbi sığorta haqqı;
  5. Bəzi müəssisələrdə həmkarlar ittifaqına ödənilən tutulmalar.

Tutulmaların faydaları və ya təyinatı aşağıdakı kimi müəyyən edilmişdir:

Gəlir vergisi. Vergi ümumilikdə dövlətin və bələdiyyələrin fəaliyyətinin maliyyə təminatıdır ki, dövlət büdcəsi də sırf bu kimi təminatlar hesabına formalaşır. Hər bir şəxsin əməkhaqqısından tutulan gəlir vergisi həm Konstitusiya ilə müəyyən edilmiş vəzifə, həm də vətəndaşlıq borcu kimi çıxış edir.

Sosial sığorta haqqı. Həm işçidən, həm də işəgötürəndən tutulan sosial sığorta haqqı fiziki şəxslərin itirilmiş əməkhaqlarının, gəlirlərinin və ya əlavə xərclərinin kompensasiya edilməsinə, habelə itkilərinin qarşısının alınmasına yönəldilmiş təminat formasıdır. Sosial sığorta haqları bir qayda olaraq işçinin əmək qabiliyyətini itirdiyi dövrdə (xəstəlik, əlillik, hamiləlik, pensiya və s) itkilərinin kompensasiya edilməsinə yönəldilir. Onu da qeyd edək ki, sosial sığorta haqları pensiya sisteminin də təminatı kimi çıxış etdiyi üçün işçinin əmək pensiyası yaşına çatdıqda və pensiya hüququ qazandığı vaxt alacağı pensiyanın formalaşmasına təsir edən amil kimi çıxış edir. Eyni zamanda sosial sığorta haqları müavinətlərin ödənilməsinə də yönəldilir.

İşsizlikdən sığorta haqqı. Bu sığorta növünün təyinatı üzrə işçi ixtisar, müəssisə ləğvi və ya müqavilənin müddətinin bitməsi ilə əlaqədar işdən azad edildikdə onun maliyyə itkilərinin müəyyən hissədə kompensasiya edilməsi məqsədilə tətbiq edilir.

Tibbi sığorta haqqı. Tibbi sığorta sağlamlığın qorunması sahəsində əhalinin sosial müdafiəsi olmaqla, sağlamlığa dəymiş zərərin tibbi xidmətlər zərfində göstərilmiş həcmə uyğun olaraq aradan qaldırılması məqsədilə tətbiq edilir. Xatırladaq ki, 2021-ci ilin aprel ayının 1-i tarixindən başlayaraq bütün ölkə ərazisində tibbi xidmətlərin icrası təmin ediləcəkdir.

Həmkarlar ittifaqına tutulmalar. Həmkarlar ittifaqları işçilər arasında fərq qoyulmadan və işəgötürənə tabeçiliyi olmadan yaradılan işçilərin birliyidir. Əsas təyinatı işçilərin təminatlarının yaxşılaşdırılması, işçi hüquqlarının müdafiəsi olduğu kimi, bu birlik kollektiv müqavilələr bağlanarkən işçiləri təmsil edir və onlar üçün faydalı təklifləri işəgötürənlərlə müzakirə edir.

Müəllif: Praktiki Hüquqşünas, Şəhriyar Həbilov


Bax:


1 790 791 792 793 794 795 796 2. 691
error: Content is protected !!